VII Ka 772/25

Sygn. akt VII Ka 772/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 listopada 2025 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie w VII Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Dariusz Firkowski Protokolant: pomoc sekretarza Zuzanna Pietrzak przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Olsztynie Marii Kuleszy-Chaleckiej po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2025 r. sprawy: J. B. ur. (...) w G. , syna Z. i F. z domu N. oskarżonego z art. 178a§1 kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Giżycku II Wydziału Karnego z dnia 26 sierpnia 2025 r., sygn. akt II K 178/25 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę do ponownego rozpoznania Sadowi Rejonowemu w Giżycku przekazuje. FORMULARZ UZASADNIENIA WYROKU SĄDU ODWOŁAWCZEGO (UK 2) UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VII Ka 772/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Giżycku z dnia 26 sierpnia 2025 r., sygn. akt II K 178/25 1.1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.1.3. Granice zaskarżenia 1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☒ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.2.1. Ustalenie faktów 1.2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1.2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1.2.2. Ocena dowodów 1.2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1 Prokurator wyrokowi zarzucił: 1/ błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść poprzez przyjęcie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwolił na przyjęcie, że oskarżony J. B. podczas popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k. znajdował się w stanie nietrzeźwości o stężeniu 1,62 ‰ zawartości alkoholu we krwi, co skutkowało nieorzeczeniem wobec oskarżonego przepadku pojazdu przewidzianym w art. 178a § 5 k.k. w zw. z art. 44b § 1 k.k. i zastosowaniem zasady in dubio pro reo przewidzianej w art. 5 § 2 k.p.k. , podczas gdy w rzeczywistości całokształt przeprowadzonych w sprawie dowodów, w szczególności analiza wyników badan toksykologicznych na zawartość alkoholu we krwi oskarżonego, które są ze sobą zbieżne i wzajemnie się uzupełniają w kontekście innych dowodów nie pozwala na przyjęcie, ze istnieją niedające się usunąć wątpliwości co do wartości stężenia alkoholu we krwi oskarżonego w chwili czynu i skutkować uznaniem, iż stężenie alkoholu we krwi oskarżonego podczas prowadzenia pojazdu mechanicznego wynosiło co najmniej 1,62 ‰ 2/ obrazę przepisów prawa materialnego , a mianowicie art. 178a § 5 k.k. oraz art. 44b § 1 k.k. poprzez nieorzeczenie wobec oskarżonego przepadku pojazdu mechanicznego, podczas gdy z treści wskazanych przepisów obowiązek taki jasno wynika i w powyższym przypadku powinny one znaleźć zastosowanie. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja prokuratora okazała się częściowo zasadna, przy czym w ocenie Sądu Okręgowego z uwagi na faktyczne w niej procedowanie oraz swoiste domniemywanie przez Sąd I instancji faktycznych „intencji” oskarżyciela publicznego co do złożonego wniosku, w niniejszej sprawie zachodziła konieczność wydania wyroku kasatoryjnego Należy bowiem zauważyć, iż zaskarżony wyrok zapadł na posiedzeniu, w skutek uwzględnienia (k. 122) wniosku prokuratora złożonego w trybie art. 335 § 2 k.p.k. , zgodnie z którym prokurator może dołączyć do aktu oskarżenia wniosek o wydanie na posiedzeniu wyroku skazującego i orzeczenie uzgodnionych z oskarżonym kar lub innych środków przewidzianych za zarzucany mu występek, uwzględniających też prawnie chronione interesy pokrzywdzonego, jeżeli okoliczności popełnienia przestępstwa i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości, oświadczenia dowodowe złożone przez oskarżonego nie są sprzeczne z dokonanymi ustaleniami, a postawa oskarżonego wskazuje, że cele postępowania zostaną osiągnięte. Przywołany przepis zatem jednoznacznie wskazuje, iż tego typu wniosek prokuratora może być złożony jedynie wtedy, gdy okoliczności popełnienia przestępstwa i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości a oświadczenia dowodowe złożone przez oskarżonego nie są sprzeczne z dokonanymi ustaleniami. Przyjmuje się, iż przesłanka braku wątpliwości musi obejmować (oprócz wskazanych kwestii sprawstwa) ponadto wszystkie inne okoliczności, od których w ogóle uzależnione jest poniesienie odpowiedzialności karnej (wyrok SN z 19.04.2011 r., IV KK 91/11, LEX nr 794518) Tymczasem w niniejszej sprawie zdaje się wynikać, że Sąd I instancji z jednej strony uwzględnił wniosek prokuratora i przyjął możliwość wyrokowania na posiedzeniu tj, bez przeprowadzenia rozprawy. Jednakże z drugiej strony przyjął, iż w sprawie istnieją rzekomo wątpliwości co do okoliczności popełnienia przez oskarżonego zarzucanego mu czynu w zakresie wysokości stanu nietrzeźwości oskarżonego w chwili czynu i stosując zasadę in dubio pro reo zmienił opis czynu i przyjęte w nim stężenie stanu nietrzeźwości oskarżonego, zaniżając je z przyjętych w akcie oskarżenia wartości 1,62 ‰, 1,46 ‰, oraz 1,3 5‰ do „środkowej” wartości 1,46‰; w uzasadnieniu faktycznie dowolnie wskazano, że prokurator rzekomo odrzucił najwyższy wynik badania na trzeźwość - k. 129 odw. Powyższe zaś ustalenie, jak słusznie podniósł prokurator, miało wpływ na brak orzeczenia o przepadku określonego w przepisie art. 44b § 1 k.k. , który to przepadek, zgodnie z art. 178a § 5 k.k. orzeka się tylko w sytuacji, gdy zawartość alkoholu w organizmie sprawcy przestępstwa określonego w § 1 była niższa niż 1,5 promila we krwi lub 0,75 mg/dm 3 w wydychanym powietrzu albo nie prowadziła do takiego stężenia. W orzecznictwie podkreśla się, że Sąd orzekając bez rozprawy jest zobowiązany do zbadania wniosku prokuratora pod względem formalnym, przeanalizowania przesłanek wymienionych w art. 335 § 2 k.p.k. , jeśli wniosek został złożony na tej podstawie oraz skontrolowania zgodności propozycji zawartych we wniosku z przepisami obowiązującego prawa materialnego. Kontrola Sądu odnosi się nie tylko do zasadniczej kwestii sprawstwa czynu przez określoną osobę, ale do wszystkich istotnych okoliczności jego popełnienia, w tym mających znaczenie dla jego oceny prawnej - między innymi przyjętej kwalifikacji prawnej. (zob.: Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2021 r., IV KK 334/21, Lex nr 3520694). Fakt zawarcia „porozumienia” pomiędzy prokuratorem a oskarżonym, którego skutkiem jest złożenie wniosku o wydanie wyroku bez przeprowadzania rozprawy, nie zwalnia bowiem sądu z realizacji ciążących na nim obowiązków. Niezgodność wniosku złożonego w trybie art. 335 § 2 k.p.k. z wymaganiami procesowymi bądź z obowiązującym prawem materialnym pociąga za sobą, stosownie do art. 343 § 7 k.p.k. , konieczność rozpoznania sprawy na zasadach ogólnych, chyba że zgodnie z art. 343 § 3 k.p.k. sąd uzależni uwzględnienie wniosku od dokonania w nim przez prokuratora wskazanej przez siebie zmiany, zaakceptowanej przez oskarżonego (vide: wyrok SN z 24.01.2019 r., II KK 10/19, LEX nr 2610286). W sytuacji zatem, w której Sąd I instancji w istocie uznał, iż okoliczności popełnienia czynu w zakresie stanu nietrzeźwości oskarżonego w chwili czynu budzą wątpliwości, tj. w przypadku stwierdzenia przez Sąd braku podstaw do uwzględnienia wniosku prokuratora w takim kształcie, w jakim został on złożony, Sąd Rejonowy w Giżycku, zgodnie z treścią art. 343 § 7 k.p.k. winien był rozpoznać sprawę na zasadach ogólnych, czego zaniechał. Już tylko ta okoliczność rodziła konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Odnosząc się zaś do drugiego z zarzutów apelacji stwierdzić należy, iż z uwagi na zmieniony przez Sąd opis czynu przypisanego oskarżonemu, Sąd ostatecznie nie dopuścił się obrazy prawa materialnego w zakresie nieorzeczenia obligatoryjnego przepadku pojazdu mechanicznego. Zgodnie z art. 178a § 5 k.k. , w razie popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. Sąd ma obowiązek orzec przepadek pojazdu mechanicznego prowadzonego przez sprawcę w ruchu lądowym, chyba że zawartość alkoholu w organizmie sprawcy była niższa niż 1,5 promila we krwi lub 0,75 mg/dm 3 w wydychanym powietrzu albo nie prowadziła do takiego stężenia. Skoro zatem Sąd I instancji przyjął niższą wartość stanu nietrzeźwości oskarżonego przepadek ten nie był obligatoryjny. Jednak, jak już wyżej wskazano, te ustalenia Sądu nastąpiły wbrew treści art. 335 § 2 k.p.k. Analiza akt przedmiotowego postępowania, w tym aktu oskarżenia oraz wniosku prokuratora złożonego w trybie art. 335 § 2 k.p.k. wskazuje, iż obraza taka mogłaby rzeczywiście nastąpić, gdyby Sąd Rejonowy w Giżycku, postępując zgodnie z 343 § 6 k.p.k. w pełni zaakceptował uzgodnienia organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze z podejrzanym, w ramach których doszło do ustalenia wymiaru kary oraz środków karnych za zarzucany J. B. czyn. Należy bowiem zauważyć, że choć toku postępowania przygotowawczego zabezpieczono na poczet przepadku pojazd mechaniczny, którym poruszał się oskarżony, to uzgodnienia zawarte między prokuratorem a oskarżonym nie obejmowały jego orzeczenia. Choćby zatem z tego powodu wniosek prokuratora powinien być albo skorygowany art. 343 § 3 k.p.k. lub nie uwzględniony, a sprawa skierowana do rozpoznania na zasadach ogólnych art. 343 § 7 k.p.k. W konsekwencji powyższych uchybień koniecznym stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Giżycku do ponownego rozpoznania ( art. 437 § 1 i 2 k.p.k. ), albowiem dla zachowania prawa stron do instancyjnej kontroli orzeczeń nie byłoby zasadnym, aby rozstrzygnięcie w zakresie przepadku pojazdu zapadało w przedstawionych okolicznościach w Sądzie II instancji. Zauważyć przy tym należy, że Sądowi Okręgowemu orzekającemu w niniejszej sprawie znane jest orzecznictwo Sądu Najwyższego co do możliwości wydania wyroku o charakterze reformatoryjnym w sprawie rozstrzyganej konsensualnie. Jednakże z uwagi na wskazane okoliczności a przede wszystkim wprost wyrażone na posiedzeniu w dniu 26 sierpnia 2025 r. stanowisko oskarżonego co do treści i zakresu wniosku (prokurator na posiedzeniu nie był obecny) – k. 122, uznano, że orzekanie w zakresie przepadku pojazdu winno być oparte na niebudzących ustaleniach faktycznych i stanowczym odniesieniu się do powyższego przez oskarżonego, tym bardziej, że przepis art. 178a§5 zdanie drugie kpk przewiduje możliwość odstąpienia od przepadku. Wniosek o zmianę zaskarżonego orzeczenia w zakresie przypisanego oskarżonemu czynu poprzez uznanie, iż w chwili prowadzenia pojazdu mechanicznego znajdował się on w stanie nietrzeźwości o wartości co najmniej 1,62 ‰ oraz orzeczenie przepadku zabezpieczonego pojazdu mechanicznego V. (...) o nr rej. (...) w pozostałym zakresie pozostawiając zaskarżony wyrok bez zmian. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Z podanych wyżej przyczyn brak było podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia i do orzeczenia przepadku wskazanego pojazdu mechanicznego w instancji odwoławczej. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 1.5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 0.1.1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 1.5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☒ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Wobec powołanych wyżej okoliczności Sąd Okręgowy wyrok Sądu Rejonowego w Giżycku II Wydziału Karnego z dnia 26 sierpnia 2025 r., sygn. akt II K 178/25 uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sadowi Rejonowemu w Giżycku albowiem konieczne jest przeprowadzenie przewodu sądowego w całości. W przypadku bowiem braku akceptacji przez oskarżonego zmodyfikowanego wniosku Sąd meriti powinien postąpić zgodnie z art. 347 § 7 zd. drugie k.p.k. , rozważając na rozprawie wszystkie aspekty sprawstwa oskarżonego, w tym ewentualnie okoliczności dotyczące stanu jego nietrzeźwości w chwili czynu, a następnie dokonać doboru właściwej sankcji karnej, w tym w zakresie przepadku pojazdu mechanicznego, mając na uwadze poprawność materialnoprawną. 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Przy ponownym rozpoznaniu Sąd Rejonowy powinien uwzględnić wszystkie podniesione wyżej okoliczności. 1.5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z  wyroku Przytoczyć okoliczności 7. PODPIS 1.1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Rejonowego w Giżycku z dnia 26 sierpnia 2025 r., sygn. akt II K 178/25 1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☒ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana