VII Ka 658/14

Sąd Okręgowy w OlsztynieOlsztyn2014-09-10
SAOSKarnewykroczenia drogoweŚredniaokręgowy
wykroczenieprawo drogowekolizjaodpowiedzialność karnasąd okręgowyapelacjagrzywnaruch drogowy

Sąd Okręgowy złagodził karę grzywny za wykroczenie drogowe z 800 zł do 400 zł, eliminując z podstawy prawnej przepis dotyczący odjechania z miejsca zdarzenia bez udzielenia danych, uznając go za nieadekwatny do sytuacji.

Obwiniony H.M. został skazany przez Sąd Rejonowy za wykroczenie drogowe polegające na spowodowaniu kolizji i odjechaniu z miejsca zdarzenia, a także za nieudzielenie informacji policjantowi. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, utrzymał w mocy skazanie za spowodowanie kolizji i nieudzielenie informacji policjantowi, jednak wyeliminował z podstawy prawnej przepis dotyczący odjechania z miejsca zdarzenia bez udzielenia danych, uznając, że nie doszło do naruszenia tego przepisu. Kara grzywny została złagodzona z 800 zł do 400 zł ze względu na trudną sytuację materialną obwinionego.

Sąd Okręgowy w Olsztynie rozpoznał apelację obwinionego H.M. od wyroku Sądu Rejonowego, który skazał go za wykroczenie z art. 86 § 1 kw (stworzenie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym) w związku z art. 23 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym oraz art. 97 kw w związku z art. 44 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym (odjechanie z miejsca zdarzenia), a także za wykroczenie z art. 65 § 2 kw (nieudzielenie informacji funkcjonariuszowi Policji). Sąd Rejonowy orzekł karę grzywny w wysokości 800 zł. Sąd Okręgowy, analizując apelację, uznał ją za zasadną jedynie w zakresie dotyczącym czynu z art. 97 kw w zw. z art. 44 ust. 1 pkt 4 PRD. Sąd Okręgowy stwierdził, że zachowanie obwinionego nie wyczerpało znamion wykroczenia z tego przepisu, ponieważ nie padło żądanie udzielenia danych, a sam przepis w swojej redakcji jest jednoznaczny. W pozostałym zakresie, dotyczącym spowodowania zagrożenia w ruchu drogowym i nieudzielenia informacji policjantowi, sąd uznał ustalenia Sądu Rejonowego za prawidłowe. Biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną obwinionego, sąd złagodził wymierzoną karę grzywny z 800 zł do 400 zł. Kosztami postępowania odwoławczego obciążono Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zachowanie obwinionego nie wyczerpało znamion wykroczenia z art. 44 ust. 1 pkt 4 PRD, ponieważ przepis ten wymaga aktywnego żądania udzielenia danych, a samo odjechanie bez takiego żądania nie jest wykroczeniem.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy zinterpretował art. 44 ust. 1 pkt 4 PRD w sposób dosłowny, wskazując, że odpowiedzialność na jego podstawie powstaje tylko wtedy, gdy kierujący nie udzieli danych na żądanie uczestnika wypadku. W sytuacji braku takiego żądania, odjechanie z miejsca zdarzenia może być co najwyżej naruszeniem innych przepisów, np. ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku sądu niższej instancji

Strona wygrywająca

H. M. (obwiniony)

Strony

NazwaTypRola
H. M.osoba_fizycznaobwiniony

Przepisy (12)

Główne

kw art. 86 § § 1

Kodeks wykroczeń

Stworzenie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

PRO art. 23 § ust. 1 pkt 1

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Obowiązek zachowania bezpiecznego odstępu przy wymijaniu.

kw art. 65 § § 2

Kodeks wykroczeń

Niestawienie się na wezwanie lub nieudzielenie informacji funkcjonariuszowi.

Pomocnicze

kw art. 97

Kodeks wykroczeń

Naruszenie przepisów o ruchu pojazdów.

PRO art. 44 § ust. 1 pkt 4

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Obowiązek udzielenia danych po zdarzeniu drogowym. Sąd Okręgowy wyeliminował ten przepis z podstawy skazania, uznając, że nie został naruszony w kontekście braku żądania udzielenia danych.

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

Dyrektywy oceny dowodów.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 437 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Możliwość zmiany lub uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy.

k.p.w. art. 119

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Koszty postępowania.

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zwolnienie od kosztów.

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Koszty postępowania odwoławczego.

u.u.o. art. 16 § ust. 2

Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych

Obowiązek udzielenia danych uczestnikowi zdarzenia objętego ubezpieczeniem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwa kwalifikacja prawna czynu z art. 97 kw w zw. z art. 44 ust. 1 pkt 4 PRD, gdyż nie padło żądanie udzielenia danych. Nadmierna surowość kary grzywny w kontekście trudnej sytuacji materialnej obwinionego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty apelacji dotyczące błędnych ustaleń faktycznych i niewłaściwej oceny dowodów w zakresie czynów z art. 86 § 1 kw i art. 65 § 2 kw.

Godne uwagi sformułowania

eliminuje z podstawy prawnej art. 97 kw w zw. z art.44 ust.1 pkt. 4 PRO wymierzoną obwinionemu karę łagodzi do 400 (czterystu) zł. grzywny zachowanie obwinionego nie wyczerpało dyspozycji art.44 ust.1 pkt. 4 PRD grzywna w kwocie 800zł. wymierzona przez Sąd Rejonowy jest karą nadmiernie surową kara adekwatna do wagi i okoliczności popełnionych czynów oraz uwzględniająca sytuację materialną obwinionego jest kara 400 zł.

Skład orzekający

Małgorzata Tomkiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 44 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym w kontekście obowiązku udzielania danych po zdarzeniu drogowym oraz ocena adekwatności kary grzywny w kontekście sytuacji materialnej sprawcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku żądania udzielenia danych po zdarzeniu drogowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak sąd odwoławczy może zmienić kwalifikację prawną czynu i złagodzić karę, uwzględniając zarówno literalne brzmienie przepisów, jak i sytuację materialną sprawcy.

Sąd złagodził karę za kolizję drogową: kluczowe było żądanie danych!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VII Ka 658/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 września 2014 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie w VII Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Małgorzata Tomkiewicz Protokolant st.sekr.sądowy Rafał Banaszewski przy udziale oskarżyciela publ- sierż. szt. Agnieszki Szlachtowicz-Pelawskiej po rozpoznaniu w dniu 10 września 2014r. sprawy H. M. obwinionego o wykroczenie z art. 86§1 kw w zw z art. 23 ust 1 pkt 1 Ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 97 kw w zw z art. 44 ust 1 pkt 4 Ustawy Prawo o ruchu drogowym , art. 65§2 kw na skutek apelacji wniesionej przez obwinionego od wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie IX Wydziału Karnego z dnia 4 czerwca 2014r. sygn. akt IX W 1120/14 I.zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że z podstawy prawnej skazania eliminuje art. 97 kw w zw. z art.44 ust.1 pkt.4 Ustawy Prawo o ruchu drogowym zaś wymierzoną obwinionemu karę łagodzi do 400 (czterystu) zł. grzywny; II.w pozostałym zakresie wyrok ten utrzymuje w mocy; III.kosztami procesu za postępowanie odwoławcze obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE H. M. obwiniony został o to, że : 1.w dniu 18 grudnia 2013r.o godz.8.45 na drodze nr (...) B. - R. gm. S. kierując pojazdem marki C. o nr rej. (...) wykonując manewr wymijania z pojazdem marki A. o nr rej. (...) nie zachował bezpiecznego odstępu od wymijanego pojazdu w wyniku czego doprowadził do zderzenia się pojazdów lewymi lusterkami, czym stworzył zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym a następnie odjechał z miejsca zdarzenia -tj. o wykroczenie z art.86 &1 kw w zw. z art.23 ust.1 pkt.1 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 97 kw w zw. z art. 44 ust.1 pkt.4 ustawy Prawo o ruchu drogowym ; 2.w dniu 18 grudnia 2013r. około godz.9.30 w miejscowości (...) gm. S. wbrew obowiązkowi nie udzielił funkcjonariuszowi Policji upoważnionemu z mocy ustawy do legitymowania informacji co do tożsamości własnej oraz nie okazał dokumentów pojazdu marki C. o nr rej. (...) oraz prawa jazdy -tj. o wykroczenie z art.65 &2 kw. Sąd Rejonowy w Olsztynie wyrokiem z dnia 4 czerwca 2014r. w sprawie IXW 1120/14 orzekł : I.obwinionego H. M. uznał za winnego popełnienia zarzuconych mu czynów z art. 86 & 1 kw w zw. z art. 23 ust.1 pkt.1 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 97 kw w zw. z art. 44 ust.1 pkt.4 ustawy Prawo o ruchu drogowym i z art. 65 & 2 kw i za to, na podstawie art. 86 & 1 kw w zw. z art. 9 & 2 kw skazał go na karę 800zł. grzywny; II.na podstawie art. 624 & 1 kpk w zw. z art. 119 kpw zwolnił obwinionego od kosztów postępowania i opłaty. Apelację od powyższego wyroku wniósł obwiniony, zaskarżając przedmiotowe orzeczenie w całości. Wyrokowi temu skarżący zarzucił – jak zdaje się wynikać z kontekstu- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść a polegający na niezasadnym przypisaniu mu winy w zakresie zarzuconych czynów podczas gdy, jak twierdzi skarżący, czynów tych on nie popełnił. Zarzucił również naruszenie przepisów procedury polegające na dokonaniu niepełnej i nieprawidłowej oceny dowodów. Stawiając te zarzuty H. M. wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie go od popełnienia zarzuconych mu wykroczeń. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Apelacja zasługuje na uwzględnienie w zakresie zarzutu dotyczącego czynu z art. 97 kw w zw. z art.44 ust.1 pkt. 4 PRO, w pozostałej części jest ona nietrafna. Na wstępie stwierdzić należy, iż w odniesieniu do wykroczeń określonych w art. 86 & 1 kw i art. 65 & 2 kw Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń zarówno w aspekcie okoliczności stanu faktycznego, winy oraz kwalifikacji prawnej przedmiotowych czynów. Dokonana w tym zakresie analiza materiału dowodowego jest wnikliwa i jasna, odpowiada dyrektywom określonym w art. 4 kpk a przeprowadzone w oparciu o tę analizę wnioskowanie jest logiczne, zgodne z przesłankami wynikającymi z art. 7 kpk i przekonująco uzasadnione. Apelacja w tym zakresie nie wskazuje na żadne okoliczności, które nie byłyby przedmiotem uwagi Sądu Rejonowego i nie zawiera też takiej, merytorycznej argumentacji, która wnioskowanie tego Sądu mogłaby skutecznie podważyć. W istocie swej sprowadza się ona do powtórzenia twierdzeń podnoszonych przez obwinionego w postępowaniu jurysdykcyjnym a sprowadzających się do tezy, iż nie popełnił on zarzucanych mu wykroczeń zaś zeznania kierującej A. oraz funkcjonariuszy Policji są kłamliwe, spreparowane i zmierzają jedynie do bezpodstawnego obciążenia go. Odnosząc się do powyższych zarzutów stwierdzić należy, iż materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie nie daje żadnych podstaw do stwierdzenia, iż zeznania funkcjonariuszy D. C. i Z. S. oraz pokrzywdzonej N. B. miały charakter intrygi wymierzonej przeciwko H. M. . Wbrew przekonaniom skarżącego w sprawie tej nie ma żadnych racjonalnych dowodów, które mogłyby świadczyć o tym, że wymienieni Policjanci mogliby by być osobiście zainteresowani w bezpodstawnym obciążaniu obwinionego, podobnie jak i nie ma żadnych przesłanek, które mogłyby świadczyć o tym, że N. B. celowo i fałszywie obwiniła H. M. za czyn, którego ten nie popełnił. . O tym, że zeznania wymienionych osób są wiarygodne przekonująco świadczy to, iż zeznania te korespondują z faktem, iż na zewnętrznym lusterku pojazdu obwinionego ujawniono uszkodzenia korespondujące z uszkodzeniami lusterka pojazdu N. B. . Trudno przy tym dać wiarę zapewnieniom obwinionego, że uszkodzenie to powstało w innym czasie i w innych okolicznościach, skoro zarysowania stwierdzone na lusterku samochodu obwinionego były świeże, a w dodatku, na jego obudowie stwierdzono ślady naniesionego lakieru odpowiadającego lakierowi z obudowy lusterka pokrzywdzonej. Co istotne przy tym, teza, jakoby owe uszkodzenie stwierdzone na lusterku obwinionego powstało w wyniku kolizji mającej miejsce w październiku-listopadzie, którą to kolizję obwiniony miał zgłosić telefonicznie w KP w O. , nie jest przekonująca w świetle faktu, że – jak wynika to informacji KP w O. - takiego zgłoszenia nie zarejestrowano (k.54). Jeśli zatem weźmie się pod uwagę wymowę zeznań wskazanych świadków, w tym także osób towarzyszących N. B. , jak również dowody w postaci śladów uszkodzeń obu pojazdów, to nie sposób uznać, aby wszystkie te dowody w sposób oczywisty wskazujący na winę obwinionego, pojawiły się jedynie w wyniku jakiejś zmowy, tym bardziej, że funkcjonariusze oraz pokrzywdzona N. B. nie znali się wcześniej a ich spotkanie na drodze miało charakter przypadkowy. Zachowanie obwinionego stanowiło zatem naruszenie art. 86 & 1 kw i art. 65 & 2 kw, jednakże – wbrew tezie przyjętej zarówno w kwalifikacji prawnej czynu zarzuconego, jak i przypisanego H. M. - nie wyczerpało dyspozycji art.44 ust.1 pkt. 4 PRD. W odniesieniu do tego przepisu przede wszystkim zauważyć należy, że w tym zakresie już sam opis czynu nie przystaje do przyjętej kwalifikacji prawnej. „Odjechanie z miejsca zdarzenia” nie jest bowiem samo w sobie jakimkolwiek naruszeniem prawa. Dyspozycję art. 44 ust.1 pkt. 4 PRD kierowca narusza wszak dopiero wówczas, gdy odjeżdża z miejsca zdarzenia bez spełnienia określonych w tym przepisie obowiązków. Abstrahując jednakże od tego, że wskazany opis czynu nie zawiera kompletu znamion, które wskazywałyby na zaistnienie wykroczenia określonego w omawianym przepisie podkreślić należy, iż odpowiedzialności wynikającej z naruszenia art.44 ust.1 pkt.4 PRD podlega jedynie ten kierujący pojazdem, który nie udzieli swoich danych personalnych, danych personalnych właściciela pojazdu oraz danych dotyczących zakładu ubezpieczeń na żądanie osoby uczestniczącej w wypadku. Redakcja wskazanego przepisu może rodzić wątpliwości co do tego, czy zawężanie zakresu obowiązków określonych w tej normie jest słuszne , jednakże nie zmienia to faktu, że brzmienie tego przepisu w swej warstwie redakcyjnej jest jednoznaczne. W świetle dyrektyw wykładni językowej trudno byłoby obronić tezę, że żądanie osoby uczestniczącej w wypadku istnieje zawsze bez względu na to, czy zostanie ono wyartykułowane czy nie. W aktualnym stanie prawnym, odjechanie z miejsca zdarzenia bez podania stosownych danych, w sytuacji, gdy żądanie podania owych danych nie padło, stanowi jedynie- jak wydaje się- naruszenie art. 16 ust.2 ustawy z 22.05.2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych. Ten przepis bowiem nakłada na kierowcę uczestniczącego w zdarzeniu objętym ubezpieczeniem obowiązkowym wymóg udzielenia stosownych danych, nie uzależniając jednakże tej powinności od jakiegokolwiek uprzedniego żądania. Mając zatem powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy wyeliminował z podstawy prawnej skazania H. M. art. 97 kw i art. 44 ust.1 pkt.4 PRO uznając, iż zachowanie obwinionego nie wyczerpało znamion wykroczenia w tym zakresie. Biorąc natomiast pod uwagę bardzo trudną sytuację materialną H. M. , który utrzymuje się z renty w kwocie 1.500zł. miesięcznie, przy czym ma on na utrzymaniu chorą żonę ( pobierającą rentę w wysokości zaledwie 800zł.) i studiującą córkę, w ocenie Sądu Okręgowego grzywna w kwocie 800zł. wymierzona przez Sąd Rejonowy jest karą nadmiernie surową. Karą adekwatną do wagi i okoliczności popełnionych czynów oraz uwzględniającą sytuację materialną obwinionego jest kara 400 zł. Z tych zatem względów zaskarżóny wyrok zmieniono jak w części dyspozytywnej orzeczenia, w pozostałym zakresie orzeczenie to jako prawidłowe i słuszne utrzymano w mocy ( art. 437 & 2 kpk ). Z uwagi na uwzględnienie apelacji wniesionej na korzyść obwinionego, kosztami procesu za postępowanie odwoławcze obciążono Skarb Państwa ( art. 636 & 1 kpk w zw. z art. 119 kpw ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI