VII PZ 46/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi stwierdził swoją niewłaściwość miejscową w sprawie z powództwa J. C. przeciwko spółce z o.o. o przywrócenie do pracy, przekazując sprawę do Sądu Rejonowego w Poznaniu. Podstawą było postanowienie w umowie o pracę (§ 12 pkt 6) o poddaniu sporów sądowi właściwemu dla siedziby pracodawcy, co zgodnie z art. 46 § 1 kpc czyniło ten sąd wyłącznie właściwym. Pracownica wniosła zażalenie, twierdząc, że klauzula ta jest nieskuteczna jako mniej korzystna dla pracownika (art. 18 kp w zw. z art. 58 kp i 300 kp). Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił zażalenie. Stwierdził, że art. 46 § 1 kpc dopuszcza umowne określenie sądu wyłącznie właściwego, a taka umowa (prerogacyjna) jest dopuszczalna w umowach o pracę. Podkreślono, że ochrona pracownika z art. 18 kp dotyczy postanowień kreujących stosunek pracy, a nie kwestii proceduralnych, jak wybór sądu. Umowa o wyborze sądu jest odrębną umową proceduralną, niezwiązaną z przepisami prawa pracy. Sąd uznał, że nie można uznać postanowienia umownego o wyborze sądu za bezwzględnie nieważne na podstawie art. 58 kc w zw. z 300 kp. Wskazano również, że względy celowościowe, ekonomika procesu czy koszty dojazdu nie mogą przesądzać o właściwości sądu wbrew umownym ustaleniom stron. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie jako bezzasadne, a także odmówił orzekania o kosztach postępowania zażaleniowego, uznając je za kwestię wpadkową, o której rozstrzyga się w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaDopuszczalność i interpretacja klauzul umownych dotyczących wyboru sądu właściwego w umowach o pracę, a także kwestia stosowania art. 18 kp do postanowień proceduralnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji umownego wyboru sądu właściwego dla siedziby pracodawcy. Interpretacja art. 18 kp w kontekście umów prerogacyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienie umowy o pracę, zgodnie z którym wszelkie spory poddaje się pod rozstrzygnięcie sądu właściwego miejscowo dla siedziby pracodawcy, jest skuteczne w świetle przepisów prawa pracy, w szczególności art. 18 kp i art. 58 kp w zw. z art. 300 kp?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie postanowienie jest skuteczne. Umowa o wyborze sądu właściwego (umowa prerogacyjna) jest dopuszczalna w umowach o pracę i nie podlega ograniczeniom wynikającym z art. 18 kp, ponieważ dotyczy kwestii proceduralnych, a nie stosunku pracy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa prerogacyjna jest odrębną umową proceduralną, niezwiązaną z przepisami prawa pracy. Ochrona pracownika z art. 18 kp dotyczy postanowień kreujących stosunek pracy, a nie kwestii proceduralnych. Właściwość sądu określona umownie eliminuje inną właściwość, a względy celowościowe nie mogą jej uchylić.
Czy sąd jest zobowiązany do orzekania o kosztach postępowania zażaleniowego w postanowieniu o przekazaniu sprawy innemu sądowi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie jest zobowiązany do orzekania o kosztach postępowania zażaleniowego w postanowieniu o przekazaniu sprawy innemu sądowi, ponieważ takie postanowienie nie jest orzeczeniem kończącym sprawę w instancji.
Uzasadnienie
Rozstrzygnięcie o kosztach ma charakter akcesoryjny i następuje w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji. Postanowienie o przekazaniu sprawy jest orzeczeniem wpadkowym, a nie kończącym postępowanie w całości.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. C. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ” spółce komandytowej | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 46 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strony mogą umówić się na piśmie o poddanie sądowi pierwszej instancji, który według ustawy nie jest miejscowo właściwy, sporu już wynikłego lub sporów mogących w przyszłości wyniknąć z oznaczonego stosunku prawnego. Sąd ten będzie wówczas wyłącznie właściwy, jeżeli strony nie postanowiły inaczej lub jeżeli powód nie złożył pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Strony mogą również ograniczyć umową pisemną prawo wyboru powoda pomiędzy kilku sądami właściwymi dla takich sporów.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeżeli jest bezzasadna.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala zażalenie, jeżeli jest bezzasadne.
Pomocnicze
k.p.c. art. 461 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona powodowa w sprawach z zakresu prawa pracy może wytoczyć powództwo przed sądem właściwości ogólnej, przed sądem, w którego okręgu praca jest, była lub miała być wykonywana, lub przed sądem, w którego okręgu znajduje się zakład pracy.
k.p. art. 18
Kodeks pracy
Postanowienia umowy o pracę mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy są nieważne. Pracodawca może zatrudnić pracownika na korzystniejszych warunkach, ale nigdy na gorszych.
k.p. art. 58
Kodeks pracy
Postanowienie umowy o pracę, które naruszałoby zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, jest nieważne. Nieważna jest również umowa o pracę w części dotyczącej naruszenia przepisów prawa pracy.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
W sprawach nieuregulowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona, która wygrała proces, może żądać od strony przeciwnej zwrotu niezbędnych kosztów procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dopuszczalność umownego wyboru sądu właściwego dla siedziby pracodawcy w umowie o pracę na podstawie art. 46 § 1 kpc. • Umowa prerogacyjna jest odrębną umową proceduralną, niezwiązaną z przepisami prawa pracy. • Ochrona pracownika z art. 18 kp dotyczy postanowień kreujących stosunek pracy, a nie kwestii proceduralnych. • Postanowienie o przekazaniu sprawy innemu sądowi jest orzeczeniem wpadkowym, a nie kończącym postępowanie w instancji, co wyklucza orzekanie o kosztach na tym etapie.
Odrzucone argumenty
Klauzula umowna wskazująca sąd właściwy dla siedziby pracodawcy jest nieskuteczna jako mniej korzystna dla pracownika (art. 18 kp w zw. z art. 58 kp i 300 kp). • Wniosek strony pozwanej o przekazanie sprawy nie wiąże sądu automatycznie; należy zbadać przesłanki celowościowe. • Istniała faktyczna wola stron co do zmiany właściwości miejscowej, a umowa nie podlegała negocjacjom z uwagi na dominującą pozycję pracodawcy.
Godne uwagi sformułowania
umowa prerogacyjna jest umową odrębną zawartą w kwestiach proceduralnych nie mającą żadnego związku z przepisami prawa pracy lecz wynikającą stricte z przepisów postępowania cywilnego. • Ochrona pracownika wynikająca z treści wskazanego przepisu [art. 18 kp] nie ma zatem w tym przypadku zastosowania. • brak było podstaw do orzekania przez Sąd Okręgowy o kosztach związanych z wniesieniem zażalenia.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Dopuszczalność i interpretacja klauzul umownych dotyczących wyboru sądu właściwego w umowach o pracę, a także kwestia stosowania art. 18 kp do postanowień proceduralnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umownego wyboru sądu właściwego dla siedziby pracodawcy. Interpretacja art. 18 kp w kontekście umów prerogacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla pracowników i pracodawców – możliwości umownego wyboru sądu właściwego w umowach o pracę oraz interpretacji przepisów ochronnych prawa pracy.
“Czy pracodawca może narzucić pracownikowi sąd właściwy do rozstrzygania sporów? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.