VII SA/WA 10/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która odmówiła wpisania do rejestru zabytków działek ewidencyjnych nr [...] i [...] jako potencjalnego założenia cmentarza żydowskiego w P. Stowarzyszenie argumentowało, że organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego, w tym nie zleciły badań georadarowych ani kwerendy w archiwach IPN i PCK, które mogłyby potwierdzić istnienie mogiły z 1945 r. i tym samym wskazać na cmentarny charakter terenu. Organy administracji oraz Sąd uznali jednak, że zgromadzony materiał dowodowy, w tym archiwalne mapy i dokumenty, nie potwierdza, aby sporne działki stanowiły integralną część cmentarza żydowskiego. Wskazano, że teren ten od początku XX wieku był dzierżawiony na cele rolnicze i nie wykazywał wartości zabytkowych, artystycznych ani naukowych, które uzasadniałyby wpis do rejestru. Sąd podkreślił, że decyzje o wpisie do rejestru zabytków należą do uznania administracyjnego, a organy prawidłowo oceniły, że w tym przypadku brak było podstaw do objęcia ochroną konserwatorską spornych nieruchomości, mimo potencjalnego istnienia mogiły z okresu II wojny światowej, która mogłaby być przedmiotem odrębnego upamiętnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wpisu do rejestru zabytków, ocena wartości zabytkowych, zakres postępowania dowodowego w sprawach ochrony zabytków.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku wystarczających dowodów na historyczny charakter cmentarny nieruchomości przylegającej do istniejącego cmentarza.
Zagadnienia prawne (3)
Czy teren przylegający do wpisanego do rejestru zabytków cmentarza żydowskiego, który w przeszłości należał do gminy żydowskiej, ale nie był wykorzystywany do pochówków, powinien zostać wpisany do rejestru zabytków jako jego potencjalne założenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, teren ten nie powinien zostać wpisany do rejestru zabytków, ponieważ nie wykazał wartości historycznych, artystycznych ani naukowych, które uzasadniałyby objęcie go tak szczególną ochroną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły, iż sporne działki nie stanowiły integralnej części cmentarza, a od początku XX wieku były wykorzystywane rolniczo. Brak dowodów na pochówki lub inne funkcje cmentarne, a także obecny stan zagospodarowania, nie uzasadniają wpisu do rejestru.
Czy organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, w tym czy odmowa przeprowadzenia wnioskowanych dowodów (np. kwerenda w IPN, PCK, badania georadarowe) naruszyła zasady postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i nie naruszyły zasad postępowania. Odmowa przeprowadzenia dodatkowych dowodów była uzasadniona, a skarżący nie wykazał, aby miało to istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zasada prawdy obiektywnej nie jest absolutna, a organy nie miały obowiązku przeprowadzania wszystkich wnioskowanych dowodów, jeśli uznały zebrany materiał za wystarczający. Wniosek o dodatkowe dowody dotyczył głównie potencjalnej mogiły z 1945 r., która sama w sobie nie przesądzała o cmentarnym charakterze terenu.
Czy naruszono zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez uniemożliwienie Stowarzyszeniu uszczegółowienia odwołania przed wydaniem decyzji przez Ministra?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia zasady czynnego udziału nie zasługuje na uwzględnienie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, aby uniemożliwienie mu uszczegółowienia zarzutów miało istotny wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo, informacje uzyskane przez skarżącego po wydaniu decyzji nie podważały ustaleń organów.
Przepisy (20)
Główne
u.o.z.o.z. art. 9 § ust. 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
P.u.s.a. art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.o.z.o.z. art. 3 § pkt 1 i 2
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Definicja zabytku i zabytku nieruchomego.
u.o.z.o.z. art. 6 § ust. 1 pkt 1 lit. f
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Ochrona cmentarzy jako zabytków nieruchomych.
u.o.z.o.z. art. 89 § pkt 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Organ odwoławczy w sprawach wpisu do rejestru.
u.o.z.o.z. art. 93 § ust. 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 17 § pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 31 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Wszczęcie postępowania z urzędu i dopuszczenie strony.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zbierania i oceny materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada oceny dowodów.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony.
k.p.a. art. 128
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne odwołania.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
Konst. RP art. 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek ochrony dziedzictwa narodowego.
Konst. RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona prawa własności.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego. • Organy nie przeprowadziły wnioskowanych dowodów (kwerenda IPN, PCK, badania georadarowe). • Naruszenie zasady czynnego udziału strony poprzez uniemożliwienie uszczegółowienia odwołania. • Teren działek ewidencyjnych nr [...] i [...] stanowił część założenia cmentarza żydowskiego.
Godne uwagi sformułowania
Decyzje w sprawach o wpis do rejestru zabytków są wydawane w ramach uznania administracyjnego. • Ocena wartości zabytkowej wymaga pogłębionej wiedzy specjalistycznej. • Zabytek musi być obiektem wyróżniającym się wartościami historycznymi, przestrzennymi i naukowymi na tle innych dawnych obiektów. • Zasada prawdy obiektywnej nie ma charakteru absolutnego. • Nawet potwierdzenie pochówku dwóch osób nie przesądza o zakwalifikowaniu działki jako części cmentarza.
Skład orzekający
Mirosław Montowski
przewodniczący sprawozdawca
Artur Kuś
sędzia
Michał Podsiadło
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wpisu do rejestru zabytków, ocena wartości zabytkowych, zakres postępowania dowodowego w sprawach ochrony zabytków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wystarczających dowodów na historyczny charakter cmentarny nieruchomości przylegającej do istniejącego cmentarza.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ochrony dziedzictwa narodowego i interpretacji przepisów dotyczących zabytków, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i ochrony zabytków.
“Czy teren obok cmentarza żydowskiego to też zabytek? Sąd rozstrzyga.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.