VII KA 348/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Olsztynie rozpoznał apelację prokuratora wniesioną od wyroku Sądu Rejonowego w Giżycku, który uniewinnił oskarżonego N. J. od zarzutu popełnienia przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 Kodeksu karnego. Prokurator zarzucił Sądowi pierwszej instancji obrazę przepisów postępowania (m.in. art. 7 i 410 k.p.k.) oraz błąd w ustaleniach faktycznych, wskazując, że oskarżony dopuścił się przywłaszczenia środków finansowych na szkodę pokrzywdzonej J. K. (czyn z art. 284 § 1 k.k.). Sąd Okręgowy uznał apelację za niezasadną. Podkreślono, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, zgodnie z dyrektywami prawa procesowego, a jego wnioskowanie było logiczne i przekonująco uzasadnione. Sąd odwoławczy podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że dowody nie dawały podstaw do przyjęcia, iż oskarżony działał z zamiarem oszustwa w momencie zawierania umowy. Zeznania pokrzywdzonej i świadków, wsparte dokumentacją, wskazywały na problemy z realizacją umowy (uszkodzenie lodówki w transporcie), a późniejszy zwrot pieniędzy po około 9 miesiącach nie był jednoznacznie dowodem na oszukańczy zamiar. Sąd Rejonowy trafnie ocenił, że oskarżony przedstawił obiektywne dokumenty (faktury, korekty faktur, wyjaśnienia dotyczące współpracy z hurtownią), które potwierdzały jego wersję wydarzeń, w tym problemy z odzyskaniem środków od dostawcy. Sąd Okręgowy stwierdził, że samo znaczne opóźnienie w zwrocie należności nie pozwalało na przypisanie oskarżonemu zamiaru oszustwa już w lipcu 2022 r. Ponadto, Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w celu prowadzenia postępowania o czyn z art. 284 § 1 k.k. (przywłaszczenie). Stwierdzono, że takie działanie wykraczałoby poza granice aktu oskarżenia, a także istniały wątpliwości co do czasu, miejsca i przedmiotu potencjalnego przywłaszczenia, zwłaszcza że oskarżony ostatecznie zwrócił należność pokrzywdzonej. W konsekwencji, Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących oszustwa i przywłaszczenia, oceny dowodów w postępowaniu karnym oraz granic wyznaczonych przez akt oskarżenia.
Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki współpracy z hurtowniami; nie stanowi przełomowej wykładni prawa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy opóźnienie w zwrocie pieniędzy po niewywiązaniu się z umowy sprzedaży może być uznane za oszustwo (art. 286 § 1 k.k.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli późniejszy zwrot pieniędzy wynika z obiektywnych przyczyn niezwiązanych z początkowym zamiarem oszukania, a nie z chęci wprowadzenia w błąd.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opóźnienie w zwrocie środków, nawet znaczne, nie stanowi dowodu na oszukańczy zamiar w momencie zawierania umowy, jeśli oskarżony przedstawił dowody wskazujące na problemy z realizacją umowy (np. uszkodzenie towaru, problemy z dostawcą) i ostatecznie zwrócił należność.
Czy sąd odwoławczy może przypisać oskarżonemu czyn inny niż zarzucany w akcie oskarżenia, jeśli jego znamiona częściowo pokrywają się z opisem czynu pierwotnego (np. oszustwo vs. przywłaszczenie)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli przypisanie innego czynu wykraczałoby poza granice wyznaczone treścią aktu oskarżenia, zwłaszcza w zakresie czasu, miejsca i przedmiotu czynu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy odmówił przypisania oskarżonemu czynu przywłaszczenia, mimo że apelacja prokuratora sugerowała takie kwalifikacje, wskazując na różnice w czasie, miejscu i przedmiocie czynu w porównaniu do aktu oskarżenia oraz fakt ostatecznego zwrotu należności.
Jakie są zasady oceny dowodów przez sąd odwoławczy w kontekście zarzutu obrazy przepisów postępowania (art. 7 k.p.k.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ocena dowodów jest prawidłowa, jeśli jest wszechstronna, logiczna, zgodna z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, a jej wyniki są przekonująco uzasadnione w pisemnych motywach wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że zasada swobodnej oceny dowodów nie może prowadzić do dowolności, a ustalenia faktyczne muszą być oparte na wszechstronnej analizie wszystkich dowodów, których ocena nie wykazuje błędów faktycznych ani logicznych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| N. J. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| J. K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| Anna Winogrodzka-Miszczak | inne | prokurator Prokuratury Okręgowej w Olsztynie |
Przepisy (6)
Główne
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek uwzględnienia całokształtu okoliczności ujawnionych w postępowaniu.
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
Podstawy apelacji prokuratora (obraza przepisów prawa materialnego, obraza przepisów postępowania, błąd w ustaleniach faktycznych).
k.k. art. 284 § 1
Kodeks karny
Przestępstwo przywłaszczenia.
k.p.k. art. 632
Kodeks postępowania karnego
Koszty procesu za postępowanie odwoławcze.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ocena dowodów przez Sąd Rejonowy była prawidłowa i zgodna z zasadami prawa procesowego. • Zebrane dowody nie pozwalają na pewne ustalenie, że oskarżony działał z zamiarem oszustwa już w momencie zawierania umowy. • Opóźnienie w zwrocie pieniędzy wynikało z obiektywnych przyczyn, a nie z chęci oszukania. • Przypisanie oskarżonemu czynu przywłaszczenia wykraczałoby poza granice aktu oskarżenia.
Odrzucone argumenty
Obraza przepisów postępowania (art. 7, 410, 399 § 1, 424 § 1 k.p.k.) przez Sąd Rejonowy. • Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia. • Niewłaściwa kwalifikacja prawna czynu (brak przypisania przywłaszczenia).
Godne uwagi sformułowania
zasada swobodnej oceny dowodów, leżąca u podstaw prawidłowego wyrokowania, nie może prowadzić do dowolności ocen • Ustalenia faktyczne wyroku tylko wtedy nie wykraczają poza ramy swobodnej oceny dowodów, gdy poczynione zostały na podstawie wszechstronnej analizy przeprowadzonych dowodów • Samo jednakże bardzo znaczne opóźnienie w zwrocie pokrzywdzonej należności w świetle wskazanych wyżej okoliczności nie pozwala na przyjęcie, że już w dniu 28 lipca 2022 r. N. J. działał z zamiarem oszustwa. • Takie procedowanie byłoby bowiem wyjściem poza granice wyznaczone treścią aktu oskarżenia.
Skład orzekający
Dariusz Firkowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oszustwa i przywłaszczenia, oceny dowodów w postępowaniu karnym oraz granic wyznaczonych przez akt oskarżenia."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki współpracy z hurtowniami; nie stanowi przełomowej wykładni prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje subtelne różnice między oszustwem a przywłaszczeniem oraz znaczenie granic aktu oskarżenia, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Oszustwo czy przywłaszczenie? Sąd rozstrzyga o granicach aktu oskarżenia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.