VII Pa 81/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację pozwanej spółki, utrzymując w mocy wyrok zasądzający odszkodowanie za zakaz konkurencji po ustaniu zatrudnienia.
Powód dochodził odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji po ustaniu zatrudnienia, na podstawie umowy zawartej z pozwaną spółką. Sąd Rejonowy zasądził odszkodowanie, uznając umowę za ważną i nie sprzeczną z prawem ani zasadami współżycia społecznego. Pozwana spółka wniosła apelację, zarzucając m.in. niewłaściwe zastosowanie art. 8 k.p. i błędne ustalenia faktyczne. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając ustalenia sądu pierwszej instancji i podkreślając moc wiążącą prawomocnego wyroku w części dotyczącej zasady odpowiedzialności.
Sprawa dotyczyła roszczenia P. M. o odszkodowanie z tytułu zakazu konkurencji po ustaniu zatrudnienia u pozwanej spółki, na podstawie umowy zawartej w ramach umowy o pracę. Sąd Rejonowy zasądził na rzecz powoda kwotę 24.093,27 zł wraz z odsetkami, uznając umowę za ważną i nie sprzeczną z prawem ani zasadami współżycia społecznego. Sąd pierwszej instancji odrzucił argumenty pozwanej spółki dotyczące nieważności umowy z powodu braku uchwały Rady Nadzorczej, nieprawidłowych negocjacji oraz wygórowanego odszkodowania, a także zarzut nadużycia prawa podmiotowego (art. 8 k.p.). Pozwana spółka wniosła apelację, zarzucając m.in. naruszenie art. 8 k.p. poprzez jego niewłaściwą interpretację, pominięcie dowodów z opinii biegłych z postępowania karnego oraz błędne ustalenia faktyczne dotyczące podstaw zawarcia umowy i wysokości odszkodowania. Podniesiono również zarzut braku odniesienia się do zarzutu potrącenia. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji. Podkreślono, że zarzuty dotyczące ważności umowy i wysokości odszkodowania były już przedmiotem rozstrzygnięcia w poprzedniej sprawie (VII P 1198/11), a prawomocny wyrok w tej sprawie ma moc wiążącą (art. 365 § 1 k.p.c.). Sąd Okręgowy potwierdził, że umowa była zawarta na podstawie uchwał wspólników i rady nadzorczej, odbyły się negocjacje, a odszkodowanie w wysokości 80% wynagrodzenia nie było wygórowane. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 k.p. w kontekście postępowania karnego przeciwko powodowi, sąd stwierdził, że ewentualne skazanie nie powoduje, iż dochodzenie odszkodowania jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Sąd przyznał rację pozwanemu co do braku odniesienia się do opinii biegłych i zarzutu potrącenia w uzasadnieniu, jednak uznał, że nie miało to wpływu na ocenę sprawy. Zarzut potrącenia został uznany za nieuzasadniony z uwagi na brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie szkody, zdarzenia i związku przyczynowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, umowa jest ważna. Sąd Okręgowy wskazywał, że zawarcie takiej umowy nie wymagało uprzedniej uchwały Rady Nadzorczej, a umocowanie Rady do zawarcia umowy z członkiem zarządu wynika z ustawy. Podkreślono, że umowa została zawarta przez pełny skład Rady Nadzorczej i na podstawie uchwał wspólników.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym umocowanie Rady Nadzorczej do zawarcia umowy z członkiem zarządu wynika z ustawy, a pełny skład Rady może zawrzeć taką umowę bez odrębnej uchwały. Podkreślono, że strony działały na podstawie uchwał wspólników i rady nadzorczej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
P. M.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. M. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. | spółka | pozwany |
Przepisy (17)
Główne
k.p. art. 101¹ § § 1
Kodeks pracy
Pracownik nie może prowadzić działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy ani świadczyć pracy na rzecz podmiotu prowadzącego taką działalność, w zakresie określonym w odrębnej umowie.
k.p. art. 101² § § 1
Kodeks pracy
Obowiązek określenia zakresu czasowego zakazu konkurencji oraz wysokości odszkodowania należnego pracownikowi.
Pomocnicze
k.p. art. 101² § § 3
Kodeks pracy
Dolna granica odszkodowania za zakaz konkurencji wynosi 25% wynagrodzenia otrzymanego przez pracownika przed ustaniem stosunku pracy.
k.p. art. 101² § § 2
Kodeks pracy
Określa przypadki, w których zakaz konkurencji przestaje obowiązywać przed upływem terminu (ustanie przyczyn uzasadniających zakaz lub niewywiązywanie się pracodawcy z obowiązku wypłaty odszkodowania).
k.p. art. 8
Kodeks pracy
Zakaz czynienia ze swego prawa użytku sprzecznego ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa lub zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 481 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Dotyczy zasądzenia odsetek ustawowych.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 477² § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów procesu od strony przegrywającej.
k.s.h. art. 210 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Dotyczy reprezentacji spółki.
k.s.h. art. 17 § § 3
Kodeks spółek handlowych
Odpowiedzialność członków zarządu.
k.p. art. 52 § § 1 pkt 1
Kodeks pracy
Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.
u.o.r. art. 77 § pkt 1
Ustawa o rachunkowości
Dotyczy odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy.
k.k. art. 296 § § 2
Kodeks karny
Nadużycie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.
k.k. art. 294 § § 1
Kodeks karny
Szkoda majątkowa w obrocie gospodarczym.
k.k. art. 284 § § 1
Kodeks karny
Przywłaszczenie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ważność umowy o zakazie konkurencji pomimo braku uchwały Rady Nadzorczej w sprawie odszkodowania. Brak sprzeczności dochodzenia odszkodowania z zasadami współżycia społecznego (art. 8 k.p.) w kontekście postępowania karnego. Odszkodowanie w wysokości 80% wynagrodzenia nie jest wygórowane. Moc wiążąca prawomocnego wyroku w części dotyczącej zasady odpowiedzialności.
Odrzucone argumenty
Nieważność umowy o zakazie konkurencji z powodu braku uchwały Rady Nadzorczej. Nadużycie prawa podmiotowego (art. 8 k.p.) przez powoda. Wygórowane odszkodowanie za zakaz konkurencji. Zarzut potrącenia roszczenia powoda z wierzytelnością spółki.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne Sądu I instancji i przyjmuje je za własne. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sadu Najwyższego i sądów powszechnych zasada odpowiedzialności pozwanego, przesądzona w prawomocnym wyroku uwzględniającym część roszczenia, jest wiążąca w sprawie o zasądzenie pozostałej części. Zastosowanie art. 8 kp zawsze powinno mieć charakter wyjątkowy, bowiem prowadzi ono między innymi do osłabienia zasady pewności prawa i w związku z tym wymaga szczególnego wyraźnego uzasadnienia.
Skład orzekający
Jacek Chaciński
przewodniczący-sprawozdawca
Danuta Dadej-Więsyk
członek
Edyta Telenga
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność umów o zakazie konkurencji, stosowanie art. 8 k.p., moc wiążąca prawomocnych wyroków w sprawach o częściowe roszczenie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w tym roli prezesa zarządu i umowy o zakazie konkurencji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zakazu konkurencji po ustaniu zatrudnienia, a także interpretacji art. 8 k.p. w kontekście postępowań karnych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i sporach gospodarczych.
“Czy postępowanie karne przekreśla prawo do odszkodowania za zakaz konkurencji? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 24 093,27 PLN
odszkodowanie: 24 093,27 PLN
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 900 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VII Pa 81/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 października 2015 r. Sąd Okręgowy w Lublinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Jacek Chaciński (spr.) Sędziowie SO Danuta Dadej-Więsyk SR del. do SO Edyta Telenga Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Sobczuk po rozpoznaniu w dniu 14 października 2015 r. w Lublinie sprawy z powództwa P. M. przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K. o odszkodowanie na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 kwietnia 2015 r., sygn. akt VII P 1160/13 I. apelację oddala; II. zasądza od (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na rzecz P. M. kwotę 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt VII Pa 81/15 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2015 roku Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie w sprawie z powództwa P. M. przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K. o odszkodowanie: I. zasądził od (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na rzecz P. M. kwotę 24.093,27 zł z ustawowymi odsetkami, z tym, że : - od kwoty 5.200 zł od dnia 11 marca 2011 roku do dnia zapłaty - od kwoty 5.200 zł od dnia 11 kwietnia 2011 roku do dnia zapłaty - od kwoty 5.200 zł od dnia 11 maja 2011 roku do dnia zapłaty - od kwoty 5.200 zł od dnia 11 czerwca 2011 roku do dnia zapłaty - od kwoty 3.293,27 zł od dnia 11 lipca 2011 roku do dnia zapłaty II. wyrokowi w pkt I nadał rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 6.500 złotych; III. zasądził od (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na rzecz P. M. kwotę 1.800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Powyższy wyrok został oparty na następujących ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych:0 Powód P. M. został zatrudniony w (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K. (która to Spółka jest (...) spółką (...) ) w dniu 13 marca 2003 roku na stanowisku prezesa Zarządu w pełnym wymiarze czasu pracy. Na mocy umowy o pracę zawartej w dniu 22 sierpnia 2007 roku pomiędzy powodem P. M. a pozwaną Spółką reprezentowaną przez Radę Nadzorczą – w imieniu której działali wszyscy członkowie: A. B. , Ł. K. i H. T. , z dniem 1 września 2007 roku powód został zatrudniony przez pozwaną Spółkę na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. W § 7 tej umowy wskazano, iż powód w okresie pełnienia funkcji nie może zajmować się interesami konkurencyjnymi ani uczestniczyć w spółce konkurencyjnej. Ponadto w okresie 24 miesięcy od dnia zaprzestania pełnienia funkcji prezesa Zarządu powód miał zakaz podjęcia zatrudnienia lub współpracy na podstawie jakiegokolwiek stosunku prawnego z przedsiębiorstwami, które będą konkurencyjne wobec spółki. Z tytułu zakazu konkurencji, po zaprzestaniu pełnienia tej funkcji, obowiązującego w okresie 24 miesięcy, powód miał otrzymywać wynagrodzenie, płatne w miesięcznych ratach wynoszących 80% ostatnio pobieranego zasadniczego, miesięcznego wynagrodzenia. Przed zawarciem tej umowy odbyły się pomiędzy powodem i przedstawicielami właściciela negocjacje dotyczące treści umowy. W tych negocjacjach – jako przedstawiciel właściciela - uczestniczył Burmistrz Miasta K. Dokumenty z negocjacji zostały przedstawione Radzie Nadzorczej. Pod względem merytorycznym i formalnym opiniował projekt umowy radca prawny R. W. . Miesięczne wynagrodzenie powoda wynosiło 6.500 zł. Na mocy uchwały Rady Nadzorczej pozwanej Spółki z dnia 8 grudnia 2010 roku powód P. M. został odwołany z dniem 31 grudnia 2010 roku z funkcji prezesa Zarządu. Jednocześnie wraz z odwołaniem, został wypowiedziany powodowi stosunek pracy, z zachowaniem 3-miesięcznego okresu, który miał upłynął w dniu 31 marca 2011 roku. W dniu 16 grudnia 2010 roku Rada Nadzorcza w nowym składzie osobowym, podjęła uchwałę o rozwiązaniu z powodem umowy o pracę w trybie art. 52 § 1 pkt 1 kp z uwagi na naruszenie przez powoda podstawowych obowiązków pracowniczych polegających na lekceważeniu polecenia Burmistrza Miasta i odmówieniu udziału w posiedzeniu Rady Nadzorczej oraz demonstracyjnym opuszczeniu siedziby wspólnika. Powód odwołał się od oświadczenia o rozwiązaniu z nim umowy o pracę w trybie art. 52 kp do Sądu Rejonowego w Lublinie VII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Prawomocnym wyrokiem zapadłym w tej sprawie, która toczyła się przed tut. Sądem o sygn. VII P 788/11 zasądzono od pozwanej Spółki na rzecz powoda odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę w wysokości 19.500 zł. Po rozwiązaniu umowy o pracę powód pozostawał bezrobotny. W dniu 20 czerwca 2011 roku powód podjął nową pracę w P. . Powód rozpoczął studia uprawniające do uzyskania licencji zawodowej w 2010 rok, zaś licencję zarządcy nieruchomości otrzymał w 2012 roku. W sprawie, która toczyła się przed tut. Sądem o sygn. VII P 1198/11, powód domagał się zasądzenia od pozwanej Spółki pierwszej raty odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji po staniu zatrudnienia, tj. za miesiąc styczeń 2011 roku. Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2012 roku Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zasądził na rzecz powoda kwotę 5.200 zł tytułem odszkodowana wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 12 lutego 2011 roku do dnia zapłaty. Apelacja złożona od tego wyroku przez pozwaną Spółkę została przez Sąd Okręgowy VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2013 roku oddalona. Po odwołaniu powoda z funkcji prezesa Zarządu, funkcję prezesa Zarządu pozwanej Spółki objął K. W. . Nowy prezes powołał w styczniu 2011 roku zespół kontrolny, składający się m.in. z audytora Z. Z. i księgowej T. S. . Kontrolą objęto lata 2009-2010. W trakcie kontroli stwierdzono m.in. nieprawidłowości w obiegu dokumentów finansowo – księgowych, prowadzenie ksiąg rachunkowych wbrew przepisom ustawy o rachunkowości , dokonywanie wypłat w formie zaliczek, które nie były jednak potem zwracane. O stwierdzonych w czasie kontroli nieprawidłowościach została powiadomiona Prokuratura Rejonowa w Kraśniku. W wyniku przeprowadzonego postępowania w sprawie o sygn. 1 Ds. 892/13/S został sporządzony akt oskarżenia, w którym zarzucono powodowi oraz T. J. (która była główną księgową i prokurentem w pozwanej Spółce), że w okresie od 9 maja 2004 roku do 31 maja 2010 roku działając wspólnie i w porozumieniu, w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej nadużyli udzielonych im uprawnień oraz nie dopełnili ciążących na nich obowiązków w zakresie dbałości o majątek spółki w ten sposób, że powód nadzorował, a T. J. dokonała operacji finansowych i księgowych polegających na wypłacie i przywłaszczeniu środków pieniężnych, na skutek czego (...) Spółka z o.o. w K. poniosło znaczną szkodę majątkową w wysokości 253.642,41 zł. Obecnie postępowanie w tej sprawie toczy się przed Sądem Rejonowym w Kraśniku – sygn. akt IV K 56/14. Pismami : z dnia 1 marca 2011 roku (które wpłynęło do pozwanego w dniu 2 marca 2011 roku), a także z dnia 6 kwietnia 2011 roku, z dnia 9 maja 2011 roku i 6 czerwca 2011 roku powód informował pozwaną Spółkę, że w miesiącach lutym, marcu, kwietniu i maju 2011 roku powstrzymywał się od działalności konkurencyjnej i wnosił o wypłacenie mu odszkodowania z tytułu umowy o zakazie konkurencji za te miesiące. Pozwana Spółka w okresie, gdy powód był jej prezesem Zarządu przynosiła straty. Jedynie w 2007 roku Spółka osiągnęła zysk, który powstał ze sprzedaży nieruchomości. W 2013 i 2014 roku pozwana Spółka osiągnęła zysk. Zgodnie z art. 101 1 § 1 kp , w zakresie określonym w odrębnej umowie, pracownik nie może prowadzić działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy ani też świadczyć pracy w ramach stosunku pracy lub na innej podstawie na rzecz podmiotu prowadzącego taką działalność (zakaz konkurencji). Obowiązek określenia zakresu czasowego obowiązywania zakazu konkurencji oraz wysokości odszkodowania należnego pracownikowi od pracodawcy z tego tytułu wprowadza art. 101 2 § 1 zdanie drugie kp . W § 3 omawianego przepisu określono dolną granicę tego odszkodowania na 25% wynagrodzenia otrzymanego przez pracownika przed ustaniem stosunku pracy przez okres odpowiadający okresowi obowiązywania zakazu konkurencji. Natomiast w § 2 wskazano przypadki, w których zakaz konkurencji przestaje obowiązywać przed upływem terminu, na jaki umowa o zakazie konkurencji została zawarta, tj. ustanie przyczyn uzasadniających taki zakaz lub niewywiązywanie się pracodawcy z obowiązku wypłaty odszkodowania. Pracodawca jest zobowiązany zatem do wypłaty odszkodowania ustalonego w umowie, pod warunkiem, że pracownik powstrzymuje się od działań konkurencyjnych. Pomiędzy stronami została zawarta umowa o zakazie konkurencji, po ustaniu zatrudnienia, która była częścią umowy o pracę z dnia 22 sierpnia 2007 roku. W toku niniejszego procesu pozwana Spółka kwestionowała ważność tej umowy i podnosiła, że Rada Nadzorcza pozwanej Spółki powinna określić kolegialnie, w drodze uchwały warunki umowy o zakazie konkurencji przed podpisaniem tej umowy. Brak prawidłowego ustalenia przez kompetentny organ Spółki wysokości odszkodowania za zakaz konkurencji oraz brak określenia w uchwale Rady Nadzorczej wszystkich istotnych elementów umowy o zakazie konkurencji po ustaniu zatrudnienia (w szczególności wysokości przysługującego odszkodowania) powoduje nieważność takiej umowy. Odnosząc się do tego zarzutu, Sąd Rejonowy podniósł, że w sprawie o sygn. akt VII P 1198/11 (VII Pa 203/12), Sąd Okręgowy wskazywał, że zawarcie z powodem jako prezesem Zarządu tej umowy nie wymagało uprzedniego podjęcia uchwały przez Radę Nadzorczą. Skoro bowiem umocowanie Rady Nadzorczej do zawarcia umowy z członkiem Zarządu, w wypadkach, o których mowa w art. 210 § 1 ksh wynika wprost z mocy ustawy, to do reprezentacji przez pełny skład nie jest potrzebna odrębna uchwała ani też uprzednia zgoda Zgromadzenia Wspólników. W niniejszej sprawie, poza sporem pozostawało natomiast to, że umowa z dnia 22 sierpnia 2007 roku została podpisana w imieniu pozwanej Spółki przez pełny skład osobowy Rady Nadzorczej. Ponadto, strony zawierając te umowę działały na podstawie uchwały Zgromadzenia Wspólników nr (...) z dnia 22 sierpnia 2007 roku w sprawie ustalania zasad i wysokości wynagrodzenia dla prezesa Zarządu Spółki oraz uchwały Rady Nadzorczej nr (...) w sprawie przyjęcia projektu umowy o pracę z prezesem Zarządu. Pozwana Spółka podnosiła także, że zawarcie z powodem umowy o zakazie konkurencji po ustaniu zatrudnienia w sierpniu 2007 roku nie leżało w ogóle w interesie pozwanej Spółki, gdyż nie było to uzasadnione realnym zagrożeniem podjęcia przez powoda własnej, konkurencyjnej działalności w zakresie zarządzania nieruchomościami na rynku (...) . W momencie zawierania umowy o zakazie konkurencji nie posiadał ani nie rozpoczął starań o zdobycie licencji zarządcy nieruchomości. Bezsporne w niniejszej sprawie było przy tym to, że powód rozpoczął studia uprawniające do uzyskania licencji zawodowej w 2010 rok, zaś licencję zarządcy nieruchomości otrzymał w 2012 roku. Odnosząc się do powyższych argumentów Sąd Rejonowy stwierdził, że Sąd Okręgowy w uzasadnieniu wyroku zapadłego w sprawie o sygn. VII Pa 203/12 wskazał, że wysokość odszkodowania oraz czas trwania zakazu konkurencji w połączeniu z sytuacją pozwanej Spółki nie naruszają postanowień art. 101 2 kp . Sąd Okręgowy podkreślał, że zawieranie umów o zakazie konkurencji z członkami zarządów spółek jest postępowaniem standardowym, gdyż z racji sprawowanej przez nich funkcji mają oni dostęp do szeregu tajemnic pracodawcy i informacji wrażliwych. Uprawnienie do samodzielnego zarządzania nieruchomościami ma tu znaczenie najwyżej marginalne. Podstawowym warunkiem umowy o zakazie konkurencji jest dysponowanie przez pracownika dostępem do szczególnie ważnych informacji, a celem tego zakazu ochrona pracodawcy przed szkodą, która mogłaby być skutkiem ujawnienia tych informacji, Jest to okoliczność niezależna od prawidłowego sprawowania funkcji przez powoda. Sąd Rejonowy zwrócił uwagę, że umowa o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy ma charakter dobrowolny i dwustronny. Zgodnie z zasadą swobody umów, strony mają możliwość ustalenia warunków takiej umowy według własnego uznania, byleby treść tej umowy i cel jej zawarcia nie sprzeciwiały się naturze umowy, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. To strony decydują o potrzebie ustanowienia zakazu konkurencji, stąd też sąd ma bardzo ograniczoną możliwość ingerowania w ten stosunek prawny, w tym ustalenia, że samo zawarcie tej umowy było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Pozwana Spółka podnosiła także zarzut nadużycia prawa podmiotowego w rozumieniu art. 8 kp . Zgodnie z art. 8 kp , nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Przepis art. 8 kp nie zmienia i nie modyfikuje praw wynikających z innych przepisów prawa. Stanowi jedynie upoważnienie dla sądu do dokonania oceny, w jakim zakresie, w konkretnym stanie faktycznym, działanie lub zaniechanie uprawionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony prawnej. Zastosowanie art. 8 kp pozostaje zatem w nierozłącznym związku z całokształtem okoliczności faktycznej rozpoznawanej sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2003 roku, I PK 558/02, OSNP 2004/4/283). Sięgnie po art. 8 kp zawsze powinno mieć charakter wyjątkowy, bowiem prowadzi ono między innymi do osłabienia zasady pewności prawa i w związku z tym wymaga szczególnego wyraźnego uzasadnienia, że w danym stanie faktycznym doszło do zachowań sprzecznych ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem prawa lub zasadami współżycia społecznego. W rozpoznawanej sprawie musiałoby to być wynikiem ustalenia wyjątkowo rażących warunków umowy (zawyżonego lub zaniżonego odszkodowania, okresu obowiązywania) czy też ewentualnie wykazania, że doszło do zawarcia umowy o zakazie konkurencji z osobą, która nie miała dostępu do jakichkolwiek informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę. Sąd Rejonowy podkreślił, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 kwietnia 2013 roku w sprawie o sygn. akt VII Pa 203/12, Sąd Okręgowy w Lublinie stwierdził, że nabycie przez powoda uprawnień do zarządzania nieruchomościami dopiero w 2012 roku, jak i nieprawidłowości w zarządzaniu pozwaną Spółką w okresie kadencji powoda nie stanowią dostatecznej przesłanki skutkującej stwierdzeniem sprzeczności umowy z zasadami współżycia społecznego. Podstawowym warunkiem zawarcia umowy o zakazie konkurencji jest dysponowanie przez pracownika dostępem do szczególnie ważnych informacji, a celem tego zakazu – ochrona pracodawcy przed szkodą, która mogłaby być skutkiem ujawnienia tych informacji. Jest to okoliczność niezależna od prawidłowości sprawowanego przez powoda zarządu. Hipotetyczna nieudolność czy też zła członka zarządu w sprawowaniu funkcji nie oznacza, że nie istnieje ryzyko posłużenia się przez niego szczególnie istotnymi informacjami pracodawcy. Jeśli z tego powodu wyrządzona została spółce szkoda, to właściwą drogą naprawienia szkody jest powództwo o odszkodowanie, a nie odmowa wypłaty odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji. Mając na uwadze przytoczone powyżej argumenty, Sąd Rejonowy stwierdził, że nie można uznać, aby nawet prowadzenie w stosunku do powoda postępowania karnego z uwagi na postawione powodowi zarzuty zagarnięcia mienia na niekorzyść pozwanej Spółki uzasadniało tezę, że dochodzenie przez powoda odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji po ustaniu zatrudnienia jest sprzeczne ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem prawa i zasadami współżycia społecznego tj. art. 8 kp . Podkreślić przy tym należy, że postepowanie karne w stosunku do powoda jest w toku i nie zapadł jeszcze prawomocny wyrok. Sąd ten wskazał, że w ostatnim okresie zatrudnienia wynagrodzenie powoda wynosiło 6.500 zł. Odszkodowanie z tytułu zakazu konkurencji po ustaniu zatrudnienia wynosiło 80 % tej kwoty, tj. 5.200 zł. Nie jest to kwota szczególnie wygórowana w kontekście zajmowanego przez powoda stanowiska. W okresie, za który powód domaga się odszkodowania, nie prowadził działalności konkurencyjnej w stosunku do pozwanej Spółki. Pozwana Spółka nie kwestionowała tej okoliczności. Mając na uwadze powyższe Sąd Rejonowy zasądził od pozwanej Spółki na rzecz powoda tytułem odszkodowania za okres od 1 lutego do 20 czerwca 2011 roku kwotę 24.093,27 zł z ustawowymi odsetkami : od kwot po 5.200 zł od dnia 11 marca,11 kwietnia, 11 maja i 11 czerwca 2011 roku, a od kwoty 3.293,27 zł od dnia 11 lipca 2011 roku. Umowa zawarta pomiędzy powodem a pozwaną Spółką nie określała terminów wypłat poszczególnych rat odszkodowania. Jak wskazał natomiast Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 stycznia 2005 roku (II PK 186/04, OSNP 2005/24/391) obowiązek wypłaty odszkodowania z tytułu powstrzymywania się przez pracownika od działalności konkurencyjnej aktualizuje się w terminach określonych w umowie, a jeżeli strony nie określiły terminu wypłaty odszkodowania – okresach miesięcznych. Należy przyjąć, że okresy te powinny być zgodne z terminami wypłaty wynagrodzenia, co odpowiada charakterowi zakazu konkurencji. Zgodnie zaś z art. 85 § 2 kp , wynagrodzenie za pracę powinno być wypłacane nie później niż do 10-go dnia każdego następnego miesiąca. Z tych też względów, od poszczególnych rat odszkodowania, odsetki powinny być zasądzone na podstawie art. 481 § 1 i 2 kc w zw. z art. 300 kp od 11-go dnia każdego następnego miesiąca, za który dana rata odszkodowania przysługiwała. Na podstawie art.477 2 § 1 kpc Sąd Rejonowy nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty miesięcznego wynagrodzenia powoda. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu uzasadnił treścią art. 98 § 1 kpc , zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu), do których w szczególności zalicza się wynagrodzenie pełnomocnika procesowego. Mając na uwadze treść powyższego przepisu i § 11 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U Nr 163, poz. 1349 ze zm.) Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego pracodawcy na rzecz powoda kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany zaskarżając go w całości i zarzucając mu: 1) naruszenie art. 8 k.p. poprzez jego niewłaściwą interpretację, prowadzącą do odmowy zastosowania tego przepisu w niniejszej sprawie i odmowy oddalenia powództwa, podczas gdy okoliczności zawarcia umowy o zakazie konkurencji, sytuacja ekonomiczno-finansowa pozwanej Spółki podczas zawierania tej umowy i w całym okresie sprawowania przez powoda funkcji prezesa zarządu, brak realnego uzasadnienia dla zawarcia umowy o zakazie konkurencji, przyznanie wygórowanego odszkodowania za zakaz konkurencji oraz ciężar zarzutów dotyczących działania powoda na szkodę pozwanej i wyrządzenia jej znacznej szkody majątkowej, zawartych w akcie oskarżenia skierowanym przez Prokuraturę Rejonową w Kraśniku do Sądu Okręgowego w Lublinie, wskazują, że umowę o zakazie konkurencji zawarto niezgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, zaś domaganie się przez powoda wynikającego z tej umowy odszkodowania jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego; 2) całkowite pominięcie przez Sąd, podczas dokonywanej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, niezwykle istotnych i dopuszczonych uprzednio przez Sąd dowodów z czterech opinii biegłych sądowych z zakresu księgowości śledczej, uzyskanych z akt sprawy karnej IV K 56/14 Sądu Okręgowego w Lublinie, co stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów; 3) niewłaściwą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, prowadzącą do błędnych ustaleń faktycznych, polegających: a) na przyjęciu, że rada nadzorcza (...) sp. z o.o. zawierając z powodem umowę o zakazie konkurencji działała w oparciu o uchwałę zgromadzenia wspólników nr (...) z dnia 22 sierpnia 2007 roku w sprawie ustalenia zasad i wysokości wynagrodzenia dla prezesa zarządu spółki, podczas gdy przedmiotowa uchwała ani słowem nie stanowiła o zakazie konkurencji ani o odszkodowaniu z tytułu takiego zakazu; b) na nieuprawnionym ustaleniu, że przed zawarciem umowy o zakazie konkurencji odbyły się rokowania pomiędzy powodem a Burmistrzem Miasta K. , podczas których ustalono między innymi wysokość odszkodowania za zakaz konkurencji, podczas gdy zgromadzenie wspólników pozwanej Spółki nigdy nie ustaliło uchwałą wysokości takiego odszkodowania zaś znajdujący się w dołączonych aktach sprawy VII P 1198/11 protokół z negocjacji warunków umowy o pracę nie jest w ogóle opatrzony datą (co stanowi ewenement jeśli chodzi o dokumenty urzędowe powstające w Urzędzie Miasta K. ) i mógł być spisany już po fakcie zawarcia umowy o zakazie konkurencji, jak również zawiera nieprawdziwą informację, jakoby w tych negocjacjach uczestniczył II Zastępca Burmistrza J. D. ; 4) niewłaściwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, prowadzącą do nieuprawnionego uznania, przy uwzględnieniu bardzo trudnej sytuacji finansowej pozwanej Spółki w całym okresie sprawowania przez powoda funkcji prezesa zarządu, że odszkodowanie za zakaz konkurencji po ustaniu zatrudnienia w wysokości aż 80% ostatnio pobieranego wynagrodzenia miesięcznego na stanowisku prezesa nie jest odszkodowaniem wygórowanym; 5) całkowity brak odniesienia się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku do zgłoszonego przez pozwaną w załączniku do protokołu rozprawy z dnia 9 grudnia 2014 roku zarzutu potrącenia kwoty roszczenia powoda z kwotą szkody wyrządzonej pozwanej Spółce wskutek naruszenia przez powoda obowiązku wynikającego z umowy Spółki. Zarzucając powyższe pozwany wniósł o zmianę wyroku w całości i oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja nie jest uzasadniona. Sad Okręgowy podziela ustalenia faktyczne Sądu I instancji i przyjmuje je za własne. Na wstępie podkreślenia wymaga, że zarzuty zawarte w pkt 3 i 4 apelacji dotyczące tego, że Rada Nadzorcza Spółki w istocie nie działała w oparciu o uchwałę zgromadzenia wspólników nr (...) z dnia 22 sierpnia 2007 r., że nie było negocjacji dotyczących wysokości odszkodowania oraz że umówione odszkodowane jest odszkodowanie wygórowanym były już przez pozwanego podnoszone w postępowaniu w sprawie VII P 1198/11. Do zarzutów tych Sąd się odniósł i dał temu wyraz w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 czerwca 2012 r. Apelacja od tego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 10 kwietnia 2013 r. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sadu Najwyższego i sądów powszechnych zasada odpowiedzialności pozwanego, przesądzona w prawomocnym wyroku uwzględniającym część roszczenia, jest wiążąca w sprawie o zasądzenie pozostałej części ( wyrok SN z 6 marca 2014 r., V CSK 203/13). Innymi słowy prawomocny wyrok zasądzający część roszczenia ma moc wiążącą w sprawie, w której powód dochodzi pozostałej części roszczenia wynikającego z tego samego stosunku prawnego opartego na tych samych okolicznościach ( art.365 § 1 k.p.c. ). Należy zatem powtórzyć za sądami orzekającymi w sprawie VII P 1198/11, że strony zawierające umowę działały m.in. na podstawie uchwały Zgromadzenia Wspólników nr (...) z dnia 22 sierpnia 2007 r. w sprawie ustalenia zasad i wysokości wynagrodzenia dla Prezesa Zarządu, że przed zawarciem umowy odbyły się w sierpniu 2007 r. negocjacje między powodem a Burmistrzem Miasta K. P. C. dotyczące umowy o pracę i w wyniku tych negocjacji strony ustaliły m.in. odszkodowanie w razie powstrzymania się od działalności konkurencyjnej oraz że odszkodowanie w wysokości 80% miesięcznego wynagrodzenia nie jest odszkodowaniem wygórowanym. Pozwany w niniejszej apelacji zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art.8 k.p. z powołaniem się także na wniesienie przeciwko powodowi aktu oskarżenia, w którym zarzucono mu popełnienie przestępstwa z art. 296 § 2 k.p.c. , w zb. z art.294 § 1 w zw. z art.284 §1 k.k. Zarzucono mu również popełnienie przestępstwa z art.77 pkt 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości . Zarzut nadużycia przez powoda prawa podmiotowego nie jest uzasadniony. Na wstępie stwierdzić należy, że zawarta w umowie o pracę umowa o zakazie konkurencji była umową wzajemną, zawierającą ekwiwalentne świadczenia: z jednej strony świadczenie powoda wyrażające się w powstrzymaniu się od działalności konkurencyjnej, z drugiej zaś odpowiadające mu odszkodowane. Powód swoje świadczenie spełnił, ma zatem prawo do uzyskania świadczenia od drugiej strony umowy. Jeżeli powód zostanie skazany w procesie karnym, poniesie określoną wyrokiem sądu karnego odpowiedzialność w postaci pozbawienia wolności, ograniczenia wolności bądź grzywny. Brak jest natomiast podstawy do wyciągania wniosku, że ewentualne skazanie powoda powodowałoby, że dochodzenie odszkodowania jest sprzeczne ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem prawa lub narusza zasady współżycia społecznego. Należy przyznać rację pozwanemu, że Sąd Rejonowy pomimo dołączenia do akt sprawy opinii biegłych wywołanych w procesie karnym nie dopuścił formalnie dowodu z tych dokumentów i nie odniósł się do nich w uzasadnieniu. Jednak w świetle wyżej przedstawionego stanowiska Sądu Okręgowego opinie powyższe( które w niniejszym procesie miałyby walor jedynie dowodu z dokumentu) nie mogą wpłynąć na ocenę, że dochodzenie przez powoda odszkodowania nie narusza art.8 k.p. Należy również przyznać rację pozwanemu, że Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia nie odniósł się do zawartego w załączniku do protokołu rozprawy z dnia 9 grudnia 2014 r. zarzutu potracenia. Zarzut ten nie jest uzasadniony. Zdaniem skarżącego przysługuje mu wobec powoda roszczenie odszkodowawcze z art.17§ 3 k.s.h. Stanowisko powyższe nie wynika ze zgromadzonych w sprawie dowodów. Przede wszystkim podkreślić należy, że przypisanie określonej osobie odpowiedzialności odszkodowawczej wymaga wykazania powstania szkody, zdarzenia, z którym system prawny łączy odpowiedzialność odszkodowawczą oraz związku przyczynowego między owym zdarzeniem a szkodą. Żadne postępowanie dowodowe na powyższe okoliczności nie było w sprawie prowadzone. W szczególności pozwany nie składał żadnych wniosków mających na celu dowiedzenie w/w przesłanek odpowiedzialności. Prima facie zauważyć jednak należy, że wypłacenie powodowi odszkodowania nie może być utożsamiane z powstaniem szkody. Skoro bowiem pozwany uzyskał od powoda świadczenie w postaci powstrzymania się od działalności konkurencyjnej to zapłata odszkodowania ma swoją causa Mając na względzie powyższe rozważania Sąd Okręgowy na podstawie art.385 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI