VII KA 869/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Olsztynie, rozpoznając apelację obrońcy oskarżonego T. L. (1) od wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd odwoławczy stwierdził istotne naruszenia przepisów prawa procesowego w zakresie postępowania dowodowego, które uniemożliwiły weryfikację prawidłowości ustaleń faktycznych. Wskazano na wadliwe postanowienie Sądu Rejonowego odmawiające dopuszczenia pokrzywdzonej A. L. (2) do udziału w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Ponadto, Sąd Rejonowy odebrał zeznania od świadka A. L. (1) (byłej żony oskarżonego) bez pouczenia o prawie do odmowy zeznań, a następnie odczytał jej zeznania złożone w postępowaniu przygotowawczym. W odniesieniu do świadka S. L. (osoby najbliższej oskarżonemu), Sąd Rejonowy odczytał jego wyjaśnienia złożone w innej sprawie, mimo że świadek skorzystał z prawa do odmowy zeznań. Sąd Okręgowy uznał te uchybienia za na tyle istotne, że konieczne było uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, z uwzględnieniem wskazanych wad proceduralnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPrawidłowe procedowanie dowodowe w sprawach karnych, w szczególności dotyczące przesłuchania świadków, prawa do odmowy zeznań oraz odczytywania zeznań z poprzednich postępowań.
Dotyczy specyficznych uchybień proceduralnych popełnionych przez sąd pierwszej instancji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił dopuszczenia pokrzywdzonej do udziału w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego?
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja ta nie uwzględnia wszystkich okoliczności sprawy, zwłaszcza faktu, że oskarżony przedkładając podrobiony dokument działał z niekorzyścią dla interesów wierzycielki.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy wskazał, że odmowa dopuszczenia pokrzywdzonej jako oskarżyciela posiłkowego mogła być przedwczesna, ponieważ czyn z art. 270 § 1 k.k. polegał nie tylko na podrobieniu dokumentu, ale również na jego przedłożeniu w postępowaniu egzekucyjnym, co działało na szkodę wierzycielki.
Czy zeznania świadka A. L. (1) mogły zostać odebrane i odczytane bez wcześniejszego pouczenia o prawie do odmowy zeznań?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odebranie i odczytanie zeznań świadka A. L. (1) bez uprzedniego pouczenia o prawie do odmowy zeznań (art. 182 § 2 k.p.k.) było niedopuszczalne.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji nie pouczył świadka A. L. (1), będącej byłą żoną oskarżonego, o prawie do odmowy zeznań, a następnie odczytał jej zeznania złożone w postępowaniu przygotowawczym. Było to naruszenie przepisów procesowych, które uniemożliwiło wykorzystanie tych zeznań jako dowodu.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo odczytał wyjaśnienia świadka S. L. złożone w innej sprawie, mimo że świadek odmówił zeznań na podstawie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odczytanie wyjaśnień świadka S. L. złożonych w innej sprawie było niedopuszczalne, ponieważ świadek odmówił zeznań na podstawie przysługującego mu prawa (jako osoba najbliższa oskarżonemu).
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji odczytał wyjaśnienia świadka S. L. złożone w innej sprawie (gdzie był oskarżony o współudział), mimo że świadek skorzystał z prawa do odmowy zeznań jako osoba najbliższa oskarżonemu. Sąd odwoławczy uznał, że art. 391 § 2 k.p.k. nie dopuszcza takiej sytuacji, gdy świadek odmawia zeznań na podstawie ustawowego prawa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. L. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| K. G. | osoba_fizyczna | osoba nakłaniana do fałszywych zeznań |
| E. B. | osoba_fizyczna | osoba, której dotyczyły fałszywe zeznania |
| A. L. (1) | osoba_fizyczna | osoba, której dotyczyło podrobienie dokumentu |
| K. L. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona (dziecko) |
| K. L. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona (dziecko) |
| J. B. | osoba_fizyczna | komornik |
| A. L. (2) | osoba_fizyczna | pokrzywdzona (wierzycielka) |
| S. L. | osoba_fizyczna | świadek |
| Janusz Płoński | osoba_fizyczna | prokurator |
| J. G. | osoba_fizyczna | obrońca z urzędu |
| R. A. | osoba_fizyczna | obrońca z urzędu (sąd I instancji) |
Przepisy (26)
Główne
k.k. art. 18 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy nakłaniania do popełnienia przestępstwa.
k.k. art. 233 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy składania fałszywych zeznań.
k.k. art. 270 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy podrobienia lub przerobienia dokumentu i użycia go jako autentycznego.
Pomocnicze
k.k. art. 19 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy wymiaru kary za czyn popełniony w zbiegu z innym przestępstwem.
k.k. art. 85
Kodeks karny
k.k. art. 86 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy kary łącznej.
k.k. art. 69 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy warunkowego zawieszenia wykonania kary.
k.k. art. 70 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy okresu próby przy warunkowo zawieszonej karze.
k.k. art. 71 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy orzeczenia grzywny.
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
Zasada obiektywizmu.
k.p.k. art. 5 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Zasada in dubio pro reo.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 366 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zasada należytego uzasadnienia.
k.p.k. art. 49 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy udziału w charakterze oskarżyciela posiłkowego.
k.p.k. art. 53
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy pokrzywdzonego.
k.p.k. art. 56 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie.
k.p.k. art. 182 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy prawa do odmowy zeznań przez osoby najbliższe.
k.p.k. art. 182 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy pouczenia o prawie do odmowy zeznań.
k.p.k. art. 182 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy sytuacji, gdy świadek odmawia zeznań.
k.p.k. art. 191 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy odebrania danych personalnych od świadka.
k.p.k. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy odczytywania protokołów zeznań świadka.
k.p.k. art. 391 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy odczytywania wyjaśnień oskarżonego złożonych w innej sprawie.
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych.
Prawo o adwokaturze art. 29
Ustawa Prawo o adwokaturze
Dotyczy wynagrodzenia adwokata z urzędu.
Dz.U. nr 163 poz. 1348 art. § 14
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Dotyczy opłat za czynności adwokackie z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania dowodowego przez sąd pierwszej instancji, w szczególności w zakresie przesłuchania świadków A. L. (1) i S. L. • Brak pouczenia świadka A. L. (1) o prawie do odmowy zeznań. • Nieprawidłowe odczytanie zeznań świadka S. L. mimo skorzystania przez niego z prawa do odmowy zeznań.
Godne uwagi sformułowania
kontrola odwoławcza wyroku pozwoliła na stwierdzenie w procedowaniu przez Sąd meriti naruszenia przepisów prawa procesowego w zakresie postępowania dowodowego, w stopniu uniemożliwiającym weryfikację prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych. • nie można ustalenia o braku pokrzywdzenia przestępstwem przeciwko wiarygodności dokumentów wywodzić automatycznie z przyjętej kwalifikacji prawnej. • odebranie od A. L. (1) zeznań, a następnie odczytanie zeznań złożonych przez świadka w postępowaniu przygotowawczym było niedopuszczalne, ponieważ nastąpiło bez uprzedniego pouczenia o przysługującym jej prawie odmowy zeznań. • rozumując a contrario - gdy świadek odmawia zeznań na podstawie przysługującego mu prawa, odczytywanie poprzednich jego wypowiedzi złożonych w innej roli procesowej jest niedopuszczalne.
Skład orzekający
Dariusz Firkowski
przewodniczący
Anna Górczyńska
sędzia
Magdalena Chudy
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Prawidłowe procedowanie dowodowe w sprawach karnych, w szczególności dotyczące przesłuchania świadków, prawa do odmowy zeznań oraz odczytywania zeznań z poprzednich postępowań."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych uchybień proceduralnych popełnionych przez sąd pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania dowodowego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku, nawet jeśli zarzuty merytoryczne nie zostały jeszcze w pełni rozpatrzone.
“Błędy w przesłuchaniu świadków doprowadziły do uchylenia wyroku – kluczowe zasady postępowania dowodowego w praktyce.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.