VII Ka 218/24

Sygn. akt VII Ka 218/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 kwietnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie w VII Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Dariusz Firkowski Protokolant: st. sekr. sąd. Monika Tymosiewicz przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej Olsztyn-Południe w Olsztynie Marioli Beker-Pawluczuk po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2024 r. sprawy: Ż. K. (1) , ur. (...) w B. , córki S. i D. z domu C. oskarżonej z art. 286§1 kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie II Wydziału Karnego z dnia 26 stycznia 2024 r. , sygn. akt II K 133/23 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejowemu w Olsztynie przekazuje. FORMULARZ UZASADNIENIA WYROKU SĄDU ODWOŁAWCZEGO (UK 2) UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VII Ka 218/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 26 stycznia 2024 r. w sprawie II K 133/23 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca oskarżonego ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 0.11.3. Granice zaskarżenia 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.12.1. Ustalenie faktów 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 0.12.2. Ocena dowodów 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut Prokurator wyrokowi zarzucił: a/ obrazę przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia a to art.410 k.p.k. w zw z art. 392§1 kpk i z art. 394§2 kpk poprzez opacie wyroku na okolicznościach, które nie mogły zostać ujawnione na rozprawie głównej bowiem stanowiły informację pozaprocesową pochodzącą z tktu wiedzy olsztyńskich szeroko rozumianych organów ścigania na temat przestępczej działalności i stylu życia P. W. (1) i A. W. (1) , która to wiedza przełożyła się na ocenę wyjaśnień Ż. K. (1) jako wiarygodnych a w konsekwencji uniewinnienie oskarżonej z pominięciem faktów płynących / materiału dowodowego procesowo zgromadzonego w niniejszej sprawie. b/ błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść a polegający na bezzasadnym przyjęciu. iż Ż. K. (1) z czynem P. W. łączyło jedynie przejęcie przez P. W. danych jej matki do konta bankowego. a w konsekwencji uznanie, że wymieniona nie popełniła zarzucanego jej czynu podczas gdy do użytkowania konta założonego niewątpliwie na Ż. K. (1) mogło dojść tylko przy wykorzystaniu wskazanego przez Ż. K. (1) przy zakładaniu konta numeru (...) , który posłużył także do rozmowy z pokrzywdzonym A. K. , rejestracji i użytku konta na O. , rejestracji i użytku bankowości elektronicznej, wypłat B. , rejestracji i użytku konta na portalu F. .pl, a to z kolei stwarza podstawę do oceny zachowania Ż. K. (1) co najmniej jako pomocnictwa do oszustwa popełnionego przez P. W. ; ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja prokuratora zasługiwała na uwzględnienie . W ocenie Sądu Okręgowego okoliczności wskazane w apelacji oraz te wynikające z akt sprawy wskazują na to, że w istocie oskarżona w zakresie zarzucanego jej czynu co najmniej dopuściła się pomocnictwa. Tym samym trafnie skarżący zarzucił, iż Sąd I instancji zbyt dużą wagę przy dokonywaniu ustaleń faktycznych dał wyjaśnieniom oskarżonej albowiem zamiar sprawcy ustala się na podstawie całokształtu przedmiotowych, jak i podmiotowych okoliczności, i tym samym wyjaśnienia Ż. K. nie mogą stanowić jedynej, a nawet głównej okoliczności w zakresie ustaleń co do postaci jej zamiaru. Trafnie skarżący w apelacji wskazał, że w niniejszej sprawie bardzo istotne znaczenie mają ustalenia dotyczące numeru (...) , który zarejestrowany był na córkę oskarżonej P. W. -k. 27, która jeszcze w toku niniejszego postępowania odbierała korespondencję awizowaną pod adresem matki - k. 48-50. Zauważyć bowiem należy, iż ogłoszenie na (...) o numerze (...) zostało wystawione przez konto do którego przypisany był numer (...) - porównaj k. 42 i co najmniej od dnia 24 sierpnia 2021 r. logowania do tego konta na (...) następowały z wymienionego numeru telefonu. To z tego numeru wykonane zostało połączenie z pokrzywdzonym A. K. . to wyżej wskazany (...) (k. 2-3 przesłuchanie pokrzywdzonego). Ponadto zwrócić uwagę należy, że adres mailowy jakim posługiwał się sprawca do wymiany korespondencji z pokrzywdzonym to: (...) , przy czym, co istotne, podczas rejestracji konta mailowego podano numer (...) -k. 37. W ślad za apelującym wskazać należy, że numer rachunku, na który wpłynęły środki pochodzące z oszustwa to (...) został on założony osobiście przez Ż. K. (1) w dniu 18 sierpnia 2021 r. w placówce Banku - k.137, k. 143. Podkreślenia wymaga, że w Banku oskarżona przy podpisywaniu umowy podała numer telefonu przypisany do rachunku (...) , a karta i PlN do karty zostały wysłane listem zwykłym na adres Ż. K. (1) ; niewątpliwie podpisy na umowie rachunku i dokumentacji pochodziły od Ż. K. (1) - porównaj treść opinii jak na k. 178. Ponadto hasło do uruchomienia bankowości elektronicznej zostało podane przez wiadomość sms przy pierwszym logowaniu na wskazany przez Ż. K. (1) numer (...) - k. 142, przy czym wypłaty z konta B. wymagały zatwierdzenia sms wysłanym na numer (...) podany przez Ż. K. (1) . Wskazać także należy, że: faktura wystawiona za pośrednictwem (...) (k. 10), logowania do konta na (...) , które służyło do wystawienia oszukańczej faktury (k. 185, 185, 200) następowały z numeru (...) i to w dniach 29 sierpnia - 31 sierpnia 2021 roku – porównaj k. 206-238; karta płatnicza została wysłana na adres oskarżonej w dniu 20 sierpnia 2021 r. PlN do karty został wysłany w dniu 19 sierpnia, 2021 r., karta aktywowana została w dniu 29 sierpnia 2021 r. przy czym wcześniej musiała być aktywowana bankowość elektroniczna z numeru (...) - k.94; wypłaty B. , które następowały w okresie 30 sierpnia 2021 r. i 2 września 2021 r. wymagały zatwierdzenia numerem telefonu wskazanym do bankowości elektronicznej. Znamienne jest zaś to, że Ż. K. (1) w relacjach z pracodawcą, z którym zawarła umowę w dniu 2 sierpnia 2021 r. posługiwała się innym numerem telefonu aniżeli wskazanym w Banku - k. 193, k. 307. Zgodzić się zatem należało ze skarżącym, że wnioski płynące ze wskazanych okoliczności we wzajemnym ich powiązaniu świadczą o tym, że w dniu 18 sierpnia 2021 r. przy zakładaniu rachunku bankowego Ż. K. (1) świadomie podawała numer telefonu zarejestrowany na P. W. , który posłużył do aktywacji konta służącego do wyłudzeń; numer ten wykorzystywany był do wszystkich logowań do Banku, (...) , (...) a także do kontaktu z pokrzywdzonym. Także w ocenie Sądu Okręgowego Ż. K. (1) od samego początku rejestrowała konto bankowe w celu przekazania danych córce P. W. podając przy tym jej numer telefonu. Ponadto oskarżona podając wskazany numer telefonu jako uwierzytelniający ją w Banku, a następnie godząc się na jego posiadanie przez P. W. , bez dokonania stosownych zmian na rachunku Bankowym, miała świadomość, że P. W. wykorzysta rachunek w celu popełnienia przestępstw. Co istotne, Ż. K. (1) , która miała wówczas problemy finansowe ostatecznie nie skierowała swojego wynagrodzenia na założony przez siebie rachunek bankowy co ewidentnie pokazuje, że faktycznie oskarżona nigdy nie była zainteresowany prowadzeniem tego rachunku i założyła go dla innej osoby, która chciała się nim posłużyć aby nie ujawnić swojej tożsamości. Co do możliwości przypisania oskarżonej odpowiedzialności za pomocnictwo do popełnienia przestępstwa oszustwa przez inną osobę ( P. W. ), to zauważyć należy, że polega ono na ułatwianiu innej osobie popełnienia czynu zabronionego. Tym samym udostepnienie innej osobie danych rachunku bankowego, który następnie został wykorzystany do popełnienia czynu zabronionego, w sensie obiektywnym może być postrzegane jako dostarczenie narzędzi, które następnie ułatwią lub umożliwią popełnienie czynu zabronionego. Ponadto na uwadze należy mieć i to, że strona podmiotowa pomocnictwa, jako zjawiskowej formy przestępstwa, obejmuje co do zasady obie postaci umyślności: zatem zamiar bezpośredni i ewentualny oraz i to, że przestępstwo pomocnictwa jest dokonane już w chwili, w której faktycznie dochodzi do ułatwienia popełnienia czynu zabronionego, nie zaś w chwili niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez pokrzywdzonego, co wynika z autonomicznego charakteru pomocnictwa, które nie jest akcesoryjne względem przestępstwa głównego. Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny w zakresie kary ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec podanych wcześniej okoliczności wniosek o uchylenie wyroku okazał się zasadny albowiem właściwa analiza całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym ustaleń dotyczących logowań na rachunek bankowy i połączeń kart SIM z urządzeniami telefonicznymi, przeprowadzona z uwzględnieniem zasad doświadczenia życiowego i reguł logicznego rozumowania wskazuje, że oskarżona dopuściła się co najmniej czynu z art.18§3 kk w zw. z a rt.286 §1 kk . 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 0.11. Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 0.0.11. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☒ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Wniosek prokuratora o uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie II Wydziału Karnego z dnia 26 stycznia 2024 r. , sygn. akt II K 133/23 oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania okazał się zasadny. Podniesione w apelacji zarzuty oraz wnioski płynące z przeprowadzonych akt wskazują na potrzebę przeprowadzenia na nowo przewodu w całości celem określenia kwestii odpowiedzialności oskarżonej pod kątem popełnienia zarzucanego jej mu czynu albowiem Ż. K. (1) po otworzeniu konta, umożliwiając dostęp do tego konta córce skazywanej za oszustwa, bez wątpienia miała świadomość, że konto to zostanie wykorzystane do celów przestępczych. 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Wobec podniesionych okoliczności konieczne jest ponowne przeprowadzenie przewodu sądowego w całości, w tym dokonanie analizy twierdzeń Ż. K. co pozwoli na trafne określnie kwestii jej odpowiedzialności za zarzucany aktem oskarżenia czyn. 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 7. PODPIS ZAŁĄCZNIK DO FORMULARZA UZASADNIENIA WYROKU SĄDU ODWOŁAWCZEGO Załącznik do formularza UK 2 0.11.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 26 stycznia 2024 r. w sprawie II K 133/23 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana