VII Kz 121/17

Sąd Okręgowy w CzęstochowieCzęstochowa2017-04-20
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnejŚredniaokręgowy
zniesławienieart. 212 k.k.ochrona dóbr osobistychpostępowanie karnezażalenieumorzenie postępowaniaochrona społecznie uzasadnionego interesuprawo karne

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie zniesławienia, wskazując inną podstawę prawną, ale utrzymał w mocy samo umorzenie.

Sąd Okręgowy rozpoznał zażalenie oskarżyciela prywatnego na postanowienie Sądu Rejonowego o umorzeniu postępowania w sprawie o zniesławienie (art. 212 § 1 k.k.). Sąd Rejonowy umorzył postępowanie na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. Sąd Okręgowy, zmieniając zaskarżone postanowienie, wskazał art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. jako podstawę umorzenia, uznając, że czyn nie wyczerpuje znamion przestępstwa, ale jednocześnie utrzymał w mocy samo umorzenie, oddalając zażalenie w pozostałej części.

Sąd Okręgowy w Częstochowie rozpoznał zażalenie oskarżyciela prywatnego A. S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 18.01.2017 r., sygn. akt IV K 198/16, w przedmiocie umorzenia postępowania przeciwko E. L. i I. T. (1) oskarżonym o przestępstwo z art. 212 § 1 k.k. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 213 § 2 pkt 2 k.p.k., uznając, że sporządzenie notatki przez oskarżone miało na celu obronę społecznie uzasadnionego interesu. Oskarżyciel prywatny zarzucił m.in. obrazę prawa materialnego (art. 213 § 2 pkt 2 k.k.) poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, naruszenie przepisów postępowania (art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.) oraz obrazę art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z akt sprawy rozwodowej i notatek służbowych. Sąd Okręgowy uznał, że sporna notatka, opisująca zdarzenie i zawierająca krytyczną ocenę zachowania oskarżyciela, została sporządzona w ramach obowiązków służbowych przez pracownika ośrodka pomocy rodzinie i podpisana przez dyrektora. Sąd uznał, że notatka nie miała charakteru publicznego, co wyklucza przypisanie czynu z art. 212 k.k. Nawet gdyby uznać ją za publiczną, była sporządzona w celu ochrony społecznie uzasadnionego interesu. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że w miejsce podstawy umorzenia art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. wskazał art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., uznając, że czyn nie wyczerpuje znamion przestępstwa. W pozostałej części postanowienie zostało utrzymane w mocy. Sąd oddalił również zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczących przeprowadzania dowodów, uznając, że analiza notatki i kompetencji jej sporządzających była wystarczająca. Zasądzono od oskarżyciela prywatnego na rzecz oskarżonych zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli notatka nie miała charakteru publicznego lub była sporządzona w celu ochrony społecznie uzasadnionego interesu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że notatka służbowa, nawet zawierająca krytyczną ocenę, nie miała charakteru publicznego i była sporządzona w ramach obowiązków służbowych w celu ochrony społecznie uzasadnionego interesu, co wyłącza odpowiedzialność za zniesławienie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia i utrzymanie w mocy w pozostałej części

Strona wygrywająca

oskarżone E. L. i I. T. (1)

Strony

NazwaTypRola
E. L.osoba_fizycznaoskarżona
I. T. (1)osoba_fizycznaoskarżona
A. S.osoba_fizycznaoskarżyciel prywatny

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 212 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

pkt 1 - czyn nie wyczerpuje znamion przestępstwa; pkt 2 - brak społecznie uzasadnionego interesu

k.k. art. 213 § 2

Kodeks karny

pkt 2 - obrona społecznie uzasadnionego interesu

Pomocnicze

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 628 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 632 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 366 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Notatka służbowa nie miała charakteru publicznego. Sporządzenie notatki służyło ochronie społecznie uzasadnionego interesu. Czyn nie wyczerpuje znamion przestępstwa zniesławienia. Analiza dostępnych dowodów była wystarczająca do rozstrzygnięcia.

Odrzucone argumenty

Działanie oskarżonych było nacechowane złą wolą i miało na celu poniżenie oskarżyciela. Sporządzenie notatki wypełniło znamiona czynu zabronionego z art. 212 § 1 k.k. Należało przeprowadzić dowód z akt sprawy rozwodowej i notatek policyjnych.

Godne uwagi sformułowania

przedmiotem ochrony przepisu art. 212 § 1 KK jest cześć i godność osoby pomawianej wartość w postaci omówionego przedmiotu ochrony pozostawać oczywiście powinna w równowadze z koniecznością ochrony innych wartości, to jest prawa do swobody wypowiedzi, prawa do krytyki do czego jako pracownik takiej instytucji miała – w ocenie Sądu Okręgowego- prawo nie miała ona trafić do nieograniczonej ilości osób, co już wskazuje na niemożność przypisania oskarżonemu czynu z art. 212 k.k. bezsprzecznie zatem oskarżone działały w celu ochrony społecznie uzasadnionego interesu, nie zaś w celu poniżenia oskarżonego rzecz jednak w tym, że czyn ten nie wyczerpywał znamion przestępstwa z art. 212 k.k. w sprawie brak było podstaw do przeprowadzenia przez Sąd Rejonowy z urzędu jakichkolwiek dowodów, zwłaszcza w sytuacji, gdy wystarczającym dla podjęcia decyzji merytorycznej była sama analiza dowodowej notatki w połączeniu z analizą kompetencji osób sporządzających ową notatkę.

Skład orzekający

Beata Jarosz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa zniesławienia w kontekście notatek służbowych i ochrony społecznie uzasadnionego interesu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika ośrodka pomocy rodzinie i notatki służbowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy interpretacji znamion zniesławienia w kontekście notatek służbowych i ochrony uzasadnionego interesu, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy notatka służbowa może być podstawą do oskarżenia o zniesławienie? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: VII Kz 121/17 POSTANOWIENIE Częstochowa, dnia 20 kwietnia 2017 roku Sąd Okręgowy w Częstochowie VII Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Beata Jarosz Protokolant: st.sekr.sądowy Joanna Stefańczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu sprawy przeciwko 1. E. L. oskarżonej o przestępstwo z art. 212 § 1 k.k. 2. I. T. (1) oskarżonej o przestępstwo z art. 212 § 1 k.k. zażalenia oskarżyciela prywatnego z dnia 13.02.2017r. na postanowienie Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 18.01.2017r., sygn. akt IVK 198/16 w przedmiocie umorzenia postępowania na zasadzie art. 437 § 1 k.p.k. postanawia : 1. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że w miejsce podstawy umorzenia art. 17 §1 pkt 1 k.p.k. wskazać art. 17 § pkt 2 k.p.k. ; 2. w pozostałej części utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie; 3. zasądza od oskarżyciela prywatnego A. S. na rzecz oskarżonych E. L. i I. T. (1) kwotę po 840 zł /osiemset czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu wydatków poniesionych przez oskarżone w związku z ustanowieniem obrońcy w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 18.01.2017r. . Sąd Rejonowy w Częstochowie: Na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 kpk w zw. z art. 213 § 2 pkt 2 kpk w zw. z art. 628 pkt 1 kpk , art. 632 pkt 1 kpk 1. Umorzył postępowanie w sprawie IV K 198/16 przeciwko E. L. i I. T. (1) o przestępstwo z art. 212 § 1 kk , 2. Zasądził od oskarżyciela prywatnego A. S. na rzecz oskarżonej E. L. i I. T. (1) zwrot poniesionych przez nie kosztów ustanowienia obrońcy z wyboru w kwotach po 720 (siedemset dwadzieścia) złotych 3. Zryczałtowanymi wydatkami od niniejszego postanowienia obciążyć oskarżyciela prywatnego A. S. uznając je za uiszczone, Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł oskarżyciel prywatny. Postanowieniu temu zarzucił: - obrazę przepisów prawa materialnego w postaci art. 213§2 pkt 2 k.k. poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie polegającą na przyjęciu, że sporządzenie notatki przez osoby oskarżone miało na celu obronę społecznie uzasadnionego interesu, co skutkowało stwierdzeniem, że przestępstwa nie popełniono, podczas gdy działanie osób oskarżonych było kierunkowe nacechowane złą wolą, aby przedstawić A. S. w złym świetle i aby pogorszyć jego sytuację procesową w sprawie rozwodowej oraz w postępowaniu karnym i jednocześnie polepszyć sytuację procesową bądź wizerunek petentki (...) u J. S. , -naruszenie przepisów postepowania, tj. art. 17 §1 pkt 2 k.p.k. polegające na umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy działania osób oskarżonych sporządzających notatkę dotyczącą osoby A. S. wypełniły znamiona czynu zabronionego opisanego w art. 212 § 1 k.k. - obrazę prawa procesowego, to jest art. 366§1 k.p.k. w zw. z 167 k.p.k. które miało wpływ na treść orzeczenia poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z akt sprawy rozwodowej toczącej się przed Sądem Okręgowym w Częstochowie sygn. akt I 1 RC 748/15 oraz z dokumentacji IV Komisariatu Policji w C. w postaci notatek służbowych sporządzonych z przeprowadzonych interwencji w (...) u na skutek zgłoszenia A. S. . Stawiając powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Częstochowie. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 212 § 1 KK , odpowiada za zniesławienie ten, kto pomawia inną osobę, grupę osób, instytucję, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności. W tym kontekście przypomnieć należy, że przedmiotem ochrony przepisu art. 212 § 1 KK jest cześć i godność osoby pomawianej o postępowanie lub właściwości, które są sprzeczne z prawem, z zasadami etyki, w tym etyki zawodowej, oraz np. o brak kompetencji lub zdolności do wykonywania danego zawodu. Wartość w postaci omówionego przedmiotu ochrony pozostawać oczywiście powinna w równowadze z koniecznością ochrony innych wartości , to jest prawa do swobody wypowiedzi, prawa do krytyki oraz możliwości działania różnych organów w ramach ich kompetencji. Sporna notatka została sporządzona przez pracownika (...) Towarzystwa (...) w C. , I. T. (2) w ramach jej obowiązków, a następnie podpisana przez oskarżoną E. L. jako dyrektora tego ośrodka. W notatce tej I. T. (2) przedstawiła przebieg zdarzenia dotyczącego próby kontaktu oskarżyciela z synem, do którego ostatecznie nie doszło, czego oskarżony nie kwestionuje. Ponadto w notatce tej oskarżona I. T. (2) zawarła własną krytyczna ocenę zachowania oskarżonego nazywając je wulgarnym i agresywnym, do czego jako pracownik takiej instytucji miała – w ocenie Sądu Okręgowego- prawo. Notatka ta nie miała charakteru publicznego, gdyż nie miała ona trafić do nieograniczonej ilości osób, co już wskazuje na niemożność przypisania oskarżonemu czynu z art. 212 k.k. w świetle art. 213 par. 1 pkt 1 k.k. Trafnie jednak podniósł Sąd Rejonowy, że nawet gdyby przyjąć, że notatka ta miała charakter publiczny, to była ona sporządzona w celu ochrony społecznie uzasadnionego interesu. Oskarżone sporządziły ową notatkę w ramach swych kompetencji jako przedstawicielki instytucji mającej na celu m.in. niesienie pomoc osobom doznającym jakichkolwiek form przemocy w rodzinie. Bezsprzecznie zatem oskarżone działały w celu ochrony społecznie uzasadnionego interesu, nie zaś w celu poniżenia oskarżonego, a tym samym zarzut obrazy art.213 par. 2 pkt 2 k.k. uznać należy za nietrafny. W konsekwencji za nietrafny uznać także należy zarzut naruszenia art. 17 par. 1 pkt 2 k.p.k. W tym miejscy należy wskazać, że Sąd Rejonowy błędnie powołał jako podstawę umorzenia art. 17 §1 pkt 1 k.p.k. , skoro czyn popełniono – notatka została sporządzona, rzecz jednak w tym, że czyn ten nie wyczerpywał znamion przestępstwa z art. 212 k.k. Stąd też dokonano zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez wskazania jako podstawy umorzenia art. 17 §1 pkt 2 k.p.k. Nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 366 par. 1 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. W sprawie brak było podstaw do przeprowadzenia przez Sąd Rejonowy z urzędu jakichkolwiek dowodów, zwłaszcza w sytuacji, gdy wystarczającym dla podjęcia decyzji merytorycznej była sama analiza dowodowej notatki w połączeniu z analizą kompetencji osób sporządzających ową notatkę. Reasumując brak było podstaw do uwzględnienia zażalenia skarżącego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI