VII Ka 957/13

Sąd Okręgowy w OlsztynieOlsztyn2013-11-26
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokaokręgowy
ochrona osób i mienianaruszenie czynności narządów ciałaapelacjawyłączenie sędziegopostępowanie karnesąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia przepisów o wyłączeniu sędziego.

Sąd Okręgowy w Olsztynie rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego M. M., skazanego za przekroczenie uprawnień jako pracownik ochrony. Sąd odwoławczy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, stwierdzając istotne uchybienie proceduralne polegające na udziale w składzie orzekającym sędziego, który wcześniej zajmował stanowisko w tej samej sprawie w postępowaniu przygotowawczym.

Sąd Okręgowy w Olsztynie rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego M. M., który został skazany przez Sąd Rejonowy za przestępstwo z art. 50 ustawy o ochronie osób i mienia w zb. z art. 157 §1 kk w zw. z art. 11§2 kk. Oskarżony był zatrudniony jako pracownik ochrony i uderzył pałką uczestnika imprezy masowej, powodując obrażenia ciała. Sąd Rejonowy wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzekł obowiązek naprawienia szkody i zasądził zadośćuczynienie oraz koszty zastępstwa procesowego. Obrońca oskarżonego zaskarżył wyrok w całości, zarzucając m.in. obrazę przepisów postępowania (art. 5 § 2 k.p.k.), rażącą surowość kary, błąd w ustaleniach faktycznych oraz niewłaściwą wykładnię przepisów o kosztach zastępstwa procesowego. Sąd Okręgowy uznał apelację za skuteczną w zakresie wniosku o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Kluczowym powodem uchylenia było stwierdzenie naruszenia art. 41 § 1 k.p.k. poprzez udział w składzie orzekającym Sądu Rejonowego sędzi L. M., która wcześniej brała udział w rozpoznaniu zażalenia na postanowienie o umorzeniu dochodzenia w tej samej sprawie. Sąd Okręgowy uznał, że zachodziła uzasadniona wątpliwość co do bezstronności tej sędzi, co mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku. W związku z tym, wyrok został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, udział sędziego, który wcześniej zajmował stanowisko w sprawie lub uzewnętrznił swoje poglądy, stanowi podstawę do wyłączenia sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził, że sędzia L. M., uczestnicząc w wydaniu wyroku skazującego, wcześniej brała udział w rozpoznaniu zażalenia na postanowienie o umorzeniu dochodzenia w tej samej sprawie. W postanowieniu tym zawierały się zalecenia dotyczące uzupełnienia materiału dowodowego pod kątem sprawstwa oskarżonego, co ujawniło jej zapatrywanie na istotę przyszłego rozstrzygnięcia. W związku z tym, zachodziła uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędzi, co skutkowało naruszeniem art. 41 § 1 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M. M.osoba_fizycznaoskarżony
K. B.osoba_fizycznapokrzywdzony/oskarżyciel posiłkowy

Przepisy (14)

Główne

u.o.o.i.m. art. 50

Ustawa o ochronie osób i mienia

k.k. art. 157 § §1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § §2

Kodeks karny

k.p.k. art. 41 § §1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § §1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 46 § §1

Kodeks postępowania karnego

k.c. art. 445 § §1

Kodeks cywilny

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 2 ust. 1 i 2

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 455

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 436

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § §2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów o wyłączeniu sędziego (art. 41 § 1 k.p.k.) poprzez udział w składzie orzekającym sędziego, który wcześniej zajmował stanowisko w sprawie.

Godne uwagi sformułowania

Sąd odwoławczy ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zbadania sprawy poza granicami środka odwoławczego, o ile oczywiście zostaną spełnione przesłanki przewidziane w przepisach art. 439, 440 lub 455 kpk. W doktrynie, jak i judykaturze, ugruntował się jednolity pogląd, że wobec sędziego, który zajął stanowisko w sprawie rozpoznawanej poprzednio, mającej ścisły i nierozerwalny związek z aktualnie rozpoznawaną lub też który uzewnętrznił swoje poglądy na sprawę przed wydaniem orzeczenia zarówno na sali sądowej, jak też poza nią, zachodzą podstawy do stosowania instytucji z art. 41 § 1 k.p.k. Skoro bowiem wymieniona przed wydaniem wyroku skazującego wchodziła w skład Sądu, na mocy postanowienia którego stwierdzono przesłanki do uchylenia orzeczenia w przedmiocie umorzenia dochodzenia - co w konsekwencji doprowadziło do skierowania przeciwko M. M. aktu oskarżenia w sprawie o sygn. akt V K 181/12 - to powinna ona zostać wyłączona od udziału w niej.

Skład orzekający

Magdalena Chudy

przewodniczący

Danuta Hryniewicz

sprawozdawca

Dorota Lutostańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w sprawach karnych, w szczególności w kontekście wcześniejszego udziału sędziego w postępowaniu przygotowawczym lub w innych postępowaniach związanych z tą samą sprawą."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu rzetelności procesowej – wyłączenia sędziego, co jest kluczowe dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku.

Błąd sędziego zaważył na losach sprawy karnej – wyrok uchylony!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VII Ka 957/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 listopada 2013 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie w VII Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Magdalena Chudy Sędziowie SO Danuta Hryniewicz (spr.) SO Dorota Lutostańska Protokolant st. sekr. sądowy Katarzyna Filipiak przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Małgorzaty Stypułkowskiej po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2013r. sprawy M. M. oskarżonego o przestępstwo z art. 50 Ustawy o ochronie osób i mienia w zb. z art. 157§1 kk w zw. z art. 11§2 kk na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Giżycku V Zamiejscowego Wydziału Karnego w Węgorzewie z dnia 19 lipca 2013r. sygn. akt V K 181/12 zaskarżony wyrok uchyla i sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Giżycku, V Zamiejscowego Wydziału Karnego w Węgorzewie przekazuje. Sygn. akt VII Ka 957/13 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Giżycku V Zamiejscowy Wydział Karny z/s w Węgorzewie wyrokiem z dnia 19 lipca 2013r., sygn. akt V K 181/12, w sprawie M. M. oskarżonego o to, że w dniu 8 lipca 2011 roku w W. przy ul. (...) podczas trwania imprezy masowej (...) zatrudniony jako pracownik ochrony przekroczył swoje upoważnienie powodując naruszenie czynności narządów ciała inne niż określone w art. 156 §1 kk poprzez to, że uderzył pałką typu tonfa uczestnika imprezy K. B. w twarz, w wyniku czego doznał on obrażeń ciała w postaci złamania koron zębowych zębów 12 i 21 w wysokości ½ korony zęba, złamania korzenia zęba 11 w ½ wysokości, złamania wyrostka zębodołowego w okolicy zęba 11, rany tłuczonej wargi dolnej długości 3-4 cm, co spowodowało naruszenie czynności narządów ciała na okres powyżej 7 dni, tj. o czyn z art. 50 ustawy o ochronie osób i mienia w zb. z art. 157 §1 kk w zw. z art. 11 §2 k.k. orzekł: 1. oskarżonego M. M. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na podstawie art. 50 ustawy o ochronie osób i mienia z dnia 22.08.1997r (Dz. U. nr 145, poz. 1221 z 2005r z późn. zm.) w zw. z art. 157 §lkk w zw. z art. 11 §2kk skazał go, zaś na podstawie art. 50 ustawy o ochronie osób i mienia wymierzył mu karę 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności; 2. na podstawie art. 46§1 kk orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę kwoty 2000 (dwa tysiące) na rzecz oskarżyciela posiłkowego K. B. ; 3. na podstawie art. 445§lkc zasądził od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowego K. B. kwotę 3000 (trzy tysiące) złotych tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi od dnia 28.06.2012r.; 4. zasądził od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowego K. B. kwotę 5200 (pięć tysięcy dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów ustanowionego w sprawie pełnomocnika; 5. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem opłaty i pozostałe koszty sądowe. Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonego M. M. zaskarżając go w całości i zrzucając: 1. obrazę przepisów postępowania, tj. art. 5 § 2 k.p.k. poprzez rozstrzygnięcie na niekorzyści oskarżonego nie dających się usnąć wątpliwości, w szczególności: czy w tym czasie oskar­żony posiadał pałkę typu tonfa, w którym momencie zostało podjęte działanie powodujące obrażenie pokrzywdzonego, kto podjął działanie powodujące obrażenia u pokrzywdzonego i jaki był przebieg tego zdarzenia i uznanie, że w zebrane w sprawie dowody pozwalają na ustalenie jednej wersji przebiegu zdarzenia, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, albowiem doprowadziło do wydania wyroku skazującego, z ostrożności procesowej podnoszę również zarzut: 2. rażąco surowej kary poprzez wymierzenie kary bezwzględnej kary pozbawienia wolności, podczas gdy okoliczności popełnienia czynu, właściwości i warunki osobiste sprawcy, a tak­że zachowanie pokrzywdzonego, przemawiały za orzeczeniem kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem, 3. błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na uznaniu, iż stan majątkowy oskarżonego pozwala na poniesienie przez niego kosztów postępowania; 4. obrazę przepisów art. 627 k.p.k. w zw. z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedli ­wości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu poprzez jego niewłaściwą wykładnię i uznanie, iż dla zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego oskarżyciela posiłkowego, wystarczającym jest złożenie przez pełnomocnika spisu kosztów, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, albowiem doprowadziło do zasądzenia kosztów postępowania powyżej stawek prawem przewidzianych. W oparciu o powyższe skarżący wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości pkt 1-5 i uniewinnienie oskarżonego, ewentual­nie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, 2. z ostrożności procesowej: o zawieszenie wymierzonej kary pozbawienia wolności na okres 2 lat próby, o zmianę pkt 4 wyroku poprzez obciążenie oskarżonego kosztami peł­nomocnika wg stawek minimalnych prawem przewidzianych, o zwolnienie z kosztów pro­cesu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja okazała się skuteczną w zakresie, w jakim jej autor wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Kierunek zaskarżenia wyroku umożliwił bowiem jego kontrolę poza granicami środka odwoławczego w celu wyeliminowania dostrzeżonych, istotnych uchybień prawa procesowego. Wskazać w tym miejscu wypada, iż Sąd odwoławczy ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zbadania sprawy poza granicami środka odwoławczego, o ile oczywiście zostaną spełnione przesłanki przewidziane w przepisach art. 439, 440 lub 455 kpk . In concreto zaistniały warunki do uchylenia zaskarżonego wyroku w oparciu o podstawy z art. 440 kpk . Niezależnie bowiem od oceny prawidłowości dokonanych przez Sąd Rejonowy ocen i ustaleń dotyczących sprawstwa i winy M. M. w zakresie przypisanego mu występku z art. z art. 50 ustawy o ochronie osób i mienia w zb. z art. 157 §1 kk w zw. z art. 11 §2k .k. zaskarżony wyrok został wydany z uchybieniem art. 41 § 1 k.p.k. W doktrynie, jak i judykaturze, ugruntował się jednolity pogląd, że wobec sędziego, który zajął stanowisko w sprawie rozpoznawanej poprzednio, mającej ścisły i nierozerwalny związek z aktualnie rozpoznawaną lub też który uzewnętrznił swoje poglądy na sprawę przed wydaniem orzeczenia zarówno na sali sądowej, jak też poza nią, zachodzą podstawy do stosowania instytucji z art. 41 § 1 k.p.k. (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 27 stycznia 1971 r., III KR 213/70, niepubl.; z dnia 31 maja 1985 r., V KRN 333/85, OSNPG 1985, Nr 10, poz. 129, z dnia 29.08.2006 r. w sprawie KK 107/05). Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej, jako że sędzia L. M. - członek składu orzekającego Sądu Rejonowego w Giżycku V Zamiejscowego Wydziału Karnego z/s w Węgorzewie uczestnicząca w wydaniu wyroku z dnia 19 lipca 2013 r., na mocy którego M. M. został skazany za popełnienie przestępstwa z art. 50 ustawy o ochronie osób i mienia w zb. z art. 157 §1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. popełnionego na szkodę K. B. - w postępowaniu przygotowawczym brała udział w rozpoznaniu zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonego na postanowienie z dnia 23 listopada 2011 r. o umorzeniu dochodzenia w przedmiotowej sprawie (sygn. akt 2 Ds. 618/11/D). Zgodnie z powyższym należy uznać, że w niniejszym przypadku zachodzi „uzasadniona wątpliwość" co do bezstronności sędzi L. M. . Skoro bowiem wymieniona przed wydaniem wyroku skazującego wchodziła w skład Sądu, na mocy postanowienia którego stwierdzono przesłanki do uchylenia orzeczenia w przedmiocie umorzenia dochodzenia - co w konsekwencji doprowadziło do skierowania przeciwko M. M. aktu oskarżenia w sprawie o sygn. akt V K 181/12 - to powinna ona zostać wyłączona od udziału w niej. Nie budzi bowiem wątpliwości, iż ujawniła ona w tym orzeczeniu (z dnia 28 lutego 2012 r., sygn. akt VKp 2/12) - zawierającym wszak zalecenia odnośnie konieczności uzupełnienia materiału dowodowego pod kątem ewentualnego sprawstwa występującego aktualnie w roli oskarżonego M. M. - swoje zapatrywanie na temat istoty przyszłego rozstrzygnięcia. Z tego też względu sędzia ta nie powinna zostać wyznaczona do składu orzekającego Sądu I instancji. Skoro jednak na wstępnym etapie postępowania fakt uprzedniego orzekania przez wymienioną został przeoczony, zachodziła podstawa do uwzględnienia wniosku obrońcy oskarżonego o wyłączenie L. M. od rozpoznania sprawy. Przeciwne stanowisko wyrażone w postanowieniu Sądu Rejonowego w Giżycku V Zamiejscowego Wydziału z/s w Węgorzewie z dnia 17 października 2013 r., nie znajduje akceptacji z przyczyn wyżej wskazanych. Reasumując, udział sędzi L. M. w wydaniu zaskarżonego wyroku, stanowił uchybienie skutkujące naruszeniem przepisów prawa procesowego, co z uwagi na ich rangę mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Dlatego też, wyrok ten - niezależnie od zasadności podnoszonej w apelacji argumentacji - należało uchylić i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. W opisanej sytuacji, gdy rozpoznanie zarzutu naruszenia art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. okazało się wystarczające do zdecydowania o uchyleniu zaskarżonego wyroku Sąd II instancji, działając na podstawie art. 436 k.p.k. uznał, że badanie zasadności zarzutu błędy co do faktów byłoby przedwczesne dla dalszego toku postępowania. Kierując się powyższym, Sąd odwoławczy orzekł jak na wstępie ( art. 437 § 2 k.p.k. ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI