VII Ka 859/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego o niealimentację, uznając społeczną szkodliwość czynu za znikomą.
Sąd Okręgowy w Olsztynie rozpoznał apelację prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w M. dotyczącego zarzutu z art. 209 § 1 kk (niealimentacja). Sąd odwoławczy, uznając, że społeczna szkodliwość czynu jest znikoma, uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i umorzył postępowanie karne, powołując się na art. 1 § 2 kk i art. 17 § 1 pkt 3 kpk. Koszty procesu ponosi Skarb Państwa.
Sąd Okręgowy w Olsztynie rozpoznał sprawę z apelacji prokuratora wniesionej na niekorzyść oskarżonego A. S. (1), który był oskarżony z art. 209 § 1 kk. Sąd pierwszej instancji (Sąd Rejonowy w M.) wydał wyrok, który został zaskarżony przez prokuratora. Prokurator zarzucił sądowi pierwszej instancji m.in. obrazę przepisów postępowania (art. 7 kpk) oraz błąd w ustaleniach faktycznych, które mogły mieć wpływ na treść orzeczenia. Sąd Okręgowy uznał apelację prokuratora za częściowo zasadną w zakresie, w jakim wskazywała, że oskarżony formalnie wyczerpał dyspozycje art. 209 § 1 kk. Jednakże, sąd odwoławczy stwierdził, że stopień społecznej szkodliwości czynu oraz jego zawinienia był znikomy, co nakazywało umorzenie postępowania na podstawie art. 1 § 2 kk w zw. z art. 17 § 1 pkt 3 kpk. Sąd Okręgowy wskazał, że oskarżony wpłacał częściowo alimenty, miał oferty pracy, a okres niealimentacji przypadał na czas pandemii. Wobec powyższego, sąd uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie karne, a koszty procesu przypisał Skarbowi Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, oskarżony formalnie wyczerpał dyspozycje art. 209 § 1 kk, jednakże stopień społecznej szkodliwości czynu i jego zawinienia był znikomy, co uzasadnia umorzenie postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że oskarżony wpłacał częściowo alimenty, miał oferty pracy, a okres niealimentacji przypadał na czas pandemii, co w kontekście jego sytuacji osobistej i materialnej, a także deklaracji poprawy, przemawiało za uznaniem społecznej szkodliwości czynu za znikomą.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
oskarżony (w sensie umorzenia postępowania)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do uchylenia wyroku i umorzenia postępowania w przypadku stwierdzenia znikomej społecznej szkodliwości czynu.
k.p.k. art. 17 § § 1
Kodeks postępowania karnego
pkt 3 - czyn społecznie szkodliwy o znikomej społecznej szkodliwości jako negatywna przesłanka wszczęcia lub kontynuowania postępowania.
k.k. art. 1 § § 2
Kodeks karny
Nie popełnia przestępstwa sprawca czynu zabronionego, jeżeli społeczna szkodliwość czynu jest znikoma.
Pomocnicze
k.k. art. 209 § § 1
Kodeks karny
Przepis określający przestępstwo niealimentacji.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów, zarzucana jako naruszona przez sąd pierwszej instancji.
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia.
k.p.k. art. 438 § pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia.
k.p.k. art. 632 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do obciążenia Skarbu Państwa kosztami procesu w przypadku umorzenia postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Społeczna szkodliwość czynu z art. 209 § 1 kk jest znikoma. Okoliczności sprawy (wpłaty alimentów, oferty pracy, pandemia) przemawiają za umorzeniem postępowania. Oskarżony deklaruje chęć regulowania świadczeń alimentacyjnych.
Odrzucone argumenty
Zarzuty prokuratora dotyczące obrazy przepisów postępowania i błędów w ustaleniach faktycznych (w zakresie, w jakim prowadziły do uniewinnienia).
Godne uwagi sformułowania
społeczna szkodliwość zarzucanego A. S. (1) czynu jest znikoma stopień winy i stopień społecznej szkodliwości popełnionego przez oskarżonego czynu wskazywał na zaistnienie przesłanki z art.1§2 kk w zw. z art.17§1 pkt 3 kpk i pozwalał na umorzenie wobec niego postępowania karnego w jego zachowaniu nie sposób dopatrzeć się nasilenia złej woli
Skład orzekający
Dariusz Firkowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia znikomej społecznej szkodliwości czynu z art. 209 § 1 kk w kontekście sytuacji materialnej i osobistej oskarżonego oraz okoliczności zewnętrznych (pandemia)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i może być stosowane analogicznie w podobnych przypadkach, gdzie stopień szkodliwości społecznej jest niski.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, że nawet formalne wyczerpanie znamion przestępstwa nie zawsze prowadzi do skazania, jeśli czyn ma znikomą społeczną szkodliwość. Jest to ciekawy przykład stosowania zasady subsydiarności karnej.
“Niealimentacja nie zawsze oznacza karę: sąd umorzył postępowanie z powodu znikomej szkodliwości społecznej.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VII Ka 859/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 grudnia 2021 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie w VII Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Dariusz Firkowski Protokolant: st. sekr. sąd. Monika Tymosiewicz przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Olsztynie Mirosława Zelenta po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2021 r. sprawy: A. S. (1) , ur. (...) w M. , syna R. i M. z domu G. oskarżonego z art. 209§1 kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w M. z dnia 19 sierpnia 2021 r., sygn. akt (...) I uznając, że społeczna szkodliwość zarzucanego A. S. (1) czynu jest znikoma, na podstawie art. 437 § 2 kpk w zw. z art. 17 § 1 pkt 3 kpk w zw. z art. 1 § 2 kk zaskarżony wyrok uchyla i postępowanie karne umarza, II koszty procesu w sprawie ponosi Skarb Państwa. FORMULARZ UZASADNIENIA WYROKU SĄDU ODWOŁAWCZEGO (UK 2) UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VII Ka 859/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia 19 sierpnia 2021 r., sygn. akt (...) 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1 A. S. (2) Wpłacenie rat alimentacyjnych i oferty pracy dla montera instalacji i urządzeń sanitarnych Informacje MOPS, Komornika i PUP 139-144 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1 Informacje MOPS, Komornika i PUP Dokumenty urzędowe, nie kwestionowane przez strony 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1/ błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść polegający na wyrażeniu błędnego poglądu, iż w zachowaniu oskarżonego A. S. (1) nie można dopatrzeć się wypełnienia znamion zarzucanego mu czynu, co skutkowało uniewinnieniem go od jego popełnienia, podczas gdy gruntowna i kompletna analiza zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, iż było to rozstrzygnięcie niesłuszne, 2/ obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 7 kpk polegającą na dowolnej ocenie materiału dowodowego, co doprowadziło do niezasadnego uniewinnienia od popełnienia zarzucanego mu czynu. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja prokuratora jest zasadna w takim zakresie w jakim wskazuje, że oskarżony w istocie swoim zachowaniem formalnie wyczerpał dyspozycje art.209§1 kk , przy czym stopień społecznej szkodliwości czynu oraz jego zawinienia był znikomy co nakazywało umorzenie postępowania. Z daniem Sądu Okręgowego, na gruncie niniejszej sprawy można stwierdzić, iż oskarżony uchylał się od wykonania ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego wobec syna, w rozumieniu prawnokarnym. Rzeczywiście w okresie objętym zarzutem łączna wysokość powstałych wskutek niealimentacji zaległości stanowiła równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych, a co za tym idzie nie łożył on w pełnej kwocie środków na utrzymanie dziecka wynikających z orzeczenia Sądu. Na uwadze należało mieć to, że oskarżony jest stosunkowo młodym i zdrowym mężczyzną i on był zatrudniony na 1/8 etatu – k. 98, miał według treści aktu oskarżenia jak na k.78 osiągać dochód 360 zł a jego konkubina, z którą ma dwoje dzieci w wieku 4 i 9 lat, zarabiała „najniższą krajową”. Ponadto w lutym 2020 r. a zatem jeszcze przed okresem zarzutem wpłacił on na poczet alimentów łącznie 100 zł – k.28 a w czerwcu 100 zł i we wrześniu 200 zł- k. 28. A. S. obecnie w ramach rat alimentacyjnych wpłaca w miarę regularnie różne kwoty, w granicach 300 zł – k.141-142 i k.144. W prawdzie w okresie niealimentacji były ofert pracy dla osób ze specjalnością jaką ma oskarżony - k.133, to podkreślenia wymaga, że trzy z nich opiewały na okres 1 miesiąca a tylko jedna na 3 miesiące, przy czym w tej ostatniej okres zatrudnienia wykraczał już poza czas wskazany w akcie oskarżenia. Nie bez znaczenia jest również i to, że okres niealimentacji przypadał w istocie na czas „pierwszej fali pandemii” co siłą rzeczy utrudniało wszelkie kontakty, w tym związane z poszukiwaniem i wykonywaniem pracy. Zauważyć także należy, że postępowanie o czyn z art.209§1 kk wszczęte zostało w wyniku złożenia wniosku przez MOPS w M. – k.1i decyzji jak na k.5, przy czym decyzją z dnia 2 kwietnia 2021 r. umorzono postępowanie administracyjne w sprawie uznania dłużnika (oskarżonego) za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych – k.64, k.65-67. Wreszcie nie bez znaczenia jest to, że A. S. nie płacił alimentów w wymaganej kwocie przez okres 3 miesięcy ponad ustawowe minimum a po okresie objętym aktem oskarżenia stara się przynajmniej częściowo realizować ciążące na nim zobowiązanie. Wskazane okoliczności w ocenie Sądu Okręgowego prowadzą do wniosku. że stopień winy i stopień społecznej szkodliwości popełnionego przez oskarżonego czynu wskazywał na zaistnienie przesłanki z art.1§2 kk w zw. z art.17§1 pkt 3 kpk i pozwalał na umorzenie wobec niego postępowania karnego. Oskarżony deklaruje, iż chce regulować świadczenia alimentacyjne a w jego zachowaniu nie sposób dopatrzeć się nasilenia złej woli, zaś powody jego faktycznego postepowania, które wskazano wyżej, były także związane z jego sytuacją osobistą i materialną. Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w M. do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w M. do ponownego rozpoznania ni był zasadny. Natomiast podzielając argumentację prokuratora w takim zakresie w jakim wskazywała ona, że oskarżony w istocie swoim zachowaniem formalnie wyczerpał dyspozycje art.209§1 kk , uznano, iż stopień społecznej szkodliwości czynu oraz jego zawinienia był znikomy co nakazywało umorzenie postępowania. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Zwi ęź le o powodach utrzymania w mocy 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany Zwi ęź le o powodach zmiany 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☒ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia Uznając, że społeczna szkodliwość zarzucanego A. S. (1) czynu jest znikoma, na podstawie art. 437 § 2 kpk w zw. z art. 17 § 1 pkt 3 kpk w zw. z art. 1 § 2 kk zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia 19 sierpnia 2021 r., sygn. akt (...) uchylono i postępowanie karne umorzono. 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II Na podstawie art.632pkt2 kpk koszty procesu w sprawie ponosi Skarb Państwa. 7. PODPIS ZAŁĄCZNIK DO FORMULARZA UZASADNIENIA WYROKU SĄDU ODWOŁAWCZEGO Załącznik do formularza UK 2 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia 19 sierpnia 2021 r., sygn. akt (...) 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI