VII P 412/13

Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w LublinieLublin2013-05-14
SAOSPracynierówne traktowanie w zatrudnieniuWysokarejonowy
prawo pracynierówne traktowaniedyskryminacjawynagrodzeniesędziowiestaż pracyzasada równego traktowania

Sąd zasądził odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania w wynagradzaniu sędziów, uznając, że przepisy dotyczące stawek wynagrodzenia doprowadziły do nierównego traktowania.

Powódka, sędzia T. Ł., pozwała Sąd Okręgowy w Lublinie o odszkodowanie z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu, twierdząc, że jej wynagrodzenie zasadnicze zostało ustalone w niższej stawce (VI) niż wynikałoby to z jej długiego stażu pracy, w porównaniu do innych sędziów. Sąd Rejonowy ustalił, że choć powódka formalnie nie nabyła prawa do wyższej stawki zgodnie z przepisami, to jednak przepisy te doprowadziły do nierównego traktowania sędziów w zakresie wynagrodzenia. W konsekwencji, sąd zasądził na rzecz powódki część dochodzonej kwoty, stanowiącą różnicę w wynagrodzeniu, uznając roszczenie za zasadne w tej części.

Sprawa dotyczyła powództwa T. Ł. przeciwko Sądowi Okręgowemu w Lublinie o odszkodowanie z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu. Powódka, sędzia z wieloletnim stażem, zarzuciła, że jej wynagrodzenie zasadnicze zostało ustalone w stawce VI, podczas gdy jej staż pracy (zarówno ogólny, jak i w Sądzie Okręgowym) uprawniał ją, według jej oceny, do wyższej stawki VII. Pozwany Sąd Okręgowy argumentował, że wynagrodzenie zostało ustalone zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym ustawą z dnia 20 marca 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, która wprowadziła nowe stawki wynagrodzenia dla sędziów. Sąd Rejonowy, analizując stan faktyczny i prawny, ustalił, że powódka faktycznie nie nabyła formalnie prawa do VII stawki wynagrodzenia zasadniczego zgodnie z literalnym brzmieniem przepisów. Jednakże, sąd uznał, że sama konstrukcja przepisów wprowadzonych ustawą z 2009 r. doprowadziła do nierównego traktowania sędziów w zakresie wynagradzania. Sąd wskazał, że mimo iż ustawodawca wprowadził zasadę różnicowania wynagrodzenia w zależności od stażu pracy, to jednocześnie ograniczył możliwość awansu do wyższych stawek w sposób, który w praktyce skutkował nierównym traktowaniem. Sąd podkreślił, że zasada równego traktowania w zatrudnieniu, w tym w wynagradzaniu, jest fundamentalna i jej naruszenie, nawet wynikające z przepisów prawa, rodzi po stronie pracodawcy odpowiedzialność. W związku z tym, sąd zasądził na rzecz powódki kwotę 5.751,65 zł tytułem odszkodowania, stanowiącą różnicę w wynagrodzeniu, którą powódka faktycznie poniosła, oddalając powództwo w pozostałej części. Orzeczono również o kosztach procesu i opłatach sądowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu może nastąpić nawet jeśli nierówne traktowanie wynika z przepisów prawa, a pracodawca stosuje się do obowiązujących regulacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sama konstrukcja przepisów dotyczących stawek wynagrodzenia sędziów, wprowadzona ustawą z 2009 r., doprowadziła do nierównego traktowania sędziów w zakresie wynagradzania, pomimo braku dyskryminacyjnych praktyk pracodawcy. Zasada równego traktowania w zatrudnieniu jest fundamentalna i jej naruszenie, nawet wynikające z przepisów, rodzi odpowiedzialność pracodawcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzono częściowo

Strona wygrywająca

T. Ł.

Strony

NazwaTypRola
T. Ł.osoba_fizycznapowódka
S. O. w L.instytucjapozwany

Przepisy (6)

Główne

Dz. U. Nr 56 poz. 459 art. 10 § 1-3

Ustawa o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw

Przepisy te wprowadziły nowe stawki wynagrodzenia zasadniczego dla sędziów, uzależnione od stażu pracy, ale jednocześnie ograniczyły możliwość awansu do wyższych stawek w sposób, który w praktyce doprowadził do nierównego traktowania.

k.p. art. 18 3d

Kodeks pracy

Przyznaje pracownikowi prawo do odszkodowania w przypadku naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu.

Pomocnicze

k.p. art. 18 3a § 1

Kodeks pracy

Reguluje zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, zakazując dyskryminacji ze względu na różne kryteria.

k.c. art. 481 § 1 i 2

Kodeks cywilny

Reguluje zasady naliczania odsetek ustawowych.

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady orzekania o kosztach procesu.

Dz. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 art. 113 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Reguluje kwestie opłat sądowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasady równego traktowania w wynagradzaniu przez przepisy ustawy z 2009 r. Dłuższy staż pracy powódki w porównaniu do innych sędziów otrzymujących wyższe stawki wynagrodzenia. Możliwość dochodzenia odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania, nawet jeśli wynika z przepisów prawa.

Odrzucone argumenty

Wynagrodzenie powódki zostało ustalone zgodnie z obowiązującymi przepisami. Przepisy przejściowe miały jednorazowe zastosowanie. Stosowanie się przez pracodawcę do obowiązujących przepisów nie jest przejawem dyskryminacji.

Godne uwagi sformułowania

sam ustawodawca doprowadził do nierównego traktowania w wynagradzaniu zasada równego traktowania w zatrudnieniu może przejawiać się w jednoczesnej dyskryminacji pracownika z uwagi na jedno z kryteriów dyskryminacyjnych, albo wynikać z naruszenia zasady równego traktowania w wynagradzaniu naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu może nastąpić przy uwzględnieniu praktyk dyskryminacyjnych lub nie w każdym bowiem przypadku naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu pracownik ma prawo do odszkodowania

Skład orzekający

Renata Borek – Buchajczuk

przewodniczący

Anna Piwońska

ławnik

Henryk Wyszyński

ławnik

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu wynikające z przepisów prawa, odpowiedzialność pracodawcy, możliwość dochodzenia odszkodowania przez pracownika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziów i przepisów dotyczących ich wynagrodzeń z 2009 r., ale zasady ogólne dotyczące równego traktowania są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak przepisy prawa, nawet te tworzone z dobrych intencji, mogą prowadzić do nierównego traktowania i jak sądy interpretują zasady równego traktowania w kontekście specyficznych grup zawodowych.

Czy przepisy prawa mogą dyskryminować? Sąd uznał, że tak – sędziowie nierówno traktowani w wynagrodzeniach.

Dane finansowe

WPS: 13 378,52 PLN

odszkodowanie: 5751,65 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VII P 412/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 maja 2013 roku Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie, VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR Renata Borek – Buchajczuk Ławnicy: Anna Piwońska, Henryk Wyszyński Protokolant: sekr. sąd. Anna Herzog po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2013 roku w L. sprawy z powództwa T. Ł. (1) przeciwko S. O. w L. (...) o odszkodowanie z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu I. zasądza od S. O. w L. (...) na rzecz T. Ł. (1) kwotę (...) ,65 (pięć tysięcy siedemset pięćdziesiąt jeden złotych, sześćdziesiąt pięć groszy) złotych wraz z ustawowymi odsetkami w wysokości 13% od dnia 14 stycznia 2012 r. do dnia zapłaty, z zastrzeżeniem możliwości zmiany wysokości stopy procentowej odsetek ustawowych do dnia zapłaty, tytułem odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu; II. oddala powództwo w pozostałej części; III. oddala wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, w tym postępowania apelacyjnego oraz wniosek powódki o zasądzenie kosztów procesu; IV. oddala wniosek pozwanego o zwrot spełnionego świadczenia; V. przejmuje na rachunek Skarbu Państwa brakującą opłatę sądową od pozwu oraz opłatę sądową od apelacji, od uiszczenia której powódka i pozwany byli zwolnieni z mocy ustawy. Sygn. akt. VII P 412/13 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 30 grudnia 2012 r. powódka T. Ł. (1) domagała się od pozwanego Prezesa S. O. w L. (...) zasądzenia kwoty 13 378,52 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wezwania pozwanego do zapłaty żądanej kwoty. Powódka sprecyzowała w dniu 31 maja 2012 r. oznaczenie pozwanego wskazując, że pozwanym w sprawie jest S. O. w L. (...) reprezentowany przez Prezesa S. O. w L. (...) (k. 35) . W uzasadnieniu pozwu wskazała, iż pozostawała w stosunku pracy z pozwanym S. O. w L. (...) na podstawie mianowania od dnia 27 sierpnia 1997 r. Powódka pracowała na stanowisku sędziego od dnia 20 czerwca 1976 r. W dniu mianowania do S. O. posiadała 21 letni staż pracy na stanowisku sędziego. W dniu 14 stycznia 2009 r. jej staż pracy w S. O. w L. (...) wynosił 12 lat, a ogólny 35 lat, co oznacza, że nabyła prawo do VII stawki a otrzymała w stawce VI. Z uwagi na powyższe, według powódki, postępowanie pozwanego względem niej ma charakter dyskryminacyjny, stawiając powódkę w gorszej sytuacji niż innych sędziów z mniejszym stażem pracy, zarówno ogólnym jak i w S. O. . W odpowiedzi na pozew S. O. w L. (...) nie uznał powództwa i wniósł o jego oddalenie oraz przyznanie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, iż powódka T. Ł. (1) pełniła obowiązki sędziego w S. O. w L. (...) od dnia 28 sierpnia 1997 r. Z dniem 1 grudnia 2011 r. powódka została przeniesiona w stan spoczynku. Pozwany wyjaśnił, że wynagrodzenie powódki zostało ustalone zgodnie z art. 10 ust. 1-3 ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 56 po 459) z dniem 1 stycznia 2009 r. w stawce VI. Pozwany podniósł, że pomimo posiadania przez powódkę ogólnego stażu pracy dłuższego niż 15 lat wyższa stawka wynagrodzenia zasadniczego nie mogła zostać przyznana z uwagi na treść powołanych przepisów. Ze względu na ogólny staż pracy (powyżej 15 lat) sędziemu sądu okręgowego mogła być przyznana bowiem co najwyżej V stawka wynagrodzenia zasadniczego. Pozwany podkreślił także, że przepisy przejściowe zawarte w ustawie, w tym art. 10 nakazujący ustalić wynagrodzenie zasadnicze sędziów w odpowiedniej stawce, miały jednorazowe zastosowanie i nakazywały ustalić wynagrodzenie wstecznie na dzień 1 stycznia 2009 r. i tylko na ten dzień. Stosowanie się przez pracodawcę do obowiązujących przepisów nie może być, zdaniem pozwanego, uznane za przejaw dyskryminacji. Sąd Rejonowy ustalił, co następuje: Powódka T. Ł. (2) została mianowana asesorem sądowym w okręgu S. O. (wówczas Wojewódzkiego) w L. z dniem 23 września 1974 r. W dniu 20 czerwca 1976 r. została powołana na stanowisko Sędziego S. R. we W. . W dniu 27 sierpnia 1997 r. powódka została powołana na stanowisko sędziego S. O. (wówczas Wojewódzkiego) w L. (akta osobowe powódki, część B - mianowanie k. 108, uchwała k. 170, akt powołania k. 459-460). Pismem z dnia 22 kwietnia 2009 r. Prezes S. O. w L. (...) na podstawie art. 10 ust. 1-3 ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 56 poz. 459) ustalił wynagrodzenie zasadnicze powódki z dniem 1 stycznia 2009 r. w stawce VI, przy zastosowaniu mnożnika 2,65 przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2009 r. wynoszącego 3081,48 zł w kwocie 8165,92 zł miesięcznie (akta osobowe powódki, część B- pismo k. 567). W dniu 1 stycznia 2009 r. staż ogólny powódki (uwzględniający pełnienie czynności sędziowskich na stanowisku asesora sądowego) wynosił 34 lata, 3 miesiące i 10 dni. Natomiast staż pracy na stanowisku Sędziego S. O. w L. (...) wynosił 11 lat 4 miesiące i 6 dni. Piętnastoletni staż pracy powódki w s. o. , uprawniający zgodnie z powoływaną ustawą do stawki siódmej upływałby w dniu 27 sierpnia 2012 r. Na dzień 1 stycznia 2009 r. w S. O. w L. (...) było zatrudnionych ponad 100 sędziów. Dwudziestu z nich otrzymało w tej dacie VI stawkę wynagrodzenia zasadniczego. Należeli do nich: 1. A. A. , który miał staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 16 lat, 2 miesiące i 1 dzień, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 11 lat, 11 miesięcy i 7 dni, 2. J. C. , która miała staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 32 lata, 3 miesiące i 2 dni, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 11 lat, 11 miesięcy i 8 dni, 3. J. D. , który miał staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 20 lat, 2 miesiące i 17 dni, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 11 lat, 9 miesięcy i 10 dni, 4. A. F. (1) , która miała staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 22 lata, 9 miesięcy i 9 dni, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 12 lat, 6 miesięcy i 12 dni, 5. M. K. (1) , która miała staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 34 lata, 3 miesiące i 10 dni, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 11 lat, 4 miesiące i 4 dni, 6. E. W. (1) , która miała staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 22 lata, 2 miesiące i 1 dzień, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 13 lat, 6 miesięcy i 18 dni, 7. A. K. , który miał staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 17 lat, 1 miesiąc i 24 dni, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 10 lat, 10 miesięcy i 27 dni, 8. B. K. , która miała staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 26 lat, 4 miesiące i 1 dzień, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 12 lat, 8 miesięcy i 27 dni, 9. M. K. (2) , która miała staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 19 lat, 19 miesięcy i 2 dni, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 11 lat, 11 miesięcy i 7 dni, 10. E. Ł. , która miała staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 20 lat, 5 miesięcy i 1 dzień, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 11 lat, 11 miesięcy i 7 dni, 11. A. M. , który miał staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 32 lat i 17 dni, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 14 lat, 2 miesiące i 21 dni, 12. M. P. , która miała staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 22 lata, 6 miesięcy i 2 dni, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 11 lat, 11 miesięcy i 7 dni, 13. I. J. , która miała staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 29 lat, 9 miesięcy i 17 dni, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 14 lat, 11 miesięcy i 6 dni, 14. J. R. , który miał staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 24 lata, 1 miesiąc i 17 dni, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 13 lat, 6 miesięcy i 18 dni, 15. M. S. (1) , która miała staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 19 lat, 3 miesiące i 1 dzień, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 11 lat, 11 miesięcy i 7 dni, 16. M. S. (2) , który miał staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 17 lat, 8 miesięcy i 25 dni, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 11 lat, 9 miesięcy i 1 dzień, 17. A. Ś. który miał staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 19 lat, 9 miesięcy i 1 dzień, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 13 lat, 1 miesiąc i 28 dni, 18. M. T. (1) , który miał staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 25 lat, 9 miesięcy i 2 dni, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 13 lat, 6 miesięcy i 18 dni, 19. E. W. (2) , która miała staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 23 lata, 2 miesiące i 10 dni, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 12 lat, 6 miesięcy i 1 dzień, 20. K. W. , który miał staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 19 lat, 10 miesięcy i 25 dni, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 14 lat, 5 miesięcy i 18 dni, Natomiast 14 sędziów miało ustalonych na dzień 1 stycznia 2009 roku VII stawkę zaszeregowania. Byli to następujący sędziowie : 1. K. B. , która miała staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 42 lata, 1 miesiąc i 25 dni, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 23 lata, 9 miesięcy i 1 dzień, 2. A. B. (1) , która miała staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 35 lat, 10 miesięcy i 14 dni, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 17 lat, 5 miesięcy i 1 dzień, 3. A. B. (2) , która miała staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 25 lat, 7 miesięcy i 5 dni, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 14 lat, 1 miesięcy i 5 dni, 4. A. B. (3) , który miał staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 32 lata, 2 miesiące i 29 dni, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 19 lat, 3 miesiące i 1 dzień, 5. A. F. (2) , która miała staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 35 lat, 7 miesięcy i 11 dni, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 16 lat, 11 miesięcy i 10 dni, 6. M. K. (3) , która miała staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 30 lat, 2 miesiące i 9 dni, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 17 lata, 5 miesięcy i 1 dzień, 7. L. N. , która miała staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący, jak i na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) miała 19 lat, 3 miesiące i 1 dzień, 8. K. O. , który miał staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 36 lat, 3 miesiące i 3 dni, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 25 lat, 8 miesiące i 11 dni, 9. T. O. , która miała staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 32 lata, 2 miesiące i 23 dni, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 24 lata, 9 miesięcy i 1 dzień, 10. T. P. , która miała staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 33 lata, 3 miesiące i 8 dni, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 17 lat, 5 miesięcy i 1 dzień, 11. E. K. , która miała staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 34 lata, 3 miesiące i 1 dzień, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 24 lata, 6 miesięcy i 1 dzień, 12. A. S. (1) , która miała staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 24 lata, 11 miesięcy i 12 dni, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 17 lat, 5 miesięcy i 11 dni, 13. K. S. , która miała staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący 37 lat, 2 miesiące i 15 dni, a na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) 21 lat, 1 miesiąc i 16 dni, 14. L. S. , która miała staż pracy na stanowisku sędziego wynoszący, jak i na stanowisku sędziego S. O. w L. (...) miała 19 lat, 3 miesiące i 1 dzień (zestawienie – k.36,37). Z dniem 1 grudnia 2011 r. powódka przeszła w stan spoczynku (akta osobowe powódki, część B, pismo k. 581). Różnica w wynagrodzeniu powódki za okres od 14 stycznia 2009 r. do 31 listopada 2011 r., przy uwzględnieniu różnic między stawką VI i VII wyniosła 13.378,52 złotych (bezsporne- pismo - k. 4). W dniu 12 stycznia 2012 r. powódka wezwała pozwanego pracodawcę do zapłaty kwoty 13 378,52 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania do zapłaty (wezwanie k. 38) . Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił, w oparciu o powołane dowody z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i aktach osobowych powódki, których prawdziwości i autentyczności nie kwestionowała żadna ze stron. Sąd uznał za wiarygodne dowody z dokumentów, gdyż nie były kwestionowane przez strony. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: W dniu 21 kwietnia 2009 roku weszła w życie – z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 2009 roku - ustawa z dnia 20 marca 2009 roku o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 56, poz. 459). Zgodnie z art. 10 ust. 1 przywołanej ustawy zmieniającej, z dniem 1 stycznia 2009 roku wynagrodzenia zasadnicze sędziów sądów rejonowych określa się w stawkach od pierwszej do czwartej, wynagrodzenia zasadnicze sędziów sądów okręgowych - w stawkach od czwartej do siódmej, a wynagrodzenia zasadnicze sędziów sądów apelacyjnych - w stawkach od siódmej do dziewiątej, według zasad określonych w ust. 2-4. Przepis art. 10 ust. 2 tej ustawy stanowi, że stawkę wynagrodzenia zasadniczego sędziego ustala się uwzględniając staż pracy sędziego na stanowisku zajmowanym w dniu 1 stycznia 2009 roku, a jeżeli jest to korzystniejsze - staż pracy sędziego na wszystkich dotychczas zajmowanych stanowiskach sędziowskich lub prokuratorskich (ogólny staż pracy). Uwzględnienie ogólnego stażu pracy nie może jednak stanowić podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego sądu okręgowego w stawce szóstej i siódmej, a w przypadku sędziego sądu apelacyjnego - w stawce dziewiątej i dziesiątej. Staż pracy na zajmowanym stanowisku oraz ogólny staż pracy, niezbędny do uzyskania poszczególnych stawek wynagrodzenia zasadniczego, określa tabela, stanowiąca załącznik nr 3 do ustawy zmieniającej. stanowisko staż pracy na danym stanowisku ogólny staż pracy stawka wynagrodzenia zasadniczego sędzia sądu rejonowego do 5 lat do 5 lat pierwsza powyżej 5 do 10 lat powyżej 5 do 10 lat druga powyżej 10 do 15 lat powyżej 10 do 15 lat trzecia powyżej 15 lat powyżej 15 lat czwarta sędzia sądu okręgowego do 5 lat do 15 lat czwarta powyżej 5 do 10 lat powyżej 15 lat piąta powyżej 10 do 15 lat nie uwzględnia się szósta powyżej 15 lat nie uwzględnia się siódma sędzia sądu apelacyjnego do 5 lat do 25 lat siódma powyżej 5 do 10 lat powyżej 25 lat ósma powyżej 10 do 15 lat nie uwzględnia się dziewiąta powyżej 15 lat nie uwzględnia się dziesiąta Należy podkreślić, że zasada równego traktowania w zatrudnieniu jest powszechna i dotyczy ogółu pracowników. Zasada ta została uregulowana w Rozdziale IIa Kodeksu pracy . Stanowi emanację i rozwinięcie ogólnej zasady równego traktowania pracowników, o której mowa w art. 11 2 k.p. Zamieszanie pojęciowe, które wprowadził ustawodawca, niestety utrudnia rozważania na temat powiązania dyskryminacji z naruszeniem równego traktowania w wynagradzaniu. Jednocześnie, zasada równego traktowania w zatrudnieniu może przejawiać się w jednoczesnej dyskryminacji pracownika z uwagi na jedno z kryteriów dyskryminacyjnych, albo wynikać z naruszenia zasady równego traktowania w wynagradzaniu, która stanowi postać zasady równego traktowania w zatrudnieniu, a w niektórych przypadkach nawet kwalifikowaną postać, jeżeli nierówne traktowanie w wynagradzaniu następuje przy jednoczesnym dyskryminowaniu bezpośrednim albo pośrednim, o którym mowa w art. 18 3a § 3 i § 4 k.p. Zgodnie z treścią art. 18 3a § 1 k.p. , pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w szczególności bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, a także bez względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy. W istocie treść tego przepisu powiela treść normy prawnej wyrażonej w art. 11 3 k.p. Oznacza to, zdaniem Sądu, że naruszenie zasady równego traktowania w wynagradzaniu (stanowiącej postać zasady równego traktowania w zatrudnieniu) może nastąpić przy uwzględnieniu praktyk dyskryminacyjnych lub nie. Pracodawca ma bowiem obowiązek równo traktować pracowników ( art. 11 2 k.p. ) i ponosi odpowiedzialność z tytułu naruszenia tego obowiązku bez względu na to, czy nierówne wynagradzanie nastąpiło w oparciu o kryterium dyskryminacji, czy też nie. W każdym bowiem przypadku naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu pracownik ma prawo do odszkodowania w myśl art. 18 3d k.p. , w wysokości nie niższej niż wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę. Nierówne traktowanie polega bowiem na odmiennym traktowaniu osób znajdujących się w takiej samej sytuacji, zaś dyskryminacja polega dodatkowo na tym, że następuje to z uwagi na cechę pracownika, np wiek, płeć, rasę lub niedozwolone kryterium, np. zatrudnienie w niepełnym wymiarze lub na czas określony (por. w tym zakresie wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2007 roku, II PK 14/07, OSNP 2008/21-22/311). Należy stwierdzić, że w przypadku powódki w niniejszej sprawie doszło, zdaniem Sądu, do naruszenia zasady równego traktowania w wynagradzaniu. W warunkach stworzonych przez ustawodawcę powódka, w porównaniu do niektórych sędziów zatrudnionych w S. O. w L. (...) , byłą gorzej traktowana pod względem wysokości wynagrodzenia, zważywszy na jej staż pracy ogólny i „zakładowy”. Posiadając dłuższy staż pracy w każdej kategorii od np. sędziów W. Ś. , A. S. (2) , P. R. otrzymała wynagrodzenie w tej samej wysokości, co nie znajduje żadnego uzasadnienia, zważywszy na przyjętą zasadę różnicowania wynagrodzenia sędziów, z uwagi, przede wszystkim, na ich staż pracy na danym stanowisku sędziowskim. Przyznanie powódce stawki wynagrodzenia zasadniczego nastąpiło na podstawie obowiązujących przepisów. Z powyższego wynika, że sam ustawodawca doprowadził do nierównego traktowania w wynagradzaniu, wskazując jednocześnie wyraźnie, że różnicowanie stawek wynagrodzenia zasadniczego powinno odbywać się w oparciu o ogólną regułę, w myśl której im dłuższy staż pracy, tym wyższa stawka wynagrodzenia zasadniczego. Z uwagi na ustalenie przez ustawodawcę takiej zasady, należy zauważyć, że wykładnia gramatyczna przepisów ustawy zmieniającej w zakresie, w którym „zatrzymano” różnicowanie statusu wynagrodzeniowego sędziów, w istocie przeczy tej zasadzie. Wprawdzie w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego przyjmuje się, że różnicowanie uprawnień pracowników może występować, ale tego rodzaju dyferencjacja powinna być usprawiedliwiona wyłącznie obiektywnymi przesłankami. W niniejszej sprawie żadne takie okoliczności nie występują. W przypadku uznania, że na skutek wprowadzenia przepisów naruszających zasadę równego traktowania w zatrudnieniu doszło do nierównego traktowaniu pracownika, w tym w wynagradzaniu, sąd pracy może zasądzić na rzecz takiego pracownika odszkodowanie. Sąd ocenia bowiem pod kątem naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu nie tylko postanowienia umów o pracę, ale także postanowienia innych aktów, na podstawie których powstaje stosunek pracy w tym przepisów powszechnie obowiązujących (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2007 r., I PK 242/06, OSNP 2008/7-8/98). Jednocześnie, zastosowanie przez pracodawcę praktyk, ale także przepisów prawa o takim charakterze, prowadzących do naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu (w tym naruszenia zasady równego traktowania w wynagradzaniu), prowadzi do możliwości zastosowania art. 18 § 3 k.p. , zgodnie z którym postanowienia naruszające zasadę równego traktowania w zatrudnieniu są nieważne, a zamiast takich postanowień stosuje się odpowiednie przepisy prawa pracy, a w razie ich braku – postanowienia te należy zastąpić odpowiednimi postanowieniami niemającymi charakteru dyskryminacyjnego. Tego typu uprawnienie leży w gestii sądu pracy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2007 r., I PK 242/06, OSNP 2008/7-8/98, zob. też komentarz do art. 18 ( 3c) k.p. - M. Tomaszewska, Kodeks pracy. Komentarz. pod red. K.W. Barana, Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2012, str. 141). Należy zgodzić się natomiast z pozwanym pracodawcą, że zamiarem ustawodawcy nie było dyskryminowanie sędziów. Powyższe zostało spowodowane przyjęciem niewłaściwych rozwiązań, których następstw nie przewidziano. Skutki ustawy z dnia 20 marca 2009 r. nie zostały też „skonsumowane” z dniem 1 stycznia 2009 roku. Jak już wspomniano, zgodnie z art.18 3d k.p. , osoba, wobec której pracodawca naruszył zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie odrębnych przepisów. Odszkodowanie to może kształtować na poziomie wysokości różnicy w wynagrodzeniu, które pracownik powinien otrzymać, przy równym traktowaniu, a wynagrodzeniu, który otrzymał. Należy podkreślić, że powódka niewątpliwie zgodnie z obowiązującymi przepisami nie nabyła prawa do VII stawki wynagrodzenia zasadniczego. Istotne pozostają jednak uwarunkowania płacowe obowiązujące u pozwanego w odniesieniu do zatrudnionych sędziów i brak różnicowania ich statusu płacowego, pomimo założonej przez ustawodawcę zasady, której zresztą sam nie respektował i w konsekwencji doprowadził do stanu nierównego traktowania w zatrudnieniu. Powódka w niniejszym procesie domagała się zasądzenia łącznie niekwestionowanej, co do wysokości, kwoty 13.378,52 złotych, jako odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu wraz z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia odpisu pozwu, którą Sąd uznał za zasadną. Należy zauważyć jednak, że na skutek realizacji wyroku Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie z dnia 18 czerwca 2012 r., który został uchylony wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 12 grudnia 2012 r., powódka otrzymała, w zakresie rygoru natychmiastowej wykonalności, kwotę 7.626,87 złotych, której zwrotu zażądał pozwany w postępowaniu apelacyjnym. W spełnionym zakresie roszczenie powódki zatem wygasło. Z tych względów Sąd zasądził na rzecz powódki jedynie pozostałą kwotę 5.751,65 złotych, oddalając powództwo w pozostałej części. Należy bowiem uznać za uzasadnione ustalenie odszkodowania w kwocie uszczerbku finansowego, jaki poniosła powódka na skutek nierównego traktowania jej w wynagradzaniu. Powyższe skutkowało także oddaleniem wniosku pozwanego o zwrot spełnionego świadczenia, bowiem roszczenie w całości okazało się zasadne i nie zachodzi potrzeba jego „oddania” przez powódkę. Odsetki od dochodzonego roszczenia zasądzono, na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 300 k.p. , od 14 stycznia 2012 r. (dzień następny po dniu doręczenia odpisu pozwu), bowiem powódka żądała ich od wezwania pozwanego do zapłaty, co nastąpiło w dniu doręczenia mu odpisu pozwu, co miało miejsce w dniu 13 stycznia 2012 r., a więc zwłoka w zapłacie powstała od dnia następnego. W pozostałej części, w tym dotyczącej odsetek, powództwo należało zatem oddalić. Orzeczenie o kosztach procesu uzasadnia art. 108 § 1 k.p.c. oraz 98 § 1 i 3 k.p.c. oraz art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. z 2010 r. Nr 90, poz. 594, z późn. zm.). Sąd oddalił wnioski stron o zasądzenie kosztów procesu, w tym wniosek pozwanego o zwrot kosztów postępowania apelacyjnego z uwagi na fakt, że w związku z przegraną pozwanemu nie jest on należny, zaś powódka nie wykazała, że poniosła jakiekolwiek koszty procesu. Sąd przejął również na rachunek Skarbu Państwa brakujące koszty z tytułu opłat sądowych, bowiem strony w tym zakresie były zwolnione od obowiązku ich ponoszenia z mocy ustawy. Sąd nie nadawał wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności, wychodząc z założenia, że celem tej instytucji jest zapewnienie pracownikowi dochodzącemu swoich roszczeń środków niezbędnych mu do bieżącego utrzymania, co wynika z charakteru roszczeń pracowniczych. W niniejszej sprawie okoliczność taka miała jednak już raz miejsce, co zdaniem Sądu realizuje wytyczony przez ustawodawcę cel.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI