Orzeczenie · 2015-08-11

VII PA 155/15

Sąd

Sąd Okręgowy w Łodzi

Miejsce

Łódź

Data

2015-08-11

SAOSPracywypadki przy pracyŚredniaokręgowy

wypadek przy pracyodpowiedzialność pracodawcyzadośćuczynienieodszkodowanierentazasada ryzykakodeks cywilnykodeks pracyuszczerbek na zdrowiu

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła roszczeń pracownicy (M. P.) przeciwko pracodawcy (spółce z o.o.) o odszkodowanie, zadośćuczynienie i rentę w związku z wypadkiem przy pracy, który miał miejsce 22 grudnia 2011 roku. Powódka potknęła się o kostkarkę w wąskim przejściu, doznając stłuczenia i skręcenia lewego stawu skokowego z uszkodzeniem więzadeł. Leczenie obejmowało unieruchomienie gipsowe, blokady, zabieg artroskopii, a następnie kolejny zabieg usunięcia szwu chirurgicznego. W wyniku wypadku powódka doznała 3% stałego uszczerbku na zdrowiu. Sąd Rejonowy uznał odpowiedzialność pracodawcy na zasadzie ryzyka (art. 435 k.c. w zw. z art. 300 k.p.), odrzucając argumenty o wyłącznej winie powódki lub przyczynieniu się do szkody. Sąd zasądził na rzecz powódki 3900 zł zadośćuczynienia, 1232 zł renty na zwiększone potrzeby oraz 409 zł odszkodowania, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił apelację powódki, która domagała się wyższego zadośćuczynienia. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne i argumentację prawną Sądu Rejonowego, uznając, że przyznana kwota 3900 zł zadośćuczynienia, wraz z jednorazowym odszkodowaniem z ZUS (2112 zł), stanowiła ekonomicznie odczuwalną wartość i adekwatną rekompensatę za doznaną krzywdę, biorąc pod uwagę 3% uszczerbek na zdrowiu, zakończone leczenie, odzyskanie zdolności do pracy i dobre rokowania na przyszłość. Sąd Okręgowy podkreślił, że wysokość zadośćuczynienia jest ocenna i może być korygowana jedynie w przypadku rażącego zaniżenia lub zawyżenia, czego w tej sprawie nie stwierdzono.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Ustalenie odpowiedzialności pracodawcy na zasadzie ryzyka za wypadek przy pracy, zasady ustalania wysokości zadośćuczynienia i odszkodowania, możliwość dochodzenia roszczeń uzupełniających na gruncie prawa cywilnego.

Ograniczenia stosowania

Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące okoliczności wypadku i rozmiaru szkody mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie orzeczenia w innych sprawach.

Zagadnienia prawne (5)

Czy pracodawca ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie pracownika wynikłą z wypadku przy pracy na zasadzie ryzyka?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pracodawca ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka (art. 435 k.c. w zw. z art. 300 k.p.), chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej.

Uzasadnienie

Odpowiedzialność na zasadzie ryzyka wynika z samego funkcjonowania przedsiębiorstwa, które stwarza niebezpieczeństwo. Nie wymaga wykazania winy pracodawcy ani bezprawności jego działania. Pracodawca może uwolnić się od odpowiedzialności tylko w ściśle określonych przypadkach egzoneracyjnych.

Czy pracownik może dochodzić roszczeń uzupełniających z tytułu wypadków przy pracy na podstawie przepisów prawa cywilnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jest to dopuszczalne zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego.

Uzasadnienie

Pracownik, dochodząc roszczeń uzupełniających (np. zadośćuczynienia, odszkodowania, renty) na podstawie przepisów kodeksu cywilnego, musi wykazać przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej: szkodę, związek przyczynowy oraz odpowiedzialność pracodawcy.

Czy naruszenie przez pracodawcę obowiązku zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy wyłącza możliwość powoływania się na wyłączną winę pracownika?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie obowiązku zapewnienia BHP przez pracodawcę pozbawia go możliwości powoływania się na wyłączną winę poszkodowanego pracownika.

Uzasadnienie

Pracodawca ma obowiązek zapewnić bezpieczne warunki pracy. Jeśli dopiero po wypadku podejmuje kroki w celu poprawy bezpieczeństwa (np. przestawia przeszkadzające urządzenia, wprowadza wymóg stosowania obuwia ochronnego), świadczy to o wadach organizacyjnych i uniemożliwia przypisanie wyłącznej winy pracownikowi.

Jak ustalić wysokość zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w wyniku wypadku przy pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wysokość zadośćuczynienia zależy od oceny całokształtu okoliczności sprawy, w tym rozmiaru cierpień fizycznych i psychicznych, ich intensywności, trwałości, nieodwracalności następstw, wieku poszkodowanego, jego sytuacji życiowej, a także od otrzymanych świadczeń z innych tytułów.

Uzasadnienie

Zadośćuczynienie ma charakter kompensacyjny i powinno stanowić ekonomicznie odczuwalną wartość, ale nie nadmierną. Sąd uwzględnia zarówno rozmiar uszczerbku na zdrowiu, jak i inne czynniki, takie jak długość leczenia, zabiegi operacyjne, ograniczenia w życiu codziennym, ale także dobre rokowania na przyszłość i odzyskanie zdolności do pracy. Jednorazowe odszkodowanie z ZUS jest brane pod uwagę przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia, ale nie podlega mechanicznemu odliczeniu.

Czy pracownik, który rozwiązał umowę o pracę za porozumieniem stron, może domagać się renty wyrównawczej za okres pozostawania bez pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli pracownik odzyskał zdolność do pracy i dobrowolnie rozwiązał umowę, nie można przerzucać odpowiedzialności za brak zatrudnienia na pracodawcę.

Uzasadnienie

Powódka odzyskała zdolność do pracy, a rozwiązanie umowy nastąpiło za porozumieniem stron. Decyzja o niekontynuowaniu zatrudnienia i potencjalnym braku zasiłku dla bezrobotnych nie obciąża pracodawcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

pozwana

Strony

Nazwa	Typ	Rola
M. P.	osoba_fizyczna	powódka
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością we W.	spółka	pozwana

Przepisy (15)

Główne

k.c. art. 435

Kodeks cywilny

Odpowiedzialność prowadzącego przedsiębiorstwo na zasadzie ryzyka za szkody wyrządzone przez ruch przedsiębiorstwa.

k.c. art. 444

Kodeks cywilny

Naprawienie szkody obejmuje koszty leczenia oraz rentę na zwiększone potrzeby.

k.c. art. 445

Kodeks cywilny

Przyznanie odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

k.p. art. 300

Kodeks pracy

Stosowanie przepisów kodeksu cywilnego w sprawach nieuregulowanych przez prawo pracy.

Pomocnicze

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

k.c. art. 362

Kodeks cywilny

Możliwość miarkowania odszkodowania z powodu przyczynienia się poszkodowanego do powstania szkody.

k.c. art. 361

Kodeks cywilny

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

Odsetki za czas opóźnienia.

k.c. art. 476

Kodeks cywilny

Ustalenie momentu popadnięcia w zwłokę.

k.p. art. 94

Kodeks pracy

Obowiązki pracodawcy, w tym zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.

k.p. art. 207

Kodeks pracy

Obowiązki pracodawcy w zakresie BHP.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada stosunkowego rozdzielenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 477

Kodeks postępowania cywilnego

Rygor natychmiastowej wykonalności.

u.k.s.c. art. 113

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Obciążanie stron kosztami sądowymi.

u.k.s.c. art. 83

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Pobieranie kosztów sądowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przyznane zadośćuczynienie jest adekwatne do doznanej krzywdy, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym 3% uszczerbek na zdrowiu, zakończone leczenie i dobre rokowania. • Pracodawca ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka, a wady organizacyjne przyczyniły się do wypadku. • Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron i odzyskanie zdolności do pracy wyklucza roszczenie o rentę wyrównawczą za okres pozostawania bez pracy.

Odrzucone argumenty

Zasądzone zadośćuczynienie jest rażąco niskie i nieadekwatne do rozmiaru cierpień powódki. • Powódka powinna otrzymać wyższe zadośćuczynienie, uwzględniające trwały charakter uszczerbku i długotrwałe leczenie.

Godne uwagi sformułowania

Odpowiedzialność na zasadzie ryzyka oparta jest zatem na założeniu, że samo funkcjonowanie zakładu wprawianego w ruch za pomocą sił przyrody stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody, niezależnie od działania lub zaniechania prowadzącego taki zakład. • Pracodawca wyciągnął z wypadku powódki należyte wnioski i przedsięwziął kroki mające na celu poprawienie bezpieczeństwa pracy. • Nie sposób wymagać od niej, by wykonując zwykłe czynności pracownicze zachowywała podwyższony stopień ostrożności uwzględniający zagrożenia wynikające z błędów organizacyjnych pracodawcy. • Zadośćuczynienie jest formą rekompensaty pieniężnej z tytułu szkody niemajątkowej i obejmuje swym zakresem wszystkie cierpienia fizyczne i psychiczne, zarówno już doznane, jak i te, które mogą powstać w przyszłości. • Suma świadczeń przyznanych powódce wynosiła łącznie ok. 6.000 zł, co niewątpliwie stanowi pewną odczuwalną ekonomiczną wartość i kompensuje doznaną krzywdę.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności pracodawcy na zasadzie ryzyka za wypadek przy pracy, zasady ustalania wysokości zadośćuczynienia i odszkodowania, możliwość dochodzenia roszczeń uzupełniających na gruncie prawa cywilnego."

Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące okoliczności wypadku i rozmiaru szkody mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie orzeczenia w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie zasady ryzyka w prawie pracy i zasady ustalania zadośćuczynienia za wypadek przy pracy, co jest istotne dla prawników i pracodawców.

“Wypadek przy pracy: Jak pracodawca odpowiada za potknięcie o kostkarkę i ile należy się pracownikowi?”

Dane finansowe

WPS: 47 600 PLN

zadośćuczynienie: 3900 PLN

renta na zwiększone potrzeby: 1232 PLN

odszkodowanie: 409 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników