VII Ka 981/14

Sąd Okręgowy w OlsztynieOlsztyn2014-11-19
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiŚredniaokręgowy
prawo karnenietrzeźwośćprawo drogowezakaz prowadzenia pojazdówapelacjakarasąd okręgowy

Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, zwiększając okres zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych z jednego do dwóch lat, uznając pierwotny zakaz za rażąco niewspółmierny do wagi czynu.

Sąd Okręgowy w Olsztynie rozpoznał apelację prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Mrągowie, który skazał K. A. za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości. Prokurator zarzucił rażącą niewspółmierność orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów (1 rok) i wniósł o jego wydłużenie do 3 lat. Sąd Okręgowy przychylił się do apelacji, uznając roczny zakaz za zbyt łagodny, ale jednocześnie uznał 3-letni zakaz za zbyt surowy, biorąc pod uwagę postawę oskarżonego. Ostatecznie zwiększono zakaz do 2 lat, zwalniając oskarżonego z kosztów postępowania odwoławczego.

Sąd Okręgowy w Olsztynie rozpoznał sprawę K. A., oskarżonego o prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 kk). Sąd Rejonowy w Mrągowie pierwotnie skazał oskarżonego na 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem kary na 3 lata, grzywnę oraz zakaz prowadzenia pojazdów na okres 1 roku. Prokurator wniósł apelację, zarzucając rażącą niewspółmierność zakazu prowadzenia pojazdów, który jego zdaniem powinien trwać 3 lata. Sąd Okręgowy zgodził się z oceną prokuratora, że roczny zakaz jest niewspółmiernie niski, biorąc pod uwagę znaczny stopień nietrzeźwości (1,06 mg/l) i zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Podkreślono, że zakaz ma na celu wykluczenie z ruchu kierowców zagrażających bezpieczeństwu. Sąd Okręgowy uznał jednak, że postulowany przez prokuratora 3-letni zakaz byłby zbyt surowy, zważywszy na deklarację oskarżonego o zaprzestaniu picia alkoholu i podjęcie leczenia. W związku z tym, wyrok Sądu Rejonowego został zmieniony w ten sposób, że okres zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych zwiększono do 2 lat. W pozostałym zakresie wyrok utrzymano w mocy. Z uwagi na trudną sytuację materialną oskarżonego (zarobki ok. 1400 zł, czworo dzieci na utrzymaniu), zwolniono go od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, roczny zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych był rażąco niewspółmierny.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że znaczny stopień nietrzeźwości (1,06 mg/l) i prowadzenie pojazdu w ruchu lądowym stanowiło ewidentne zagrożenie dla bezpieczeństwa. Roczny zakaz nie spełniał celów prewencji ogólnej i szczególnej, dlatego konieczne było jego zwiększenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

prokurator

Strony

NazwaTypRola
K. A.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (12)

Główne

k.k. art. 178a § 1

Kodeks karny

k.k. art. 42 § 2

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 69 § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § 1 pkt 1

Kodeks karny

k.k. art. 71 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 63 § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 427 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 634

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażąca niewspółmierność orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych (1 rok) do stopnia społecznej szkodliwości czynu. Znaczny stopień nietrzeźwości oskarżonego i spowodowane przez niego zagrożenie dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Potrzeba uwzględnienia wymogów prewencji ogólnej i szczególnej przy orzekaniu zakazu.

Odrzucone argumenty

Wniosek prokuratora o orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów na okres 3 lat (uznany za zbyt surowy).

Godne uwagi sformułowania

niewspółmierność zachodzi wówczas, gdy suma zastosowanych kar i innych środków, wymierzona za przypisane przestępstwa, nie odzwierciedla należycie stopnia szkodliwości społecznej czynu i nie uwzględnia w wystarczającej mierze celów kary różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby - również w potocznym znaczeniu tego słowa - »rażąco« niewspółmierną, to jest niewspółmierną w stopniu nie dającym się wręcz zaakceptować ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji

Skład orzekający

Małgorzata Tomkiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Dariusz Firkowski

sędzia

Remigiusz Chmielewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie i kryteria oceny rażącej niewspółmierności środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w sprawach o przestępstwa drogowe."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku i oceny sądu odwoławczego, uwzględniającej postawę sprawcy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd odwoławczy koryguje orzeczenie sądu niższej instancji w kwestii środka karnego, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje też, jak sąd balansuje między surowością a indywidualizacją kary.

Sąd zwiększył zakaz prowadzenia auta po alkoholu: czy rok to za mało?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VII Ka 981/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 listopada 2014 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie w VII Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Małgorzata Tomkiewicz (spr.) Sędziowie SSO Dariusz Firkowski SSO Remigiusz Chmielewski Protokolant st. sekr. sądowy Rafał Banaszewski przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Janusza Płońskiego po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2014r. sprawy K. A. oskarżonego o przestępstwo z art. 178a§1 kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Mrągowie z dnia 19 sierpnia 2014r. sygn. akt II K 38/14 I.zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że zwiększa wymiar orzeczonego w pkt. III środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych do lat 2 (dwóch); II.w pozostałym zakresie wyrok ten utrzymuje w mocy; III.zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE K. A. został oskarżony o to, że w dniu 09 grudnia 2013 r. w ruchu lądowym na ulicy (...) w M. prowadził pojazd mechaniczny marki V. (...) o nr rej. (...) , będąc w stanie nietrzeźwości o zawartości 2,50 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. o przestępstwo z art. 178 a § 1 kk Sąd Rejonowy w Mrągowie w II Wydziale Karnym, wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2014 r. , w sprawie o sygn. akt II K 38/14 orzekł : I. Os kar ż onego K. A. uznał za winn eg o popełnienia z ar z u ca nego mu c z y nu, z tą zmianą w opisie, iż przyjął zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu na 1,06 mg/l i za to na podstawie art. 178 a § 1 k.k. , skazał o na karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności; II. Na podstawie art. 69 § 1 i § 2 k.k. , art. 70 § 1 pkt 1 k.k. , art. 71 § 1 k.k. wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby lat 3 (trzech), wymierzył mu nadto grzywnę w rozmiarze 60 (sześćdziesięciu) stawek dziennych, ustalając wysokość stawki na 10 (dziesięć) złotych; III. Na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzekł w stosunku do oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 (jednego) roku, z zaliczeniem na podstawie art. 63 § 2 k.k. okresu zatrzymania prawa jazdy od dnia 09 grudnia 2013 r. IV. Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych w całości. Od powyższego wyroku apelację wniósł Prokurator Rejonowy w Mrągowie, zaskarżając przedmiotowy wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyść oskarżonego. Wyrokowi temu skarżący na podstawie art. 427 § 2 kpk oraz art. 438 pkt 4 kpk zarzucił rażącą niewspółmierność kary orzeczonej przejawiającą się w wymierzeniu K. A. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres jedynie 1 roku, podczas gdy znaczny stopień społecznej szkodliwości zarzucanego oskarżonemu czynu, jak też wzgląd na stawiane karze wymogi w zakresie prewencji ogólnej i szczególnej, zdecydowanie przemawiają za surowszym orzeczeniem w tym zakresie. Podnosząc powyższy zarzut oskarżyciel publiczny wniósł o zmianę wyroku Sądu I instancji i orzeczenie wobec oskarżonego K. A. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. Obrońca oskarżonego złożył odpowiedź na apelację Prokuratora i wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Apelacja zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie stwierdzić należy, iż Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń zarówno w aspekcie okoliczności stanu faktycznego, winy oskarżonego i kwalifikacji prawnej przypisanego czynu, jak również w aspekcie wymierzonej kary zasadniczej. Dokonana w tym zakresie analiza materiału dowodowego jest wnikliwa i jasna, w pełni odpowiada dyrektywom określonym w art. 4 kpk a przeprowadzone w oparciu o tę analizę wnioskowanie jest logiczne, zgodne z przesłankami zawartymi w art. 7 kpk i przekonująco uzasadnione. Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy ocenił zeznania świadków T. B. , D. K. , gdyż będąc funkcjonariuszami Policji nie mieli oni powodu, aby zeznawać fałszywie. Ponadto Sąd Okręgowy podzielił dokonaną przez Sąd meriti ocenę zeznań świadka W. G. oraz wyjaśnień oskarżonego. Poza osobowymi źródłami dowodowymi sprawstwo oskarżonego zostało także potwierdzone w dokumentach takich jak protokół użycia alkotestu (...) opinia biegłego z zakresu toksykologii alkoholu etylowego, które Sąd uznał za wiarygodne. (k.2-3, 15v-16,41,64-65, 83, 93-94). Odnosząc się do zarzutu apelacji stwierdzić należy, że zasługuje on na podzielenie, gdyż znaczny stopień nietrzeźwości, w jakim K. A. kierował pojazdem mechanicznym w dniu 9.12.2013r. na ul.(...) w M. prowadzi do wniosku, iż orzeczenie wobec wymienionego zaledwie rocznego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych jest rozstrzygnięciem rażąco niewspółmiernym do wagi i okoliczności popełnionego czynu. Odwołując się do poglądów doktryny sformułowanych na gruncie art. 438 pkt 4 kpk zauważyć należy, że „...niewspółmierność zachodzi wówczas, gdy suma zastosowanych kar i innych środków, wymierzona za przypisane przestępstwa, nie odzwierciedla należycie stopnia szkodliwości społecznej czynu i nie uwzględnia w wystarczającej mierze celów kary (zob. w. SN z 30 listopada 1990 r., Wr 363/90, OSNKW 7-9/1991, poz. 39). Nie chodzi przy tym o każdą ewentualną różnicę co do jej wymiaru, ale o " różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby - również w potocznym znaczeniu tego słowa - »rażąco« niewspółmierną, to jest niewspółmierną w stopniu nie dającym się wręcz zaakceptować" (w. SN z 2 lutego 1995 r., II KRN 198/94, OSNPP 6/1995, poz. 18)” – por. Komentarz do art. 438 kodeksu postępowania karnego (Dz.U.97.89.555), [w:] T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego . Komentarz, Zakamycze, 2003, wyd. III .) Przenosząc te uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że orzeczenie przez Sąd Rejonowy środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych tylko na okres jednego roku nie spełni należycie celów jego zastosowania, bowiem ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji. (por. Wyrok SN, z 13 października 2011 r., sygn. IV KK 201/11, Prok.i Pr.-wkł. 2012/2/2). K. A. wprowadzając się w stan upojenia alkoholowego prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny marki V. (...) o nr rej. (...) zaś stan jego stan nietrzeźwości został określony jako 1,06 mg/l zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu a zatem kilkukrotnie przekroczył dopuszczalne normy. Stężenie alkoholu w wyraźny sposób upośledzało zachowanie oskarżonego: K. A. mówił w sposób bełkotliwy, miał kłopoty z utrzymaniem równowagi, poruszał się chwiejnym krokiem, co wymownie dowodzi, że oskarżony swoim zachowaniem spowodował ewidentne zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu lądowym. W świetle tych faktów, wyrażone w apelacji stanowisko prokuratora, iż roczny zakres zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych pozostaje w dysproporcji do stopnia społecznej szkodliwości czynu, stopnia winy sprawcy oraz wymogów prewencji ogólnej i indywidualnej jest suszne i zasługuje na podzielenie. Tym bardziej, jeśli uwzględni się fakt, że oskarżony poruszał się po drodze publicznej, w mieście, w godzinach aktywnego ruchu. Nie sposób przy tym pominąć i tego, że zachowanie K. A. jest naganne w sposób szczególny również z tego względu, że oskarżony jest zawodowym kierowcą . Pomimo jednakże wskazanych okoliczności obciążających, postulowany przez oskarżyciela publicznego okres zakazu w wymiarze trzech lat byłby zdaniem Sądu odwoławczego zbyt surowy zważywszy na postawę oskarżonego, który zadeklarował zaprzestanie spożywania alkoholu i podjął w tym celu leczenie. Mając powyższe na uwadze zaskarżony wyrok zmieniono w ten sposób, że zwiększono wymiar orzeczonego w pkt. III środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych do lat 2 (dwóch), a w pozostałym zakresie wyrok ten utrzymano w mocy - art. 437 § 2 kpk , art. 438 pkt.4 kpk . Zważywszy na trudną sytuację materialną oskarżonego, którego miesięczne zarobki wynoszą ok.1400zł., a ma on na utrzymani czworo dzieci, Sąd Okręgowy uznał za uzasadnione zwolnić oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze ( art. 636 §1 kpk w zw. z art. 634 kpk i art. 624 §1 kpk ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI