VII Ka 84/15

Sąd Okręgowy w OlsztynieOlsztyn2015-03-04
SAOSKarnewykroczenia skarboweŚredniaokręgowy
wykroczenie skarbowepodatek akcyzowypodatek VATnależność celnapapierosynielegalny obrótkara grzywnyapelacjasytuacja materialna

Sąd Okręgowy złagodził karę grzywny dla oskarżonej za wykroczenie skarbowe, eliminując z podstawy skazania przepis dotyczący uchylania się od opodatkowania VAT przez osobę niebędącą podatnikiem.

Oskarżona została skazana przez Sąd Rejonowy za wykroczenie skarbowe polegające na przechowywaniu papierosów bez wymaganych oznaczeń akcyzowych i uchylaniu się od opodatkowania. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację oskarżonej, zmienił wyrok w ten sposób, że wyeliminował z podstawy prawnej skazania przepis dotyczący uchylania się od opodatkowania VAT (art. 54 § 3 kks), uznając, że nie ma on zastosowania do osób nieprowadzących legalnej działalności gospodarczej. Jednocześnie, z uwagi na trudną sytuację materialną oskarżonej, sąd złagodził orzeczoną karę grzywny z 600 zł do 200 zł.

Sprawa dotyczyła apelacji oskarżonej M. K. od wyroku Sądu Rejonowego w Bartoszycach, który skazał ją za wykroczenie skarbowe polegające na przechowywaniu papierosów bez wymaganych oznaczeń akcyzowych i uchylaniu się od opodatkowania. Sąd Rejonowy orzekł karę grzywny w wysokości 600 zł oraz przepadek dowodów rzeczowych. Oskarżona wniosła apelację, zarzucając rażącą niewspółmierność kary i wskazując na swoją trudną sytuację materialną. Sąd Okręgowy w Olsztynie, rozpoznając apelację, uznał ją za częściowo zasadną. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i winę oskarżonej. Jednakże, Sąd Okręgowy stwierdził błąd w kwalifikacji prawnej czynu. Wyeliminowano z podstawy skazania art. 54 § 3 kks, ponieważ przepis ten dotyczy uchylania się od opodatkowania VAT przez podatnika prowadzącego legalną działalność, a nie przez osobę dokonującą czynności sprzecznych z prawem. W konsekwencji, sąd złagodził orzeczoną karę grzywny do 200 zł, uwzględniając trudną sytuację materialną oskarżonej (samotne wychowywanie dziecka, utrzymywanie się z zasiłku pielęgnacyjnego). W pozostałym zakresie wyrok Sądu Rejonowego został utrzymany w mocy, a kosztami postępowania odwoławczego obciążono Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 54 § 3 kks nie ma zastosowania do czynności sprzecznych z prawem, nawet jeśli w ich wyniku powstaje obowiązek uiszczenia należności na rzecz Skarbu Państwa. Dotyczy on wyłącznie podatników prowadzących legalną działalność.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na stanowisko doktryny i orzecznictwo (w tym uchwałę SN VI KZP 13/73 i wyrok SN VI KZP 47/75), zgodnie z którym przedmiotem opodatkowania może być tylko działalność legalna, a nie czynności sprzeczne z prawem, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku w części dotyczącej podstawy prawnej skazania i wymiaru kary

Strona wygrywająca

M. K.

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznaoskarżona
Skarb Państwaorgan_państwowypokrzywdzony

Przepisy (6)

Główne

kks art. 65 § § 4

Kodeks karny skarbowy

Pomocnicze

kks art. 54 § § 3

Kodeks karny skarbowy

Nie ma zastosowania do czynności sprzecznych z prawem, nawet jeśli w ich wyniku powstaje obowiązek uiszczenia należności na rzecz Skarbu Państwa. Dotyczy wyłącznie podatników prowadzących legalną działalność.

kks art. 91 § § 4

Kodeks karny skarbowy

kks art. 7 § § 1

Kodeks karny skarbowy

kpk art. 437 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku.

kpk art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do obciążenia Skarbu Państwa kosztami postępowania odwoławczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 54 § 3 kks nie ma zastosowania do osób nieprowadzących legalnej działalności gospodarczej. Kara grzywny w wysokości 600 zł jest rażąco surowa z uwagi na trudną sytuację materialną oskarżonej.

Godne uwagi sformułowania

czynu z art.54 k.k.s. skutkującego narażeniem na uszczuplenie należnego podatku VAT, może dopuścić się wyłącznie podatnik - a więc osoba prowadząca legalną działalność podlegającą opodatkowaniu Przepis ten nie ma natomiast zastosowania do czynności sprzecznych z prawem kara w takim wymiarze jest adekwatna do wagi i okoliczności popełnionego czynu i , pomimo bardzo trudnej sytuacji materialnej oskarżonej, leży w jej możliwościach płatniczych.

Skład orzekający

Remigiusz Chmielewski

przewodniczący

Małgorzata Tomkiewicz

sprawozdawca

Dariusz Firkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 54 § 3 kks w kontekście osób nieprowadzących legalnej działalności gospodarczej oraz ocena współmierności kary grzywny w kontekście sytuacji materialnej skazanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku legalnej działalności gospodarczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest prawidłowa kwalifikacja prawna czynu i jak sąd odwoławczy może skorygować błąd sądu niższej instancji, uwzględniając jednocześnie sytuację materialną strony.

Czy można uchylać się od VAT, nie prowadząc firmy? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 885 PLN

grzywna: 200 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VII Ka 84/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 marca 2015 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie w VII Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Remigiusz Chmielewski Sędziowie SSO Małgorzata Tomkiewicz (spr.) SSO Dariusz Firkowski Protokolant st.sekr.sądowy Jolanta Jankowska przy udziale oskarżyciela publicznego- mjr SG Tomasza Chilmanowicza po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2015r. sprawy M. K. oskarżonej o przestępstwo z art. 54§3 kks w zb z art. 65§4 kks w zb z art. 91§4 kks w zw z art. 7§1 kks na skutek apelacji wniesionej przez oskarżoną od wyroku Sądu Rejonowego w Bartoszycach II Wydziału Karnego z dnia 16 grudnia 2014r. sygn. akt II W 5714/14 I.zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że z podstawy prawnej skazania eliminuje art. 54 & 3 kks zaś wymierzoną oskarżonej karę łagodzi do 200 (dwustu)zł.; II.w pozostałym zakresie wyrok ten utrzymuje w mocy; III.kosztami procesu za postępowanie odwoławcze obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE M. K. oskarżona została o to, że w dniu 10 lipca 2014r., w rejonie ul. (...) , w miejscowości B. , pow. (...) , woj. (...) , bez wymaganego zgłoszenia organowi celnemu oraz bez uprzedniego oznaczenia polskimi znakami akcyzy oraz jednostkowymi cenami detalicznymi, uchylając się od opodatkowania przechowywała w bagażu podręcznym wyroby akcyzowe w postaci 46 paczek po 20 sztuk w każdej paczce papierosów różnych marek, będących przedmiotem czynu zabronionego z art. 65 kks , przez co został narażony na uszczuplenie podatek VAT w wysokości 181,00zł., podatek akcyzowy w wysokości 704,00zł. Oraz należność celna w wysokości 30,00zł. - tj. o wykroczenie skarbowe z art. 54 §3 kks w zb. z art. 65 §4 kks w zb. z art. 91 §4 kks w zw. z art. 7 §1 kks . Sąd Rejonowy w Bartoszycach wyrokiem z dnia 16 grudnia 2014r. w sprawie IIW 5714/14 orzekł : I.oskarżoną M. K. uznał za winną popełnienia zarzuconego jej czynu i za to, z mocy art. 54 §3 kks w zb. Z art. 65 §4 kks w zb. Z art. 91 §4 kks w zw. z art. 7 §1 kks , opierając wymiar kary o art. 65 §4 kks w zw. z art. 7 §2 kks , skazał ją na karę 600zł. Grzywny; II.na podstawie art. 49 §1 i2 kks w zw. z art. 29 pkt.1 kks i art. 31 §6 kks orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych w postaci 46 paczek po 20 sztuk w każdej paczce papierosów różnych marek przechowywanych w magazynie depozytowym PSG w B. i zarządził ich zniszczenie; III.na podstawie art. 624 §1 kpk w zw. z art. 113 §1 kks i art. 31 §7 kks zwolnił oskarżoną od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych w całości, w tym od kosztów zniszczenia wyrobów tytoniowych. Od powyższego wyroku nieformalną apelację wniosła oskarżona , zaskarżając przedmiotowe orzeczenie w zakresie rozstrzygnięcia o karze. Wyrokowi temu skarżąca zarzuciła, jak zdaje się to wynikać z kontekstu, rażącą niewspółmierność (surowość) wymierzonej jej kary, polegającą na nie uwzględnieniu przez Sąd I-szej faktu, iż znajduje się ona w bardzo trudnej sytuacji materialnej: samotnie wychowuje dziecko, utrzymuje się jedynie z zasiłku pielęgnacyjnego. Stawiając ten zarzut oskarżona wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez „umorzenie grzywny”. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Apelacja zasługuje na częściowe uwzględnienie. Na wstępie stwierdzić należy, iż Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń zarówno w aspekcie okoliczności stanu faktycznego, jak i winy oskarżonej. Dokonana w tym zakresie analiza materiału dowodowego jest wnikliwa i jasna, w pełni odpowiada dyrektywom określonym w art. 4 kpk a przeprowadzona w oparciu o tę analizę wnioskowanie jest logiczne, zgodne z przesłankami wynikającymi z art. 7 kpk i przekonująco uzasadnione. Ferując wyrok w przedmiotowej sprawie Sąd I-szej instancji nie ustrzegł się jednakże błędu w zakresie przyjętej kwalifikacji prawnej czynu przypisanego M. K. . Uwadze Sądu Rejonowego umknął bowiem fakt, iż czynu z art.54 k.k.s. skutkującego narażeniem na uszczuplenie należnego podatku VAT, może dopuścić się wyłącznie podatnik - a więc osoba prowadząca legalną działalność podlegającą opodatkowaniu, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług . Przepis ten nie ma natomiast zastosowania do czynności sprzecznych z prawem , nawet jeżeli w wyniku ich dokonania powstaje obowiązek uiszczenia należności na rzecz Skarbu Państwa (podatku akcyzowego, cła- zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 9 sierpnia 2012r. IIAKa 111/12, LEX nr 1237245). O ile bowiem, abstrahując nawet od podstawowego stanowiska wg którego przedmiot opodatkowania może stanowić tylko działalność legalna, nigdy zaś sprzeczna z prawem (tak m.in. uchwała SN z 19.07.1973r. w sprawie VI KZP 13/73, OSNKW 1973, nr 9, poz.104), podatkowi nie podlegają takie „czynności które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy”, np. paserstwo (tak wyrok SN z 12.03.1976r. w sprawie VI KZP 47/75, OSNKW 1976, nr 4-5, poz.56). W świetle powyższego, niezgłoszenie dochodów z tego typu czynności nie stanowi naruszenia art.54kks . (tak też T.Grzegorczyk, Komentarz do art.54kks.). Konsekwencją powyższego stała się konieczność modyfikacji w ramach przyjętego wyrokiem czynu przypisanego oskarżonej poprzez wyeliminowanie z kwalifikacji prawnej (podstawy skazania), przepisu art.54 § 3 k.k.s. Powyższa zmiana w odniesieniu do oskarżonej winna znaleźć odzwierciedlenie w wymiarze orzeczonej kary grzywny. Z uwagi na konieczność dokonania wskazanej korekty Sąd Okręgowy uznał , iż orzeczona wobec M. K. grzywna w kwocie 600zł. jest rażąco surowa, tym bardziej, jeśli weźmie się pod uwagę fakt, iż oskarżona jest inwalidką, utrzymującą siebie oraz dziecko jedynie z zasiłku pielęgnacyjnego i alimentów w łącznej wysokości 800 zł. miesięcznie. Mając zatem powyższe na uwadze, dokonano zmiany zaskarżonego wyroku poprzez złagodzenie orzeczonej wobec oskarżonej kary do 200 zł. grzywny ( art. 437 §2 kpk ). Kara w takim wymiarze jest adekwatna do wagi i okoliczności popełnionego czynu i , pomimo bardzo trudnej sytuacji materialnej oskarżonej, leży w jej możliwościach płatniczych. Z uwagi na uwzględnienie apelacji wniesionej na korzyść oskarżonej, kosztami procesu za postepowanie odwoławcze obciążono Skarb Państwa ( art. 636 §1 kpk ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI