VII PA 237/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód T. H., profesor nadzwyczajny, domagał się przywrócenia do pracy w Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu (AWFiS) oraz wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy po tym, jak uczelnia rozwiązała z nim stosunek pracy za wypowiedzeniem. Jako przyczynę wskazano podjęcie dodatkowego zatrudnienia bez uzyskania zgody rektora AWFiS, która była jego podstawowym miejscem pracy. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając wypowiedzenie za uzasadnione i zgodne z przepisami ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, w tym art. 124 i 129. Sąd Rejonowy podkreślił, że pracownik mianowany nie podlega ochronie przedemerytalnej z Kodeksu pracy (art. 39 k.p.) w zakresie wypowiedzenia, a także że nie mógł jednostronnie zmienić podstawowego miejsca pracy. Powód wniósł apelację, zarzucając m.in. błędną wykładnię art. 39 k.p. i art. 136 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym oraz sprzeczność ustaleń sądu z materiałem dowodowym w zakresie przyczyn konfliktu. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając stanowisko Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy uznał, że regulacja ustania stosunku pracy mianowanego nauczyciela akademickiego jest wyczerpująca w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nie stosuje się do niej art. 39 k.p. Ponadto, sąd uznał, że powód nie mógł skutecznie oświadczyć, iż Politechnika K. jest jego podstawowym miejscem pracy, gdyż prawomocny wyrok ustalający istnienie stosunku pracy z AWFiS wiązał go jako podstawowe miejsce zatrudnienia. Sąd Okręgowy podkreślił również, że powód nie zgłaszał roszczenia o wynagrodzenie za skrócony okres wypowiedzenia, a jedynie o przywrócenie do pracy i wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, co uniemożliwiało zasądzenie odszkodowania z tytułu skróconego okresu wypowiedzenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących stosunku pracy nauczycieli akademickich zatrudnionych na podstawie mianowania, w szczególności kwestii ochrony przedemerytalnej, dodatkowego zatrudnienia i definicji podstawowego miejsca pracy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej nauczycieli akademickich zatrudnionych na podstawie mianowania, zgodnie z przepisami obowiązującymi do 2011 roku. Zmiany w przepisach Prawa o szkolnictwie wyższym mogą wpływać na stosowanie niektórych argumentów w przyszłości.
Zagadnienia prawne (4)
Czy do nauczycieli akademickich zatrudnionych na podstawie mianowania mają zastosowanie przepisy Kodeksu pracy dotyczące ochrony przed wypowiedzeniem, w szczególności art. 39 k.p. (ochrona przedemerytalna)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, do nauczycieli akademickich zatrudnionych na podstawie mianowania nie mają zastosowania przepisy Kodeksu pracy dotyczące zakazów wypowiadania stosunku pracy z art. 39 i 41 k.p., gdyż status tych pracowników został uregulowany w sposób kompletny w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym w sposób wyczerpujący reguluje kwestie ustania stosunku pracy mianowanych nauczycieli akademickich. Przepis art. 136 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym stanowi, że przepisy Kodeksu pracy stosuje się w zakresie nieuregulowanym przepisami szczególnymi, a w przypadku mianowanych nauczycieli akademickich, regulacja ta jest kompletna. Dodatkowo, literalne brzmienie art. 39 k.p. odnosi się do umów o pracę, a nie do stosunków pracy nawiązanych na podstawie mianowania.
Czy pracownik akademicki może jednostronnie zmienić swoje podstawowe miejsce pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana podstawowego miejsca pracy nauczyciela akademickiego wymaga zgody obu stron stosunku pracy i nie może być dokonana jednostronnie przez pracownika.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wybór podstawowego miejsca pracy jest istotnym elementem nawiązania stosunku pracy z nauczycielem akademickim, mającym znaczenie zarówno dla pracownika, jak i dla uczelni. Zmiana tego elementu wymaga zgody obu stron, a nie może być dokonana jednostronnie przez pracownika, nawet jeśli kieruje się swoimi interesami życiowymi. Oświadczenie pracownika o zmianie podstawowego miejsca pracy, sprzeczne z prawem lub dokonane jednostronnie, jest nieważne.
Czy podjęcie dodatkowego zatrudnienia bez zgody rektora uczelni stanowiącej podstawowe miejsce pracy stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę mianowanemu nauczycielowi akademickiemu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podjęcie dodatkowego zatrudnienia bez uzyskania zgody rektora uczelni stanowiącej podstawowe miejsce pracy, stanowi podstawę rozwiązania stosunku pracy za wypowiedzeniem zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (w brzmieniu obowiązującym do 30.09.2011 r.).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód, będąc zatrudnionym na podstawie mianowania w AWFiS, które stanowiło jego podstawowe miejsce pracy, miał obowiązek uzyskać zgodę rektora na dodatkowe zatrudnienie w Politechnice K. oraz zawiadomić o zatrudnieniu w Wyższej Szkole. Niewykonanie tych obowiązków stanowiło uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę.
Czy sąd może zasądzić odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia, jeśli powód domagał się jedynie przywrócenia do pracy i wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd jest związany żądaniem zgłoszonym przez powoda i nie może zasądzić czegoś jakościowo innego lub w większym rozmiarze, ani uwzględnić powództwa na innej podstawie faktycznej niż wskazana przez powoda.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. H. | osoba_fizyczna | powód |
| Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu (...) w G. | instytucja | pozwany |
Przepisy (17)
Główne
u.p.s.w. art. 136 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
W sprawach dotyczących stosunku pracy pracowników uczelni, nieuregulowanych w ustawie, stosuje się przepisy Kodeksu pracy.
u.p.s.w. art. 123 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
Stosunek pracy z mianowanym nauczycielem akademickim może być rozwiązany przez wypowiedzenie dokonane przez jedną ze stron.
u.p.s.w. art. 124
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
Określa przyczyny rozwiązania stosunku pracy z mianowanym nauczycielem akademickim (w brzmieniu obowiązującym do 30.09.2011 r.), w tym podjęcie dodatkowego zatrudnienia bez zgody rektora.
u.p.s.w. art. 129 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
Podjęcie dodatkowego zatrudnienia lub prowadzenie działalności gospodarczej bez uzyskania zgody rektora stanowi podstawę rozwiązania stosunku pracy za wypowiedzeniem.
Pomocnicze
k.p. art. 39
Kodeks pracy
Nie ma zastosowania do nauczycieli akademickich zatrudnionych na podstawie mianowania, gdyż ich stosunek pracy jest kompleksowo regulowany przez ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym.
k.p. art. 5
Kodeks pracy
Przepisy Kodeksu pracy stosuje się w zakresie nieuregulowanym przepisami szczególnymi.
u.p.s.w. art. 128
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
Dotyczy nauczycieli akademickich zatrudnionych na podstawie umowy o pracę i odsyła do Kodeksu pracy w zakresie rozwiązania lub wygaśnięcia umowy, z modyfikacją terminu wypowiedzenia.
u.p.s.w. art. 129 § ust. 6
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
Nauczyciel akademicki zawiadamiał rektora o podjętym dodatkowym zatrudnieniu w terminie siedmiu dni.
Dz.U.2011.84.455 art. 24
Ustawa z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym...
Przepis przejściowy pozwalający nauczycielom akademickim, którzy podjęli dodatkowe zatrudnienie przed zmianą przepisów, na jego wykonywanie przez okres do 3 lat od wejścia w życie ustawy.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie "wszechstronnego rozważenia zebranego materiału".
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest bezzasadna.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd jest związany żądaniem zgłoszonym przez powoda w powództwie (zasada ne eat iudex ultra petita partium).
k.p. art. 8
Kodeks pracy
Nie można powoływać się na naruszenie przepisów prawa pracy, jeżeli pracownik sam naruszył zasady współżycia społecznego.
k.p. art. 45 § § 1
Kodeks pracy
Dotyczy przywrócenia do pracy w przypadku niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę.
k.p. art. 47
Kodeks pracy
Wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy w przypadku przywrócenia do pracy.
k.p. art. 49
Kodeks pracy
Odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podjęcie dodatkowego zatrudnienia bez zgody rektora uczelni stanowiącej podstawowe miejsce pracy stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia. • Nauczyciel akademicki zatrudniony na podstawie mianowania nie podlega ochronie przedemerytalnej z art. 39 k.p. • Pracownik nie mógł jednostronnie zmienić podstawowego miejsca pracy. • Sąd jest związany żądaniem pozwu i nie może zasądzić odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia, jeśli powód domagał się jedynie przywrócenia do pracy i wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 39 k.p. poprzez nieuwzględnienie ochrony przedemerytalnej. • Naruszenie art. 49 w zw. z art. 47 k.p. poprzez nieuwzględnienie roszczenia o odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia. • Sprzeczność ustaleń Sądu z treścią materiału dowodowego w zakresie przyczyn konfliktu i przyczynienia się powoda do jego eskalacji. • AWFiS stanowiło dla powoda dodatkowe miejsce zatrudnienia, a nie podstawowe.
Godne uwagi sformułowania
nie można w żaden sposób przyjąć, że w takim wypadku następowało w drodze „awansu” ograniczenie stosunku pracy takiego nauczyciela akademickiego z mianowania na czas nieokreślony na mianowanie na czas określony. • podstawowe miejsce pracy jako bardzo istotny element nawiązania stosunku pracy z nauczycielem akademickim, mający znaczenie nie tylko dla nauczyciela, ale także dla uczelni (kwestia minimum kadrowego) nie może być modyfikowany jednostronnie. • powód swoim zachowaniem eskalował konflikt zaistniały miedzy nim a władzami uczelni. • regulacja ustania stosunku pracy z nauczycielem akademickim zatrudnionym na podstawie mianowania została w sposób wyczerpujący uregulowana w pragmatyce, w związku z czym brak jest podstaw do uznania, iż wobec powoda znajduje zastosowanie art. 39 k.p.
Skład orzekający
Ewa Bałtrukowicz
przewodniczący-sprawozdawca
Ewa Downar - Zapolska
sędzia
Wiesława Szulczewska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stosunku pracy nauczycieli akademickich zatrudnionych na podstawie mianowania, w szczególności kwestii ochrony przedemerytalnej, dodatkowego zatrudnienia i definicji podstawowego miejsca pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej nauczycieli akademickich zatrudnionych na podstawie mianowania, zgodnie z przepisami obowiązującymi do 2011 roku. Zmiany w przepisach Prawa o szkolnictwie wyższym mogą wpływać na stosowanie niektórych argumentów w przyszłości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między pracownikiem akademickim a uczelnią, z elementami osobistego sporu i kontrowersyjnymi wypowiedziami pracownika. Pokazuje złożoność prawa pracy w sektorze szkolnictwa wyższego.
“Profesor zwolniony za "nieuczciwość"? Sąd rozstrzyga spór o dodatkowe zatrudnienie i ochronę przedemerytalną.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 285 PLN
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.