Orzeczenie · 2025-09-11

VII KA 406/25

Sąd
Sąd Okręgowy w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2025-09-11
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajowościWysokaokręgowy
prawo karneapelacjazmiana wyrokukwalifikacja prawnabezradnośćprzemocstosunek zależnościnienależyta obsada sąduprawo do sądu

Sąd Okręgowy w Olsztynie, rozpoznając apelację obrońcy oskarżonego R. D., dokonał częściowej zmiany wyroku Sądu Rejonowego w Lidzbarku Warmińskim. W odniesieniu do czynu przypisanego w pkt I, sąd wyeliminował znamię "wykorzystania bezradności spowodowanej snem", kwalifikując czyn z art. 199 § 2 kk i łagodząc orzeczoną karę ograniczenia wolności do roku. W odniesieniu do czynu z pkt III, sąd ograniczył go do zdarzenia z przełomu jesieni-zimy 2008 roku, kwalifikując go z art. 197 § 1 kk. Sąd odwoławczy odrzucił zarzut nienależytej obsady sądu, uznając, że mimo wadliwości procedury nominacyjnej, konkretny sędzia orzekający w sprawie spełniał wymogi niezawisłości i bezstronności. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymano w mocy, obciążając oskarżonego kosztami postępowania odwoławczego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja znamion przestępstw seksualnych (art. 197, 198, 199 k.k.), zwłaszcza w kontekście bezradności, przemocy i stosunku zależności. Analiza kwestii nienależytej obsady sądu i prawa do sądu w świetle orzecznictwa ETPC i TSUE.

Ograniczenia stosowania

Kwestia nienależytej obsady sądu jest dynamiczna i zależy od konkretnych okoliczności powołania sędziego. Interpretacja znamion czynów seksualnych wymaga analizy całokształtu materiału dowodowego.

Zagadnienia prawne (5)

Czy zachowanie oskarżonego polegające na inicjowaniu kontaktu seksualnego podczas snu pokrzywdzonej, który następnie kontynuowano po jej przebudzeniu, wypełnia znamiona przestępstwa wykorzystania bezradności z art. 198 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli po przebudzeniu pokrzywdzona wyraziła zgodę lub nie stawiała oporu, stan bezradności ustaje, a tym samym nie dochodzi do wykorzystania tego stanu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że jeśli stosunek seksualny rozpoczął się podczas snu, ale był kontynuowany po przebudzeniu pokrzywdzonej bez sprzeciwu, nie można mówić o wykorzystaniu stanu bezradności, gdyż stan ten ustał. Zgoda po przebudzeniu wyklucza wypełnienie znamion art. 198 k.k.

Czy zachowanie polegające na skłonieniu pokrzywdzonej do seksu oralnego, bez użycia przemocy fizycznej lub groźby, przy braku wyraźnego oporu, wypełnia znamiona przestępstwa z art. 197 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie wystąpiła przemoc, groźba bezprawna lub podstęp, a pokrzywdzona nie stawiała oporu, nie można mówić o wypełnieniu znamion art. 197 k.k.

Uzasadnienie

Z zeznań pokrzywdzonej nie wynikało, by oskarżony używał przemocy, groźby lub podstępu w celu skłonienia jej do seksu oralnego, ani by ona stawiała opór. Brak oporu lub wyraźnego braku zgody wyklucza wypełnienie znamion art. 197 k.k.

Czy zachowanie polegające na fizycznym przygniataniu pokrzywdzonej, rzuceniu jej na materac i odbyciu stosunku płciowego mimo jej płaczu, wypełnia znamiona przestępstwa z art. 197 § 1 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli towarzyszyło temu użycie przemocy fizycznej i płacz pokrzywdzonej, co stanowi wyraz braku zgody i oporu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w tym konkretnym przypadku użycie siły fizycznej (rzucenie na materac, przygniatanie) i płacz pokrzywdzonej stanowiły przemoc przełamującą opór i wyraz braku zgody, wypełniając znamiona art. 197 § 1 k.k.

Czy udział w składzie orzekającym sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z powodu nienależytej obsady sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie zawsze, jeśli proces nominacyjny konkretnego sędziego, mimo wadliwości procedury, nie prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy, analizując orzecznictwo SN i ETPC, stwierdził, że choć procedura nominacyjna może być wadliwa, to nie każdy sędzia powołany w jej wyniku jest nienależycie obsadzony. W tym konkretnym przypadku, po przeprowadzeniu testu, uznano, że sędzia T. Idzikowski spełnia wymogi niezawisłości i bezstronności, a zatem nie zachodzi bezwzględna przesłanka odwoławcza.

Czy nadużycie stosunku zależności trenera-zawodniczki przez oskarżonego wobec małoletniej pokrzywdzonej, polegające na dotykaniu jej pod bielizną, wypełnia znamiona przestępstwa z art. 199 § 1 i 2 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli oskarżony wykorzystał relację zależności do wywarcia psychicznego nacisku i uzyskania zgody na czyn seksualny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że oskarżony wykorzystał relację zależności trener-zawodniczka wobec małoletniej I. Ż., doprowadzając ją do innej czynności seksualnej. Wyeliminowano znamię "wykorzystania bezradności spowodowanej snem" i zakwalifikowano czyn z art. 199 § 2 kk.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku
Strona wygrywająca
oskarżony (częściowo)

Strony

NazwaTypRola
R. D.osoba_fizycznaoskarżony
E. P.osoba_fizycznapokrzywdzona
I. Ż.osoba_fizycznapokrzywdzona
Aneta Maślana-Golańskainneprokurator Prokuratury Okręgowej

Przepisy (16)

Główne

k.k. art. 198

Kodeks karny

k.k. art. 199 § § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 197 § § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 438 § pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 1a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 454 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

u.o.p.k. art. 2 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

u.o.p.k. art. 10 § ust. 1

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Eliminacja znamienia "wykorzystania bezradności spowodowanej snem" z czynu z pkt III. • Ograniczenie czynu z pkt III do zdarzenia z przełomu jesieni-zimy 2008 roku. • Zmiana kwalifikacji prawnej czynów i złagodzenie kary ograniczenia wolności. • Odrzucenie zarzutu nienależytej obsady sądu po analizie dowodów i orzecznictwa.

Odrzucone argumenty

Zarzut nienależytej obsady sądu jako bezwzględnej przesłanki odwoławczej (w całości odrzucony, choć analizowany).

Godne uwagi sformułowania

eliminuje znamię „wykorzystania bezradności spowodowanej snem” • nie może być mowy o wypełnieniu znamion przestępstwa z art. 198 k.k. nie doszło bowiem do wykorzystania stanu bezradności, skoro stan ten ustał • nie sposób uznać by w konkretnym przypadku proces nominacyjny był dotknięty wadami dyskwalifikującymi zgłoszonego kandydata • nie sposób przyjąć, że sąd, w składzie którego zasiada sędzia, co do którego instytucjonalnej bezstronności, czy wprost niezawisłości, istnieją uzasadnione wątpliwości, jest sądem należycie obsadzonym.

Skład orzekający

Leszek Wojgienica

przewodniczący-sprawozdawca

Dorota Lutostańska

sędzia

Karol Radaszkiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstw seksualnych (art. 197, 198, 199 k.k.), zwłaszcza w kontekście bezradności, przemocy i stosunku zależności. Analiza kwestii nienależytej obsady sądu i prawa do sądu w świetle orzecznictwa ETPC i TSUE."

Ograniczenia: Kwestia nienależytej obsady sądu jest dynamiczna i zależy od konkretnych okoliczności powołania sędziego. Interpretacja znamion czynów seksualnych wymaga analizy całokształtu materiału dowodowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii prawnych związanych z przestępstwami seksualnymi, w tym interpretacji znamion i dowodów. Dodatkowo, porusza niezwykle aktualny i kontrowersyjny temat nienależytej obsady sądu i prawa do sądu, odwołując się do orzecznictwa międzynarodowego.

Czy sędzia powołany po reformach sądownictwa może orzekać? Sąd Okręgowy analizuje prawo do sądu w sprawie karnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst