VII SA/Wa 10/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2008-03-20
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie na użytkowanierozbudowa budynkuistotne odstępstwaprawo budowlanekodeks postępowania administracyjnegostwierdzenie nieważności decyzjinadzór budowlanykontrola sądowa

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie pozwolenia na użytkowanie rozbudowanego budynku mieszkalnego, uznając, że istotne odstępstwa od projektu budowlanego uniemożliwiają wydanie pozwolenia.

Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej pozwolenia na użytkowanie rozbudowanego budynku mieszkalnego, zarzucając naruszenie przepisów o właściwości oraz art. 10 i 107 § 3 k.p.a. Sądy administracyjne obu instancji uznały, że budynek został wzniesiony z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego, co zgodnie z Prawem budowlanym uniemożliwia wydanie pozwolenia na użytkowanie. Zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych uznano za nieuzasadnione lub niebędące podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi D. i T. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie pozwolenia na użytkowanie rozbudowanego budynku mieszkalnego. Skarżący twierdzili, że decyzja odmawiająca pozwolenia na użytkowanie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.) oraz z rażącym naruszeniem art. 10 k.p.a. (brak pouczenia o prawie do wypowiedzenia się co do akt) i art. 107 § 3 k.p.a. (ogólnikowe uzasadnienie). Sądy administracyjne, w tym WSA w Warszawie, uznały, że budynek został wzniesiony z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego, co zgodnie z art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego stanowiło podstawę do odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie. Sąd podkreślił, że postępowanie nieważnościowe ma charakter nadzwyczajny i ogranicza się do kontroli decyzji pod kątem wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a naruszenie art. 10 k.p.a. czy art. 107 § 3 k.p.a. nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa w rozumieniu tego przepisu. W konsekwencji, skargę oddalono.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Naruszenie przepisów proceduralnych, takich jak art. 10 k.p.a. czy art. 107 § 3 k.p.a., nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a., jeśli nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy lub nie jest niemożliwe do pogodzenia z obowiązującym porządkiem prawnym.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że postępowanie nieważnościowe jest nadzwyczajnym trybem kontroli decyzji i wymaga wykazania kwalifikowanego, rażącego naruszenia prawa. Uchybienia proceduralne, które nie mają charakteru rażącego, nie mogą być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rażące naruszenie prawa jako przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

k.p.a. art. 151

Kodeks postępowania administracyjnego

Oddalenie skargi.

P.b. art. 59 § 5

Prawo budowlane

Podstawa do odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie w przypadku istotnych odstępstw od projektu budowlanego.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie obowiązku pouczenia stron o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów nie zawsze ma charakter rażący.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi formalne uzasadnienia decyzji; jego naruszenie nie zawsze jest rażące w postępowaniu nieważnościowym.

P.b. art. 36a § 1

Prawo budowlane

P.b. art. 36a § 5

Prawo budowlane

Definicja istotnych odstępstw od projektu budowlanego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istotne odstępstwa od projektu budowlanego uniemożliwiają wydanie pozwolenia na użytkowanie. Naruszenia proceduralne nie miały charakteru rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Decyzja odmawiająca pozwolenia na użytkowanie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Rażące naruszenie art. 10 k.p.a. (brak pouczenia o prawie do wypowiedzenia się co do akt). Rażące naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. (ogólnikowe uzasadnienie).

Godne uwagi sformułowania

postępowanie nieważnościowe, stanowiące nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego nie polega na ponownym prowadzeniu postępowania dowodowego, badaniu przyczyn i przesłanek podjęcia przez organ decyzji w postępowaniu zwykłym, lecz ogranicza się jedynie do skontrolowania, czy decyzja, kończąca to postępowanie nie jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnym ciężarze gatunkowym.

Skład orzekający

Izabela Ostrowska

przewodniczący

Bożena Więch-Baranowska

sędzia

Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w postępowaniu nieważnościowym, stosowanie przepisów Prawa budowlanego dotyczących pozwolenia na użytkowanie przy istotnych odstępstwach od projektu."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania nieważnościowego i konkretnych przepisów Prawa budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania nieważnościowego i konsekwencje istotnych odstępstw od projektu budowlanego, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.

Nieważność decyzji administracyjnej – kiedy naruszenie prawa jest naprawdę rażące?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 10/08 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2008-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-01-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Więch-Baranowska
Izabela Ostrowska /przewodniczący/
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 10/09 - Wyrok WSA w Warszawie z 2009-06-18
II OSK 1561/09 - Wyrok NSA z 2010-10-13
II OSK 1051/08 - Wyrok NSA z 2009-06-29
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156  par. 1  pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr), Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2008 r. sprawy ze skargi D. i T. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej pozwolenia na użytkowanie. skargę oddala.
Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] ([...]), działając na podstawie art. 158 § 1 oraz art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98 z 2000r. poz. 1071 ze zm.), dalej kpa, po rozpatrzeniu wniosku D. i T. B. - odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] (nr [...]) odmawiającej pozwolenia na użytkowanie rozbudowanego budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, usytuowanego przy ul. G. w P.
W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, że w dniu 5 grudnia 2005r. D. i T. B. złożyli wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie ww. budynku. Po przeprowadzeniu czynność kontrolnych i zebraniu materiału dowodowego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wydał ww. decyzję odmawiającą pozwolenia na użytkowanie tegoż budynku. Po czym w dniu 6 lipca 2007r. inwestorzy złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] twierdząc, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości tj. art. 156 §1 pkt 1 kpa.
Odnosząc się do zarzutów wniosku organ wyjaśnił, że przedmiotowa decyzja została wydana z zachowaniem przepisów o właściwości zarówno rzeczowej jak i miejscowej. Zgodnie bowiem z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. (t.j. Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jako organu I instancji, należą zadania i kompetencje, o których mowa w art. 59 Prawa budowlanego, który stanowił podstawę prawną decyzji o stwierdzenie nieważności której wnieśli pp. B.
Odnośnie właściwości miejscowej, organ wojewódzki podniósł, że jest to zdolność prawna administracji państwowej do rozpoznania i rozstrzygania spraw na obszarze określonej jednostki podziału terytorialnego. W sprawach dotyczących nieruchomości właściwość tą ustala się według miejsca położenia nieruchomości, zgodnie z art. 21 § 1 pkt 1 kpa. Skoro przedmiotowy obiekt budowlany położony jest w P., to właściwym miejscowo był Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], zatem nie doszło do naruszenia właściwości miejscowej.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dopatrzył się również naruszenia innych przesłanek skutkujących stwierdzeniem nieważności ww. decyzji.
Organ wyjaśnił ponadto, że na mocy decyzji z dnia [...] (nr [...]), którą udzielono pozwolenia na rozbudowę ww. budynku, inwestorzy zostali zobowiązani do uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W tym zatem przypadku nie miał zastosowania 21 dniowy termin do wniesienia sprzeciwu liczony od dnia doręczenia zawiadomienia o zakończeniu budowy.
W odwołaniu od powyższej decyzji pp. B. - powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne i piśmiennictwo - wskazali na naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, gdyż decyzja nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a zatem zachodzi przesłanka do stwierdzenia jej nieważności. W ocenie odwołujących Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego rażąco naruszył art. 10 kpa, gdyż nie zawiadomił inwestorów o prawie do wypowiedzenia ostatniego słowa i nie wyznaczył terminu do końcowego zapoznania się z aktami. Wnioskodawcy nie mogli więc zrealizować swego uprawnienia do złożenia wniosków dowodowych i wykazania legalności przedmiotowego obiektu, co stanowi o rażącym naruszeniu prawa.
Ponadto, organ prowadzący postępowanie administracyjne rażąco naruszył art. 107 § 3 kpa, gdyż tylko ogólnikowo wskazał, że obiekt jest posadowiony nielegalnie, nie wyjaśnił na jakiej podstawie poczynił takie ustalenia, w jaki sposób obliczył niezgodne z prawem powiększenie obiektu oraz dlaczego przyjął, że jest to istotne odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę.
Po rozpatrzeniu ww. odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...].
Uzasadniając swoje stanowisko organ powołał się na specyfikę postępowania nieważnościowego i podniósł, że inwestorzy dokonali rozbudowy przedmiotowego budynku z istotnymi odstępstwami - w rozumieniu art. 36 a ust 1 i ust 5 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego - od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta [...] z dnia [...].
Wobec powyższego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie ww. budynku stosując normę określoną w art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego, co z kolei oznacza, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kontrolowana przez organ odwoławczy w postępowaniu nieważnościowym jest prawidłowa.
Ponadto, organ stwierdził, że naruszenie art. 10 kpa nie stanowi jednej z najcięższych wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, a tym samym nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym.
Podobnie, za gołosłowny uznał zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa.
Skargę na to rozstrzygnięcie złożyli D. i T. B. i wnosząc o jego uchylenie powtórzyli w całości zarzuty sformułowane w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej
i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego.
W rozstrzyganej sprawie naruszenia tego rodzaju nie wystąpiły, zatem skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie podkreślić należy, że zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu nieważnościowym, stanowiącym nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego, które nie polega na ponownym prowadzeniu postępowania dowodowego, badaniu przyczyn i przesłanek podjęcia przez organ decyzji w postępowaniu zwykłym, lecz ogranicza się jedynie do skontrolowania, czy decyzja, kończąca to postępowanie nie jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa ( vide wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2000r., I SA 1110/99, LEX nr 75520, teza pierwsza).
Innymi słowy organ rozstrzyga wyłącznie co do nieważności decyzji, a nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że stwierdzenie nieważności decyzji będące odstępstwem od zasady trwałości decyzji wyrażonej w art. 16 kpa, zobowiązuje organ nie tylko do wykazania, że naruszony został przepis prawa, ale również, że naruszenie to ma charakter kwalifikowany, rażący (por. wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z 30 marca 2004r IV SA 3763/02 LEX 156952). Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnym ciężarze gatunkowym. Zachodzi więc w przypadku, gdy czynność zmierzająca do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2005r. III SA/Wa 2210/05 LEX nr 192628).
Mając na uwadze powyższe kryteria, Sąd podzielił stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...], nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Nie można było bowiem uznać za rażące tj. niemożliwe do pogodzenia z obowiązującym porządkiem prawnym, naruszenia art. 10 kpa. Wprawdzie organ nie pouczył stron o prawie zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów, ale uchybienie to nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Nie ulega bowiem wątpliwości, ze budynek co do którego skarżący złożyli wniosek o pozwolenie na użytkowanie został wzniesiony z istotnymi odstępstwami – o których mowa w art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego - od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na rozbudowę przedmiotowego budynku. Odstępstwa polegały na zmianie charakterystycznych parametrów zabudowy tj. powierzchni zabudowy - poprzez zwiększenie długości i szerokości budynku. W takiej sytuacji organ zobligowany był do wydania decyzji o odmowie wydania pozwolenia na użytkowanie, skoro inwestorzy nie dysponowali decyzją o zmianie pozwolenia na budowę.
Nie można było również zgodzić się z zarzutem rażącego naruszenia art. 107 § 3 kpa, gdyż kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja posiada wszystkie niezbędne elementy wskazane w tym artykule. Ponadto orzeczenie NSA, które powołują skarżący, na poparcie stanowiska co do naruszenia art. 107 § 3 kpa, dotyczy przesłanki naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, co ewentualnie może być podstawą do uchylenia zaskarżonego aktu w postępowaniu zwykłym. Nie może natomiast stanowić postawy do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa w postępowaniu nadzwyczajnym, gdyż – jak to już wyżej wskazano - w postępowaniu nieważnościowym nie jest ponownie rozpoznawana sprawa administracyjna, dokonuje się jedynie kontroli wydanego orzeczenia pod kątem przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI