VII KA 406/25

Sąd Okręgowy w OlsztynieOlsztyn2025-09-11
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajowościWysokaokręgowy
prawo karneapelacjazmiana wyrokukwalifikacja prawnabezradnośćprzemocstosunek zależnościnienależyta obsada sąduprawo do sądu

Podsumowanie

Sąd Okręgowy częściowo zmienił wyrok Sądu Rejonowego, eliminując niektóre znamiona czynów przypisanych oskarżonemu i łagodząc karę, jednocześnie odrzucając zarzut nienależytej obsady sądu.

Sąd Okręgowy w Olsztynie rozpoznał apelację obrońcy w sprawie karnej R. D. oskarżonego m.in. o przestępstwa seksualne. Sąd zmienił zaskarżony wyrok, eliminując znamię "wykorzystania bezradności spowodowanej snem" z jednego czynu i ograniczając inny czyn do konkretnego zdarzenia. W konsekwencji zakwalifikowano czyny na nowo i złagodzono orzeczoną karę ograniczenia wolności. Zarzut dotyczący nienależytej obsady sądu został odrzucony po analizie orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów międzynarodowych.

Sąd Okręgowy w Olsztynie, rozpoznając apelację obrońcy oskarżonego R. D., dokonał częściowej zmiany wyroku Sądu Rejonowego w Lidzbarku Warmińskim. W odniesieniu do czynu przypisanego w pkt I, sąd wyeliminował znamię "wykorzystania bezradności spowodowanej snem", kwalifikując czyn z art. 199 § 2 kk i łagodząc orzeczoną karę ograniczenia wolności do roku. W odniesieniu do czynu z pkt III, sąd ograniczył go do zdarzenia z przełomu jesieni-zimy 2008 roku, kwalifikując go z art. 197 § 1 kk. Sąd odwoławczy odrzucił zarzut nienależytej obsady sądu, uznając, że mimo wadliwości procedury nominacyjnej, konkretny sędzia orzekający w sprawie spełniał wymogi niezawisłości i bezstronności. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymano w mocy, obciążając oskarżonego kosztami postępowania odwoławczego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli po przebudzeniu pokrzywdzona wyraziła zgodę lub nie stawiała oporu, stan bezradności ustaje, a tym samym nie dochodzi do wykorzystania tego stanu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że jeśli stosunek seksualny rozpoczął się podczas snu, ale był kontynuowany po przebudzeniu pokrzywdzonej bez sprzeciwu, nie można mówić o wykorzystaniu stanu bezradności, gdyż stan ten ustał. Zgoda po przebudzeniu wyklucza wypełnienie znamion art. 198 k.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

oskarżony (częściowo)

Strony

NazwaTypRola
R. D.osoba_fizycznaoskarżony
E. P.osoba_fizycznapokrzywdzona
I. Ż.osoba_fizycznapokrzywdzona
Aneta Maślana-Golańskainneprokurator Prokuratury Okręgowej

Przepisy (16)

Główne

k.k. art. 198

Kodeks karny

k.k. art. 199 § § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 197 § § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 438 § pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 1a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 454 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

u.o.p.k. art. 2 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

u.o.p.k. art. 10 § ust. 1

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Eliminacja znamienia "wykorzystania bezradności spowodowanej snem" z czynu z pkt III. Ograniczenie czynu z pkt III do zdarzenia z przełomu jesieni-zimy 2008 roku. Zmiana kwalifikacji prawnej czynów i złagodzenie kary ograniczenia wolności. Odrzucenie zarzutu nienależytej obsady sądu po analizie dowodów i orzecznictwa.

Odrzucone argumenty

Zarzut nienależytej obsady sądu jako bezwzględnej przesłanki odwoławczej (w całości odrzucony, choć analizowany).

Godne uwagi sformułowania

eliminuje znamię „wykorzystania bezradności spowodowanej snem” nie może być mowy o wypełnieniu znamion przestępstwa z art. 198 k.k. nie doszło bowiem do wykorzystania stanu bezradności, skoro stan ten ustał nie sposób uznać by w konkretnym przypadku proces nominacyjny był dotknięty wadami dyskwalifikującymi zgłoszonego kandydata nie sposób przyjąć, że sąd, w składzie którego zasiada sędzia, co do którego instytucjonalnej bezstronności, czy wprost niezawisłości, istnieją uzasadnione wątpliwości, jest sądem należycie obsadzonym.

Skład orzekający

Leszek Wojgienica

przewodniczący-sprawozdawca

Dorota Lutostańska

sędzia

Karol Radaszkiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstw seksualnych (art. 197, 198, 199 k.k.), zwłaszcza w kontekście bezradności, przemocy i stosunku zależności. Analiza kwestii nienależytej obsady sądu i prawa do sądu w świetle orzecznictwa ETPC i TSUE."

Ograniczenia: Kwestia nienależytej obsady sądu jest dynamiczna i zależy od konkretnych okoliczności powołania sędziego. Interpretacja znamion czynów seksualnych wymaga analizy całokształtu materiału dowodowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii prawnych związanych z przestępstwami seksualnymi, w tym interpretacji znamion i dowodów. Dodatkowo, porusza niezwykle aktualny i kontrowersyjny temat nienależytej obsady sądu i prawa do sądu, odwołując się do orzecznictwa międzynarodowego.

Czy sędzia powołany po reformach sądownictwa może orzekać? Sąd Okręgowy analizuje prawo do sądu w sprawie karnej.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I. Sygn. akt VII Ka 406/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 września 2025 roku Sąd Okręgowy w Olsztynie w VII Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Leszek Wojgienica (spr.) Sędziowie: SO Dorota Lutostańska SO Karol Radaszkiewicz Protokolant: st. sekr. sąd. Monika Tymosiewicz przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej Anety Maślany – Golańskiej po rozpoznaniu w dniach 3 lipca i 11 września 2025 roku sprawy R. D. , syna R. i K. z d. R. , urodzonego (...) w L. , oskarżonego z art. 198 kk w zw. z art. 199 § 1 i 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i in., na skutek apelacji obrońcy oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Lidzbarku Warmińskim z dnia 27 lutego 2024 roku, w sprawie II K 137/24 II. zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że: a/ w czynie przypisanym oskarżonemu R. D. w pkt I eliminuje znamię „wykorzystania bezradności spowodowanej snem”, czyn ten kwalifikuje z art. 199 § 2 kk w zw. z art. 4 § 1 kk i w podstawie wymiaru kary przepis art. 198 kk zastępuje przepisem art. 199 § 2 kk , zaś orzeczoną karę ograniczenia wolności łagodzi do wymiaru roku; b/ eliminuje z czynu przypisanego oskarżonemu w pkt III części orzekającej wszystkie czynności sprawcze pozostające poza zdarzeniem z przełomu jesieni – zimy 2008 roku ograniczając tym samym ten czyn tylko do tego zdarzenia, kwalifikuje ten czyn z art. 197 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk i te przepisy przyjmuje za podstawę skazania i wymiaru kary; III. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; IV. obciąża oskarżonego kosztami procesu za postępowanie odwoławcze, w tym opłatami, przy czym w związku z orzeczoną karą ograniczenia wolności jedną opłatą za obie instancje w kwocie 180 (stu osiemdziesięciu) zł, a w związku z orzeczoną prawomocnie karą pozbawienia wolności opłatami w kwocie po 300 (trzysta) zł za każdą instancję. FORMULARZ UZASADNIENIA WYROKU SĄDU ODWOŁAWCZEGO (UK 2) UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VII Ka 406/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Lidzbarku Warmińskim z dnia 27 lutego 2025 r., sygn. akt II K 137/24 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 0.11.3. Granice zaskarżenia 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☒ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☒ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.12.1. Ustalenie faktów 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 0.12.2. Ocena dowodów 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1 . odnośnie czynu z pkt III wyroku - na podstawie art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na dowolnym ustaleniu w oparciu o zeznania pokrzywdzonej E. P. , że oskarżony w okresie od 27.10.2007 do przełomu jesieni/zimy 2008 wykorzystując bezradność E. P. (2) spowodowanej snem, wbrew jej woli wielokrotnie doprowadzał śpiącą E. P. (2) do obcowania płciowego, przy pomocy przemocy psychicznej w postaci zastraszania, zmuszania do okazywania posłuszeństwa i wykonywania poleceń, wykorzystując swoją tężyznę fizyczną wielokrotnie doprowadzał E. P. (2) do obcowania płciowego w postaci wkładania swojego członka do jej ust wbrew jej woli oraz że na przełomie jesień-zima 2008 doprowadził E. P. (2) do obcowania płciowego stosując przemoc przełamującą jej opór, co mogło mieć wpływ na treść wyroku w zakresie przypisania oskarżonemu popełnienia zarzucanego przestępstwa; 2. odnośnie czynów z pkt I wyroku, na podstawie art. 438 pkt 3 k.p.k. , błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na dowolnym ustaleniu w oparciu o zeznania pokrzywdzonej I. Ż. , że znajdowała się ona w stanie bezradności wywołanym snem oraz pozostawała z oskarżonym w stosunku zależności, który został przez oskarżonego nadużyty, co mogło mieć wpływ na treść wyroku w zakresie przypisania oskarżonemu popełnienia zarzucanego przestępstwa; 3. odnośnie czynów z pkt I i III wyroku, na podstawie art. 438 pkt la i 2 k.p.k. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, które mogły mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj. art. 439 § 1 pkt 2 kpk w zw. z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i art. 41 § 1 kpk poprzez wydanie wyroku przez Sąd, który ze względu na sposób wyłonienia nie spełniał warunku niezależności i bezstronności. W uzasadnieniu apelacji skarżący wywodził: W pierwszej kolejności wskazań należy - odnośnie czynu przypisanego w pkt III zaskarżonego wyroku (zakwalifikowanego przez Sąd Rejonowy z art. 197 § 1 k.k. w zb z art. 198 kk ) - że znamiona przestępstwa stypizowanego w art. 197 k.k. były przez ustawodawcę sformułowane odmiennie w dacie w/w czynu (tj. od 27.10.2007 do jesień-zima 2008) aniżeli obecnie. Wówczas art. 197 k.k. brzmiał: § 1 . Kto przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem doprowadza inną osobę do obcowania płciowego, podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12. § 2 . Jeżeli sprawca, w sposób określony w § 1 , doprowadza inną osobę do poddania się innej czynności seksualnej albo wykonania takiej czynności, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. § 3 . Jeżeli sprawca dopuszcza się zgwałcenia wspólnie z inną osobą, podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3. § 4 . Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1-3 działa ze szczególnym okrucieństwem, podlega karze pozbawienia wolności na Brak było więc w § 1 sformułowania „lub w inny sposób mimo braku jej zgody", oraz brak było § 1a , stanowiącego obecnie „Tej samej karze podlega, kto doprowadza inną osobę do obcowania płciowego wykorzystując brak możliwości rozpoznania przez nią znaczenia czynu lub pokierowania swoim postępowaniem". czas nie krótszy od lat 5. Brak było więc w § 1 sformułowania „lub w inny sposób mimo braku jej zgody", oraz brak było § 1a, stanowiącego obecnie „Tej samej karze podlega, kto doprowadza inną osobę do obcowania płciowego wykorzystując brak możliwości rozpoznania przez nią znaczenia czynu lub pokierowania swoim postępowaniem". Dodanie przez ustawodawcę „braku zgody" oraz „braku możliwości rozpoznania znaczenia czynu lub pokierowania swoim postępowaniem" oznacza, że wcześniej okoliczności te nie stanowiły znamion art. 197 k.k. , gdyby bowiem je stanowiły to nie byłoby potrzeby zmiany tego przepisu. Dla przejrzystości dalszych rozważań apelacji - jawi się podzielenie opisu czynu na osobne fragmenty, które dotyczą wyróżnienia różnych zachowań przypisanych oskarżonemu w tym punkcie wyroku. Po pierwsze, opis czynu dotyczy zachowań mających polegać na doprowadzeniu śpiącej pokrzywdzonej do obcowania płciowego z wykorzystaniem jej bezradności spowodowanej snem Po drugie, opis czynu dotyczy także przy użyciu przemocy psychicznej w postaci zastraszania, zmuszania do okazywania posłuszeństwa i wykonywania poleceń, wykorzystania swojej tężyzny fizycznej, wielokrotnego doprowadzenia pokrzywdzonej do obcowania płciowego, w postaci wkładania swojego członka do jej ust, wbrew jej woli. Po trzecie, opis przypisanego czynu dotyczy zdarzenia, które miało mieć miejsce na przełomie jesień-zima 2008r opisanego w pkt II wyroku w następujący sposób „przemocą polegająca na chwyceniu rękoma za ramiona (...) i rzuceniu jej ciała na łóżko oraz wypowiedzeniu słów „ja Ci pokażę kto tu nie ma kondycji" oraz swoją agresywną postawą, wzbudzając poczucie strachu, wykorzystując swoją tężyznę fizyczną, wbrew woli pokrzywdzonej, doprowadził ją do obcowania płciowego, w ten sposób, że włożył członka do pochwy pokrzywdzonej i odbył z nią stosunek płciowy". Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że zasadniczo jedynym bezpośrednim dowodem, który ma potwierdzać sprawstwo oskarżonego w tym zakresie są zeznania pokrzywdzonej P. , inne bowiem dowody opierają się na jej relacji (zeznania świadka L. , list napisany przez E. P. , zeznania jej psycholog, czy opinia sądowo psychologiczna) i mają charakter pochodny do pierwotnej relacji pokrzywdzonej. Zeznania zaś pokrzywdzonej dotyczą okresu pozostawania przez nią w związku z oskarżonym tj. od 2005 do 2008 roku i poza ostatnim opisanym wyżej zdarzeniem, które zdaniem pokrzywdzonej miało mieć miejsce w 2008 roku, nie zostały przez nią osadzone w czasie, a co za tym idzie nie sposób ustalić czy miały one mieć miejsce przed 27.10.2007r czy też po tej dacie, a postępowanie karne dot. okresu przed tą datą zostało umorzone postanowieniem z 28 czerwca 2024 roku. Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę, że jak wynika z zeznań pokrzywdzonej E. P. (uznanych przez Sąd I instancji za wiarygodne w całości), że zeznała m.in., iż „Ja byłam zafascynowana i pod dużym wpływem, chyba głownie dlatego, że mogłam mówić o tym, co się dzieje w domu (...) uważam, że byłam zmanipulowana przez tego człowieka i uwikłana w tą relację, bo byłam bardzo młoda i wierzyłam w to, że on się mną opiekuje, że chce dla mnie dobrze" (k. 298v), „Jak dla mnie nie miał czasu jak przyjeżdżałam, miałam 700km tutaj. Na początku przyjeżdżałam przy okazji obozów, oni przyjeżdżali na warsztaty, potem kłamałam, że jest jakiś obóz i przyjeżdżałam sama i jeszcze widzieliśmy się parę razy w D. . Tam też dochodziło do kontaktów seksualnych. Ja wyrażałam na to zgodę, bo R. D. mówił od początku, że to wyraz mojego zaangażowania, miłości do niego. Myślałam wtedy, że czuję coś do niego" (k. 299), „ R. wiedział, że to był mój pierwszy raz z chłopakiem, bo ja wcześniej nie byłam w żadnym związku (...) Ten stosunek odbył się bez przemocy, ja się na niego zgodziłam (...) Po tej sytuacji nasza relacja zrobiła się bardziej intensywna (...) Ja nocowałam wtedy u niego w domu kilkukrotnie (...) Ja spędzałam u niego noce, dochodziło pomiędzy nami do kontaktów seksualnych. To był już ten moment gdy pojawiły się prezenty (k. 124v), Potem był już czas gdy ja samodzielnie przyjeżdżałam do L. do R. , było to może w 2017 roku, ja byłam starsza. (...) Nie tolerował sprzeciwu i każde moje zachowanie gdzie ja obawiałam się czegoś, nawet nie sprzeciwiałam a tylko mówiłam o swoich obawach to on wzbudzał we mnie poczucie winy mówiąc, że jestem niewdzięczna, że mu nie ufam, że on mnie kocha a ja nie chce czegoś zrobić i w końcu się na to godziłam. Zdarzało się że krzyczał i się na mnie złościł i mówił do mnie to wypierdalaj, po co tu przyjechałaś, po co tracisz mój czas” (k. 125), „w tym miejscu świadkowi okazano twarz osoby znajdującej się na plikach umieszczonych na dowodach rzeczowych nr 5,6,7,49,60 i 61. Na co świadek zeznaje: na wszystkich tych okazanych mi plikach jestem ja osobiście. Zdjęcia te i nagrania były robione w latach 2005-2008. Gdy byłam w związku z R. ” (k. 125v), „On bardzo nie lubił sprzeciwów w jakiejkolwiek formie i w takich sytuacjach szarpał mnie, odpychał i mówił, że mam wypierdalać. Przed kontaktami seksualnymi nie było takich zachowań"fc. 299v). Odnośnie więc wykorzystania stanu bezradności podkreślić należy, że pokrzywdzona zeznała także, że „stosunki bez mojej zgody były często jak spałam. Ja się wybudzałam, to R. D. już we mnie był. Nie reagowałam, bo miałam poczucie, że tak trzeba” (k. 299), a co za tym idzie wynika z nich, że stosunek płciowy miał być jedynie inicjowany przez oskarżonego podczas jej snu, po jej przebudzeniu zaś w związku z tym był kontynuowany bez sprzeciwu pokrzywdzonej. Stan bezradności w kontekście art. 198 k.k. to zaś taki stan, w którym dana osoba ma wyłączoną lub znacznie ograniczoną możliwość decydowania o podjęciu danej aktywności seksualnej. Jak zauważył Sąd Apelacyjny w Katowicach, „bezradność przewidzianą przez art. 198 k.k. należy rozumieć jako stan, w którym pokrzywdzona nie ma na tyle sił czy możliwości, aby wyrazić skutecznie swój sprzeciw wobec sprawcy lub w ogóle nie jest w stanie podjąć decyzji" (wyrok SA w Katowicach z 26.04.2012 r., II AKa 107/12, LEX nr 1220203; J. Warylewski [w:] System Prawa Karnego, 1.10, red. J. Warylewski, s. 763). Znamieniem tego przestępstwa jest zaś wykorzystanie przez sprawcę tego stanu (bezradności). Jeżeli więc nawet stosunek seksualny rozpoczął się w trakcie snu pokrzywdzonej ale się w trakcie tego snu (stanu bezradności) nie zakończył, lecz był kontynuowany po obudzeniu pokrzywdzonej to nie może być mowy o wypełnieniu znamion przestępstwa z art. 198 k.k. nie doszło bowiem do wykorzystania stanu bezradności, skoro stan ten ustał. Bezradność przewidzianą przez art. 198 k.k. należy rozumieć jako stan, w którym pokrzywdzony nie ma na tyle sił czy możliwości, aby wyrazić skutecznie swój sprzeciw wobec sprawcy lub w ogóle nie jest w stanie podjąć decyzji (Wyrok SA w Katowicach z 26 kwietnia 2012 r., II AKa 107/12, LEX nr 1220203). Wobec powyższego, jeżeli pokrzywdzona mimo przejścia w stan, w którym może się przeciwstawić sprawcy albo wyrazić swój sprzeciw nie robi tego to oznacza, że podjęła decyzję, że na stosunek wyraża zgodę, zwłaszcza, że jak wynika z jej zeznań „były sytuacje, że gdy ja spałam i się budziłam to on już był we mnie. Nie były to dla mnie komfortowe sytuacje, ale byłam przez niego nauczonam że jak on chce to ma być” (k. 125). Odnośnie drugiej części omawianego czynu z pkt III wyroku - tj. zmuszania do seksu oralnego, to należy zwrócić uwagę, że z zeznań pokrzywdzonej wynika jedynie, że „dochodziło do seksu oralnego. Kiedy się na coś złościł, gdy dochodziło do kłótni to kazał mi klękać i wkładał mi w usta swojego penisa (k. 299). Pokrzywdzona nie zeznała, że oskarżony miał w jakikolwiek sposób przełamać jej opór w tym zakresie czy też używać wobec niej przemocy, groźby lub podstępu, ani by opór ten faktycznie pokrzywdzona stawiała. Przemocą w ogólnym tego słowa znaczeniu jest takie oddziaływanie środkami fizycznymi, które uniemożliwiając lub przełamując opór zmuszanego, ma albo nie dopuścić do powstania lub wykonania jego decyzji woli, albo naciskając aktualnie wyrządzaną dolegliwością na jego procesy motywacyjne, nastawić jego decyzję w pożądanym przez sprawcę kierunku (Hanausek, Przemoc, s. 65). Por. też wyrok SA w Poznaniu z 22.06.2023 r., II AKa 276/22, LEX nr 3609235. Na gruncie art. 197 chodzi o bezpośrednie użycie siły fizycznej w celu uniemożliwienia oporu ofiary (np. związanie jej, przykucie do łóżka) lub przełamania jej oporu (np. bicie, przypalanie) (M. Mozgawa [w:] M. Budyn-Kulik, P. Kozłowska-Kalisz, M. Kulik, M. Mozgawa, Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2025, art. 197). Definicyjne powiązanie przemocy z przymusem i siłą fizyczną (zob. T. Hanausek, Przemoc..., s. 93) kreuje wymóg zaistnienia po stronie pokrzywdzonego oporu - uzewnętrznionego i dostrzegalnego dla sprawcy. Opór może być jednak wyrażony w jakikolwiek sposób, w szczególności przyjmując formę werbalną - wyraźnego braku zgody, prośby, płaczu czy krzyku (zob. wyrok SA w Katowicach z 8.04.2009 r., II AKa 72/09, LEX nr 519644; M. Budyn-Kulik, M. Kulik [w:] Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz, t. 1, Warszawa 2017, red. M. Królikowski, R. Zawłocki, art. 197, nb 25-26) K. Lipiński [w:] Kodeks karny . Część szczególna. Komentarz, red. J. Giezek, Warszawa 2021, art. 197 ). Cechą wspólną wszystkich znamion dookreślających zachowanie sprawcy (przemocy, groźby bezprawnej, podstępu) jest to, że przełamują one występujący po stronie pokrzywdzonego opór przyjmujący postać fizyczną lub psychiczną, a stanowiący wyraz braku zgody ofiary na czynność seksualną, względnie - uniemożliwiają wyrażenie takiego oporu. Ów brak zgody musi przy tym występować w trakcie danej czynności seksualnej. Zgoda może zostać wyrażona w dowolnej formie - niekoniecznie werbalnej, nie ma również znaczenia to, czy została ona wyrażona w sposób niechętny (wyrok SA w Krakowie z 23.03.1994 r., II AKr 11/94, KZS 1994/4, poz. 18; zob. N. Kłączyńska [w:] Kodeks karny..., red. J. Giezek, 2014, s. 520). Wykluczone - z perspektywy art. 197 k.k. - jest natomiast wyrażenie braku zgody ex post. (K. Lipiński [w:] Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz, red. J. Giezek, Warszawa 2021, art. 197). Z zeznań pokrzywdzonej nie wynika by opór z jej strony w tym zakresie występował oraz by oskarżony podjął próbę jego przełamania przemocą lub groźbą bezprawną, co więcej w swych zeznania jako gwałt nie wskazywała tych zachowań („Zgwałcona, to mam na myśli to zdarzenie po siłowni - k. 300). Odnośnie ostatniej części omawianego czynu przypisanego w pkt III wyroku wskazać należy, że pokrzywdzona w tym zakresie zeznała „jak byliśmy w środku on złapał mnie za ramiona, ścisnął, powiedział ja ci teraz pokażę kto tu nie ma kondycji. Pamiętam, że rzucił mnie na podłogę, czy na materac i pamiętam tylko tyle, że leżałam na plecach, miałam odwróconą głowę w bok, nie krzyczałam, nic nie mówiłam, płakałam, leciały mi łzy" (299v). Również i w zakresie tej części omawianego pkt wyroku Sądu I instancji nie wynika by pokrzywdzona stawiała opór i by opór ten został przełamany. Cechą przemocy jest jej obiektywna zdolność do wywołania przymusu, który jest dolegliwością dla ofiary. Dolegliwość tę należy uznać za wystarczającą do przyjęcia przemocy, gdy jest ona obiektywnie znaczna i może rzutować na motywację przeciętnego człowieka o osobowości podobnej do osobowości konkretnej ofiary znajdującej się w podobnej sytuacji. Dla przyjęcia przemocy zasadnicze znaczenie ma nie tylko sposób zachowania się sprawcy, lecz także odbiór tego zachowania przez ofiarę. Fundamentalną cechą tego odbioru jest brak zgody zmuszanego na działania sprawcy. Przejawem braku zgody jest opór ofiary, jako zewnętrzny wyraz woli przeciwnej dążeniom zmuszającego. Opór nie musi polegać na fizycznym przeciwstawieniu się użytym przez sprawcę środkom zmuszania, wystarcza np. głośne wzywanie pomocy, płacz, krzyk (zob. wyrok SN z 26 lipca 2001 r., V KKN 95/99, LEX nr 51671). Tam, gdzie opór w powyższym znaczeniu nie występuje, nie może być mowy o przemocy (chyba że możliwość podjęcia decyzji lub przejawienia oporu została z góry wyłączona przez oddziaływanie środkami fizycznymi) - zob. wyrok SN z 14 czerwca 2006 r., WA 19/06, Prok. i Pr.-wkł. 2006, nr 11, poz. 11. (M. Filar, M. Berent [w:] J. Bojarski, M. Bojarski, P. Czarnecki, W. Filipkowski, O. Górniok, E. M. Guzik-Makaruk, S. Hoc, P. Hofmański, M. Kalitowski, M. Kulik, L. K. Paprzycki, E. W. Pływaczewski, W. Radecki, A. Sakowicz, Z. Siwik, B. J. Stefańska, R. A. Stefański, L. Tyszkiewicz, A. Wąsek, L. Wilk, M. Filar, M. Berent, Kodeks karny. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2016, art. 197). Ponadto zauważyć należy, że „Nie jest możliwy zbieg przepisów między art. 198 i 199. Zakres znamion tych typów jest rozłączny. W wypadku typu z art. 198 nigdy nie dojdzie do przypadku podjęcia decyzji na kontakt seksualny pod wpływem którejś z form oddziaływania na psychikę ofiary z art. 199 § 1 lub 3. W przypadku stanu bezradności ofiary spowodowanej przyczynami fizycznymi lub fizjologicznymi oddziaływanie na psychikę ofiary środkami charakterystycznymi dla opisu znamion art. 199 § 1 i 3 jest zbędne, ponieważ dla doprowadzenia ofiary do czynności seksualnej wystarczające jest zaistnienie stanu bezradności. W przypadku stanu niepoczytalności albo bezradności spowodowanej niepatologicznymi zakłóceniami czynności psychicznych ofiara nie jest zdolna do świadomej autodeterminacji seksualnej, więc nie może wyrazić świadomej decyzji co do przyzwolenia seksualnego, co stanowi istotę typów z art. 199." (M. Bielski [w:] Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Część I. Komentarz do art. 117-211a , red. W. Wróbel, A. Zoll, Warszawa 2017, art. 198). Odnośnie czynu przypisanego w pkt I wyroku (w połowie maja 2022 roku, w kompleksie leśnym na terenie gminy L. , woj. (...)- (...) , podczas biwaku o tematyce survivalu, wykorzystując bezradność mał. I. Ż. (2) ur. (...) spowodowanej snem oraz poprzez nadużycie stosunku zależności wynikającej z relacji trener- opiekun-małoletni, będąc obowiązanym do opieki nad pokrzywdzoną doprowadził mał. I. Ż. (2) do poddania się innej czynności seksualnej, polegającej na włożeniu ręki pod bieliznę pokrzywdzonej i dotykaniu pośladków, a następnie dotykaniu i masowaniu palcem odbytu pokrzywdzonej), to został on zakwalifikowany przez Sąd Rejonowy z art. 198 kk w zw. z art. 4 § 1 kk w zw. z art. 199 § 1 i 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk . Nie jest możliwy jednoczynowy zbieg art. 198 k.k. i art. 199 § 1 k.k. , gdyż opisane w obu przepisach znamiona, z posłużeniem się okolicznikami okoliczności towarzyszących, wzajemnie się wykluczają (zob. K. Lipiński [w:] Kodeks..., red. J. Giezek, LEX 2021, art. 198, teza 22). Stan bezradności lub niepoczytalności to bowiem coś więcej niż stany opisane w drugim ze wspomnianych artykułów, co skądinąd znajduje odzwierciedlenie na płaszczyźnie ustawowego zagrożenia (K. Lipiński [w:] Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz, red. J. Giezek, Warszawa 2021, art. 198). Tym niemniej, aby wypełnić znamiona art. 198 k.k. (w ramach przypisanego w niniejszej sprawie opisu czynu) sprawca musiałby wykorzystać stan bezradności pokrzywdzonej (w tym wypadku sen). Pokrzywdzona zaś zeznała, że „Była jeszcze jedna sytuacja w lesie. On zaczął mnie obmacywać po pośladkach. Ja zwróciłam mu uwagę i przestał. My leżeliśmy w namiocie. Byliśmy w jednym dużym śpiworze. Ja byłam ubrana w dresy i koszulkę. Po dresami miałam jeszcze majtki (...) Ja nie pamiętam jak to się zaczęło, że on mnie dotykał po tym pośladku. To już było rano. Ja nie pamiętam czy ja wtedy spałam. On mi włożył rękę pod spodnie i pod majtki. On mnie nie dotykał w miejsca intymne. On nie włożył mi palców w pochwę ani nie dotykał w okolice krocza. On mnie dotykał między pośladkami. Ja czułam palec na odbycie. On nie włożył mi palca w odbyt. On ruszał tym palcem. Ja powiedziałam do niego, żeby się uspokoił. Powiedziałam do niego niemiło, ale nie pamiętam dokładnie jakich słów użyłam i on się uspokoił" (k. 143v-144) Z zeznań pokrzywdzonej wynika więc, że miała zareagować sprzeciwem na dotknięcie oskarżonego, a co za tym idzie była przytomna. Tym niemniej nawet gdyby uznać że pokrzywdzona nie pamięta czy spała czy też nie spała to, zgodnie zaś z art. 5 § 2 niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść oskarżonego. Przepis ten wyraża regułę in dubio pro reo, która jest naturalną konsekwencją domniemania niewinności. Jeżeli bowiem obowiązuje domniemanie niewinności oskarżonego, to nieudowodnionych zarzutów nie można mu przypisywać. Stąd też pojawiające się wątpliwości, jeżeli nie da się ich rozstrzygnąć, należy tłumaczyć na korzyść oskarżonego (S. Waltoś, Proces karny..., 2005, s. 246, por. jednak M. Lipczyńska, Znaczenie i funkcje zasady „in dubio pro reo" w procesie karnym, PiP 1967/10, s. 97). Tak ukierunkowane rozstrzygnięcie wątpliwości ma na celu maksymalne zabezpieczenie każdego oskarżonego przed pomyłką wymiaru sprawiedliwości poprzez rozstrzyganie powstałych wątpliwości właśnie na jego korzyść (A. Murzynowski, Istota i zasady..., s. 247). Prezentowana w art. 5 § 2 zasada nakazu tłumaczenia wątpliwości na korzyść oskarżonego nie oznacza, że wszystkie wyłaniające się w toku postępowania zastrzeżenia faktograficzne należy a priori poczytywać na korzyść oskarżonego - chyba że i w wyniku zastosowania logicznej interpretacji innych dowodów oraz metod empirycznych i tak owych wątpliwości usunąć się nie da (wyrok SA w Łodzi z 30.12.1998 r., II AKa 241/98, Biul. PA w Łodzi 1999/8, s. 11). Jeżeli wiec pokrzywdzona nie pamięta czy do dotykania jej miało dojść gdy była przytomna czy też gdy spała, i brak jest innych dowodów, które mógłby te wątpliwości rozwiać, oskarżony zaś konsekwentnie nie przyznaje się do dotykania jej odbytu to przyjąć należy wersję korzystniejszą dla oskarżonego, która wyklucza pozostawanie pokrzywdzonej w stanie bezradności. Konsekwencją tego zaś jest brak możliwości przypisania mu czynu z art. 198 k.k. brak jest bowiem wypełnienie jego wszystkich znamion. Dodatkowo zauważyć należy, że wykluczona jest realizacja znamion komentowanego typu z zamiarem ewentualnym (M. Bielski [w:] Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Część I. Komentarz do art. 117-211a, red. W. Wróbel, A. Zoll, Warszawa 2017, art. 198.). Jeżeli zaś chodzi o zakwalifikowanie omawianego czynu z art. 199 § 1 i 2 k.k. to wskazać należy, że stosunek zależności (który może być trwały lub przemijający) polega na tym, że interes (materialny lub niematerialny) osoby zależnej wymaga unikania przez nią konfliktów z osobą, od której jest zależna, gdyż taki konflikt grozi jej interesom; nastrój psychiczny tej osoby idzie w tym kierunku, by być posłuszną żądaniom czy życzeniom osoby, od której jest zależna (Peiper, Komentarz, s. 425). Istotą stosunku zależności jest to, że osoba zależna pozostaje w takiej relacji ze sprawcą że konflikt z nim grozi jej interesom materialnym lub niematerialnym. Osoba zależna musi zatem unikać wchodzenia w konflikt z osobą od której jest zależna. Osoba zależna ma świadomość konieczności podporządkowania się żądaniom czy życzeniom osoby, od której zależy". Por. też postanowienie SN z 18.06.2013 r., V KK 104/13, LEX nr 1335656. Elementem wspólnym nadużycia stosunku zależności oraz wykorzystania krytycznego położenia jest pewien rodzaj psychicznego nacisku sprawcy na ofiarę, który musi przybierać natężenie zdatne do wywarcia realnego wpływu na procesy decyzyjne pokrzywdzonego. Stosunek zależności charakteryzuje jednak relacje międzyludzkie, krytyczne położenie zaś - okoliczności o charakterze sytuacyjnym (tak M. Rodzynkiewicz [w:] Kodeks..., red. A. Zoll, 2006, s. 641). Stosunek zależności musi być nadto przez sprawcę nadużyty. Pojęcie to należy rozumieć w ten sposób, że świadome zachowanie sprawcy - wykorzystującego relację wiążącą go z pokrzywdzonym - musi być czynnikiem oddziałującym na psychikę ofiary i determinującym jej zgodę na podjęcie czynności seksualnej. W przedmiotowej sprawie zaś jest brak okoliczności, które wskazywałyby, że oskarżony miałby oddziaływać na psychikę pokrzywdzonej powołując się na bycie trenerem, co więcej pokrzywdzona, jak wskazuje „w sposób niemiły" (eufemizm wulgarności) kazała mu przestać, co również wskazuje na fakt, że żaden stosunek zależności między pokrzywdzoną a oskarżonym nie występował i tym bardziej nie został nadużyty. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że stosownie do treści art. 439 § 1 pkt 1 kpk orzeczenie podlega uchyleniu, niezależnie od podniesionych zarzutów jak i granic zaskarżenia, m.in. w sytuacji, kiedy sąd był nienależycie obsadzony. Z art. 45 ust. 11 art 41 Konstytucji RP , art. 6 ust. 1 i art. 5 ust. 1 lit. C i ust. 3 EKPCz, a także art. 19 ust 1 zdanie 2 TUE w zw. z art. 47 Karty Praw Podstawowych UE, wynika że udział w składzie orzekającym sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o mianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa i niektórych innych ustaw skutkuje naruszeniem prawa do Sądu, zarówno w zakresie bezstronności, niezawisłości, jak i przede wszystkim w zakresie „Sądu ustanowionego ustawą", a więc niezbędnych elementów konstytuujących prawo jednostki do Sądu, przy czym oczywistym jest iż każdy z tych elementów Sądu ma charakter samodzielny i autonomiczny. W procedurze powołania sędziego Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie przywołanej ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku jest wystarczający do naruszenia tego standardu, bez konieczności badania i ustalania ewentualnego wpływu, jaki miałby w jednostkowej, każdej sprawie. Prawo do Sądu nie podlega bowiem stopniowaniu, czy relatywizacji do okoliczności. To na Państwie ciąży obowiązek zagwarantowania, że jest ono realizowane. Już same wątpliwości co tego, czy sąd orzekający w sprawie takie wymogi spełnia może naruszać prawo do sądu, a takie skutkować naruszeniem innej gwarancyjnej i podstawowej zasady, jaką jest pewność prawa. Art. 41 ust. 2 Konstytucji gwarantuje każdemu sądową kontrolę pozbawienia wolności. To oznacza, ze wymóg dotyczący Sądu sformułowany w art. 45 ust. 2 Konstytucji ma również zastosowanie do Sądu, o jakim mowa w art. 41 Konstytucji , co oznacza, że musi być właściwy, niezależny, bezstronny i niezwisły, a pozbawienie wolności może nastąpić tylko w trybie i na zasadach określonych w ustawie. Również art. 5 EKPC ustanawiający konwencyjny standard kontroli pozbawienia wolności przewiduje właściwość „Sądu" do takiej kontroli. Szczególnie istotny jest art. 5 ust. 3, który wprost odwołuje się do uprawnienia sędziego bądź innego urzędnika do wykonywania władzy sądowej, wynikającego z ustawy. Standard i rozumienie Sądu na gruncie art. 5 Konwencji nie może być rozumiane odmiennie niż w sposób nadany przez art. 6 Konwencji, jako Sądu bezstronnego, niezależnego, ustanowionego ustawą. W wyroku z dnia 15 marca 2022 r., Grzęda p. Polsce /skarga nr 43572/18/, § 349, Trybunał wskazał, że Polska dopuściła się w tej sprawie naruszenia samej istoty prawa do Sądu. Ponadto, rozpatrując opisane powyżej reformy sądownictwa w ujęciu systemowym, wyraźnie wskazano, że miały one na celu osłabienie niezawisłości sędziowskiej. Zdaniem Trybunału, zmiany przepisów prawa krajowego doprowadziły do sytuacji, w której judykatywę, jako jeden z autonomicznych filarów władzy, narażono na ingerencję zarówno ze strony władzy wykonawczej, jak i ustawodawczej (tamże, § 348-350). Prawo do Sądu ujęte jest w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP , poprzez stwierdzenie, że każdy ma prawo do rozpoznania jego sprawy, przez właściwy, bezstronny , niezależny i niezawisły Sąd. Podstawowe prawa i gwarancje procesowe w postępowaniu karnym przewidziane są również w Karcie Praw Podstawowych,, to oznacza, że kwestia ta jest objęta prawem unijnym, a Sąd krajowy zobowiązany jest zapewnić skuteczną ochronę prawną w takim zakresie, w jakim sprawa objęta jest prawem unijnym. Zarówno zatem z konwencyjnego, jaki unijnego punktu widzenia nie może być żadnych wątpliwości co do tego, czy Sąd krajowy zapewniał będzie skuteczność prawa czy to unijnego, czy konwencyjnego / art. 5 ust. 1 lit. c EKPCZ i art. 13 Konwencji/. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka powodem wprowadzenia terminu „ustanowienia ustawą" Sądu w pierwszym zdaniu art. 6 ust. 1 EKPC jest zapewnienie, że organizacja wymiaru sprawiedliwości nie zależy od uznania władzy wykonawczej, ale jest regulowana przez prawo pochodzące od władzy ustawodawczej zgodnie z zasadami rządzącymi jej jurysdykcją. Wyrażenie to odzwierciedla w szczególności zasadę praworządności i obejmuje nie tylko podstawę prawną samego istnienia Sądu, ale także skład orzekający w każdej sprawie oraz wszelkie inne przepisy prawa krajowego, które w przypadku naruszenia, sprawiłoby, że udział jednego lub więcej sędziów w rozpoznaniu sprawy byłby nieprawidłowy, w tym w szczególności przepisy dotyczące niezawisłości i bezstronności członków danego sądu /za ETPC, 8 lipca 2014 r., B. przeciwko S. M. , CE: ECHR: 2014: 0708DEC000816213, ETPC, 2 maja 2019 r„ P. przeciwko S. M. CE: ECHR: 2019: 0502JUD005095616/. Prawo do „sądu ustanowionego ustawą" jest odrębnym prawem na mocy art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka /EKPCz/, ale w orzecznictwie ETPC sformułowano bardzo ścisły związek między tym szczególnym prawem a gwarancją „niezależności" i „bezstronności", /wyrok Wielkiej Izby w sprawie A. przeciwko Islandii (...) grudnia 2020 roku/. Organ sądowy, który nie spełnia wymogów niezależności - w szczególności od władzy wykonawczej - i bezstronności, nie może nawet zostać uznany za „Sąd" w rozumieniu art. 6 ust 1 Konwencji. Podobnie, przy ustalaniu, czy „Sąd" został „ustanowiony ustawą" odniesienie do „prawa" obejmuje wszelkie przepisy prawa krajowego - w tym w szczególności przepisy dotyczące niezawisłości członków Sądu - które w przypadku naruszenia spowodowałyby udział jednego łub większej liczby sędziów w rozpoznawaniu sprawy „nieprawidłowym". Zważyć należy, że kwestia niezależności od władzy wykonawczej i ustawodawczej Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku była przedmiotem licznych orzeczeń trybunałów międzynarodowych, oraz sądów krajowych /w wyrokach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 listopada 2019r., sygn. C-585/18, C-624/18, C-625/18, z dnia 2 marca 2021r., sygn. C- 824/18, z dnia 15 lipca 2021r., sygn. C- 791/19, z dnia 6 października 2021 r, sygn. C- 487/19, z 16 listopada 2021 r. C- 748 do C-754/19, z 11 maja 2023 r. C-817/22, z 13 lipca 2023 r. w połączonych sprawach C- 615/20 i C-671/20, w wyrokach Europejskiego Trybunału Praw Człowieka: z dnia 22 lipca 2021 r. skarga 43447/19 R. przeciwko Polsce, z dnia 8 listopada 2021 roku skargi 49868/19 - D. - F. i O. oraz z dnia, 3 lutego 2022r, skarga 1469/22 A. P. przeciwko Polsce, z 15 marca 2022 r. Skarga 4352/18 G. przeciwko Polsce, z 16 czerwca 2022 r. Skarga 29650/18 Ż. przeciwko Polsce, z 6 października 2022 r. skarga 35599/20 J. przeciwko Polsce, z 6 lipca 2023 r, skarga 21181 /19 i 51751/20 T. przeciwko Polsce, a w szczególności wyroku ETPC z 23 listopada 2023 r,. skarga 50849/21 W. przeciwko Polsce/ stwierdzających rażące - systemowe naruszenia prawa tworzonego w Polsce od 2015 - do 2023r., zarówno w systemie dyscyplinarnym, jak i w procedurze powoływania sędziów z udziałem niekonstytucyjnej, Krajowej Rady Sądownictwa, która po zmianie przepisów ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., jest zaprzeczeniem niezależności od władzy wykonawczej i ustawodawczej, co narusza konstytucyjną zasadę trójpodziału władzy i art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka 1 Podstawowych Wolności, gwarantującego prawo do rzetelnego procesu, a nadto opierając się na: wyroku Sądu Najwyższego Izby Pracy z dnia 5.12.2019 r., sygn. III PO 7/18; postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 15.01.2020 r„ sygn. III PO 8/18; postanowieniu Sądu Najwyższego W Izbie Karnej z dn. 16.09.2021r., sygn. IKZ 29/21; postanowieniu Sądu Najwyższego w Izbie Karnej z dn. 29.09.2021., sygn. V Kz 47/21; postanowieniu Sądu Najwyższego w Izbie Karnej z dnia 28 października 2021 r., sygn. akt II KK 237/21; postanowieniu Sądu Najwyższego w Izbie Karnej z dnia 12 kwietnia 2022r.z sygn. akt V Kz 64/21 i innych orzeczeniach SN, a nadto w kontekście uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 202 r., sygn. akt BSA1-4110-1/20, w zakresie, jakim orzeczenia te stanowią podstawę uznania, że udział w składzie Sądu osoby powołanej na urząd sędziego na wniosek niekonstytucyjnego organu, którego niezależność podważają dodatkowo okoliczności awansu, skutkuje nienależytą obsadą sądu i stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 kpk . Było to o tyle istotne, iż rodzaj tego uchybienia w procedurze powoływania sędziów powodował wadliwość wydanego w takim składzie orzeczenia niezależnie od wpływu takiego uchybienia na treść rozstrzygnięcia i niezależnie od granic jego zaskarżenia, podniesionych zarzutów / za uchwała trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 roku, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2019 roku, III PO 7/19, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021 roku sprawie I Kz 29/21 oraz z dnia 29 września 2021 roku w sprawie IV Kz 49/21, które Sąd Odwoławczy w pełni podziela. Niemniej godzi się wskazać, że uchwała z dnia 23 stycznia 2020 roku nie odnosiła się w ogóle do istoty prawa do sądu wynikającego z „ustanowienia ustawą", a sformułowano w niej wnioski wyłącznie w zakresie dotyczącym „bezstronności i niezależności" sądu. Standard rozumienia „ustanowienia Sądu ustawą", w kontekście istnienia poważnych wad proceduralnych ustanowiono w polskich sprawach począwszy od sprawy R. przeciwko Polsce, /wyrok z dnia 22 lipca 2021 roku/, a najdobitniej Trybunał dał temu wyraz w wyroku z dnia 23 listopada 2023 roku W. przeciwko Polsce, stwierdzając istnienie problemu systemowego w procedurze powoływania sędziów, z uwagi na udział w niej Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 roku. W tym więc zakresie uchwała SN z dnia 23 stycznia 2020 roku „zdezaktualizowała się" nie obejmując swym zakresem tego pierwotnego elementu, niezbędnego dla poczynienia jakichkolwiek dalszych rozważać w przedmiocie niezależności i bezstronności Sądu i sposobu badania i weryfikowania spełniania tych przesłanek, jakim było „ustanowienie Sądu ustawą". Wystarczy przy tym wskazać również na wyrok ETPC z dnia 1 grudnia 2020 roku, a więc również już po wydaniu tej uchwały przez Sąd Najwyższy, w sprawie A. przeciwko Islandii / skarga nr 26374/18/, który ustanowił standard w tym zakresie, stanowiąc odniesienie dla kolejnych wyroków Trybunału, które zapadały w polskich sprawach. Niemniej godzi się Wskazać, że już w treści przywołanej uchwały Sąd Najwyższy zawarł stwierdzenie, że wszyscy sędziowie orzekający w wydziałach karnych, którzy przeszli procedurę przed KRS po dniu 23 stycznia 2020 roku powinni skończyć prowadzone sprawy, iak również powstrzymać się od orzekania w nowo przydzielanych im sprawach. Wykładnia zawarta w wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 19 listopada 2019 roku III P 7/19/ /Niezależność Sądu Najwyższego/ wiąże każdy Sąd w Polsce, a także każdy organ władzy państwowej, a w którym to wyroku TSUE wyznaczył jednoznaczny i precyzyjny standard oceny niezawisłości i bezstronności Sądu, jaki obowiązuje we wszystkich krajach Unii Europejskiej, w tym w Polsce. W związku z tym, każdy Sąd w Polsce, w tym Sąd Najwyższy, ma obowiązek z urzędu badań czy standard przewidziany w wyroku TSUE jest zapewniony w rozpoznawanej sprawie. Wykonując ten obowiązek Sąd Najwyższy, w kolejnych przywołanych orzeczeniach stwierdzał, że Krajowa Rada Sądownictwa w obecnym składzie nie jest organem bezstronnym i niezawisłym od władzy ustawodawczej i wykonawczej. Polska, przystąpiła do Unii, a prymat prawa Unii skutkuje tym, że każdy organ państwa członkowskiego ma obowiązek zapewnić pełną skuteczność norm prawa Unii (pkt 158 wyroku TSUE), aż do pomijania niezgodnych przepisów prawa krajowego (pkt 160). W wyroku z dnia 22 lipca 2021 roku w sprawie R. przeciwko Polsce / skarga nr 43447/19/, ETPC również potwierdził powyższy standard niezależności Sądów, wskazując jednoznacznie, że naruszenie prawa krajowego, [...] wynikające z nieprzestrzegania zasady podziału władzy i niezawisłości sądownictwa, z natury rzeczy splamiło sporną procedurę powoływania sędziów, ponieważ w konsekwencji tego naruszenia rekomendacja kandydatów na sędziów do Izby Dyscyplinarnej - warunek sine qua non powołania przez- Prezydenta RP - została powierzona KRS, organowi, który nie posiadał wystarczających gwarancji niezależności od władzy ustawodawczej i wykonawczej. Procedura powoływania Sędziów, która - jak w niniejszej sprawie - ujawnia nadmierny wpływ władzy ustawodawczej i wykonawczej na powoływanie sędziów, jest per se niezgodna z art. 6 ust 1 Konwencji i jako taka stanowi fundamentalną nieprawidłowość wpływającą negatywnie na cały proces i zagrażającą legitymacji Sądu złożonego z tak powołanych sędziów. Trybunał stwierdził, że uchybienia w procedurze powoływania sędziów do Izby Dyscyplinarnej były tak poważne, że naruszały samą istotę prawa do "Sądu ustanowionego ustawą". Co prawda orzeczenie Trybunału odnosiło się wprost do Izby Dyscyplinarnej, niemniej nie może być wątpliwości co do tego, że tego samego rodzaju uchybienia wynikające ze struktury i udziału w procesie powoływania sędziów sądów powszechnych KRS nie mógłby zostać oceniony inaczej, na co zresztą w tym wyroku Trybunał wprost wskazuje odnosząc swoje rozważania również co do sędziów sądów powszechnych, podkreślając to w kolejnych sprawach polskich / A. P. , D. - F. i O. /. Oprócz odnoszących się do tej wadliwości licznych Orzeczeń trybunałów europejskich i Sądu Najwyższego, należy zwrócić uwagę na fakt jednogłośnego wykluczenia, w dniu 28 października 2021r. W W. , polskiej Krajowej Rady Sądownictwa z Europejskiej Sieci Rad Sądownictwa, sieci tworzonej przez państwa przestrzegające praworządności, w kształcie zapisanym w traktatach i konwencjach chroniących prawa obywatelskie, w tym uznające prawo do niezależnego sądu ustanowionego ustawą, jako prawo podstawowe jednostki z uwagi na brak niezależności od władzy politycznej. Zawieszenie członkostwa KRS nastąpiło już 17 września 2018 r., z powodu politycznego wyboru członków rady i sposobu jej działania. Z powyższych judykatów, wynika, że Krajowa Rada Sądownictwa, ukształtowana przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r., nie spełnia standardu organu konstytucyjnego, będąc w rzeczywistości organem zależnym od władzy ustawodawczej i wykonawczej oraz niewypełniającym zadania ochrony niezależności Sądów i niezawisłości sędziów, jak również obiektywnej, rzetelnej i transparentnej oceny kandydatów na stanowiska sędziowskie. Zaznaczyć należy, że w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., w sprawie I KZP 2/22 podkreślono kluczową dla procesu nominacyjnego okoliczność, że Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw nie jest organem tożsamym z organem konstytucyjnym, którego skład i sposób wyłaniania reguluje Konstytucja RP , w szczególności art. 187 ust.l Oznacza to, że w istocie samo wzięcie udziału w konkursie przed niekonstytucyjnym organem obalą domniemanie bezstronności, gdyż nie pozostawia wątpliwości, że ścieżka powoływania w Polsce sędziów jest obarczona fundamentalnymi mankamentami. Zaś postanowienia Prezydenta RP o powołaniu do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego nie ma mocy konwalidującej wadliwą procedurę przeprowadzoną przez niekonstytucyjnie powołaną Krajową Radę Sądownictwa i nie uzdrawia skażonego procesu nominacyjnego sędziów. Akt nominacji musi bowiem opierać się na sumie niezbędnych etapów gwarantujących obiektywny i transparentny wybór najlepszych, niezależnych, kandydatów do służby sędziowskiej /postanowienie z 18.07.2024r. SO w Słupsku, sygn. VI Kz 233/24/. W niniejszej sprawie w jednoosobowym składzie Sądu Rejonowego w Lidzbarku Warmińskim zasiadał Sędzia, który do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego uzyskał nominację na podstawie uchwały „Neo-KRS" Nr 76/2019 z dnia 2019-01-09. Wręczenie nominacji nastąpiło dn. 2019-04-03 Zaś fakt uzyskania nominacji na podstawie uchwały „Neo-KRS" w świetle obowiązujących przepisów stanowi wadliwość procesu powołania. Natomiast jak w powyżej przytoczonych postanowieniach Sądu Najwyższego, który aprobuje zapatrywanie wskazane przez Europejski Trybunału Praw Człowieka, „taka osoba powołana na urząd sędziego i orzekająca w określonej sprawie, nie stanowi niezależnego i bezstronnego Sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC". Wadliwość procedur omówiona została w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r., BSA 1-4110-1/20 i w uchwale składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r.,I KZP 2/22. Wobec powyższego Sąd, w składzie którego zasiadał sędzia powołany w taki sposób nie spełniał wymogu konstytucyjnego, konwencyjnego i unijnego „Sądu ustanowionego ustawą, bezstronnego, niezależnego i niezawisłego". Ponownie wskazać należy, że z treści przywołanej uchwały Sądu Najwyższego wynikało, że wszyscy Sędziowie orzekający w wydziałach karnych, którzy przeszli procedurę przed KRS po dniu 23 stycznia 2020 roku powinni skończyć prowadzone sprawy, jak również powstrzymać się od orzekania w nowo przydzielanych im sprawach. Nadto Sąd Najwyższy w uzasadnieniach postanowień z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21 oraz z dnia 29 września 2021 r., V KZ 47/21 - podkreślając związanie uchwałą trzech Izb SN - jednocześnie skutek odnoszący się do nienależytej obsady Sądu Najwyższego, związany z udziałem w procedurze powołania sędziów Sądu Najwyższego Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. w postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. , rozciągnął na nienależytą obsadę sądów powszechnych, w składach których zasiadają sędziowie powołani z udziałem tejże Krajowej Rady Sądownictwa. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd odwoławczy zważył, co następuje: Odnosząc się do zarzutu apelacji podnoszącego wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej stwierdzić należy, że nie przywołano dla wykazania jego zasadności okoliczności mogących warunkować jego potencjalną skuteczność. W uchwale połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 23.01.2020 r., BSA I-4110-1/20, OSNKW 2020/2, poz. 7, wyrażono pogląd, że: „1. Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi (także wtedy), gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3). 2. Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi (także wtedy), gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3), jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W uchwale (7) SN z 2.06.2022 roku( I KZP 2/22, OSNK 2022/6, poz. 22), stwierdzono, że brak podstaw do przyjęcia a priori , że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17.01.2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Taka sytuacja zachodzi jedynie w stosunku do sędziów Sądu Najwyższego, którzy otrzymali nominacje w takich warunkach. Wskazano także, że zgodnie z pkt 2 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23.01.2020 r., BSA I-4110-1/20, brak wniosku strony złożonego na podstawie art. 41 k.p.k. , nie zamyka drogi do podnoszenia i badania tej kwestii przez sąd z urzędu, w trybie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. – również po przeprowadzeniu stosownego testu. Nie sposób bowiem przyjąć, że sąd, w składzie którego zasiada sędzia, co do którego instytucjonalnej bezstronności, czy wprost niezawisłości, istnieją uzasadnione wątpliwości, jest sądem należycie obsadzonym. Wynik przeprowadzonego testu sąd odwoławczy winien przedstawić w uzasadnieniu swego orzeczenia, o ile będzie je sporządzał. Z tego też powodu brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. , to jednak badać należy te wszystkie okoliczności dotyczące danego sędziego, związane z jego procesem nominacyjnym, jak i późniejszymi zdarzeniami, które mogą podawać w wątpliwość jego niezawisłość i bezstronność. K onieczne staje się więc ustalenie, że konkretny sędzia, który uzyskał nominację w opisywanych powyżej warunkach, nie jest stronniczy, w sytuacji, gdy obalone zostało domniemanie jego bezstronności, które było regułą przed 2018 r. Obecnie bowiem, konieczny jest dowód pozytywny bezstronności, gdy poprzednio trzeba było wykazać sytuację przeciwną - brak bezstronności. Przy czym - co istotne - ocena bezstronności sędziego nie może opierać się tylko na założeniu istnienia wewnętrznej subiektywnej bezstronności, ale przede wszystkim musi być oceniana w oparciu o te elementy, które są obiektywnie dostrzegalne, a więc mają znaczenie w zakresie obiektywnej bezstronności sędziego Istotne jest bowiem to, że - jak zasadnie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 lipca 2022 r., III KK 404/21 - "dla zagwarantowania skutecznej ochrony sądowej na gruncie art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE kluczowe jest zachowanie niezależności sądu, w tym dostęp strony do "niezawisłego" sądu (TSUE w sprawach: C-64/16; pkt 41; C-619/18; pkt 57; z dnia 15 lipca 2021 r. C-791/19; pkt 57. W tej formule istotne staje się dokonanie oceny, czy merytoryczne przesłanki oraz procedura podejmowania decyzji w zakresie powołania sędziów były ukształtowane w sposób wykluczający powstanie u zewnętrznego obserwatora uzasadnionych wątpliwości co do niezależności danych sędziów od czynników zewnętrznych oraz ich neutralności względem ścierających się przed nimi interesów, o których orzekają (zob. wyrok TSUE w sprawie C-585/18 i in., pkt 134; wyrok TSUE w sprawie C-824/18, pkt 123; wyrok TSUE w sprawie C-791/19, pkt 98; wyrok TSUE w sprawie C-487/19, pkt 148). Sam bowiem fakt, że dani sędziowie zostali powołani przez Prezydenta RP nie jest wystarczający dla stwierdzenia braku sędziowskiej niezależności lub do wywołania wątpliwości co do ich bezstronności, także wtedy, jeżeli po powołaniu osoby te nie podlegają żadnej presji i nie otrzymują zaleceń podczas wykonywania swoich obowiązków (por. wyroki TSUE: w sprawach C-585/18 i in., pkt 133; C824/18, pkt 122; C-791/19, pkt 97; C-487/19, pkt 147)". Mimo, że wniosek o powołanie T. Idzikowskiego na stanowisko sędziego sądu rejonowego w Sądzie Rejonowym w Bartoszycach przedłożyła KRS na podstawie uchwały z dnia 8 stycznia 2019 roku (Uchwała Nr 68/2019), to jednak nie sposób uznać by w konkretnym przypadku proces nominacyjny był dotknięty wadami dyskwalifikującymi zgłoszonego kandydata. Sędzia orzekający w konkretnej sprawie ukończył studia prawnicze w 2003 roku na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, uzyskując tytuł magistra z wynikiem dobrym. W 2003 r. ukończył również na tej Uczelni, z wynikiem pozytywnym, studia podyplomowe z zakresu prawa europejskiego. Po odbyciu aplikacji sądowej, złożył w 2007 r. egzamin sędziowski z łączną oceną dobrą, a z dniem 15 maja 2008 r. został mianowany referendarzem sądowym w Sądzie Rejonowym w Giżycku. Od 1 czerwca 2011 r. był referendarzem sądowym w Sądzie Rejonowym w Bartoszycach, a od 1 lutego 2015 roku w Sądzie Rejonowym w Olsztynie. W 2016 r. ukończył z wynikiem bardzo dobrym studia podyplomowe na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie z zakresu prawa dowodowego. Zwrócić należy szczególną uwagę na dokonaną w procesie nominacyjnym ocenę pracy sędziego przez sędziego SO w Olsztynie A. Żegarską. Z jej opinii wynika, że wymieniony kandydat na sędziego w pełni odpowiada wymaganiom stawianym kandydatom do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu rejonowego, a jego cechy osobiste, przygotowanie merytoryczne jak też wyniki osiągane w pracy pozwalają na stwierdzenie, że spełnia wszelkie wymogi oraz daje gwarancję należytego wypełniania obowiązków sędziego sądu rejonowego. Co warte podkreślenia, podczas posiedzenia Zgromadzenia Przedstawicieli Sędziów okręgu Sądu Okręgowego w Olsztynie oddano na kandydaturę T. Idzikowskiego na sędziego oddano 67 głosów „za”, przy jedynie trzech głosach przeciw i 6 wstrzymujących się. Wynik ten znacząco odstawał od wyników dwóch kontrkandydatek. Mimo tego, że sędzia uczestniczył w niekonstytucyjnej procedurze nominacyjnej, to jednak nie ujawniono okoliczności wskazujących na jego powiązanie z władzą wykonawczą. Sędzia nie pełnił żadnych funkcji, nie brał udziału w pracach gremiów powiązanych z władzą polityczną, również po powołaniu na stanowisko sędziego. Tak więc test wymagany dla wykazania, czy spełniona została przesłanka z art. 439 § 1 pkt 2 kpk wypadł dla sędziego T. Idzikowskiego pozytywnie. Taki wniosek wynika również z szeroko rozbudowanego teoretycznie zarzutu apelacji, w którym nie przywołano żadnych okoliczności wskazujących na rzeczywiste wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Na przychylność sądu odwoławczego napotkał zarzut oznaczony numerem 1 w zakresie, w jakim autor apelacji zakwestionował możliwość przypisania wymienionym w czynie trzecim z zarzucanych oskarżonemu znamion przestępstwa kwalifikowanego z art. 198 kk . Zasadnie zauważył bowiem autor apelacji, że inicjatywa seksualna oskarżonego, który rozpoczynał obcowanie płciowe z pokrzywdzoną E. P. (2) w czasie, kiedy spała, była następstwem łączącej obydwoje relacji, w której istniało przyzwolenie na nieprzemocowe współżycie. W związku, w którym współżycie seksualne ma istotne, by nie rzec dominujące znaczenie dla łączącej partnerów relacji, nie jest niczym karygodnym podejmowanie inicjatywy podczas snu partnera. Celnie dostrzegł skarżący, że następstwem tej inicjatywy (nie należy jej utożsamiać jedynie z usiłowaniem w znaczeniu stadialnym) były akty współżycia akceptowane przez oskarżonego i pokrzywdzoną. Również w zakresie czynności sprawczych polegających na uprawianiu współżycia oralnego nie sposób dostrzec w zachowaniu oskarżonego czynności mogących znamionować przestępstwo kwalifikowane z art. 197 § 1 kk . Nie używał przecież żadnej przemocy, zaś w sposób w jaki skłaniał pokrzywdzoną do tego rodzaju aktów współżycia nie były wkomponowane żadne groźby. Dlatego też w zakresie tych czynności sprawczych uwolniono oskarżonego od odpowiedzialności karnej. Inaczej należy natomiast ocenić zachowanie oskarżonego z przełomu jesieni i zimy 2018 roku . To zdarzenie charakteryzowało użycie przemocy fizycznej i – czego zdaje się autor apelacji nie dostrzegł – płacz pokrzywdzonej w trakcie kiedy oskarżony z nią współżył. Jest to zatem czyn wyczerpujący znamiona przestępstwa kwalifikowanego z art. 197 § 1 kk w dacie jego popełnienia. Inaczej niż w przypadku oralnych aktów obcowania płciowego należy w tym przypadku oceniać wykorzystanie „tężyzny fizycznej”, które to pojęcie wystąpiło również w opisie innych czynności sprawczych mających znamionować przestępstwo z art. 197 § 1 kk , albowiem w tym przypadku oskarżony rzucił pokrzywdzoną na materac, chwycił ją za ramiona, przygniótł swoim ciałem i pomimo jej płaczu odbył stosunek płciowy (k. 299 verte). Tak więc w tym jednym przypadku „wykorzystanie tężyzny fizycznej” jako element modus operandi ma swój sens z punktu widzenia znamienia działania polegającego na użyciu przemocy fizycznej. W pozostałych przypadkach pojęcie „wykorzystania tężyzny fizycznej” jest niezrozumiałe, albowiem nie łączy się z nim żadna aktywność, której wymaga ustawa by działanie uznać za przemocowe. Mimo dokonanej zmiany, w zakresie konsekwencji karnych zaskarżony wyrok nie uległ żadnym modyfikacjom, albowiem kara wymierzona oskarżonemu jest najniższą przewidzianą w ustawie obowiązującej w dacie jego popełnienia. W części został też uwzględniony zarzut apelacji kwestionujący rozstrzygnięcie sądu a quo w zakresie czynu popełnionego na szkodę I. Ż. . Z zeznań pokrzywdzonej wynika przecież, że kiedy doszło do czynności sprawczych oskarżonego nie spała ona („leżałam, zasypiałam”). Autor apelacji jakby zapomniał równocześnie kim była w dacie tego czynu dla oskarżonego I. Ż. . Byłą jego zawodniczką, która ledwie co ukończyła piętnasty rok życia. Na zorganizowanym przez siebie „obozie treningowym” był tylko z nią, spali w jednym namiocie. Czynności sprawcze podjęte przez oskarżonego w pełni mieszczą się w zakresie znamienia „innej czynności seksualnej”. Zachowania te były możliwe tylko z tego powodu, że oskarżony pozostawał w relacji trener – zawodniczka. Wykorzystał tę relację w sposób oczywisty i miał tego pełną świadomość. List oskarżonego z k. 60-61 to jedynie próba ratowania siebie przed konsekwencjami. Takie zachowanie oskarżonego wkomponowuje się w szerszy kontekst jego relacji z uczennicami, w tym tymi poniżej 15 roku życia na przestrzeni wielu lat. Materiał dowodowy potwierdzający tę tezę jest bardzo bogaty i w swojej treści jednoznaczny (w tym choćby z zeznania E. P. (2) , A. M. , M. L. (2) , A. G. ). W konsekwencji z opisu czynu przypisanego oskarżonemu wyeliminowano znamię „wykorzystania bezradności spowodowanej snem” pokrzywdzonej, zakwalifikowano ten czyn z art. 199 § 2 kk i z uwagi na powyższe złagodzono też wymiar orzeczonej zaskarżonym wyrokiem kary ograniczenia wolności do roku. Tak wymierzona kara odpowiada w pełni dyrektywom jej wymiaru z art. 53 kk , obowiązującego w dacie czynu. W wyniku dokonanej modyfikacji nie było żadnych powodów do zmiany zaskarżonego wyroku w pozostałym zakresie. Kara ograniczenia wolności nie podlega łączeniu z karą pozbawienia wolności, albowiem nie ma materialnoprawnych warunków do takiego postąpienia. Nie sposób też zarzucić karze orzeczonej za czyn kwalifikowany z art. 197 § 1 kk rażącej niewspółmierności w szczególności, gdy się zważy na jej warunkowy charakter, co nie byłoby możliwe w aktualnym stanie prawnym. Orzeczone środki karne oraz nałożony obowiązek w ramach warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności mają na celu wytycznie granic bezpieczeństwa dla pokrzywdzonych. Środek karny w postaci zakazu wykonywania zawodów związanych z wychowywaniem, leczeniem, edukacją oraz opieką nad małoletnimi ma natomiast uchronić inne dzieci przed podobnymi działaniami oskarżonego w przyszłości. Jego czasokres jest wynikiem roztropnego rozważenia wszystkich okoliczności przedmiotowych i podmiotowych wynikających z ujawnionego materiału dowodowego. Wniosek Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie rozstrzygnięć zawartych w pkt. I i III poprzez wydanie orzeczenia odmiennego co do istoty sprawy i uniewinnienie oskarżonego R. D. od popełnienia zarzucanych mu czynów; ewentualnie: Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Omówione w części analizującej zarzuty apelacji. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Brak było okoliczności z art.439 kpk i art.440 kpk Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 0.11. Przedmiot utrzymania w mocy 0.1Poza zakresem dokonanej zmiany; Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Omówione w części analizującej zarzuty apelacyjne; 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 0.0.11. Przedmiot i zakres zmiany 1. W czynie przypisanym oskarżonemu R. D. w pkt I wyeliminowano znamię „wykorzystania bezradności spowodowanej snem” i w konsekwencji zakwalifikowano czyn z art. 199 § 2 kk w zw. z art. 4 § 1 kk i w podstawie wymiaru kary przepis art. 198 kk zastąpiono przepisem art. 199 § 2 kk , zaś orzeczoną kartę ograniczenia wolności złagodzono do wymiaru roku; 2. W czynie przypisanym oskarżonemu R. D. w pkt III wyeliminowano wszystkie czynności sprawcze pozostające poza zdarzeniem z przełomu jesieni – zimy 2008 r. ograniczając tym samym ten czyn tylko do tego zdarzenia i w konsekwencji zakwalifikowano czyn z art. 197 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 i tym samym te przepisy przyjęto za podstawę skazania oraz wymiaru kary. Zwięźle o powodach zmiany Omówione w części analizującej zarzuty apelacji. 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III. Na podstawie art. 636 § 1 kk obciążono oskarżonego kosztami procesu za postępowanie odwoławcze, przy czym w związku z orzeczoną karą ograniczenia wolności jedną opłatą za obie instancje w kwocie 180 zł, a w związku z orzeczoną prawomocnie karą pozbawienia wolności opłatami w kwocie 300 zł za drugą instancję ( art. 2 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. i i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (t.j. Dz. U. poz. 223 z 1983 roku z późn. zm.) 7. PODPIS ZAŁĄCZNIK DO FORMULARZA UZASADNIENIA WYROKU SĄDU ODWOŁAWCZEGO Załącznik do formularza UK 2 0.11.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Rozstrzygnięcie zawarte w pkt. I i III wyroku Sądu Rejonowego w Lidzbarku Warmińskim z dnia 27 lutego 2025 r., sygn. akt II K 137/24 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☒ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☒ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę