VII PA 147/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy oddalił powództwo I. W. przeciwko spółce z o.o. o ustalenie istnienia stosunku pracy i wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, zasądzając jednocześnie koszty zastępstwa procesowego na rzecz pozwanego. Sąd Rejonowy uznał, że umowa zlecenia zawarta przez powoda z pozwaną spółką miała charakter cywilnoprawny, a późniejsze zawarcie umowy o pracę nie zmieniało tego faktu. Podkreślono, że powód otrzymywał wynagrodzenie z dwóch odrębnych źródeł (umowa o pracę i umowa zlecenia z innym podmiotem) i nie wykazał, aby praca świadczona na rzecz innego podmiotu była w istocie pracą na rzecz pozwanego pracodawcy. Apelację od wyroku wniósł pełnomocnik powoda, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 233 k.p.c. – dowolna ocena dowodów, art. 227 w zw. z art. 278 k.p.c. – nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, art. 328 § 2 k.p.c. – niespójność uzasadnienia) oraz prawa materialnego (art. 58 k.c. w zw. z art. 22 § 1 k.p. – nieważność umów zlecenia jako mających na celu obejście prawa, art. 22 § 1 k.p. – błędne uznanie pracy za niezależne zlecenie). Sąd Okręgowy w Łodzi uznał apelację za zasadną i uchylił zaskarżony wyrok, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Sąd Okręgowy wskazał, że Sąd Rejonowy dopuścił się dowolnej oceny materiału dowodowego, nie zbadał istoty sprawy i nie wykazał interesu prawnego powoda w ustaleniu stosunku pracy, mimo że dochodzenie wynagrodzenia za nadgodziny było od tego uzależnione. Podkreślono, że umowa zlecenia zawarta z innym podmiotem, nawet jeśli wykonywana w warunkach typowych dla stosunku pracy, może być uznana za obejście przepisów o czasie pracy i być nieważna. Sąd Okręgowy nakazał Sądowi Rejonowemu ponowne ustalenie, czym różniło się wykonywanie pracy w ramach umowy o pracę od umowy cywilnoprawnej, czy praca nosiła znamiona stosunku pracy, kto sprawował nadzór i organizację pracy, oraz czy umowy zlecenia były faktycznie wykonywane, czy też stanowiły jedynie czynność techniczną. Dopiero po tych ustaleniach możliwe będzie rzetelne rozstrzygnięcie sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie charakteru stosunku prawnego w sytuacjach pozorności umów cywilnoprawnych i obejścia przepisów prawa pracy, zwłaszcza w grupach kapitałowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie istniały równoległe umowy o pracę i zlecenia w ramach grupy kapitałowej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa zlecenia zawarta z podmiotem powiązanym z pracodawcą, wykonywana w warunkach wskazujących na podporządkowanie, może być uznana za pozorność i obejście przepisów o czasie pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy wskazał, że umowa zlecenia zawarta z innym podmiotem, nawet jeśli wykonywana w warunkach typowych dla stosunku pracy, może być uznana za obejście przepisów o czasie pracy i być nieważna. Konieczne jest szczegółowe zbadanie faktycznego charakteru wykonywanej pracy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy nie zbadał istoty sprawy, dopuszczając się dowolnej oceny dowodów. Podkreślono, że umowa zlecenia może być nieważna, jeśli ma na celu obejście przepisów o czasie pracy, a praca świadczona na rzecz innego podmiotu może być traktowana jako praca w godzinach nadliczbowych na rzecz pracodawcy.
Czy pracownik ma interes prawny w ustaleniu istnienia stosunku pracy, gdy dochodzi również wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracownik ma interes prawny w ustaleniu istnienia stosunku pracy, zwłaszcza gdy dochodzi świadczeń z niego wynikających, takich jak wynagrodzenie za godziny nadliczbowe.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy błędnie uznał brak interesu prawnego powoda w ustaleniu stosunku pracy, ponieważ dochodzenie wynagrodzenia za nadgodziny jest od tego uzależnione.
Jak ocenić charakter stosunku prawnego łączącego pracownika z pracodawcą i innym podmiotem, gdy istnieje podejrzenie obejścia przepisów o czasie pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy zbadać faktyczny charakter wykonywanej pracy, sposób jej organizacji, nadzoru i rozliczania, aby ustalić, czy umowy cywilnoprawne nie stanowią faktycznie kontynuacji stosunku pracy w godzinach nadliczbowych.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy nakazał ponowne zbadanie, czy praca świadczona przez powoda nosiła znamiona stosunku pracy, kto sprawował nadzór i organizację pracy, oraz czy umowy zlecenia były faktycznie wykonywane, czy też stanowiły jedynie czynność techniczną.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. W. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | pozwany |
| (...) Ochrona spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | inny podmiot powiązany |
| (...) Grupa spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | inny podmiot powiązany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez Sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Zatrudnienie w tych warunkach jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy i nie ma wpływu na to nazwa zawartej przez strony umowy.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
Pomocnicze
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu warunków wykonywania pracy wskazanych w § 1.
k.p. art. 151 § § 1
Kodeks pracy
Praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy stanowi pracę w godzinach nadliczbowych.
k.p. art. 151 § 1
Kodeks pracy
Za pracę w godzinach nadliczbowych pracownikowi przysługuje dodatek.
k.p. art. 151 § 2
Kodeks pracy
Pracodawca może udzielić pracownikowi czasu wolnego w zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać m.in. wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
W razie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd pozostawia temu sądowi rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu za instancję.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Rejonowy dopuścił się dowolnej oceny materiału dowodowego. • Sąd Rejonowy nie zbadał istnienia interesu prawnego powoda w ustaleniu stosunku pracy. • Umowy zlecenia mogły być nieważne jako mające na celu obejście przepisów o czasie pracy. • Faktyczny charakter wykonywanej pracy powinien być decydujący dla ustalenia stosunku pracy.
Odrzucone argumenty
Umowy zlecenia zawarte z podmiotem powiązanym były ważne i odrębne od umowy o pracę. • Powód nie wykazał, że praca świadczona na rzecz innego podmiotu była w istocie pracą na rzecz pozwanego pracodawcy. • Powód nie wykazał interesu prawnego w ustaleniu stosunku pracy.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Rejonowy dopuścił się dowolnej oceny materiału dowodowego. • Nie zbadał istoty sprawy. • Umowa zlecenia zawarta z innym podmiotem, nawet jeśli wykonywana w warunkach typowych dla stosunku pracy, może być uznana za obejście przepisów o czasie pracy i być nieważna. • Należy zbadać faktyczny charakter wykonywanej pracy, sposób jej organizacji, nadzoru i rozliczania.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie charakteru stosunku prawnego w sytuacjach pozorności umów cywilnoprawnych i obejścia przepisów prawa pracy, zwłaszcza w grupach kapitałowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie istniały równoległe umowy o pracę i zlecenia w ramach grupy kapitałowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między umową o pracę a umową zlecenia, szczególnie w kontekście grup kapitałowych i potencjalnego obejścia przepisów prawa pracy. Uchylenie wyroku przez sąd II instancji wskazuje na złożoność problemu.
“Umowa zlecenie czy praca na czarno w grupie kapitałowej? Sąd Okręgowy uchyla wyrok i każe badać sprawę od nowa!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.