VII PA 390/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka S. L. wniosła apelację od wyroku Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe, który ustalił istnienie stosunku pracy, zasądził odszkodowanie w wysokości 1958 zł, ale oddalił pozostałe roszczenia (w tym zadośćuczynienie) i obciążył powódkę kosztami zastępstwa procesowego pozwanej w kwocie 2653,20 zł. Sąd Okręgowy w Gdańsku, rozpoznając apelację, podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną sądu pierwszej instancji co do meritum sprawy, uznając zarzuty naruszenia art. 415 k.c. w zw. z art. 300 k.p. oraz art. 11[1] k.p. i art. 23, 24 k.c. za bezzasadne. Sąd odwoławczy uznał jednak, że sąd pierwszej instancji naruszył zasady słuszności z art. 102 k.p.c., zasądzając od powódki koszty zastępstwa procesowego na rzecz pracodawcy w kwocie przekraczającej wysokość zasądzonego na jej rzecz odszkodowania. W związku z tym, sąd okręgowy zmienił wyrok w punkcie dotyczącym kosztów, odstępując od obciążania powódki tymi kosztami. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98, 100 i częściowo 102 k.p.c., zasądzając od powódki na rzecz pozwanej kwotę 510 zł tytułem zwrotu części kosztów zastępstwa procesowego, a od pozwanej na rzecz powódki 50 zł tytułem zwrotu części opłaty sądowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności pracodawcy za naruszenie przepisów o rozwiązaniu umowy o pracę, zasady stosowania art. 102 k.p.c. w sprawach pracowniczych, a także rozgraniczenie odpowiedzialności kontraktowej i deliktowej w stosunkach pracy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy naruszenie przez pracodawcę przepisów Kodeksu pracy dotyczących formy i przyczyn rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia uzasadnia zasądzenie zadośćuczynienia na podstawie art. 415 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie przepisów Kodeksu pracy dotyczących rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia uzasadnia zasądzenie odszkodowania na podstawie przepisów Kodeksu pracy, a nie zadośćuczynienia na podstawie art. 415 k.c., chyba że działanie pracodawcy było zawinione i stanowiło delikt.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odpowiedzialność pracodawcy za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia należy rozpatrywać przede wszystkim na gruncie przepisów Kodeksu pracy. Odpowiedzialność deliktowa z art. 415 k.c. ma charakter uzupełniający i wymaga wykazania zawinienia pracodawcy oraz szkody, a także braku przeciwdziałania jej powiększeniu przez pracownika. W tej sprawie powódka nie wykazała zawinienia pracodawcy ani szkody w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego.
Jaka jest wysokość odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia, gdy umowa była zawarta na czas nieokreślony i pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wysokość odszkodowania stanowi równowartość dwutygodniowego wynagrodzenia pracownika.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 36 § 1 pkt 1 k.p., w przypadku rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z pracownikiem zatrudnionym krócej niż 6 miesięcy, odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres dwóch tygodni. Sąd pierwszej instancji prawidłowo obliczył tę kwotę na podstawie ustalonego wynagrodzenia powódki.
Czy naruszenie przez pracodawcę obowiązków administracyjnych (np. brak pisemnej umowy, brak zgłoszenia do ubezpieczenia) stanowi naruszenie dóbr osobistych pracownika (godności pracowniczej)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo naruszenie obowiązków administracyjnych przez pracodawcę, nawet jeśli wywołuje u pracownika poczucie niepewności i stresu, nie stanowi naruszenia dóbr osobistych w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego i pracy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pewność warunków zatrudnienia i poczucie bezpieczeństwa nie są dobrami osobistymi. Choć działania pracodawcy były negatywne, nie doszło do naruszenia godności pracowniczej ani innych dóbr osobistych, ponieważ nie znaleziono dowodów na poniżanie pracownicy czy podważanie jej kompetencji. Rozwiązanie stosunku pracy, nawet wadliwe, co do zasady wyklucza stosowanie przepisów o ochronie dóbr osobistych, chyba że pismo rozwiązujące zawiera zwroty naruszające godność.
Czy sąd może odstąpić od obciążania strony kosztami zastępstwa procesowego na podstawie art. 102 k.p.c. w sprawie pracowniczej, gdy kwota zasądzonego odszkodowania jest niższa niż zasądzone koszty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może zastosować art. 102 k.p.c. w szczególnych wypadkach, kierując się zasadami słuszności, zwłaszcza gdy obciążenie powoda kosztami przewyższa zasądzone na jego rzecz świadczenie i narusza jego prawo do mienia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że zasądzenie od powódki kosztów zastępstwa procesowego na rzecz pracodawcy w kwocie przekraczającej zasądzone odszkodowanie narusza zasady słuszności i prawo powódki do mienia. Zastosowanie art. 102 k.p.c. miało na celu przywrócenie równowagi między prawami i obowiązkami stron oraz ochronę pracownika przed nadmiernym obciążeniem kosztami w sytuacji naruszenia przez pracodawcę przepisów prawa pracy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. L. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) sp. z o.o. | spółka | pozwana |
Przepisy (14)
Główne
k.p. art. 58
Kodeks pracy
Reguluje wysokość odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia.
k.p. art. 36
Kodeks pracy
Określa wysokość odszkodowania dla pracownika zatrudnionego krócej niż 6 miesięcy.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada słuszności w zakresie kosztów procesu, zastosowana przez Sąd Okręgowy.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia lub stosunkowego podziału kosztów.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez sąd drugiej instancji w przedmiocie apelacji.
k.p.c. art. 386
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez sąd drugiej instancji w przedmiocie apelacji.
Pomocnicze
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Ogólna norma deliktowa, stosowana uzupełniająco w sprawach pracowniczych, wymaga wykazania zawinienia i szkody.
k.c. art. 300
Kodeks cywilny
Przepis umożliwiający stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach ze stosunku pracy.
k.p. art. 8
Kodeks pracy
Zasada nadużycia prawa podmiotowego, niezasadna w tym przypadku.
k.p. art. 11[1]
Kodeks pracy
Ochrona dóbr osobistych pracownika, niezasadna w tym przypadku.
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Ochrona dóbr osobistych, niezasadna w tym przypadku.
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
Środki ochrony dóbr osobistych, niezasadna w tym przypadku.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów, zarzut naruszenia nieuzasadniony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez sąd pierwszej instancji zasady słuszności z art. 102 k.p.c. przy orzekaniu o kosztach zastępstwa procesowego, gdzie zasądzone koszty przewyższały zasądzone odszkodowanie. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 415 k.c.) zamiast przepisów Kodeksu pracy do dochodzenia roszczeń pracowniczych.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 415 k.c. w zw. z art. 300 k.p.) poprzez niezastosowanie i odmowę zasądzenia zadośćuczynienia za krzywdę. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 415 k.c. w zw. z art. 300 k.p.) poprzez przyznanie odszkodowania w zaniżonej wysokości. • Naruszenie art. 8 k.p. poprzez niezastosowanie. • Naruszenie przepisów art. 11[1] k.p. oraz art. 23 i 24 k.c. w zw. z art. 300 k.p. polegające na błędnej wykładni i przyjęciu, że działania pracodawcy nie stanowią naruszenia dóbr osobistych. • Obraza prawa procesowego (art. 233 k.p.c.) poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd I instancji naruszył zasady słuszności z art. 102 kpc zasądzając od powódki koszty zastępstwa procesowego na rzecz pracodawcy, których kwota przekraczała wysokość zasądzonego na jej rzecz odszkodowania. • Niezależnie od ich charakteru prawnego przepisy te obowiązują tylko w relacji między pracownikiem a pracodawcą, czyli tworzą treść stosunku pracy. Nie mają charakteru przepisów obowiązujących powszechnie, a ich naruszenie, mimo że godzi w porządek prawny, nie jest deliktem z art. 415 k.c. • Pewność warunków zatrudnienia oraz jego powiązanie z prawem poczucia bezpieczeństwa, nie są dobrami osobistymi.
Skład orzekający
Joanna Wojnicka-Blicharz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności pracodawcy za naruszenie przepisów o rozwiązaniu umowy o pracę, zasady stosowania art. 102 k.p.c. w sprawach pracowniczych, a także rozgraniczenie odpowiedzialności kontraktowej i deliktowej w stosunkach pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd drugiej instancji może zmienić orzeczenie w kwestii kosztów procesu, nawet jeśli meritum sprawy zostało utrzymane. Podkreśla znaczenie zasady słuszności w stosowaniu art. 102 k.p.c.
“Sąd Okręgowy zmienił wyrok: pracownik wygrał z pracodawcą w kwestii kosztów procesu!”
Dane finansowe
WPS: 36 000 PLN
odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę: 1958 PLN
zwrot części kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym: 510 PLN
zwrot części uiszczonej opłaty sądowej w postępowaniu apelacyjnym: 50 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.