VII PA 153/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa H. K. przeciwko (...) Spółce z o.o. o ustalenie istnienia stosunku pracy i odszkodowanie. Powódka twierdziła, że zawarte z pozwanym umowy cywilnoprawne, dotyczące czynności pomocniczych przy obsłudze pacjentów i utrzymaniu czystości, w rzeczywistości stanowiły umowę o pracę. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że brak było kluczowych cech stosunku pracy, takich jak podporządkowanie organizacyjne i służbowe, a powódka miała znaczną swobodę w wykonywaniu obowiązków, ustalaniu godzin pracy i mogła odmawiać wykonania niektórych czynności. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powódki, podzielił stanowisko Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy uznał, że zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, w tym art. 233 § 1 k.p.c. (błędna ocena dowodów), nie zasługują na uwzględnienie. Podkreślono, że powódka miała swobodę w sposobie realizacji zadań, mogła decydować o tym, komu pomagać, a jej samodzielność nie wykluczała braku podporządkowania. Sąd Okręgowy wskazał, że możliwość odmowy wykonania czynności bez konsekwencji, ustalanie godzin pracy w porozumieniu z pracodawcą (a nie narzucanie ich przez pracodawcę), oraz możliwość znalezienia zastępcy w razie nieobecności, świadczą o braku cech stosunku pracy. Sąd Okręgowy oddalił apelację, zasądzając od powódki koszty postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie, że umowa cywilnoprawna o świadczenie usług sprzątania i pomocy pacjentom nie jest umową o pracę, gdy brak jest cech podporządkowania i swoboda pracownika w realizacji zadań.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów dotyczących stosunku pracy i umów cywilnoprawnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa cywilnoprawna o świadczenie usług sprzątania i pomocy pacjentom, zawarta na czas określony, nosi cechy stosunku pracy w rozumieniu art. 22 § 1 k.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa cywilnoprawna nie nosi cech stosunku pracy, jeśli brak jest podporządkowania pracodawcy, obowiązku osobistego świadczenia pracy w ściśle określonym czasie i miejscu, a zleceniobiorca posiada swobodę w sposobie realizacji zadań i ustalaniu godzin pracy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powódka miała znaczną swobodę w wykonywaniu czynności, mogła odmawiać wykonania niektórych zadań, sama ustalała godziny pracy (w porozumieniu z pracodawcą), a także miała możliwość znalezienia zastępcy w razie nieobecności. Brak tych elementów, takich jak bezwzględne podporządkowanie i narzucony harmonogram pracy, wyklucza istnienie stosunku pracy.
Czy fakt, że umowa cywilnoprawna została zawarta w celu zastąpienia pracownika przebywającego na zwolnieniu lekarskim, przesądza o jej charakterze jako umowy o pracę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, fakt zastępowania pracownika na umowie o pracę nie przesądza o tym, że umowa cywilnoprawna zawarta w tym celu musi być umową o pracę. Strony mają swobodę w wyborze podstawy prawnej zatrudnienia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że pracodawca ma swobodę w wyborze podstawy prawnej zatrudnienia, a zawarcie umowy cywilnoprawnej w celu zastąpienia pracownika na umowie o pracę jest dopuszczalne, o ile sposób realizacji umowy i towarzyszące jej elementy nie wskazują na istnienie wszystkich cech stosunku pracy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy, obejmująca dobrowolność, osobiste świadczenie pracy, podporządkowanie, wykonywanie pracy na rzecz pracodawcy ponoszącego ryzyko oraz odpłatny charakter.
Pomocnicze
k.p. art. 22 § § 1 1
Kodeks pracy
Nie ma zastosowania, gdy w łączącym strony stosunku prawnym brak podstawowych elementów charakterystycznych dla stosunku pracy, takich jak osobiste wykonywanie czynności oraz podporządkowanie organizacyjne i służbowe pracodawcy.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
Wykładnia umów cywilnoprawnych.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach ze stosunku pracy.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena wiarygodności i mocy dowodów.
k.c. art. 737
Kodeks cywilny
k.c. art. 740
Kodeks cywilny
k.c. art. 750
Kodeks cywilny
Stosowanie przepisów o zleceniu do umów o świadczenie usług.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podporządkowania pracodawcy w relacji powódka-pozwany. • Swoboda powódki w zakresie sposobu realizacji czynności i ustalania godzin pracy. • Możliwość odmowy wykonania niektórych czynności przez powódkę bez konsekwencji. • Możliwość znalezienia zastępcy przez powódkę w razie nieobecności. • Zasada swobody umów pozwala na zawarcie umowy cywilnoprawnej nawet w celu zastąpienia pracownika na umowie o pracę.
Odrzucone argumenty
Umowa cywilnoprawna nosi cechy umowy o pracę ze względu na wykonywanie czynności pomocniczych i nadzór koordynatora. • Powódka była podporządkowana poleceniom przełożonej. • Powódka przychodziła do pracy w ustalonych godzinach, a jej harmonogram był narzucony przez pozwanego. • Umowa z powódką została zawarta w celu zastąpienia pracownika na umowie o pracę, co powinno skutkować zawarciem umowy o pracę.
Godne uwagi sformułowania
Powódka miała dużą dowolność co do zakresu wykonywanych przez siebie czynności. • Powódka sama zeznała, że była samodzielna w wykonywaniu swoich obowiązków. • Powódka przychodziła do pracy w godzinach przez siebie ustalonych, nie miała ich sztywno wyznaczonych, ani narzuconych przez pozwanego. • Powódka odmawiała wykonania określonych czynności, twierdząc, że to nie należy do zakresu jej obowiązków. • Powódka nie miała obowiązku osobistego świadczenia pracy, a fakt że nie zaistniała potrzeba jej zastępstwa, nie wyłączała takiej możliwości. • W stosunku prawnym łączącym strony brak było cech ryzyka osobowego, bowiem powódka sama była zobowiązana do znalezienia zastępstwa w razie swojej nieobecności. • Sama samodzielność nie oznacza, że powódka nie była podporządkowana poleceniom przełożonej. • W umowach cywilnoprawnych usługobiorca zachowuje możliwość kontrolowania i oddziaływania na sposób świadczenia usług czy też wykonania dzieła. • Powódka mogła bez konsekwencji – a zatem inaczej niż w stosunkach pracy, gdzie podporządkowanie kierownictwu pracodawcy ma charakter bezwzględny – odmówić wykonania czynności, na które jej wskazywano. • Powódka nie miała możliwości, by wiążąco i bezwzględnie wpłynąć na powódkę. • Podpisywanie przez powódkę blankietów, na których poświadczała ilość przepracowanych przez siebie godzin, miało znaczenie tylko i wyłącznie dla rozliczenia wykonanego zlecenia i zapłaty za nie, nie miało natomiast cech ewidencji czasu pracy.
Skład orzekający
Renata Gąsior
przewodniczący
Małgorzata Jarząbek
sędzia
Agnieszka Stachurska
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że umowa cywilnoprawna o świadczenie usług sprzątania i pomocy pacjentom nie jest umową o pracę, gdy brak jest cech podporządkowania i swoboda pracownika w realizacji zadań."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów dotyczących stosunku pracy i umów cywilnoprawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie pracy, ponieważ dotyczy rozróżnienia między umową o pracę a umową cywilnoprawną, co jest częstym problemem w praktyce.
“Czy umowa zlecenie na sprzątanie to zawsze umowa o pracę? Sąd wyjaśnia kluczowe różnice.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 120 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.