VII Pa 93/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia T.M. o odprawę emerytalną, która była zatrudniona w Gminie S. na podstawie umowy o pracę na czas określony od 1 września do 10 listopada 2005 roku. Umowa wygasła z upływem terminu. Po osiągnięciu wieku emerytalnego, powódka przeszła na emeryturę i wystąpiła o odprawę. Gmina odmówiła wypłaty, podnosząc zarzut przedawnienia. Sąd Rejonowy w Świdnicy oddalił powództwo, uznając roszczenie za przedawnione na podstawie 3-letniego terminu z art. 291 k.p., który rozpoczął bieg od dnia uzyskania prawa do emerytury. Sąd Okręgowy w Świdnicy, rozpoznając apelację powódki, oddalił ją jako bezzasadną. Sąd II instancji podzielił ustalenia i wnioski Sądu Rejonowego co do przedawnienia, wskazując, że bieg terminu rozpoczął się z dniem uzyskania prawa do emerytury i upłynął przed złożeniem wniosku. Ponadto, Sąd Okręgowy podkreślił brak związku czasowego między wygaśnięciem stosunku pracy (które nastąpiło przed osiągnięciem wieku emerytalnego) a przejściem na emeryturę, co zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego (sygn. I PK 694/03, III PZP 7/89) stanowi przesłankę do odmowy przyznania odprawy emerytalnej. Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do uznania zarzutu przedawnienia za nadużycie prawa przez pozwanego, gdyż powódka nie wykazała okoliczności uniemożliwiających jej wcześniejsze dochodzenie roszczenia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. z uwagi na trudną sytuację materialną powódki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Średniainterpretację przepisów o przedawnieniu roszczeń ze stosunku pracy, w szczególności odprawy emerytalnej, oraz wymóg istnienia związku czasowego między rozwiązaniem stosunku pracy a przejściem na emeryturę.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika samorządowego zatrudnionego na czas określony, którego umowa wygasła przed osiągnięciem wieku emerytalnego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy roszczenie o odprawę emerytalną, wynikające ze stosunku pracy, ulega przedawnieniu na zasadach ogólnych czy szczególnych (Kodeks pracy)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie o odprawę emerytalną, jako wynikające ze stosunku pracy, ulega przedawnieniu na zasadach szczególnych określonych w Kodeksie pracy, tj. w terminie 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 291 k.p. jest przepisem szczególnym do art. 118 k.c. i przewiduje krótszy, 3-letni termin przedawnienia dla roszczeń ze stosunku pracy, w tym odprawy emerytalnej.
Od kiedy rozpoczyna bieg termin przedawnienia roszczenia o odprawę emerytalną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Bieg terminu przedawnienia roszczenia o odprawę emerytalną rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, czyli od dnia uzyskania przez pracownika prawa do emerytury.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 120 § 1 k.c. w zw. z art. 300 k.p., bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia wymagalności roszczenia. W przypadku odprawy emerytalnej, wymagalność następuje z dniem nabycia uprawnień emerytalnych.
Czy podniesienie zarzutu przedawnienia przez pracodawcę może stanowić nadużycie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Podniesienie zarzutu przedawnienia przez pracodawcę nie stanowi nadużycia prawa, jeśli pracownik nie wykazał obiektywnie istniejących okoliczności, które uniemożliwiły mu niezawinione dochodzenie roszczenia w terminie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powódka nie wykazała żadnych nadzwyczajnych okoliczności, które usprawiedliwiałyby jej opieszałość w dochodzeniu roszczenia, a podniesienie zarzutu przedawnienia jest wykonywaniem prawa i nie narusza zasad współżycia społecznego.
Czy pracownikowi, którego stosunek pracy wygasł z upływem terminu umowy na czas określony przed osiągnięciem wieku emerytalnego, przysługuje odprawa emerytalna po przejściu na emeryturę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracownikowi, którego stosunek pracy wygasł z upływem terminu umowy na czas określony przed osiągnięciem wieku emerytalnego, nie przysługuje odprawa emerytalna, jeśli nie istnieje związek czasowy między wygaśnięciem stosunku pracy a uzyskaniem prawa do emerytury.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na orzecznictwo SN, stwierdził, że kluczową przesłanką nabycia prawa do odprawy jest rozwiązanie lub wygaśnięcie stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę. W tym przypadku umowa wygasła przed osiągnięciem wieku emerytalnego, a przejście na emeryturę nastąpiło później, co wyklucza istnienie wymaganego związku czasowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| Gmina S. | instytucja | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
k.p. art. 291 § 1
Kodeks pracy
Roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
Pomocnicze
k.c. art. 117 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
k.c. art. 120 § 1
Kodeks cywilny
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Do stosunków pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego o przedawnieniu, chyba że przepisy prawa pracy stanowią inaczej.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji przez sąd II instancji.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej wcale kosztami, aby nie obciążać nadmiernie strony przegrywającej.
u.p.s. art. 21 § 1
Ustawa o pracownikach samorządowych
Pracownikom samorządowym przysługuje dodatek za wieloletnią pracę, nagroda jubileuszowa oraz jednorazowa odprawa przy przechodzeniu na rentę inwalidzką lub emeryturę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o odprawę emerytalną uległo przedawnieniu na podstawie art. 291 k.p. • Bieg terminu przedawnienia rozpoczął się z dniem uzyskania prawa do emerytury. • Brak związku czasowego między wygaśnięciem stosunku pracy a przejściem na emeryturę wyklucza prawo do odprawy. • Podniesienie zarzutu przedawnienia nie stanowi nadużycia prawa.
Odrzucone argumenty
Powódka powinna otrzymać odprawę emerytalną z uwagi na rozwiązanie stosunku pracy i przejście na emeryturę. • Pozwany celowo nie wypłacił odprawy, a podniesienie zarzutu przedawnienia nie stanowi wykonywania prawa. • Odmowa przedłużenia stosunku pracy była motywowana dodatkowymi kosztami dla pozwanego.
Godne uwagi sformułowania
roszczenie o odprawę stało się wymagalne • bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne • nie istnieje związek czasowy pomiędzy wygaśnięciem stosunku pracy powódki, a uzyskaniem prawa do emerytury
Skład orzekający
Joanna Sawicz
przewodniczący-sprawozdawca
Jolanta Czarnik
członek
Dariusz Pająk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretację przepisów o przedawnieniu roszczeń ze stosunku pracy, w szczególności odprawy emerytalnej, oraz wymóg istnienia związku czasowego między rozwiązaniem stosunku pracy a przejściem na emeryturę."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika samorządowego zatrudnionego na czas określony, którego umowa wygasła przed osiągnięciem wieku emerytalnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników pracy i HR ze względu na szczegółową analizę przedawnienia roszczeń o odprawę emerytalną oraz kluczowy wymóg związku czasowego między ustaniem zatrudnienia a przejściem na emeryturę.
“Czy odprawa emerytalna zawsze się należy? Kluczowy związek czasowy i pułapka przedawnienia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.