Orzeczenie · 2019-12-23

VII Ka 436/19

Sąd
Sąd Okręgowy w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2019-12-23
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniaokręgowy
przywłaszczenieumowa przewłaszczenia na zabezpieczeniekredyt samochodowyzabezpieczeniespółka z o.o.aportapelacjapostępowanie karne

Sąd Okręgowy w Olsztynie rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego M. G. (1) od wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie, którym został skazany za przywłaszczenie pojazdu na szkodę (...) Bank S.A. Obrońca zarzucił m.in. obrazę przepisów postępowania, błąd w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie zasady skargowości. Sąd Okręgowy uznał wszystkie zarzuty apelacji za bezzasadne. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, a ustalenia faktyczne nie budziły wątpliwości. Sąd odwoławczy podkreślił, że kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, iż oskarżony, zbywając w dniu 8 lipca 2013 r. udziały w spółce (...) Sp. z o.o. (której aportem wniósł udział w pojeździe R. (...) ), działał wbrew postanowieniom umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie z dnia 13 stycznia 2011 r. Zgodnie z umową, w przypadku niedotrzymania warunków spłaty kredytu, na Bank przechodziło pozostałe udziały w pojeździe, a oskarżony nie mógł rozporządzać swoim udziałem bez zgody Banku. Sąd uznał, że oskarżony, wiedząc o tych postanowieniach i zaprzestając spłaty kredytu, przywłaszczył mienie należące już do Banku. W związku z tym, kwestia doręczenia wypowiedzenia umowy i wezwania do zwrotu pojazdu z dnia 11 października 2013 r. nie miała decydującego znaczenia dla oceny winy oskarżonego. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając go za zgodny z prawem. Jednocześnie, na podstawie art. 624 § 1 kpk w zw. z art. 634 kpk, zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, biorąc pod uwagę jego bezrobotność i konieczność utrzymania małoletniej córki.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja zasady skargowości w kontekście zmiany opisu czynu oraz kwalifikacja prawna przywłaszczenia mienia zabezpieczającego kredyt.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z umową przewłaszczenia na zabezpieczenie i zbyciem udziałów w spółce.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zbycie udziałów w spółce, której aportem wniesiono pojazd będący zabezpieczeniem kredytu, stanowi przywłaszczenie w rozumieniu art. 284 § 2 k.k., nawet jeśli umowa kredytu nie została wypowiedziana?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zbycie udziałów w spółce, której aportem wniesiono pojazd będący zabezpieczeniem kredytu, stanowi przywłaszczenie, jeśli nastąpiło wbrew postanowieniom umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie i w sytuacji zaprzestania spłaty kredytu, nawet jeśli umowa nie została formalnie wypowiedziana.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że oskarżony, zbywając udziały w spółce posiadającej pojazd, działał wbrew umowie przewłaszczenia na zabezpieczenie, która w przypadku niedotrzymania warunków spłaty kredytu przenosiła własność pojazdu na bank. Oskarżony, wiedząc o tych postanowieniach i zaprzestając spłaty, przywłaszczył mienie należące już do banku.

Czy zmiana opisu czynu w zakresie daty popełnienia i podmiotu pokrzywdzonego w wyroku skazującym w stosunku do aktu oskarżenia narusza zasadę skargowości i prawo do obrony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zmiana opisu czynu w zakresie daty popełnienia i podmiotu pokrzywdzonego nie narusza zasady skargowości, jeśli zachodzi tożsamość czynu wyznaczona faktycznymi ramami zdarzenia, a sąd nie zmienia miejsca popełnienia przestępstwa.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy wyjaśnił, że granice oskarżenia wyznacza zdarzenie historyczne, a nie opis czynu czy kwalifikacja prawna w akcie oskarżenia. Zmiana daty popełnienia czynu i podmiotu pokrzywdzonego nie stanowi wyjścia poza granice oskarżenia, jeśli zachowana jest tożsamość czynu pod względem podmiotu, przedmiotu ochrony, miejsca i sposobu działania sprawcy.

Czy sąd odwoławczy ma obowiązek uchylić wyrok, jeśli w apelacji podniesiono zarzuty obrazy przepisów postępowania lub błędu w ustaleniach faktycznych, które okazały się niezasadne?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zarzuty podniesione w apelacji okazały się niezasadne, a w sprawie nie wystąpiły inne okoliczności obligujące sąd odwoławczy do uchylenia lub zmiany wyroku (np. wskazane w art. 439 k.p.k., 440 k.p.k.), sąd utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy rozpoznał sprawę w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów. Ponieważ zarzuty okazały się bezzasadne, a nie stwierdzono żadnych bezwzględnych przyczyn odwoławczych, sąd utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
Strona wygrywająca
oskarżyciel publiczny

Strony

NazwaTypRola
M. G. (1)osoba_fizycznaoskarżony
Prokuratura Rejonowa (...) w O.organ_państwowyprokurator
(...) Bank S.A.spółkapokrzywdzony
M. G. (2)osoba_fizycznainny
A. (...) z siedzibą w W.spółkainny

Przepisy (15)

Główne

k.k. art. 284 § § 2

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 332 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 9

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 9

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § § 1 pkt 1 i § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 447 § § 1 - 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 634

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zbycie udziałów w spółce posiadającej pojazd zabezpieczający kredyt, w sytuacji zaprzestania spłaty kredytu, stanowi przywłaszczenie. • Tożsamość czynu w rozumieniu zasady skargowości jest wyznaczana przez faktyczne ramy zdarzenia, a nie opis w akcie oskarżenia. • Ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji była wszechstronna i zgodna z zasadami prawa procesowego.

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów postępowania (art. 332 § 1 pkt 2 k.p.k., art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.) poprzez naruszenie zasady skargowości i przekroczenie granic oskarżenia. • Obraza przepisów postępowania (art. 4 k.p.k. i art. 7 k.p.k.) poprzez sprzeczną z nimi ocenę materiału dowodowego. • Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia. • Obraza art. 424 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.k. polegająca na sprzeczności między sentencją a uzasadnieniem. • Obraza art. 410 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu odmowy wiary dowodom opozycyjnym. • Naruszenie art. 5 § 2 k.p.k. poprzez rozstrzygnięcie nie dających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego.

Godne uwagi sformułowania

Granice oskarżenia wyznacza bowiem zdarzenie historyczne, którego dotyczy akt oskarżenia. • W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, pomiędzy czynem zarzuconym w akcie oskarżenia a czynem przypisanym w wyroku, zachodzi tożsamość co do podmiotu czynu, przedmiotu ochrony, miejsca czynu i sposobu działania sprawcy. • Oskarżony w momencie sprzedaży spółki (a tym samym przedmiotowego pojazdu) wiedział, że - na skutek złamania postanowień umowy z uwagi na zaprzestanie spłaty kredytu - faktycznie rozporządza cudzą rzeczą ruchomą (należącym już do Banku pojazdem).

Skład orzekający

Dariusz Firkowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady skargowości w kontekście zmiany opisu czynu oraz kwalifikacja prawna przywłaszczenia mienia zabezpieczającego kredyt."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z umową przewłaszczenia na zabezpieczenie i zbyciem udziałów w spółce.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie warunków umów zabezpieczających kredyty, nawet w skomplikowanych transakcjach dotyczących spółek. Pokazuje również praktyczne aspekty stosowania zasady skargowości w polskim prawie karnym.

Zbył udziały w spółce z pojazdem, a bank był już jego właścicielem? Sąd wyjaśnia, kiedy to przywłaszczenie.

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst