VII KA 677/13

Sąd Okręgowy w OlsztynieOlsztyn2013-08-21
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiŚredniaokręgowy
jazda roweremnietrzeźwośćwarunkowe umorzenieograniczona poczytalnośćśrodek karnyapelacjaprewencja

Sąd Okręgowy warunkowo umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego o jazdę rowerem pod wpływem alkoholu, uznając winę i szkodliwość społeczną czynu za nieznaczne, odstępując od obligatoryjnego zakazu prowadzenia pojazdów.

Prokurator złożył apelację od wyroku Sądu Rejonowego, domagając się orzeczenia zakazu prowadzenia rowerów wobec oskarżonego W.K. (1), który prowadził rower w stanie nietrzeźwości, mając ograniczoną zdolność rozumienia czynu. Sąd Okręgowy uznał winę oskarżonego, ale zmienił zaskarżony wyrok, warunkowo umarzając postępowanie na rok z powodu nieznacznej szkodliwości społecznej czynu i trudnej sytuacji życiowej oskarżonego, odstępując od zakazu prowadzenia pojazdów.

Sprawa dotyczyła oskarżonego W. K. (1), który prowadził rower po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości (1,17 mg/l i 1,21 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu), mając przy tym znacznie ograniczoną zdolność rozumienia znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem. Sąd Rejonowy w Olsztynie uznał go za winnego i skazał na grzywnę w wysokości 30 stawek dziennych po 10 zł, warunkowo zawieszając wykonanie kary na 2 lata. Prokurator wniósł apelację, domagając się orzeczenia obligatoryjnego zakazu prowadzenia rowerów. Sąd Okręgowy w Olsztynie, rozpoznając apelację, przyznał rację prokuratorowi co do naruszenia prawa materialnego (nieorzeczenia środka karnego), jednakże uznał, że w świetle okoliczności sprawy – w tym stwierdzonych u oskarżonego mankamentów psychicznych oraz faktu kierowania rowerem, a nie pojazdem mechanicznym – stopień społecznej szkodliwości czynu nie był znaczny. Dodatkowo, sąd wziął pod uwagę trudną sytuację materialną i życiową oskarżonego, dla którego rower był jedynym środkiem lokomocji. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, warunkowo umarzając postępowanie karne wobec W. K. (1) na okres próby jednego roku, uznając, że takie rozstrzygnięcie czyni zadość wymogom prewencji indywidualnej i społecznej. Sąd odstąpił od orzekania zakazu prowadzenia rowerów, uznając go za nadmierny rygoryzm w tej konkretnej sytuacji, a także podkreślając, że w przypadku wyroku warunkowo umarzającego postępowanie, taki środek ma charakter fakultatywny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd jest zobowiązany do orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, jednakże w przypadku warunkowego umorzenia postępowania, sąd może odstąpić od orzekania tego środka, jeśli uzna go za nadmierny rygoryzm.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że choć prokurator miał rację co do obowiązku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, to w okolicznościach sprawy (nieznaczna szkodliwość społeczna, ograniczona poczytalność, kierowanie rowerem, trudna sytuacja życiowa oskarżonego) orzekanie zakazu byłoby nadmiernym rygoryzmem. Podkreślono, że w przypadku warunkowego umorzenia, zakaz ma charakter fakultatywny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Warunkowe umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

W. K. (1)

Strony

NazwaTypRola
W. K. (1)osoba_fizycznaoskarżony
Prokuratura Okręgowaorgan_państwowyprokurator
Skarb Państwaorgan_państwowykoszty procesu
adw. J. D.osoba_fizycznaobrońca z urzędu

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 178a § § 2

Kodeks karny

Dotyczy prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, przy czym w tym przypadku zastosowano w zw. z art. 31 § 2 kk (ograniczona poczytalność).

k.k. art. 31 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy sytuacji, gdy sprawca popełnia czyn zabroniony w stanie znacznego ograniczenia zdolności rozumienia znaczenia czynu lub pokierowania swoim postępowaniem.

k.k. art. 66 § § 1

Kodeks karny

Przesłanki warunkowego umorzenia postępowania, w tym nieznaczna społeczna szkodliwość czynu.

k.k. art. 67 § § 1

Kodeks karny

Okres próby przy warunkowym umorzeniu postępowania.

Pomocnicze

k.k. art. 42 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy obligatoryjnego orzekania zakazu prowadzenia pojazdów.

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zmiany wyroku przez sąd odwoławczy.

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kosztów procesu w postępowaniu odwoławczym.

Prawo o adwokaturze art. 29 § ust. 1

Ustawa Prawo o adwokaturze

Dotyczy opłaty za obronę z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieznaczna społeczna szkodliwość czynu. Ograniczona poczytalność oskarżonego. Trudna sytuacja życiowa i materialna oskarżonego. Rower jako jedyny środek lokomocji. Fakt, że oskarżony jest niekarany.

Odrzucone argumenty

Prokurator domagał się orzeczenia obligatoryjnego zakazu prowadzenia rowerów.

Godne uwagi sformułowania

zarówno wina jak i społeczna szkodliwość czynu przypisanego oskarżonemu nie są znaczne kierował on „tylko” rowerem stopień społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonemu nie jest znaczny zachodzą przesłanki określone w art. 66 & 1 kk rozstrzygnięcie w takiej postaci czyni zadość wymogom prewencji indywidualnej i społecznej orzekanie zakazu kierowania rowerem byłoby w takim przypadku nadmiernym rygoryzmem w przypadku wyroku warunkowo umarzającego postępowanie, ma charakter jedynie fakultatywny

Skład orzekający

Leszek Wojgienica

przewodniczący

Małgorzata Tomkiewicz

sprawozdawca

Zbigniew Paturalski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących warunkowego umorzenia postępowania w sprawach o jazdę rowerem pod wpływem alkoholu, zwłaszcza w kontekście ograniczonej poczytalności i trudnej sytuacji życiowej sprawcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kierowania rowerem, a nie pojazdem mechanicznym. Orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów w przypadku warunkowego umorzenia ma charakter fakultatywny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, że nawet drobne wykroczenia, jak jazda rowerem po alkoholu, mogą prowadzić do postępowania karnego, ale sąd bierze pod uwagę całokształt okoliczności, w tym stan psychiczny i sytuację życiową sprawcy, co może prowadzić do łagodniejszego rozstrzygnięcia.

Jazda rowerem po alkoholu: czy zawsze grozi zakaz prowadzenia pojazdów?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VII Ka 677/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 sierpnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie w VII Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Leszek Wojgienica Sędziowie SO Małgorzata Tomkiewicz (spr.) SO Zbigniew Paturalski Protokolant st.sekr.sądowy Rafał Banaszewski przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Marii Kuleszy-Chaleckiej po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2013r. sprawy W. K. (1) oskarżonego o przestępstwo z art. 178a§2kk w zw. z art. 31§2kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 13 maja 2013r. sygn. akt II K 277/13 I. zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że uznając, iż zarówno wina jak i społeczna szkodliwość czynu przypisanego oskarżonemu nie są znaczne, na podstawie art. 66 & 1 kk i art. 67 & 1 kk postępowanie karne wobec W. K. (1) warunkowo umarza na okres 1 (jednego) roku - tytułem próby; II. w pozostałym zakresie wyrok ten utrzymuje w mocy; III. kosztami procesu za postępowanie odwoławcze obciąża Skarb Państwa; IV. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. J. D. kwotę 420 zł. tytułem opłaty za obronę z urzędu wykonywaną w postępowaniu odwoławczym oraz 96,60zł. tytułem podatku VAT od tej należności. UZASADNIENIE W. K. (1) oskarżony został o to, że w dniu 13 grudnia 2012r. w N. gm. D. kierował rowerem po drodze publicznej w ruchu lądowym znajdując się w stanie nietrzeźwości 1,17 mg/l oraz 1,21 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, przy czym zarzuconego mu przestępstwa dopuścił się mając znacznie ograniczoną zdolność rozumienia znaczenia zarzucanego mu czynu i pokierowania swoim postępowaniem w rozumieniu art. 31 & 2 kk - tj. o przestępstwo z art. 178a & 2 kk w zw. z art. 31 & 2 kk . Sąd Rejonowy w Olsztynie wyrokiem z dnia 13 maja 2013r. w sprawie IIK 277/13 orzekł : Oskarżonego W. K. (1) uznał za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu i za to, z mocy art. 178a & 2 kk w zw. z art. 31 & 2 kk skazał go zaś na podstawie art. 178a & 2 kk wymierzył mu karę grzywny w wymiarze 30 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 zł. Na podstawie art. 69 & 1i2 kk i art. 70 & 1 pkt. 2 kk wykonanie kary grzywny warunkowo zawiesił oskarżonemu na okres 2 lat tytułem próby. Zwolnił oskarżonego od kosztów postępowania w całości i orzekł o opłacie za obronę wykonywaną z urzędu. Od powyższego wyroku apelację wniósł prokurator , zaskarżając przedmiotowe orzeczenie w zakresie rozstrzygnięcia o karze, na niekorzyść oskarżonego. Wyrokowi temu skarżący zarzucił obrazę przepisu prawa materialnego – art. 42 & 2 kk poprzez nie orzeczenie obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia rowerów podczas gdy, dyspozycja art. 42 & 2 kk przewiduje orzeczenie obligatoryjnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów albo zakazu prowadzenia pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa wymienionego w art. 42 & 1 kk był w stanie nietrzeźwości. Stawiając ten zarzut prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej środka karnego poprzez orzeczenie wobec W. K. (1) zakazu prowadzenia rowerów na okres dwóch lat. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 42 & 2 kk zawarty w apelacji jest – w odniesieniu do treści wydanego wyroku- słuszny. Jednakże wynikający z tego zarzutu postulat zmiany zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec W. K. zakazu prowadzenia rowerów , w świetle całokształtu okoliczności przedmiotowej sprawy nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie stwierdzić należy, iż Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń zarówno w aspekcie okoliczności stanu faktycznego, winy oskarżonego, jak i kwalifikacji prawnej przypisanego mu czynu. Dokonana w tym zakresie analiza materiału dowodowego jest wnikliwa i jasna, w pełni odpowiada dyrektywom określonym w art. 4 kpk a przeprowadzone w oparciu o tę analizę wnioskowanie jest logiczne, zgodne z przesłankami wynikającymi z art. 7 kpk i przekonująco uzasadnione. Wyrokując w przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy nie ustrzegł się jednakże oczywistego naruszenia przepisów prawa materialnego (do czego zresztą sam przyznał się w pisemnych motywach wyroku), które polegało na nie orzeczeniu obligatoryjnego – w przypadku wydania wyroku skazującego- środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów lub pojazdu określonego rodzaju. Nie kwestionując zatem trafności zarzutu apelacyjnego Sąd Okręgowy doszedł jednak do przekonania, iż okoliczności podmiotowo-przedmiotowe niniejszej sprawy, a zwłaszcza mankamenty natury psychicznej, które zostały stwierdzone u oskarżonego (rzutujące na zakres jego winy) oraz fakt, iż kierował on „tylko” rowerem wskazują, iż stopień społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonemu nie jest znaczny. Okoliczności te w powiązaniu z faktem, iż oskarżony w przeszłości nigdy nie wchodził w konflikt z prawem, jest osobą niekaraną (k.81) prowadzą do przekonania, iż wobec wymienionego zachodzą przesłanki określone w art. 66 & 1 kk . Z tych też względów, Sąd Okręgowy dokonał zmiany zaskarżonego wyroku poprzez warunkowe umorzenie postępowania wobec W. K. (1) na okres roku – tytułem próby, uznając , iż rozstrzygnięcie w takiej postaci czyni zadość wymogom prewencji indywidualnej i społecznej ( art. 437 & 1 kpk ). Jednocześnie mając na względzie bardzo trudną sytuację materialną oraz ogólnie życiową oskarżonego (oskarżony nie ma żadnego , istotnego majątku ani stałego źródła dochodu i utrzymuje się jedynie z renty socjalnej w kwocie 290 zł. miesięcznie, przy czym mieszka w niewielkiej wsi), dla którego rower jest de facto jedynym środkiem lokomocji, Sąd Okręgowy uznał, iż orzekanie zakazu kierowania rowerem byłoby w takim przypadku nadmiernym rygoryzmem, nie adekwatnym do wagi i okoliczności popełnionego czynu. Z tych przyczyn sąd odwoławczy odstąpił od orzekania tego środka, który – co na marginesie odnotować należy- w przypadku wyroku warunkowo umarzającego postępowanie, ma charakter jedynie fakultatywny. Z uwagi na zmianę zaskarżonego wyroku na korzyść oskarżonego, kosztami procesu za postępowanie odwoławcze obciążono Skarb Państwa ( art. 636 & 1 kpk ), zaś o opłacie za obronę z urzędu wykonywaną w tym postępowaniu orzeczono na podstawie art. 29 ust.1 ustawy Prawo o adwokaturze .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI