VII PA 299/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczeń pracownika o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe i dodatek za pracę w nocy. Pracownik był zatrudniony na umowę o pracę w Grupie (...) Sp. z o.o., a jednocześnie zawarł umowę zlecenia z Agencją (...) Sp. z o.o. Pracownik twierdził, że obie umowy były ze sobą powiązane, a umowa zlecenia miała na celu obejście przepisów prawa pracy dotyczących czasu pracy i wynagrodzenia za nadgodziny. Sąd Rejonowy uznał umowy zlecenia za nieważne, ponieważ były sprzeczne z prawem i zmierzały do obejścia przepisów o czasie pracy, a także zasądził na rzecz pracownika kwotę 30.678,26 zł. Pozwana spółka wniosła apelację, podnosząc m.in. zarzut naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, a także zarzut przedawnienia części roszczeń. Sąd Okręgowy częściowo uwzględnił apelację, uznając część roszczeń za przedawnione i obniżając zasądzoną kwotę do 25.284,84 zł. Sąd Okręgowy uznał, że choć umowy zlecenia z Agencją (...) Sp. z o.o. nie były pozorne, to od momentu zawarcia umowy o pracę z pozwaną spółką, umowy te przestały być faktycznie wykonywane i służyły jedynie do rozliczeń finansowych, co potwierdzało ich cel obejścia przepisów prawa pracy. Sąd Okręgowy podkreślił, że sposób wykonywania pracy przez powoda, brak rozróżnienia między umową o pracę a umową zlecenia, a także wspólny przełożony i organizacja pracy, wskazywały na faktyczne świadczenie pracy na rzecz jednego podmiotu – pracodawcy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że fikcyjna umowa zlecenia zawarta w celu obejścia przepisów prawa pracy jest nieważna i pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych oraz dodatek za pracę w nocy. Interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń pracowniczych w kontekście rozszerzenia powództwa.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której istniały powiązania między pracodawcą a podmiotem zawierającym umowę zlecenia, a celem było obejście prawa pracy. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny dowodów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa zlecenia zawarta z podmiotem trzecim, która nie jest faktycznie wykonywana, a jedynie służy do rozliczeń finansowych i obejścia przepisów prawa pracy dotyczących czasu pracy i wynagrodzenia za nadgodziny, jest ważna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka umowa zlecenia, która nie jest faktycznie wykonywana i służy do obejścia przepisów prawa pracy, jest nieważna.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że od momentu zawarcia umowy o pracę z pozwaną spółką, umowy zlecenia z Agencją (...) Sp. z o.o. przestały być faktycznie wykonywane i służyły jedynie do rozliczeń finansowych, co potwierdzało ich cel obejścia przepisów prawa pracy. Sąd podkreślił, że sposób wykonywania pracy, brak rozróżnienia między umową o pracę a umową zlecenia, a także wspólny przełożony i organizacja pracy, wskazywały na faktyczne świadczenie pracy na rzecz jednego podmiotu – pracodawcy.
Czy roszczenia pracownika o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe i pracę w nocy uległy przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Część roszczeń uległa przedawnieniu z uwagi na upływ terminu 3 lat od dnia wymagalności, jednakże rozszerzenie powództwa w trakcie procesu przerwało bieg przedawnienia dla roszczeń zgłoszonych w piśmie modyfikującym powództwo.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uwzględnił zarzut przedawnienia części roszczeń, wskazując, że pozew z dnia 5 lipca 2013 r. przerwał bieg przedawnienia tylko w stosunku do wartości roszczeń zgłoszonych w pozwie. Rozszerzenie powództwa pismem z dnia 25 lutego 2014 r. nie objęło roszczeń przedawnionych. Sąd obniżył zasądzoną kwotę, uwzględniając przedawnienie części roszczeń za okres od lipca 2010 r. do stycznia 2011 r.
Czy pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za godziny nadliczbowe i dodatek za pracę w nocy, jeśli praca była świadczona w ramach fikcyjnej umowy zlecenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za godziny nadliczbowe i dodatek za pracę w nocy, jeśli praca była świadczona na rzecz pracodawcy w warunkach stosunku pracy, nawet jeśli formalnie była rozliczana w ramach fikcyjnej umowy zlecenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowy zlecenia były nieważne i stanowiły obejście przepisów prawa pracy. Praca świadczona w ramach tych umów była traktowana jako praca w godzinach nadliczbowych na rzecz pozwanego pracodawcy. Pracownikowi należało się wynagrodzenie za te godziny oraz dodatek za pracę w nocy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. M. | osoba_fizyczna | powód |
| Grupa (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | pozwana |
| Agencja (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | podmiot trzeci (niebędący stroną procesu) |
Przepisy (16)
Główne
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Zatrudnienie w warunkach określonych w §1 jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.
k.p. art. 18 § § 1 i 2
Kodeks pracy
Nie jest dopuszczalne umowne ustalenie czasu pracy w większym wymiarze niż przewidziany w przepisach prawa pracy. Takie postanowienie umowne jest nieważne w części przekraczającej wymiar czasu pracy przewidziany prawem.
k.p. art. 151 § § 1
Kodeks pracy
Praca wykonywana ponad obowiązujące normy czasu pracy stanowi pracę w godzinach nadliczbowych.
k.p. art. 151¹ § § 1 i 2
Kodeks pracy
Wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych oblicza się według stawek osobistego zaszeregowania z dodatkiem w wysokości 50% lub 100%.
k.p. art. 151⁷
Kodeks pracy
Pracownikowi wykonującemu pracę w porze nocnej przysługuje dodatek do wynagrodzenia.
k.p. art. 151⁸ § § 1
Kodeks pracy
Dodatek za pracę w porze nocnej wynosi 20% stawki godzinowej.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia.
k.p.c. art. 322
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli sąd uznał fakt powstania szkody w następstwie działania pozwanego za udowodniony, lecz nie może ściśle ustalić jej wysokości, może ustalić ją w odpowiedniej sumie według swej oceny, opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.c. art. 65 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu.
k.p. art. 291 § § 1
Kodeks pracy
Roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
k.p. art. 295 § § 1
Kodeks pracy
Bieg przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy ulega przerwaniu m.in. przez każde działanie podjęte przed sądem lub innym organem powołanym do rozpatrywania sporów między stronami stosunku pracy.
Pomocnicze
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu warunków wykonywania pracy określonych w § 1.
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego jest nieważna.
k.c. art. 83 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa zlecenia była fikcyjna i miała na celu obejście przepisów prawa pracy. • Praca świadczona w ramach umowy zlecenia była w rzeczywistości pracą na rzecz pozwanego pracodawcy w godzinach nadliczbowych. • Pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za godziny nadliczbowe i dodatek za pracę w nocy.
Odrzucone argumenty
Umowa zlecenia była ważna i odrębna od umowy o pracę. • Roszczenia pracownika uległy przedawnieniu. • Sąd Rejonowy błędnie ocenił materiał dowodowy i naruszył przepisy prawa.
Godne uwagi sformułowania
umowa zlecenia nie była wypełniana jakąkolwiek treścią • celem było uniknięcie wyższych kosztów zatrudnienia • praca taka winna być zatem traktowana jak praca w godzinach nadliczbowych • nie można było rozdzielić czynności, które powód wykonywał na podstawie umowy o pracę i na podstawie umowy zlecenia, ponieważ niczym nie różniły się
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że fikcyjna umowa zlecenia zawarta w celu obejścia przepisów prawa pracy jest nieważna i pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych oraz dodatek za pracę w nocy. Interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń pracowniczych w kontekście rozszerzenia powództwa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której istniały powiązania między pracodawcą a podmiotem zawierającym umowę zlecenia, a celem było obejście prawa pracy. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny dowodów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak pracodawcy próbują obejść przepisy prawa pracy, tworząc fikcyjne umowy zlecenia, aby uniknąć wypłaty należnego wynagrodzenia za nadgodziny i pracę w nocy. Pokazuje również, jak sądy walczą z takimi praktykami i chronią prawa pracownicze.
“Fikcyjna umowa zlecenie, by oszczędzić na nadgodzinach? Sąd wyjaśnia, kiedy pracownikowi należą się dodatkowe pieniądze.”
Dane finansowe
wynagrodzenie za godziny nadliczbowe i dodatek za pracę w nocy: 25 284,84 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego (apelacja): 1152 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.