VII PA 34/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa H. W. przeciwko G. W. o ustalenie istnienia stosunku pracy. Powód twierdził, że wykonywał pracę pracownika ochrony dla pozwanego w okresie od 26 września 2010 r. do 31 października 2013 r., mimo że pisemna umowa o pracę została zawarta dopiero 31 stycznia 2012 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie ustalił, że strony łączył stosunek pracy w pełnym wymiarze czasu pracy za minimalnym wynagrodzeniem, uznając, że umowa o pracę mogła zostać zawarta w formie dorozumianej. Pozwany wniósł apelację, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 214 § 1 k.p.c. poprzez nieodroczenie rozprawy z dnia 13 listopada 2018 r. z powodu jego choroby, co miało doprowadzić do pozbawienia go możności obrony. Zarzucił również błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie art. 29 § 2 k.p. poprzez uznanie istnienia stosunku pracy mimo braku pisemnej umowy. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił apelację pozwanego. Sąd II instancji uznał, że pozwany nadużył swojego prawa procesowego do odraczania rozpraw, wielokrotnie usprawiedliwiając nieobecność chorobą, a przedstawione dowody nie potwierdzały jego niezdolności do stawiennictwa. Sąd Okręgowy podkreślił, że prawo do bycia wysłuchanym zostało zrealizowane poprzez pisma procesowe i że brak pisemnej umowy nie skutkuje nieważnością, zwłaszcza gdy pracodawca potwierdził okres zatrudnienia w świadectwie pracy. Sąd uznał, że ustalenia Sądu Rejonowego co do istnienia stosunku pracy w pełnym wymiarze czasu pracy i za minimalnym wynagrodzeniem były prawidłowe, a zarzuty apelacji bezzasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie istnienia stosunku pracy w sytuacji braku pisemnej umowy, nadużywanie praw procesowych przez strony, ocena usprawiedliwienia nieobecności w sądzie.
Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące zachowania pozwanego i dowodów w sprawie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak pisemnej umowy o pracę przez część okresu świadczenia pracy wyklucza istnienie stosunku pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak pisemnej umowy nie przesądza o nieistnieniu stosunku pracy, który może powstać w formie dorozumianej lub ustnej, a forma pisemna ma głównie cel dowodowy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest faktyczne wykonywanie pracy w warunkach podporządkowania, a nie tylko forma pisemna umowy. Pozwany potwierdził okres zatrudnienia w świadectwie pracy, a kontrola PIP również wskazywała na świadczenie pracy.
Czy nieobecność strony w sądzie z powodu choroby, która nie została odpowiednio udokumentowana przed rozprawą, stanowi podstawę do odroczenia rozprawy i czy jej pominięcie skutkuje nieważnością postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli strona wielokrotnie usprawiedliwia nieobecność chorobą bez przedstawienia odpowiednich dokumentów przed rozprawą, a jej zachowanie wskazuje na nadużycie prawa procesowego, sąd może pominąć dowód z jej przesłuchania i nie odroczyć rozprawy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że pozwany nadużył prawa procesowego, wielokrotnie nie stawiając się na rozprawach i nie przedstawiając stosownych zaświadczeń lekarskich przed terminami. Prawo do bycia wysłuchanym zostało zrealizowane poprzez pisma procesowe i możliwość wypowiedzenia się co do twierdzeń strony przeciwnej.
Czy sąd jest zobowiązany do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego psychologa, jeśli opinia psychiatryczna nie wykluczyła symulacji lub pseudo demencji, a pozwany nie stawił się na badanie?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd może uznać, że dalsze postępowanie dowodowe w tym zakresie przyczyniłoby się do nadmiernego przedłużenia postępowania i zwiększenia kosztów, zwłaszcza jeśli pozwany nie stawił się na badanie, a dotychczasowe ustalenia są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał opinię psychiatryczną za wystarczającą i stwierdził, że przeprowadzenie dodatkowego dowodu z opinii psychologa byłoby niecelowe i przedłużałoby postępowanie, szczególnie w kontekście niestawiennictwa pozwanego na badanie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. W. | osoba_fizyczna | powód |
| G. W. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 214 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość w doręczeniu wezwania albo jeżeli nieobecność strony jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć.
k.p.c. art. 217 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd pomija twierdzenia i dowody, jeżeli są powoływane jedynie dla zwłoki lub okoliczności sporne zostały już dostatecznie wyjaśnione.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie.
k.p.c. art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub w ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, sąd dla wyjaśnienia tych faktów może dopuścić dowód z przesłuchania stron.
k.p. art. 29 § § 2
Kodeks pracy
Jeżeli umowa o pracę nie została zawarta z zachowaniem formy pisemnej, pracodawca przed dopuszczeniem pracownika do pracy potwierdza pracownikowi na piśmie ustalenia co do stron umowy, rodzaju umowy oraz jej warunków.
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Dz. U. z 2019 r., poz. 785 art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Skarb Państwa ponosi koszty sądowe, gdy strona zwolniona od nich przez sąd nie miała obowiązku ich ponoszenia.
Pomocnicze
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny.
Dz. U. z 2019 r. poz. 18 art. 15 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Określa stawki wynagrodzenia adwokatów za pomoc prawną udzieloną z urzędu.
Dz. U. z 2016 r. poz. 1714 art. 15 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu
Określa stawki wynagrodzenia radców prawnych za pomoc prawną udzieloną z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie stosunku pracy pomimo braku pisemnej umowy, oparte na faktycznym wykonywaniu pracy w warunkach podporządkowania. • Nadużycie prawa procesowego przez pozwanego poprzez wielokrotne nieusprawiedliwione niestawiennictwo na rozprawach. • Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego przez Sąd I instancji pomimo nieobecności pozwanego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania poprzez nieodroczenie rozprawy z powodu choroby pozwanego. • Naruszenie prawa materialnego (art. 29 § 2 k.p.) poprzez uznanie istnienia stosunku pracy mimo braku pisemnej umowy. • Konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego psychologa.
Godne uwagi sformułowania
pozwany nadużył swojego prawa procesowego do odraczania rozpraw sądowych • brak zawarcia umowy pisemnej w okresie od dnia 26 września 2010 r. do dnia 31 stycznia 2012 r. nie przesądza o nieistnieniu między stronami stosunku pracy • nie można wykluczyć symulacji
Skład orzekający
Monika Rosłan – Karasińska
przewodniczący-sprawozdawca
Marcin Graczyk
członek
Dorota Michalska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie istnienia stosunku pracy w sytuacji braku pisemnej umowy, nadużywanie praw procesowych przez strony, ocena usprawiedliwienia nieobecności w sądzie."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące zachowania pozwanego i dowodów w sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może ustalić istnienie stosunku pracy nawet bez formalnej pisemnej umowy, co jest częstym problemem. Dodatkowo, wątek nadużywania praw procesowych przez stronę chorą jest interesujący z perspektywy praktyki sądowej.
“Pracowałeś bez umowy? Sąd może uznać, że jednak byłeś zatrudniony!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.