Orzeczenie · 2025-02-19

VII Ka 30/25

Sąd
Sąd Okręgowy w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2025-02-19
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniaokręgowy
oszustwopodrobienie dokumentugrzywnanaprawienie szkodyapelacjasąd okręgowykodeks karny

Sąd Okręgowy w Olsztynie, rozpoznając apelację prokuratora, dokonał częściowej zmiany wyroku Sądu Rejonowego w sprawie dotyczącej oszustwa (art. 286 § 1 k.k.) w zbiegu z podrobieniem dokumentu (art. 270 § 1 k.k.) oraz czynu ciągłego (art. 12 § 1 k.k.). Apelacja prokuratora, zarzucająca m.in. obrazę prawa materialnego (art. 57b k.k.) i postępowania, została uznana za częściowo zasadną. Sąd Okręgowy, powołując się na zmianę przepisów Kodeksu karnego od 1 października 2023 r. (art. 37a § 1 i 2 k.k.) oraz art. 4 § 1 k.k., uznał za dopuszczalne orzeczenie kary grzywny, mimo że czyn został popełniony przed tą datą. W konsekwencji podwyższono liczbę stawek dziennych grzywny dla oskarżonej A. G. do 180 (po 10 zł każda) oraz dla oskarżonej K. G. do 160 (po 10 zł każda). Sąd odwoławczy uwzględnił również zarzut dotyczący błędnego ustalenia obowiązku naprawienia szkody. Zamiast odrębnych kwot zasądzonych przez sąd pierwszej instancji, zasądzono od A. G. kwotę 1760,51 zł, a od obu oskarżonych solidarnie kwotę 8116,68 zł na rzecz pokrzywdzonego (...) SA w W. Uchylono rozstrzygnięcie o podaniu wyroku do publicznej wiadomości, uznając, że nie ma podstaw do takiej dodatkowej dolegliwości. Zarzut dotyczący niezastosowania przepadku przedmiotów pochodzących z przestępstwa (podrobionych umów) nie został uwzględniony z uwagi na możliwość zastosowania art. 120 k.p.k. Na koniec, na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k., oskarżone zostały zwolnione z kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja zasady lex mitior (art. 4 § 1 k.k.) w kontekście zmian w przepisach dotyczących wymiaru kar (art. 37a k.k.) oraz stosowania obostrzeń (art. 57b k.k.) w sprawach o oszustwo i podrobienie dokumentów.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów w trakcie postępowania i może być stosowane w podobnych przypadkach, gdzie nowe przepisy są względniejsze dla sprawcy.

Zagadnienia prawne (5)

Czy możliwe jest orzeczenie kary grzywny na podstawie art. 37a § 1 i 2 k.k. w przypadku czynu popełnionego przed wejściem w życie tych przepisów, ale ocenianego w czasie orzekania przez sąd odwoławczy, gdy nowe brzmienie przepisu jest względniejsze dla sprawcy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy uznał, że nowe brzmienie art. 37a § 1 i 2 k.k. jest względniejsze dla sprawczyń i pozwala na odstąpienie od orzekania wyłącznie kary pozbawienia wolności, mimo że czyn został popełniony przed 1 października 2023 r.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy zastosował art. 4 § 1 k.k. (lex mitior) i uznał, że obecne brzmienie art. 37a § 1 i 2 k.k., które nie odwołuje się do art. 57b k.k., jest względniejsze dla sprawczyń, pozwalając na orzeczenie kary grzywny zamiast obligatoryjnej kary pozbawienia wolności.

Czy w przypadku popełnienia tego samego przestępstwa przez dwie osoby, w tym czynu popełnionego wspólnie i w porozumieniu, obowiązek naprawienia szkody powinien być orzeczony solidarnie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy uznał, że obowiązek naprawienia szkody w części dotyczącej czynu popełnionego wspólnie i w porozumieniu powinien być orzeczony solidarnie.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy skorygował rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji w zakresie obowiązku naprawienia szkody, zasądzając od obu oskarżonych solidarnie kwotę odpowiadającą łącznej szkodzie wyrządzonej wspólnym działaniem.

Czy w przypadku orzekania kary grzywny wobec oskarżonych za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. należy stosować obostrzenie z art. 57b k.k. i wymierzać karę powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd odwoławczy uznał, że mimo kwalifikacji z art. 57b k.k., zastosowanie art. 37a § 1 i 2 k.k. (w nowym brzmieniu) pozwala na odstąpienie od orzekania wyłącznie kary pozbawienia wolności.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy powołał się na zmianę przepisów od 1 października 2023 r. i uznał, że art. 37a § 1 i 2 k.k. nie wyłącza możliwości zastosowania tej regulacji w przypadku przestępstw objętych art. 57b k.k., co pozwoliło na orzeczenie kary grzywny.

Czy w przypadku orzeczenia środka karnego w postaci podania wyroku do publicznej wiadomości, sąd ma obowiązek wskazać, wobec której konkretnie oskarżonej środek ten jest wymierzany, gdy wyrok dotyczy kilku osób?

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji naruszył art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. poprzez brak wskazania, wobec której oskarżonej wymierzono środek karny.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy uznał zarzut obrazy przepisów postępowania za zasadny w tym zakresie, jednakże uchylił rozstrzygnięcie o podaniu wyroku do publicznej wiadomości, uznając, że okoliczności sprawy nie uzasadniają takiej dolegliwości.

Czy w przypadku podrobionych dokumentów, które są bezpośrednio pochodną przestępstwa, sąd ma obowiązek orzec ich przepadek na podstawie art. 44 § 1 k.k.?

Odpowiedź sądu

Sąd odwoławczy nie uwzględnił zarzutu w tym zakresie, uznając, że możliwe jest zastosowanie art. 120 k.p.k. (zwolnienie z kosztów).

Uzasadnienie

Choć sąd odwoławczy przyznał zasadność zarzutu obrazy prawa materialnego w tym zakresie, to z uwagi na treść art. 447 § 6 k.p.k. nie uwzględnił go, co sugeruje, że kwestia przepadku mogła być rozstrzygana w kontekście kosztów postępowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku
Strona wygrywająca
prokurator (częściowo)

Strony

NazwaTypRola
A. G. (1)osoba_fizycznaoskarżona
K. G.osoba_fizycznaoskarżona
Prokuratura Rejonowa Olsztyn-Południeorgan_państwowyprokurator
(...) SA w W.spółkapokrzywdzony

Przepisy (13)

Główne

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 270 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12 § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 57b

Kodeks karny

Przepis nakłada obowiązek wymierzenia kary przewidzianej za przypisane sprawcy przestępstwo powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia przy skazaniu za przestępstwo popełnione w warunkach art. 12 § 1 k.k.

k.k. art. 37a § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący wymiaru kary, który po zmianie od 1 października 2023 r. nie wyłącza możliwości zastosowania go w przypadkach objętych art. 57b k.k.

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

Zasada stosowania względniejszej ustawy karnej (lex mitior).

k.k. art. 44 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący przepadku przedmiotów pochodzących bezpośrednio z przestępstwa.

k.p.k. art. 413 § 2

Kodeks postępowania karnego

Przepis określający wymogi sentencji wyroku, w tym konieczność wskazania, wobec kogo orzeczono środek karny.

k.k. art. 43b

Kodeks karny

Przepis dotyczący podania wyroku do publicznej wiadomości.

k.p.k. art. 447 § 6

Kodeks postępowania karnego

Przepis ograniczający możliwość uwzględnienia zarzutów apelacji w pewnych sytuacjach.

k.p.k. art. 120

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący kosztów sądowych.

k.k. art. 624 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący zwolnienia od kosztów sądowych.

k.p.k. art. 634

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący kosztów sądowych w postępowaniu karnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut obrazy prawa materialnego (art. 57b k.k.) w kontekście stosowania art. 37a k.k. po zmianie przepisów. • Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych dotyczący wysokości obowiązku naprawienia szkody. • Zarzut obrazy przepisu postępowania (art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k.) w zakresie orzeczenia środka karnego.

Odrzucone argumenty

Zarzut obrazy prawa materialnego w zakresie niezastosowania przepadku przedmiotów pochodzących z przestępstwa (art. 44 § 1 k.k.).

Godne uwagi sformułowania

przepis art. 57b k.k. nakłada na Sąd przy skazaniu za przestępstwo popełnione w warunkach art. 12§ 1 k.k. obowiązek wymierzenia kary przewidzianej za przypisane sprawcy przestępstwo powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, a zatem wyłącza możliwość zastosowania art. 37a § 1 k.k. • od 1 października 2023 r. wprost nie wskazuje się tam „ art.57 b kk ” • kodeks karny w czasie orzekania przez Sądy w obu instancjach, wobec obecnej treści art.37a§1 i2 kk , jest względniejszy dla sprawczyń • uchylił rozstrzygnięcie z pkt IV sentencji uznając, że okoliczności sprawy nie uzasadniają takiej dodatkowej dolegliwości dla oskarżonych.

Skład orzekający

Dariusz Firkowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady lex mitior (art. 4 § 1 k.k.) w kontekście zmian w przepisach dotyczących wymiaru kar (art. 37a k.k.) oraz stosowania obostrzeń (art. 57b k.k.) w sprawach o oszustwo i podrobienie dokumentów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów w trakcie postępowania i może być stosowane w podobnych przypadkach, gdzie nowe przepisy są względniejsze dla sprawcy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie zasady względniejszej ustawy karnej (lex mitior) po zmianach w Kodeksie karnym, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Zmiany w prawie karnym: jak nowa interpretacja przepisów wpłynęła na wymiar kary w sprawie o oszustwo?

Dane finansowe

naprawienie szkody: 1760,51 PLN

naprawienie szkody: 8116,68 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst