VII Ka 185/14

Sygn. akt VII Ka 185/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie w VII Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Dariusz Firkowski (spr.) Sędziowie: SO Małgorzata Tomkiewicz SO Dorota Lutostańska Protokolant st. sekr. sądowy Rafał Banaszewski przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Janusza Płońskiego po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2014r. sprawy T. K. i M. F. oskarżonych o przestępstwo z art. 191§1 kk na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonych od wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie XII Zamiejscowego Wydziału Karnego z/s w Nidzicy z dnia 18 grudnia 2013r., sygn. akt XII K 265/13 zaskarżony wyrok uchyla i sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Olsztynie XII Zamiejscowemu Wydziałowi Karnemu z siedzibą w Nidzicy przekazuje. Sygn. akt VII Ka 185/14 UZASADNIENIE T. K. i M. F. zostali oskarżeni o to, że w dniu 12 kwietnia 2013 r. w klubie (...) przy ul. (...) w N. , woj. (...) , działając wspólnie i w porozumieniu stosując groźbę bezprawną pobicia pracowników ochrony, zniszczenia klubu (...) zmuszali J. B. do określonego działania polegającego na zatrudnieniu ich w wymienionym klubie, tj. o czyn z art. 191 § 1 kk . Sąd Rejonowy w Olsztynie w XII Zamiejscowym Wydziale Karnym z siedzibą w Nidzicy wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie XII K 265/13 orzekł I. oskarżonych T. K. i M. F. uznał za winnych popełnienia zarzucanego im czynu i za to skazał ich i wymierzył na podstawie art. 191 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 58 § 3 k.k. , karę grzywny w ilości 100 (sto) stawek dziennych przy określeniu wysokości stawki dziennej na kwotę 10,00 złotych; II. zasądził od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa kwoty po sto złotych tytułem opłat i obciążył ich po ½ wydatkami w wysokości po 80,00 złotych poniesionymi przez Skarb Państwa od chwili wszczęcia postępowania. Od powyższego wyroku apelację wniósł obrońca oskarżonych zaskarżając przedmiotowe orzeczenie w całości na korzyść oskarżonych. Skarżący na zasadzie art. 427 § 2 k.p.k. i art. 438 pkt 2 i 3 k.p.k. zarzucił orzeczeniu: I.obrazę przepisów prawa procesowego, która miała wpływa na jego treść, to jest art. 4 k.p.k. , art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k. , poprzez całkowicie dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i oparciu orzeczenia wyłącznie na okolicznościach obciążających, z pominięciem okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego, tj.: a) okoliczności, iż ochroniarze pracujący w dyskotece (...) w N. w okresie objętym zarzutem nie byli bezpośrednimi świadkami, tj. nie słyszeli osobiście wypowiedzi dotyczących rzekomych gróźb, a powzięli o nich wiadomość wyłącznie od występującego w niniejszej sprawie pokrzywdzonego, który w żadnym etapie postępowania nie wskazywał na wypowiedzi dotyczące „zdemolowania lokalu”, a o których wspomina sąd orzekający kilkukrotnie w uzasadnieniu, b) okoliczności, iż J. B. wskazywał podczas postępowania przed Sądem w Nidzicy, iż oskarżonym „tylko chodziło, żeby wyrzucić ochronę”, a nie dotyczyło naruszenia zdrowia pokrzywdzonego, osób mu bliskich ani jego własności, c) okoliczności, iż byli pracownicy ochrony wchodzą do swojego dawnego lokalu bez uiszczania opłat wstępu, o czym świadczą zeznania świadka M. Z. , d) okoliczności, iż wchodzący oskarżony M. F. był w bluzie, a nie jak wskazywał Sąd w okryciu wierzchnim, co widać w zapisie z monitoringu, e) okoliczności, iż J. B. zdecydował się na powiadomienie Komisariatu Policji dopiero po rozmowie ze znajomym funkcjonariuszem Policji, co świadczy o chłodnej ocenie sytuacji i braku samodzielności oraz spontaniczności decyzji występującego w sprawie pokrzywdzonego , f) okoliczności, iż żona występującego w sprawie pokrzywdzonego E. B. flirtowała z oskarżonym M. F. , o którym dodatkowo J. B. wypowiada się w sposób przyjazny i tolerancyjny, co tym bardziej wskazuje, że starał się przed Sądem ukryć jakiekolwiek podejrzenia o jego zazdrość o motyw zemsty, jaki przyświecał oskarżeniu ( art. 438 pkt 2 k.p.k. ). II. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu za podstawę orzeczenia tego, że zachowanie oskarżonego wypełniło znamiona groźby karalnej, podczas gdy: zachowanie pokrzywdzonego nie wskazywało w żadnej mierze na obiektywnie uzasadnioną obawę spełnienia groźby karalnej, bowiem: a. pokrzywdzony nie zatrudnił dodatkowej ochrony w dniu następnym – kiedy miała być zrealizowana groźba, a wręcz przeciwnie, jeden z dwóch zatrudnionych ochroniarzy pojawił się następnego dnia w pracy między godz. 21-22, co nie wywołało żadnej reakcji pokrzywdzonego i jego żony, b. pokrzywdzony nie poinformował swojej żony o fakcie kierowania gróźb, co świadczy o ich zbagatelizowaniu, gdyż obiektywnie oceniając, każdy kto obawia się skierowania wobec siebie i swojej rodziny przemocy stara się ją chociażby w prosty sposób chronić prosząc o ostrożność, czego w realiach sprawy zabrakło, c. pokrzywdzony złożył jedynie zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, które można traktować chociażby jako pewien rodzaj zemsty za uwłaczające pokrzywdzonemu zachowanie oskarżonych w postaci flirtu z żoną pokrzywdzonego, oskarżeni byli zatrudnieni w czasie objętym zarzutem w innych lokalach rozrywkowych się w ich miejscu zamieszkania, gdzie dodatkowo otrzymywali wyższe uposażenie, a zatem uparte dążenie do pracy w miejscu oddalonym o 60 km od miejsca zamieszkania i z niższym uposażeniem mijałoby się z celem, przyjazd oskarżonych w grupie 10-12 osób, nie miał na celu wywierania dodatkowego środku nacisku na pokrzywdzonym, szczególnie w obecności dwóch kobiet w przyjezdnym towarzystwie i jednoczesnym przebywaniem znacznej liczby przyjezdnych na wewnątrz budynku przysłuchujących się rozmowie oskarżonych i pokrzywdzonego, monitoring obejmujący nagranie czasokresu objętego zarzutem wskazuje, iż oskarżony T. K. rozmawiał z pokrzywdzonym , przy czym widać wyraźnie, że rozmowa odbywa się w luźnej atmosferze, przy obecności innych przypadkowych osób, często w znacznym oddaleniu od siebie rozmawiających, natomiast gestykulacja rozmawiających wyraża jedynie emocje, lecz z całą pewnością nie świadczy o nadmiernej agresji ( art. 438 pkt 3 k.p.k. ) Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonych od zarzucanego im czynu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Nie przesądzając ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie podnieść należy, że apelacja jest o tyle zasadna o ile z jej treści wynika potrzeba uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zauważyć przy tym należy, że wobec przyczyn uchylenia wyroku, wskazanych w dalszych częściach uzasadnienia nie było potrzeby ustosunkowywania się do wszystkich zarzutów zawartych w apelacji obrońcy oskarżonych – att.436 kpk . Przede wszystkim zwrócić uwagę należy, że wobec podniesionych zarzutów oraz okoliczności wynikających z akt sprawy konieczne jest dokonanie ustaleń czy zachowania oskarżonych opisane w wyroku wyczerpują znamiona art.191§1 kk . Zwrócić bowiem uwagę należy, że zachowanie oskarżonych winno być oceniane przez pryzmat art.190§1 kk , który ma zastosowanie poprzez pojęcie groźby bezprawnej – art.115§12 kk . W niniejszej sprawie pomiędzy pokrzywdzonym J. B. a oskarżonymi, istniały kwestie sporne dotyczące zakończenia współpracy pomiędzy wymienionymi. Z tego powodu pomiędzy oskarżonymi T. K. , M. F. były prowadzone kilkukrotne rozmowy telefoniczne związane z tą sytuacją. Potwierdził to w swoich relacjach zarówno sam pokrzywdzony jak i oskarżeni. Natomiast w dniu 12 kwietnia 2013 r. podczas pobytu oskarżonych ze znajomymi w klubie (...) również wymienieni rozmawiali o pracy. Fakt odbycia tej rozmowy potwierdził pokrzywdzony w trakcie rozprawy przed Sądem (k.106v-107). J. B. w swojej relacji opisując przebieg tych rozmów zeznał, że oskarżeni nalegali na ponowne ich zatrudnienie jako ochroniarzy, a w sytuacji, gdy oskarżony nie podejmie decyzji, wówczas oni „rozwalą ochronę” Pokrzywdzony na tej podstawie uznał, że skoro oskarżeni przyjechali z kolegami, to coś mogłoby się wydarzyć kolejnego dnia, więc zawiadomił Policję. Należy również zauważyć, iż J. B. zeznał, że „ Nie było takich konkretnych gróźb, że zniszczą mi lokal, chodziło głównie o ochronę.”, zaś wizytę oskarżonych w klubie odebrał jako „pokaz siły”. Z akt sprawy wynika, iż relacje J. B. , odnoszące się do zdarzenia w dniu 12 kwietnia 2013 r. w zakresie rzekomych gróźb kierowanych przez oskarżonych nie były do końca ze sobą spójne. Jednocześnie J. B. pozytywnie wypowiadał się o pracy M. F. , zaś nie był zadowolony z T. K. . Z kolei z relacji świadka M. Z. zatrudnionego jako nowy ochroniarz w klubie (...) wynika, iż słowa wypowiedziane przez M. F. były wprawdzie zaczepne i obraźliwe, ale nikt nikogo nie bił. Ponadto podał, że pogróżki słowne są dla niego śmieszne, a gdyby ktoś mu zagroził to zgłosi to na Policję. Świadek ten zeznał też, że „gdyby Pan B. był zagrożony, to on by zainterweniował”. (k.107). Innym nowym ochroniarzem zatrudnionym w klubie (...) był również P. C. . Zeznał on, iż o zdemolowaniu klubu i ochrony dowiedział się właśnie od J. B. . (k.107v). Mając na uwadze powyższe okoliczności konieczne jest jasne i pewne wyjaśnienie czy doszło do gróźb polegających na zagrożeniu zniszczenia klubu (...) , co obecnie w świetle zeznań pokrzywdzonego z rozprawy może budzić wątpliwości- porównaj k.107. Przede wszystkim jednakże wyjaśnienia wymaga czy zagrożenie pobicia pracowników ochrony stanowi zagrożenie popełnienia przestępstwa na szkodę pokrzywdzonego. W tym zakresie konieczne jest wzięcie pod uwagę treści art.49§1 kpk , który wskazuje na bezpośredniość naruszenia dobra pokrzywdzonego. Ponadto bezsporne jest to, że pracownicy J. B. nie byli dla niego osobami najbliższymi a ponadto z ich zeznań zdaje się wynikać, że oni sami nie czuli się zagrożeni słowami oskarżonych. Tym samym niezbędne jest określenie czy groźba pobicia M. Z. i P. C. stanowiła popełnienie przestępstwa na szkodę J. B. . W tej sytuacji zaskarżony wyrok uchylono i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji- art.437§2 kpk , art.438pkt.1-2 kpk . Przy ponownym rozpoznaniu w odpowiedni sposób należy się odnieść do wskazanych okoliczności co winno pozwolić na prawidłowe określenie kwestii odpowiedzialności oskarżonych za zarzucany im czyn. Konieczne jest zatem wszechstronne i wnikliwe przesłuchanie pokrzywdzonego i innych świadków a następnie poprzez te relacje dokonanie weryfikacji wyjaśnień oskarżonych oraz dokonanie trafnych ustaleń w sprawie. Przede wszystkim jednakże niezbędne jest odpowiednie ustosunkowanie się do podniesionych zapatrywań prawnych w zakresie znamion czynu z art.191§1 kk .