VII Kzw 176/18
Podsumowanie
Sąd Okręgowy utrzymał w mocy postanowienie Sądu Rejonowego, zgodnie z którym bieg zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych rozpoczął się z chwilą uprawomocnienia się wyroku, mimo braku orzeczenia o zwrocie prawa jazdy.
Sprawa dotyczyła zażalenia Prezydenta Miasta na postanowienie Sądu Rejonowego wyjaśniające wątpliwości co do wykonania wyroku w zakresie biegu terminu zakazu prowadzenia pojazdów. Sąd Rejonowy uznał, że zakaz biegnie od uprawomocnienia się wyroku, gdyż sąd nie orzekł o obowiązku zwrotu prawa jazdy. Sąd Okręgowy utrzymał to postanowienie w mocy, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym brak obowiązku zwrotu dokumentu skutkuje biegiem zakazu od uprawomocnienia się wyroku.
Przedmiotem postępowania było zażalenie Prezydenta Miasta na postanowienie Sądu Rejonowego w Myszkowie, które rozstrzygnęło wątpliwości dotyczące wykonania wyroku w sprawie II K 611/17. Sąd Rejonowy ustalił, że bieg terminu środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych rozpoczął się z chwilą uprawomocnienia się wyroku (21 listopada 2017 r.). Sąd Rejonowy błędnie przyjął, że skazany nie dysponuje prawem jazdy i nie mógł wydać orzeczenia uzupełniającego nakazującego jego zwrot. Prezydent Miasta w zażaleniu wnosił o uzupełnienie wyroku o obowiązek zwrotu prawa jazdy. Sąd Okręgowy w Częstochowie uznał zażalenie za bezzasadne. Sąd Okręgowy podkreślił, że zgodnie z art. 43 § 3 k.k. bieg okresu zakazu prowadzenia pojazdów rozpoczyna się z chwilą wykonania obowiązku zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów. W tej sprawie, mimo że skazany posiadał prawo jazdy, sąd nie orzekł o obowiązku jego zwrotu. Sąd Okręgowy przywołał postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2013 r. (I KZP 4/13), zgodnie z którym, jeśli sąd nie nałożył obowiązku zwrotu dokumentu, bieg okresu zakazu biegnie nieprzerwanie od uprawomocnienia się orzeczenia. Sąd Okręgowy zaznaczył, że organ orzekający o cofnięciu uprawnień nie może samodzielnie interpretować okresu zakazu, a wszelkie wątpliwości powinien rozstrzygać sąd w trybie art. 13 k.k.w. Sąd Rejonowy nie mógł orzec o obowiązku zwrotu prawa jazdy w trybie art. 420 k.p.k., gdyż przepis ten nie obejmuje tego typu rozstrzygnięć.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Bieg terminu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych rozpoczyna się z chwilą uprawomocnienia się wyroku, jeśli sąd nie orzekł o obowiązku zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego (I KZP 4/13), stwierdził, że druga część art. 43 § 3 k.k. odwołuje się do wykonania obowiązku zwrotu dokumentu. Jeśli taki obowiązek nie został nałożony, niemożliwe jest spełnienie przesłanki zawieszenia biegu okresu zakazu. W konsekwencji okres zakazu biegnie nieprzerwanie od uprawomocnienia się orzeczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie
Strona wygrywająca
Prezydent Miasta M.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. Z. | osoba_fizyczna | skazany |
| Prezydent Miasta M. | organ_państwowy | wnioskodawca |
Przepisy (6)
Główne
k.k. art. 43 § § 3
Kodeks karny
Bieg okresu zakazu prowadzenia pojazdów rozpoczyna się z chwilą wykonania obowiązku zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów. Jeżeli sąd nie nałożył obowiązku zwrotu dokumentu, bieg okresu zakazu biegnie nieprzerwanie od uprawomocnienia się orzeczenia.
Pomocnicze
k.p.k. art. 420 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis ten nie obejmuje możliwości orzekania o obowiązku zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów.
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k.w. art. 1 § § 2
Kodeks karny wykonawczy
k.k.w. art. 13
Kodeks karny wykonawczy
k.k.w. art. 182
Kodeks karny wykonawczy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak orzeczenia sądu o obowiązku zwrotu prawa jazdy skutkuje biegiem zakazu od uprawomocnienia się wyroku, zgodnie z art. 43 § 3 k.k. i orzecznictwem Sądu Najwyższego. Art. 420 k.p.k. nie pozwala na uzupełnienie wyroku o obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów.
Odrzucone argumenty
Prezydent Miasta wnosił o uzupełnienie wyroku o obowiązek zwrotu prawa jazdy w trybie art. 420 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
„ Druga część § 3 art. 43 kk odwołuje się - w podstawie wyjątkowego zawieszenia biegu okresu, na jaki orzeczono zakaz - do wykonania obowiązku, o którym mowa w pierwszej części tego paragrafu. Jeżeli więc taki obowiązek, wbrew przepisom prawa, nie zostanie nałożony, niemożliwe jest też spełnienie przesłanki, która umożliwia zawieszenie biegu okresu. W konsekwencji oznacza to, że okres, na jaki orzeczono zakaz, biegnie nieprzerwanie od uprawomocnienia się orzeczenia . Konkludując, jeżeli sąd z obrazą art. 43 § 3 KK nie zobowiązał skazanego do zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów, bieg okresu, na który orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów, rozpoczyna się z dniem uprawomocnienia się wyroku skazującego.” Sąd Rejonowy nie mógł natomiast w trybie art. 420 k.k. orzec o obowiązku zwrotu prawa jazdy. Ustawodawca nie przewidział możliwości wydawania orzeczeń z art. 43 §3 k.k. w trybie art. 420 kpk . Interpretacja rozszerzająca ów przepis nie jest możliwa.
Skład orzekający
Beata Jarosz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja biegu terminu zakazu prowadzenia pojazdów w sytuacji braku orzeczenia o obowiązku zwrotu dokumentu uprawniającego oraz niedopuszczalność uzupełniania wyroku w tym zakresie w trybie art. 420 k.p.k."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy sąd nie orzeknie o obowiązku zwrotu prawa jazdy, co jest obligatoryjne przy orzekaniu zakazu prowadzenia pojazdów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu wykonania kary w sprawach o przestępstwa drogowe, a mianowicie momentu rozpoczęcia biegu zakazu prowadzenia pojazdów. Wyjaśnia praktyczne konsekwencje niedopełnienia formalności przez sąd.
“Zakaz prowadzenia pojazdów biegnie od uprawomocnienia wyroku, nawet jeśli nie odebrano Ci prawa jazdy? Sąd wyjaśnia!”
Sektor
transport
Lexedit — asystent AI dla prawników
Analizuj umowy, identyfikuj ryzyka i edytuj dokumenty z pomocą AI. Wrażliwe dane są anonimizowane zanim opuszczą Twój komputer.
Analiza umów
Ryzyka, klauzule i rekomendacje w trybie śledzenia zmian
Pełna anonimizacja
Dane osobowe usuwane lokalnie przed wysyłką do AI
Bezpieczeństwo danych
Szyfrowanie, brak trenowania modeli na Twoich dokumentach
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt: VII Kzw 176/18 POSTANOWIENIE Częstochowa, dnia 15 marca 2018 roku Sąd Okręgowy w Częstochowie VII Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Beata Jarosz Protokolant: sek. sądowy Aleksandra Błachowicz -Dróżdż po rozpoznaniu na posiedzeniu w sprawie przeciwko D. Z. skazanemu za przestępstwo z art. 178§ 1 k.k. zażalenia Prezydenta Miasta M. na postanowienie Sądu Rejonowego w Myszkowie z dnia 09.01.2018r., sygn. akt II K 611/17 w przedmiocie wyjaśnienia wątpliwości co do wykonania orzeczenia w sprawie na zasadzie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w. postanawia : utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2018r. Sąd Rejonowy w Myszkowie na wniosek Prezydenta Miasta M. rozstrzygnął wątpliwości co do wykonania wyroku Sądu Rejonowego w Myszkowie z dnia 13 listopada 2017r. w ten sposób, że uznał, że bieg terminu środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych orzeczonych prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Myszkowie z dnia 13 listopada 2017r. w sprawie II K 611/17 rozpoczął się z chwilą uprawomocnienia się wyroku to jest 21 listopada 2017r. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy wskazał, że nie może wydać orzeczenia uzupełniającego nakazującego zwrot prawa jazdy, o którym Sąd nie orzekł w wyroku, błędnie przyjmując, że skazany nie dysponuje prawem jazdy. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł Prezydent Miasta M. wskazując, że organ administracyjny nie ma podstaw prawnych do nałożenia obowiązku zwrotu prawa jazdy i stąd wnosi o wydanie postanowienia w trybie art. 420 k.p.k. uzupełniającego wyrok o obowiązek określony w art. 43 §3 k.p.k. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, choć obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia, to zgodnie z treścią art. 43 §3 k.p.k. bieg okresu, na który zakaz ten został orzeczony, rozpoczyna się z chwilą wykonania obowiązku zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów. Urzeczywistnienie tego zakazu realizowane jest przez nakaz przesłania odpisu wyroku staroście, który zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do prowadzenia pojazdów w orzeczonym zakresie i nie może ich wydać w okresie obowiązywania zakaz ( art. 182 kkw ). W niniejszej sprawie, co bezsporne, pomimo, że skazany dysponował dokumentem uprawniającym do prowadzenia pojazdu, Sąd wbrew dyspozycji art. 43 § 3 k.k. nie orzekł o zwrocie prawa jazdy. Koniecznym była zatem ocena możliwości zastosowania art. 43 § 3 in fine kk w sytuacji, gdy sąd - wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 43 § 3 in princ. kk - nie nałożył na sprawcę obowiązku zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów. W kwestii tego problemu wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 20 czerwca 2013 r. I KZP 4/13, stwierdzając, że „ Druga część § 3 art. 43 kk odwołuje się - w podstawie wyjątkowego zawieszenia biegu okresu, na jaki orzeczono zakaz - do wykonania obowiązku, o którym mowa w pierwszej części tego paragrafu. Jeżeli więc taki obowiązek, wbrew przepisom prawa, nie zostanie nałożony, niemożliwe jest też spełnienie przesłanki, która umożliwia zawieszenie biegu okresu. W konsekwencji oznacza to, że okres, na jaki orzeczono zakaz, biegnie nieprzerwanie od uprawomocnienia się orzeczenia . Inny sposób rozumienia art. 43 § 3 in fine kk , przewidujący w szczególności zawieszenie biegu okresu do czasu zwrotu dokumentu, niezależnie od tego, czy sprawca został do tego zobowiązany, nie znajduje oparcia w treści powołanego przepisu, a nadto sprzeczny byłby z regułą exceptiones non sunt extendendae . Konkludując, jeżeli sąd z obrazą art. 43 § 3 KK nie zobowiązał skazanego do zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów, bieg okresu, na który orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów, rozpoczyna się z dniem uprawomocnienia się wyroku skazującego.” Podzielając powyższy pogląd, należy zatem uznać, że rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego jest trafne. Podkreślić przy tym należy, że istotnie organ orzekający o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów nie jest uprawniony do samodzielnej interpretacji okresu obowiązywania orzeczonego zakazu, zaś wszelkie wątpliwości w tym zakresie powinien rozstrzygać stosownie do treści art. 13 KKW . Jeżeli zatem sąd powszechny w wyroku nie zawarł obligatoryjnego, stosownie do dyspozycji art. 43 § 3 KK , zobowiązania oskarżonego do zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu, natomiast przekazując orzeczenie organowi, nie wskazał daty początkowej, od której liczyć należy okres wykonania środka karnego, to istotnie organ winien wystąpić do sądu w trybie art. 13 KKW celem wydania przez ten sąd stosownego postanowienia.. ( tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. w wyroku z dnia 5 lutego 2014 r. (...) SA (...) . Sąd Rejonowy nie mógł natomiast w trybie art. 420 k.k. orzec o obowiązku zwrotu prawa jazdy. Zgodnie bowiem z treścią art. 420 § 1 kpk jeżeli wyrok nie zawiera rozstrzygnięcia co do przepadku, zaliczenia tymczasowego aresztowania, zatrzymania lub środków zapobiegawczych wymienionych w art. 276 albo dowodów rzeczowych, sąd orzeka o tym postanowieniem na posiedzeniu. W myśl zaś § 2 tego przepisu jeżeli sąd nieprawidłowo zaliczył okres tymczasowego aresztowania na poczet orzeczonej kary, stosuje się odpowiednio przepis § 1 . Jak z powyższego wynika ustawodawca nie przewidział możliwości wydawania orzeczeń z art. 43 §3 k.k. w trybie art. 420 kpk . Interpretacja rozszerzająca ów przepis nie jest możliwa. Wobec powyższego orzeczono jak we wstępie.