VII Ka 657/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Olsztynie rozpoznał sprawę z oskarżenia prywatnego M. B. (1) przeciwko U. G., oskarżonej o czyn z art. 212 § 1 kk (zniesławienie). Sąd Rejonowy w O. wyrokiem z dnia 30 lipca 2020 roku umorzył postępowanie karne wobec oskarżonej, uznając, że czyn wyczerpuje znamiona art. 212 § 1 kk, ale jego społeczna szkodliwość jest znikoma (art. 17 § 1 pkt 3 kpk w zw. z art. 1 § 2 kk). Apelację od tego wyroku wniósł pełnomocnik oskarżyciela prywatnego, zarzucając obrazę prawa materialnego poprzez błędną ocenę społecznej szkodliwości czynu jako znikomej. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, stwierdził, że nie mogła ona odnieść zamierzonego skutku. Sąd odwoławczy zauważył wadę formalną w rozstrzygnięciu o kosztach procesu przez sąd pierwszej instancji, który obciążył nimi oskarżyciela prywatnego, podczas gdy zgodnie z art. 629 kpk w zw. z art. 632 pkt 1 kpk, w przypadku umorzenia postępowania z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu, koszty procesu ponosi oskarżony. Jednakże, z uwagi na zakres zaskarżenia wyroku, który nie obejmował rozstrzygnięcia o kosztach, sąd odwoławczy nie mógł z urzędu naprawić tej wady. Przechodząc do meritum, sąd odwoławczy nie zgodził się ze skarżącym, że społeczna szkodliwość czynu oskarżonej była wyższa niż znikoma. Analizując treść opinii psychologicznej, która stanowiła podstawę oskarżenia, sąd uznał, że zawierała ona subiektywne oceny i wykraczała poza standard opiniowania psychologicznego, nie dostarczając podstaw do ustalenia faktów. Sąd podkreślił, że szkoda wyrządzona przez oskarżoną nie mogła być większa od subminimalnej, a jej motywacja nie zasługiwała na potępienie. Wnioski biegłych specjalistów z innej sprawy, dotyczące ograniczenia władzy rodzicielskiej, również nie potwierdzały większej szkody. W związku z tym, sąd odwoławczy uznał ustalenia sądu pierwszej instancji za prawidłowe i utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 636 § 1 i 3 kpk, obciążając nimi oskarżyciela prywatnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia znikomej społecznej szkodliwości czynu w kontekście zniesławienia, a także kwestie proceduralne dotyczące kosztów procesu w sprawach z oskarżenia prywatnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i opinii psychologicznej. Kwestia kosztów procesu jest istotna, ale sąd odwoławczy nie mógł jej naprawić z powodu ograniczonego zakresu zaskarżenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy czyn oskarżonej o zniesławienie, polegający na zawarciu w opinii psychologicznej nieprawdziwego zarzutu, charakteryzuje się znikomą społeczną szkodliwością?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, czyn oskarżonej charakteryzuje się znikomą społeczną szkodliwością, co uzasadnia umorzenie postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opinia psychologiczna była subiektywna, wykraczała poza standardy i nie dostarczała podstaw do ustalenia faktów. Szkoda wyrządzona przez oskarżoną nie była większa od subminimalnej, a jej motywacja nie zasługiwała na potępienie. Dodatkowo, inne postępowanie dotyczące władzy rodzicielskiej nie potwierdzało większej szkody.
Kto ponosi koszty procesu w przypadku umorzenia postępowania karnego z oskarżenia prywatnego z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Koszty procesu ponosi oskarżony, zgodnie z art. 629 kpk w zw. z art. 632 pkt 1 kpk.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji błędnie obciążył kosztami oskarżyciela prywatnego, nie stosując wyjątku od zasady przewidzianej w art. 632 pkt 1 kpk, który wynika z art. 629 kpk. Jednakże, z uwagi na zakres zaskarżenia, sąd odwoławczy nie mógł naprawić tej wady.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. (1) | osoba_fizyczna | oskarżyciel prywatny |
| U. G. | osoba_fizyczna | oskarżona |
Przepisy (17)
Główne
k.k. art. 212 § 1
Kodeks karny
Zniesławienie.
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie postępowania z powodu braku społecznej szkodliwości czynu.
k.p.k. art. 629
Kodeks postępowania karnego
Koszty procesu w sprawach z oskarżenia prywatnego przy umorzeniu postępowania.
Pomocnicze
k.k. art. 1 § 2
Kodeks karny
Uznanie, że czyn nie jest przestępstwem z powodu znikomej społecznej szkodliwości.
k.k. art. 216 § 1
Kodeks karny
Zniewaga (wspomniane w opisie czynu, ale nie będące podstawą umorzenia).
k.p.k. art. 425 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakres apelacji.
k.p.k. art. 425 § 2
Kodeks postępowania karnego
Zakres apelacji.
k.p.k. art. 444
Kodeks postępowania karnego
Zakres apelacji.
k.p.k. art. 632 § 1
Kodeks postępowania karnego
Koszty procesu w sprawach z oskarżenia prywatnego.
k.p.k. art. 437 § 2
Kodeks postępowania karnego
Możliwość zmiany wyroku przez sąd odwoławczy.
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
Zmiana wyroku na niekorzyść oskarżonego.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Ocena dowodów przez sąd.
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
Utrzymanie wyroku w mocy.
k.p.k. art. 438 § 3
Kodeks postępowania karnego
Obraza prawa materialnego.
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
Koszty postępowania odwoławczego.
k.p.k. art. 636 § 3
Kodeks postępowania karnego
Koszty postępowania odwoławczego.
k.p.k. art. 66 § 1
Kodeks postępowania karnego
Warunki warunkowego umorzenia postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Społeczna szkodliwość czynu oskarżonej jest znikoma. • Opinia psychologiczna była subiektywna i nie stanowiła podstawy do ustalenia faktów. • Szkoda wyrządzona przez oskarżoną nie była większa od subminimalnej.
Odrzucone argumenty
Społeczna szkodliwość czynu oskarżonej nie jest znikoma i powinna uzasadniać warunkowe umorzenie postępowania. • Należy uwzględnić charakter naruszonego dobra (godność), użycie określenia zniesławiającego przez osobę zaufania publicznego, rozmiar szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu.
Godne uwagi sformułowania
"w piśmie z dnia 27 czerwca 2019 roku, w celu poniżenia M. B. (1) w opinii publicznej, zawarła w nim nieprawdziwy zarzut, że zachowuje się nadal agresywnie w stosunku do żony, jak klasyczny sprawca przemocy domowej" • "społeczna szkodliwość czynu jest znikoma" • "kosztami procesu ponosi: w sprawach z oskarżenia prywatnego – oskarżyciel prywatny" • "Oczywistość tego uchybienia jest niepodważalna" • "nie sposób zgodzić się ze skarżącym by społeczna szkodliwość czynu oskarżonej była „nieznacznie podwyższona", w stopniu uzasadniającym spełnienie jednego z warunków z art. 66 § 1 kk" • "wystarczyło by oskarżona w sposób profesjonalny, uciekając od połączenia konkretnej osoby ze skutkiem w postaci symptomów przemocowych u osoby przez siebie badanej psychologicznie, sformułowała wnioski poddające się merytorycznej kontroli, żeby odrzucić jakąkolwiek możliwość uznania jej zachowania za bezprawne w kontekście normy art. 212 § 1 kk"
Skład orzekający
Leszek Wojgienica
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia znikomej społecznej szkodliwości czynu w kontekście zniesławienia, a także kwestie proceduralne dotyczące kosztów procesu w sprawach z oskarżenia prywatnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i opinii psychologicznej. Kwestia kosztów procesu jest istotna, ale sąd odwoławczy nie mógł jej naprawić z powodu ograniczonego zakresu zaskarżenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy zniesławienia i oceny społecznej szkodliwości czynu, co jest interesujące z perspektywy prawa karnego. Dodatkowo, porusza kwestię błędów proceduralnych w zakresie kosztów procesu.
“Czy opinia psychologiczna może być podstawą oskarżenia o zniesławienie? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.