VII Ka 84/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy złagodził karę grzywny dla oskarżonej za wykroczenie skarbowe, eliminując z podstawy skazania przepis dotyczący uchylania się od opodatkowania VAT przez osobę niebędącą podatnikiem.
Oskarżona została skazana przez Sąd Rejonowy za wykroczenie skarbowe polegające na przechowywaniu papierosów bez wymaganych oznaczeń akcyzowych i uchylaniu się od opodatkowania. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację oskarżonej, zmienił wyrok w ten sposób, że wyeliminował z podstawy prawnej skazania przepis dotyczący uchylania się od opodatkowania VAT (art. 54 § 3 kks), uznając, że nie ma on zastosowania do osób nieprowadzących legalnej działalności gospodarczej. Jednocześnie, z uwagi na trudną sytuację materialną oskarżonej, sąd złagodził orzeczoną karę grzywny z 600 zł do 200 zł.
Sprawa dotyczyła apelacji oskarżonej M. K. od wyroku Sądu Rejonowego w Bartoszycach, który skazał ją za wykroczenie skarbowe polegające na przechowywaniu papierosów bez wymaganych oznaczeń akcyzowych i uchylaniu się od opodatkowania. Sąd Rejonowy orzekł karę grzywny w wysokości 600 zł oraz przepadek dowodów rzeczowych. Oskarżona wniosła apelację, zarzucając rażącą niewspółmierność kary i wskazując na swoją trudną sytuację materialną. Sąd Okręgowy w Olsztynie, rozpoznając apelację, uznał ją za częściowo zasadną. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i winę oskarżonej. Jednakże, Sąd Okręgowy stwierdził błąd w kwalifikacji prawnej czynu. Wyeliminowano z podstawy skazania art. 54 § 3 kks, ponieważ przepis ten dotyczy uchylania się od opodatkowania VAT przez podatnika prowadzącego legalną działalność, a nie przez osobę dokonującą czynności sprzecznych z prawem. W konsekwencji, sąd złagodził orzeczoną karę grzywny do 200 zł, uwzględniając trudną sytuację materialną oskarżonej (samotne wychowywanie dziecka, utrzymywanie się z zasiłku pielęgnacyjnego). W pozostałym zakresie wyrok Sądu Rejonowego został utrzymany w mocy, a kosztami postępowania odwoławczego obciążono Skarb Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 54 § 3 kks nie ma zastosowania do czynności sprzecznych z prawem, nawet jeśli w ich wyniku powstaje obowiązek uiszczenia należności na rzecz Skarbu Państwa. Dotyczy on wyłącznie podatników prowadzących legalną działalność.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na stanowisko doktryny i orzecznictwo (w tym uchwałę SN VI KZP 13/73 i wyrok SN VI KZP 47/75), zgodnie z którym przedmiotem opodatkowania może być tylko działalność legalna, a nie czynności sprzeczne z prawem, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku w części dotyczącej podstawy prawnej skazania i wymiaru kary
Strona wygrywająca
M. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pokrzywdzony |
Przepisy (6)
Główne
kks art. 65 § § 4
Kodeks karny skarbowy
Pomocnicze
kks art. 54 § § 3
Kodeks karny skarbowy
Nie ma zastosowania do czynności sprzecznych z prawem, nawet jeśli w ich wyniku powstaje obowiązek uiszczenia należności na rzecz Skarbu Państwa. Dotyczy wyłącznie podatników prowadzących legalną działalność.
kks art. 91 § § 4
Kodeks karny skarbowy
kks art. 7 § § 1
Kodeks karny skarbowy
kpk art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku.
kpk art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do obciążenia Skarbu Państwa kosztami postępowania odwoławczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 54 § 3 kks nie ma zastosowania do osób nieprowadzących legalnej działalności gospodarczej. Kara grzywny w wysokości 600 zł jest rażąco surowa z uwagi na trudną sytuację materialną oskarżonej.
Godne uwagi sformułowania
czynu z art.54 k.k.s. skutkującego narażeniem na uszczuplenie należnego podatku VAT, może dopuścić się wyłącznie podatnik - a więc osoba prowadząca legalną działalność podlegającą opodatkowaniu Przepis ten nie ma natomiast zastosowania do czynności sprzecznych z prawem kara w takim wymiarze jest adekwatna do wagi i okoliczności popełnionego czynu i , pomimo bardzo trudnej sytuacji materialnej oskarżonej, leży w jej możliwościach płatniczych.
Skład orzekający
Remigiusz Chmielewski
przewodniczący
Małgorzata Tomkiewicz
sprawozdawca
Dariusz Firkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 54 § 3 kks w kontekście osób nieprowadzących legalnej działalności gospodarczej oraz ocena współmierności kary grzywny w kontekście sytuacji materialnej skazanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku legalnej działalności gospodarczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest prawidłowa kwalifikacja prawna czynu i jak sąd odwoławczy może skorygować błąd sądu niższej instancji, uwzględniając jednocześnie sytuację materialną strony.
“Czy można uchylać się od VAT, nie prowadząc firmy? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 885 PLN
grzywna: 200 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VII Ka 84/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 marca 2015 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie w VII Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Remigiusz Chmielewski Sędziowie SSO Małgorzata Tomkiewicz (spr.) SSO Dariusz Firkowski Protokolant st.sekr.sądowy Jolanta Jankowska przy udziale oskarżyciela publicznego- mjr SG Tomasza Chilmanowicza po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2015r. sprawy M. K. oskarżonej o przestępstwo z art. 54§3 kks w zb z art. 65§4 kks w zb z art. 91§4 kks w zw z art. 7§1 kks na skutek apelacji wniesionej przez oskarżoną od wyroku Sądu Rejonowego w Bartoszycach II Wydziału Karnego z dnia 16 grudnia 2014r. sygn. akt II W 5714/14 I.zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że z podstawy prawnej skazania eliminuje art. 54 & 3 kks zaś wymierzoną oskarżonej karę łagodzi do 200 (dwustu)zł.; II.w pozostałym zakresie wyrok ten utrzymuje w mocy; III.kosztami procesu za postępowanie odwoławcze obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE M. K. oskarżona została o to, że w dniu 10 lipca 2014r., w rejonie ul. (...) , w miejscowości B. , pow. (...) , woj. (...) , bez wymaganego zgłoszenia organowi celnemu oraz bez uprzedniego oznaczenia polskimi znakami akcyzy oraz jednostkowymi cenami detalicznymi, uchylając się od opodatkowania przechowywała w bagażu podręcznym wyroby akcyzowe w postaci 46 paczek po 20 sztuk w każdej paczce papierosów różnych marek, będących przedmiotem czynu zabronionego z art. 65 kks , przez co został narażony na uszczuplenie podatek VAT w wysokości 181,00zł., podatek akcyzowy w wysokości 704,00zł. Oraz należność celna w wysokości 30,00zł. - tj. o wykroczenie skarbowe z art. 54 §3 kks w zb. z art. 65 §4 kks w zb. z art. 91 §4 kks w zw. z art. 7 §1 kks . Sąd Rejonowy w Bartoszycach wyrokiem z dnia 16 grudnia 2014r. w sprawie IIW 5714/14 orzekł : I.oskarżoną M. K. uznał za winną popełnienia zarzuconego jej czynu i za to, z mocy art. 54 §3 kks w zb. Z art. 65 §4 kks w zb. Z art. 91 §4 kks w zw. z art. 7 §1 kks , opierając wymiar kary o art. 65 §4 kks w zw. z art. 7 §2 kks , skazał ją na karę 600zł. Grzywny; II.na podstawie art. 49 §1 i2 kks w zw. z art. 29 pkt.1 kks i art. 31 §6 kks orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych w postaci 46 paczek po 20 sztuk w każdej paczce papierosów różnych marek przechowywanych w magazynie depozytowym PSG w B. i zarządził ich zniszczenie; III.na podstawie art. 624 §1 kpk w zw. z art. 113 §1 kks i art. 31 §7 kks zwolnił oskarżoną od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych w całości, w tym od kosztów zniszczenia wyrobów tytoniowych. Od powyższego wyroku nieformalną apelację wniosła oskarżona , zaskarżając przedmiotowe orzeczenie w zakresie rozstrzygnięcia o karze. Wyrokowi temu skarżąca zarzuciła, jak zdaje się to wynikać z kontekstu, rażącą niewspółmierność (surowość) wymierzonej jej kary, polegającą na nie uwzględnieniu przez Sąd I-szej faktu, iż znajduje się ona w bardzo trudnej sytuacji materialnej: samotnie wychowuje dziecko, utrzymuje się jedynie z zasiłku pielęgnacyjnego. Stawiając ten zarzut oskarżona wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez „umorzenie grzywny”. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Apelacja zasługuje na częściowe uwzględnienie. Na wstępie stwierdzić należy, iż Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń zarówno w aspekcie okoliczności stanu faktycznego, jak i winy oskarżonej. Dokonana w tym zakresie analiza materiału dowodowego jest wnikliwa i jasna, w pełni odpowiada dyrektywom określonym w art. 4 kpk a przeprowadzona w oparciu o tę analizę wnioskowanie jest logiczne, zgodne z przesłankami wynikającymi z art. 7 kpk i przekonująco uzasadnione. Ferując wyrok w przedmiotowej sprawie Sąd I-szej instancji nie ustrzegł się jednakże błędu w zakresie przyjętej kwalifikacji prawnej czynu przypisanego M. K. . Uwadze Sądu Rejonowego umknął bowiem fakt, iż czynu z art.54 k.k.s. skutkującego narażeniem na uszczuplenie należnego podatku VAT, może dopuścić się wyłącznie podatnik - a więc osoba prowadząca legalną działalność podlegającą opodatkowaniu, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług . Przepis ten nie ma natomiast zastosowania do czynności sprzecznych z prawem , nawet jeżeli w wyniku ich dokonania powstaje obowiązek uiszczenia należności na rzecz Skarbu Państwa (podatku akcyzowego, cła- zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 9 sierpnia 2012r. IIAKa 111/12, LEX nr 1237245). O ile bowiem, abstrahując nawet od podstawowego stanowiska wg którego przedmiot opodatkowania może stanowić tylko działalność legalna, nigdy zaś sprzeczna z prawem (tak m.in. uchwała SN z 19.07.1973r. w sprawie VI KZP 13/73, OSNKW 1973, nr 9, poz.104), podatkowi nie podlegają takie „czynności które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy”, np. paserstwo (tak wyrok SN z 12.03.1976r. w sprawie VI KZP 47/75, OSNKW 1976, nr 4-5, poz.56). W świetle powyższego, niezgłoszenie dochodów z tego typu czynności nie stanowi naruszenia art.54kks . (tak też T.Grzegorczyk, Komentarz do art.54kks.). Konsekwencją powyższego stała się konieczność modyfikacji w ramach przyjętego wyrokiem czynu przypisanego oskarżonej poprzez wyeliminowanie z kwalifikacji prawnej (podstawy skazania), przepisu art.54 § 3 k.k.s. Powyższa zmiana w odniesieniu do oskarżonej winna znaleźć odzwierciedlenie w wymiarze orzeczonej kary grzywny. Z uwagi na konieczność dokonania wskazanej korekty Sąd Okręgowy uznał , iż orzeczona wobec M. K. grzywna w kwocie 600zł. jest rażąco surowa, tym bardziej, jeśli weźmie się pod uwagę fakt, iż oskarżona jest inwalidką, utrzymującą siebie oraz dziecko jedynie z zasiłku pielęgnacyjnego i alimentów w łącznej wysokości 800 zł. miesięcznie. Mając zatem powyższe na uwadze, dokonano zmiany zaskarżonego wyroku poprzez złagodzenie orzeczonej wobec oskarżonej kary do 200 zł. grzywny ( art. 437 §2 kpk ). Kara w takim wymiarze jest adekwatna do wagi i okoliczności popełnionego czynu i , pomimo bardzo trudnej sytuacji materialnej oskarżonej, leży w jej możliwościach płatniczych. Z uwagi na uwzględnienie apelacji wniesionej na korzyść oskarżonej, kosztami procesu za postepowanie odwoławcze obciążono Skarb Państwa ( art. 636 §1 kpk ).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI