VII KA 876/13

Sąd Okręgowy w OlsztynieOlsztyn2013-11-20
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokaokręgowy
kradzieżkodeks wykroczeńkodeks karnyzmiana prawaintertemporalnośćprzedawnieniewartość szkodyobrona z urzędu

Sąd Okręgowy umorzył postępowanie karne wobec P.B. z powodu przedawnienia, po tym jak nowelizacja Kodeksu wykroczeń zmieniła kwalifikację czynu z przestępstwa na wykroczenie.

Sąd Okręgowy w Olsztynie rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego P.B., który został skazany za kradzież narzędzi o wartości 370 zł. Sąd odwoławczy, uwzględniając nowelizację Kodeksu wykroczeń, która podniosła próg wartości dla kradzieży kwalifikowanej jako wykroczenie do 400 zł, uznał czyn oskarżonego za wykroczenie. Ponieważ od popełnienia czynu upłynął już rok, a od wszczęcia postępowania dwa lata, sąd stwierdził przedawnienie karalności i umorzył postępowanie.

Sąd Okręgowy w Olsztynie rozpoznał sprawę P.B. oskarżonego o kradzież narzędzi o wartości 370 zł, za co został skazany przez Sąd Rejonowy na 6 miesięcy pozbawienia wolności. Obrońca oskarżonego wniósł apelację, zarzucając rażącą niewspółmierność kary. Kluczowym momentem w postępowaniu odwoławczym była zmiana stanu prawnego, która weszła w życie 9 listopada 2013 r. Nowelizacja Kodeksu wykroczeń podniosła próg wartości dla czynu kradzieży kwalifikowanego jako wykroczenie z 250 zł do 400 zł. Sąd Okręgowy, stosując przepisy intertemporalne (art. 4 k.k.), uznał, że czyn P.B. stanowił obecnie wykroczenie, a nie przestępstwo. Następnie, zgodnie z art. 45 § 1 k.w., stwierdził, że karalność wykroczenia ustała, ponieważ od jego popełnienia (noc z 25/26 sierpnia 2011 r.) upłynął już rok, a od wszczęcia postępowania dwa lata. W związku z tym, na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w., Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie, obciążając Skarb Państwa kosztami procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nowelizacja Kodeksu wykroczeń, która podniosła próg wartości czynu kwalifikowanego jako wykroczenie, powinna być stosowana do czynów popełnionych przed jej wejściem w życie, jeśli jest względniejsza dla sprawcy, zgodnie z art. 4 k.k.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy zastosował art. 4 k.k. (zasada intertemporalności), uznając, że nowa ustawa (podnosząca próg kradzieży jako wykroczenia do 400 zł) jest względniejsza dla sprawcy niż poprzednia (gdzie próg wynosił 250 zł). Wartość skradzionych narzędzi (370 zł) mieściła się w nowym progu wykroczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

P. B.

Strony

NazwaTypRola
P. B.osoba_fizycznaoskarżony
T. C.osoba_fizycznapokrzywdzony
Prokuratura Okręgowaorgan_państwowyprokurator
adw. S. Z.inneobrońca z urzędu

Przepisy (10)

Główne

kw art. 119 § 1

Kodeks wykroczeń

Po nowelizacji z dnia 27 września 2013 r. (Dz. U. 2013, poz. 1247), kradzież rzeczy ruchomej, której wartość nie przekracza 1/4 minimalnego wynagrodzenia, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.

kw art. 45 § 1

Kodeks wykroczeń

Karalność wykroczenia ustaje, jeśli od czasu jego popełnienia upłynął rok, a jeżeli wszczęto w tym okresie postępowanie, z upływem dwóch lat od popełnienia czynu.

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

Jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy.

Pomocnicze

k.k. art. 278 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 278 § 1

Kodeks karny

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art. 2 § 4

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art. 5 § 6

Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę art. 2 § 5

k.p.w. art. 5 § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Prawo o adwokaturze art. 29 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana stanu prawnego (nowelizacja Kodeksu wykroczeń) podnosząca próg wartości czynu kwalifikowanego jako wykroczenie. Zasada intertemporalności (art. 4 k.k.) nakazująca stosowanie ustawy względniejszej dla sprawcy. Przedawnienie karalności czynu zgodnie z przepisami Kodeksu wykroczeń.

Odrzucone argumenty

Argumenty obrońcy dotyczące rażącej niewspółmierności kary i potrzeby warunkowego zawieszenia jej wykonania (nie były rozstrzygane z uwagi na umorzenie postępowania).

Godne uwagi sformułowania

"próg uznania czynu wypełniającego znamiona kradzieży za przestępstwo został podwyższony" "popełniony przez niego czyn jest już 'tylko' wykroczeniem" "stosowanie reguł intertemporalnych wskazanych w ww. artykule jest obowiązkiem sądu" "bez wątpienia regulacja, która weszła w życie w dniu 9 listopada 2013 r. w zakresie dotyczącym progu penalizacji kradzieży jako tzw. czynu przepołowionego, jest względniejsza dla oskarżonego" "zaistnienie takiego stanu oznacza, że w sprawie powstała bezwzględna przyczyna odwoławcza"

Skład orzekający

Małgorzata Tomkiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Remigiusz Chmielewski

sędzia

Piotr Mądry

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów intertemporalnych (art. 4 k.k.) w kontekście zmian prawa penalnego, zwłaszcza w sprawach o wykroczenia i przestępstwa o niskiej szkodliwości społecznej. Kwestia przedawnienia karalności czynów po zmianie kwalifikacji prawnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, ale zasady intertemporalności i przedawnienia mają charakter uniwersalny. Wartość praktyczna może być ograniczona przez specyfikę nowelizacji Kodeksu wykroczeń z 2013 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak zmiana prawa może wpłynąć na losy postępowania karnego, prowadząc do umorzenia sprawy z powodu przedawnienia. Jest to ciekawy przykład zastosowania zasady intertemporalności i pokazuje, że nawet drobne kradzieże mogą być przedmiotem złożonych analiz prawnych.

Zmiana prawa uratowała złodzieja? Sąd umorzył sprawę kradzieży dzięki nowelizacji przepisów.

Dane finansowe

WPS: 370 PLN

naprawienie_szkody: 370 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VII Ka 876/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 listopada 2013 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie w VII Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Małgorzata Tomkiewicz (spr.) Sędziowie SO Remigiusz Chmielewski SO Piotr Mądry Protokolant st.sekr.sądowy Jolanta Jankowska przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Małgorzaty Stypułkowskiej po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2013r. sprawy P. B. o przestępstwo z art. 278§3 kk w zw z art. 278§1 kk na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Rejonowego w Bartoszycach II Wydziału Karnego z dnia 29 maja 2013r. sygn. akt II K 649/11 I. zaskarżony wyrok uchyla i na podstawie art. na podstawie art. 119 & 1 kw w brzmieniu nadanym art. 2 pkt. 4 ustawy z dnia 27 września 2013r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U 2013, poz.1247 w zw. z art. 45 & 1 k.w i art. 4 &1 kk postępowanie umarza; II. kosztami procesu za postępowanie w sprawie obciąża Skarb Państwa; III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. S. Z. kwotę504 zł. tytułem opłaty za obronę z urzędu wykonywaną w postępowaniu odwoławczym oraz 115,92 zł. tytułem podatku VAT od tej należności. UZASADNIENIE P. B. został oskarżony o to, że: w nocy z 25/26 sierpnia 2011 r. w B. , woj. (...) , z samochodu marki V. (...) nr rej. (...) dokonał kradzieży skrzynki z tworzywa sztucznego z zawartością różnego rodzaju narzędzi, fleksy i innych rzeczy o łącznej wartości 370,00 zł na szkodę T. C. , a czyn ten stanowił wypadek mniejszej wagi; - tj. o przestępstwo z art. 278 § 3 kk w zw. z art. 278 § 1 kk . Sąd Rejonowy w Bartoszycach II Wydział Karny, wyrokiem z dnia 29 maja 2013 r. w sprawie o sygn. akt II K 649/11 orzekł: I. oskarżonego P. B. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, tj. przestępstwa z art. 278 § 3 w zw. z art. 278 § 1 kk i za to na podstawie art. 278 § 3 kk wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności; II. na podstawie art. 46 § 1 kk orzekł wobec oskarżonego obowiązek naprawienia szkody w całości, poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego T. C. kwoty 370 złotych; III. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. S. Z. wynagrodzenie za obronę wykonywaną z urzędu w postępowaniu sądowym w kwocie 432 zł oraz należny od tej kwoty podatek VAT; IV. na podstawie art. 627 kpk obciążył oskarżonego kosztami sądowymi na rzecz Skarbu Państwa. Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego zaskarżając powyższy wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze. Przedmiotowemu rozstrzygnięciu obrońca zarzucił rażącą niewspółmierność kary, wyrażającą się w wymierzeniu bezwzględnej kary pozbawienia wolności w wymiarze 6 miesięcy, podczas gdy właściwa ocena stopnia społecznej szkodliwości zarzucanego oskarżonemu czynu, wzgląd na cele zapobiegawcze i wychowawcze jakie kara powinna osiągać w stosunku do skazanego oraz potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa uzasadniają wymierzenie wobec oskarżonego kary w łagodniejszym wymiarze oraz zastosowanie wobec jego osoby dobrodziejstwa w postaci warunkowego zawieszenia kary. Mając na względzie powyższe obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu kary pozbawienia wolności w łagodniejszym wymiarze, warunkowe zawieszenie jej wykonania, oznaczenie okresu próby stosownie do art. 70 § 1 kk i oddanie oskarżonego pod dozór kuratora stosownie do art. 73 § 1 kk . Na rozprawie w dniu 23 października 2013 r. obrońca podniósł, iż przedmiotowa sprawa winna być rozpoznana po wejściu w życie nowelizacji dotyczącej kodeksu wykroczeń . Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja wniesiona przez obrońcę oskarżonego zasługiwała na uwzględnienie, choć nie z przyczyn opisanych w środku zaskarżenia, a z przyczyny dotyczącej zmiany stanu prawnego jakiś nastąpił w dniu 9 listopada 2013 r., tj. w dniu wejścia w życie częściowo ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2013.1247). Stosownie do treści art. 2 pkt. 4 wyżej wymienionej ustawy zmieniającej art. 119 § 1 kodeksu wykroczeń otrzymał brzmienie: "§ 1. Kto kradnie lub przywłaszcza sobie cudzą rzecz ruchomą, jeżeli jej wartość nie przekracza 1/4 minimalnego wynagrodzenia, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.". Jak wskazywano, norma ta weszła w życie 9 listopada 2013 r. (art. 56 pkt 1 ustawy zmieniającej). Jednocześnie stosownie do treści art. 2 pkt 2 ustawy zmieniającej w ustawie z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2013 r. poz. 482 i 829) w art. 47 dodano § 9 w brzmieniu: " § 9 . Minimalnym wynagrodzeniem jest wynagrodzenie za pracę ustalane na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314)."; Z kolei na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314) ustalono, iż od dnia 1 stycznia 2013 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 1.600 zł – tak rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 września 2012 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2013 r. (Dz.U.2012.1026). Powyższe oznacza, że próg uznania czynu wypełniającego znamiona kradzieży za przestępstwo został podwyższony z dotychczasowej kwoty 250 złotych do kwoty 400 złotych. Mając na względzie powyższe zważyć wypada, iż na czas orzekania w przedmiotowej sprawie przez Sąd II instancji, sytuacja oskarżonego dotychczas oskarżonego o popełnienie przestępstwa kradzieży (dokonał on zaboru rzeczy na kwotę 370 złotych) uległa zmianie, albowiem obecnie popełniony przez niego czyn jest już „tylko” wykroczeniem. Powyższa konstatacja wynika z zastosowania przez Sąd Okręgowy przepisu art. 4 kodeku karnego albowiem stosowanie reguł intertemporalnych wskazanych w ww. artykule jest obowiązkiem sądu i na podstawie tych reguł należy rozwiązywać kolizje wynikające z różnic uregulowań prawnych zawartych w różnych ustawach obowiązujących w chwili popełnienia czynu oraz w okresach późniejszych, aż po dzień orzekania przez sąd odwoławczy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2005 r., II KK 297/04, LEX nr 152489). Stosownie do treści art. 4 § 1 kodeku karnego, jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy. Przez czas orzekania rozumie się każde stosowanie normy prawa karnego przez sąd dopóki sprawca nie odbył całości wymierzonej kary. Czas orzekania wyznacza zatem, determinuje, stan prawny, który należy brać pod uwagę, wydając rozstrzygnięcie, przyjmując za punkt odniesienia czas popełnienia przestępstwa. Bez wątpienia regulacja, która weszła w życie w dniu 9 listopada 2013 r. w zakresie dotyczącym progu penalizacji kradzieży jako tzw. czynu przepołowionego, jest względniejsza dla oskarżonego, podnosi bowiem próg wykroczenia do kwoty 400 złotych. Mając zatem na względzie ustawowy nakaz stosowania w czasie orzekania ustawy względniejszej dla sprawcy, stwierdzić należało, iż popełniony przez oskarżonego czyn wypełnia znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 kodeku wykroczeń w brzmieniu nadanym art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy- Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2013.1247). Konsekwencją uznania, iż przedmiotowy czyn stanowi wykroczenie jest stosowanie przepisów kodeku wykroczeń także w kwestiach dotyczących przedawnienia karalności danego czynu. I tak stosownie do treści art. 45 § 1 kw karalność wykroczenia ustaje jeśli od czasu jego popełnienia upłynął rok, a jeżeli wszczęto w tym okresie postępowanie, z upływem dwóch lat od popełnienia czynu. Mając na względzie fakt, iż czyn popełniono z 25na 26 sierpnia 2011 r., zważyć wypada, iż karalność za jego popełnienie ustała w dniu 25 sierpnia 2013 r. Powyższe oznacza, iż w dacie orzekania przez Sąd Okręgowy, nastąpiło już przedawnienie karalności czynu (przedawnienie orzekania). Zaistnienie takiego stanu oznacza, że w sprawie powstała bezwzględna przyczyna odwoławcza ( art. 104 § 1 pkt 7 kodeksu w sprawach o wykroczenia), a w konsekwencji postępowanie w niniejszej sprawie należało umorzyć - art. 5 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia . W oparciu o art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. prawo o adwokaturze w związku z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu , orzeczono o opłacie na rzecz adw. S. Z. .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI