VII Kz 194/16

Sąd Okręgowy w CzęstochowieCzęstochowa2016-06-02
SAOSKarneniepoczytalność i środki zabezpieczająceŚredniaokręgowy
niepoczytalnośćśrodek zabezpieczającyzakład psychiatrycznyschizofreniazwrot sprawykodeks karnykodeks postępowania karnegoobrona z urzędu

Podsumowanie

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy postanowienie Sądu Rejonowego o zwrocie sprawy prokuratorowi, uznając, że podejrzany nie popełnił przestępstwa z powodu niepoczytalności, a przesłanki do zastosowania środka zabezpieczającego nie zostały spełnione.

Prokurator złożył zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego o zwrocie sprawy prokuratorowi do dalszego prowadzenia, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i niezastosowanie środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia podejrzanego A. O. w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za niezasadne, podzielając stanowisko Sądu Rejonowego, że podejrzany nie wyczerpał znamion zarzucanego mu przestępstwa z powodu choroby psychicznej, co skutkowało umorzeniem postępowania na podstawie art. 31 § 1 kk. Sąd podkreślił również, że nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania środka zabezpieczającego.

Sąd Okręgowy w Częstochowie rozpoznał zażalenie Prokuratora na postanowienie Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 23 marca 2016 r. (sygn. akt XI K 410/15), które zwróciło sprawę prokuratorowi do dalszego prowadzenia w przedmiocie zwrotu sprawy prokuratorowi do dalszego prowadzenia. Prokurator zarzucił Sądowi Rejonowemu błąd w ustaleniach faktycznych oraz niezastosowanie środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia podejrzanego A. O. w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, wskazując na opinię biegłych psychiatrów o wysokim prawdopodobieństwie popełnienia przez podejrzanego czynu zabronionego w związku z chorobą psychiczną. Sąd Okręgowy uznał jednak zażalenie za niezasadne. Sąd podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że materiał dowodowy nie wskazuje na wyczerpanie przez podejrzanego znamion zarzucanego mu przestępstwa z art. 254a § 1 kk. Sąd ustalił, że podejrzany dokonał uszkodzenia skrzynki pomiarowej o wartości szkody nieprzekraczającej 416 złotych, jednak z powodu choroby psychicznej miał zniesioną zdolność rozumienia znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem, co na mocy art. 31 § 1 kk skutkowało tym, że nie popełnił przestępstwa. W związku z tym, na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 kpk, należało umorzyć postępowanie. Sąd Okręgowy podkreślił również, że zastosowanie środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym wymaga spełnienia łącznych przesłanek określonych w art. 93a k.k. i n., w tym znacznej społecznej szkodliwości czynu oraz wysokiego prawdopodobieństwa ponownego popełnienia czynu, a także niezbędności takiego środka. Sąd uznał, że prokurator nie wykazał istnienia tych przesłanek w niniejszej sprawie, a z wywiadu kuratora wynika, że podejrzany funkcjonuje prawidłowo w środowisku rodzinnym. W konsekwencji, Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nie zachodzą przesłanki do zastosowania środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, jeśli społeczna szkodliwość czynu nie jest znaczna i nie wykazano niezbędności takiego środka.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że prokurator nie wykazał znacznej społecznej szkodliwości czynu ani niezbędności zastosowania środka zabezpieczającego. Podkreślono, że umorzenie postępowania z powodu niepoczytalności (art. 31 § 1 kk) nie jest równoznaczne z koniecznością zastosowania środka zabezpieczającego, który wymaga spełnienia dodatkowych przesłanek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie

Strona wygrywająca

podejrzany A. O.

Strony

NazwaTypRola
A. O.osoba_fizycznapodejrzany
Prokuratororgan_państwowyskarżący
K. B.osoba_fizycznaobrońca z urzędu

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 31 § 1

Kodeks karny

Zniesiona zdolność rozumienia znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem z powodu choroby psychicznej skutkuje niepopełnieniem przestępstwa.

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Nakazuje umorzenie postępowania w przypadku, gdy sprawca nie popełnił przestępstwa z powodu niepoczytalności.

Pomocnicze

k.k. art. 93a

Kodeks karny

k.k. art. 93b

Kodeks karny

k.k. art. 93g

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podejrzany działał w stanie niepoczytalności z powodu choroby psychicznej, co wyłącza popełnienie przestępstwa. Społeczna szkodliwość czynu nie była znaczna. Nie wykazano niezbędności zastosowania środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym.

Odrzucone argumenty

Zarzuty prokuratora dotyczące błędu w ustaleniach faktycznych i niezastosowania środka zabezpieczającego.

Godne uwagi sformułowania

nie popełnił on przestępstwa zniesioną zdolność rozumienia znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem społeczna szkodliwość popełnionego czynu jest znaczna jest to niezbędne, aby zapobiec ponownemu popełnieniu przez sprawcę czynu zabronionego

Skład orzekający

Aneta Łatanik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących niepoczytalności (art. 31 kk) i przesłanek stosowania środków zabezpieczających (art. 93a kk) w sprawach karnych, zwłaszcza gdy społeczna szkodliwość czynu jest niska."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i oceny dowodów przez sąd niższej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność oceny niepoczytalności i stosowania środków zabezpieczających, co jest istotne dla praktyków prawa karnego. Pokazuje też, że nawet drobne szkody mogą prowadzić do skomplikowanych rozważań prawnych, gdy w grę wchodzi zdrowie psychiczne sprawcy.

Choroba psychiczna wyłącza odpowiedzialność karną – sąd nie zastosował środka zabezpieczającego mimo uszkodzenia mienia.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt VII Kz 194/16 POSTANOWIENIE Dnia 2 czerwca 2016r. Sąd Okręgowy w Częstochowie VII Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący –SSO Aneta Łatanik Protokolant Kamila Pawłowska w obecności Prokuratora Prokuratury Rejonowej Michała Wolaka po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 2 czerwca 2016r. w sprawie przeciwko A. O. (1) podejrzanemu o czyn z art. 254akk zażalenia Prokuratora na postanowienie Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 23 marca 2016r. w sprawie XI K 410/15 w przedmiocie zwrotu sprawy prokuratorowi do dalszego prowadzenia na podstawie art. 437 § 1 kpk postanawia 1. utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie; 2. zasądzić od Skarbu państwa na rzecz adwokata K. B. Kancelaria Adwokacka w C. kwotę 516,60 złotych (pięćset szesnaście złotych sześćdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu podejrzanego A. O. (1) w postępowaniu odwoławczym, przy czym kwota powyższa obejmuje należny podatek VAT. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 23 marca 2016r. w sprawie XI K 410/15 Sąd Rejonowy w Częstochowie nie uwzględnił wniosku o zastosowanie wobec podejrzanego A. O. (1) środka zabezpieczającego i zwrócił sprawę prokuratorowi do dalszego prowadzenia, na podstawie art. 324 § 1 i 2 kpk . Na powyższe postanowienie zażalenie złożył Prokurator zarzucając: I. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na treść orzeczenia, a polegający na uznaniu, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania i zastosowania środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia A. O. (2) w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, podczas gdy ze gromadzonego materiału dowodowego, w tym w szczególności pisemnej opinii biegłych psychiatrów oraz opinii uzupełniającej wynika, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że A. O. (2) popełni ponownie czyn zabroniony o znacznej społecznej szkodliwości w związku z choroba psychiczną, agresywne zachowania ze strony A. O. (2) mogą wystąpić choć me da się precyzyjnie wskazać w jakich odstępach czasu, niemniej proces psychotyczny, który jest ich przyczyną toczy się nadal, a A. O. (2) nie leczy się; II. niezastosowanie środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia A. O. (2) w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, podczas gdy z pisemnej opinii biegłych psychiatrów oraz opinii uzupełniającej wynika, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że A. O. (2) popełni ponownie czyn zabroniony o znacznej społecznej szkodliwości w związku z chorobą psychiczną, agresywne zachowania ze strony A. O. (2) mogą wystąpić choć nie da się precyzyjnie wskazać w jakich odstępach czasu, niemniej proces psychotyczny, który jest ich przyczyną toczy się nadal, a A. O. (2) nie leczy się, Prokurator wniósł o: uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu o ponownego rozpoznania Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Zażalenie jest nie zasadne i jako takie nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podzielić stanowisko Sądu Rejonowego, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na to, iż zachowaniem swoim A. O. (1) wyczerpał znamiona zarzucanego mu przestępstwa z art. 254a § 1 kk . Wręcz przeciwnie, przeprowadzone przez Sąd Rejonowy dowody wskazują w sposób jednoznaczny, iż podejrzany dokonał uszkodzenia skrzynki pomiarowej, tj. dolnej pokrywy zestawu złączowo-pomiarowego (ZZP) z drzwiczkami do „S” i pięciu sztuk włączników nadprądowych typu „S”. a wartość spowodowanej szkody to nie więcej niż 416 złotych. Na skutek w/w uszkodzenia nastąpił brak dostawy prądu do budynku, przy ul. (...) , gdzie było dwóch odbiorców, tj. matka podejrzanego H. O. i jego brat P. O. . Dokonując zarzuconego mu czynu, A. O. (1) z powodu choroby psychicznej, miał zniesioną zdolność rozumienia znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem w rozumieniu art. 31 § 1 kk a w konsekwencji – z mocy tego przepisu – nie popełnił on przestępstwa. Art. 17 § 1 pkt 2 kpk nakazuje w takim przypadku umorzyć postępowanie. Zgodnie natomiast z art. 93a k.k. i n. orzeczenie środka zabezpieczającego polegającego na umieszczeniu sprawcy czynu zabronionego w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym uzależnione jest od spełnienia łącznie następujących przesłanek: sprawca popełnia czyn zabroniony w stanie niepoczytalności; społeczna szkodliwość popełnionego czynu jest znaczna; zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, że popełni taki czyn ponownie; jest to niezbędne, aby zapobiec ponownemu popełnieniu przez sprawcę czynu zabronionego związanego z jego chorobą psychiczną. Natomiast według Sądu Odwoławczego, prokurator nie wykazał by zostały spełnione wszystkie przesłanki wymienione w art. 93 b i g kk .. Stosownie do tego przepisu środki zabezpieczające stosuje się wówczas gdy społeczna szkodliwość popełnionego czynu jest znaczna . Prokurator w zażaleniu nie uzasadnił istnienia tej przesłanki w żaden sposób. Ponadto środki zabezpieczające stosuje się wówczas gdy jest to niezbędne aby zapobiec ponownemu popełnieniu przez sprawcę czynu zabronionego związanego z jego chorobą psychiczną. Stwierdzenie że umieszczenie w zakładzie zamkniętym jest „niezbędne” należy rozumieć w ten sposób, że żadne prawnie dostępne w konkretnej sytuacji środki nie stwarzają dostatecznych gwarancji, że sprawca nie popełni takiego samego lub innego czynu zabronionego. {vide: Z. Ćwiakalski w komentarzu do art. 93 kk Kodeks Karny Komentarz część ogólna wyd. Zakamycze 2004 str 1250-1251) U W. G. stwierdzono chorobę psychiczną – schizofrenię paranoidalną (k. 78). Obecnie, z wywiadu kuratora wynika, że podejrzany funkcjonuje prawidłowo w środowisku rodzinnym. Zdaniem Sądu Okręgowego prokurator we wniesionym zażaleniu nie wykazał, że w tym konkretnym przypadku jest celowe wydawanie orzeczenia o zastosowaniu środka zabezpieczającego umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym dlatego też Sąd podzielił stanowisko Sądu Rejonowego Orzeczono zgodnie z treścią art. 437 § 1 kpk .

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę