VII PA 173/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód W. P. wniósł pozew przeciwko dwóm spółkom z ograniczoną odpowiedzialnością, domagając się ustalenia istnienia stosunku pracy oraz zasądzenia świadczeń związanych z pracą w godzinach nadliczbowych, dodatku za pracę w porze nocnej i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Powód twierdził, że zawarte z nim umowy zlecenia były pozorne, zawarte dla obejścia przepisów prawa pracy i pod wpływem przymusu ekonomicznego. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając umowy zlecenia za ważne i niepozorne, a także stwierdzając brak cech stosunku pracy. Sąd Rejonowy szczegółowo analizował przesłanki pozorności czynności prawnej (art. 83 k.c.) oraz przesłanki stosunku pracy (art. 22 k.p.), dochodząc do wniosku, że powód nie wykazał ani pozorności umów, ani istnienia stosunku pracy. Sąd podkreślił samodzielność powoda w organizacji pracy, brak stałego nadzoru, możliwość powierzenia wykonania zlecenia osobie trzeciej oraz świadomość powoda co do cywilnoprawnego charakteru umów. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powoda, podzielił ustalenia i wnioski Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy szczegółowo odniósł się do zarzutów apelacji, w tym dotyczących nieważności postępowania, naruszenia prawa materialnego i sprzeczności ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym. Sąd Okręgowy potwierdził, że sposób wykonywania umowy nie nosił cech podporządkowania pracowniczego, a strony świadomie zawarły umowy cywilnoprawne. Sąd Okręgowy uznał również, że fakt pobierania broni z jednego magazynu czy prowadzenie szkoleń przez jedną ze spółek nie przesądza o pracowniczym charakterze zatrudnienia. Apelacja powoda została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowy zlecenia zawarte przez powoda z pozwanymi spółkami były pozorne i miały na celu obejście przepisów prawa pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie wykazał pozorności umów zlecenia. Umowy te były ważne i nie rodziły skutków stosunku pracy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód nie wykazał braku zamiaru wywołania skutków prawnych ani zgody drugiej strony na pozorność. Powód otrzymywał wynagrodzenie z tytułu umów, a także świadczył usługi na rzecz pozwanych, co przeczy pozorności. Sąd podkreślił, że pozorność i obejście ustawy to odrębne podstawy nieważności.
Czy stosunek prawny łączący powoda z pozwanymi spółkami miał charakter stosunku pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stosunek prawny miał charakter cywilnoprawny, a nie pracowniczy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe cechy stosunku pracy, takie jak podporządkowanie pracodawcy, stały nadzór i obowiązek osobistego świadczenia pracy, nie zostały wykazane. Powód działał samodzielnie, miał możliwość powierzenia zlecenia osobie trzeciej, a umowy zawierał świadomie, wiedząc o ich cywilnoprawnym charakterze.
Czy powód miał interes prawny w ustaleniu istnienia stosunku pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powód miał interes prawny w ustaleniu istnienia stosunku pracy, jednakże roszczenie to nie zostało uwzględnione z uwagi na brak podstaw faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustalenie stosunku pracy warunkuje prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych i wpływa na ich wysokość, co uzasadnia istnienie interesu prawnego. Jednakże, ponieważ nie wykazano istnienia stosunku pracy, roszczenie to zostało oddalone.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. P. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością we W. | spółka | pozwany |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki Komandytowej we W. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 83 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Jeżeli oświadczenie takie zostało złożone dla ukrycia innej czynności prawnej, ważność oświadczenia ocenia się według właściwości tej czynności.
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Zatrudnienie w tych warunkach jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności nieważność czynności.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
k.p. art. 291 § § 1
Kodeks pracy
Roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.