VII GC 891/20

Sąd Rejonowy
SAOStransportoweprzewóz towarówŚredniarejonowy
przewóztransportCMRodszkodowanieszkodatermin rozładunkukosztykoszty zastępstwa procesowego

Sąd oddalił powództwo przewoźnika o odszkodowanie za błędnie wskazany termin rozładunku, uznając brak wykazania rzeczywistej szkody.

Powód, przewoźnik, dochodził odszkodowania od pozwanego nadawcy za błędne wskazanie daty rozładunku, co skutkowało dodatkowymi kosztami i przestojem. Pozwany kwestionował odpowiedzialność, zarzucając dowolne określenie szkody i błędną walutę roszczenia. Sąd, powołując się na Konwencję CMR i Kodeks cywilny, uznał, że powód nie wykazał rzeczywistej szkody ani adekwatnego związku przyczynowego, w związku z czym oddalił powództwo.

Powód, działając jako przewoźnik, wystąpił z roszczeniem odszkodowawczym przeciwko pozwanemu nadawcy, zarzucając mu błędne wskazanie daty rozładunku towaru. Pozwany podniósł zarzuty dotyczące umownego zwolnienia z odpowiedzialności, dowolnego określenia wysokości szkody oraz błędnej waluty roszczenia. Stan faktyczny sprawy obejmował zlecenie przewozu z Niemiec do Polski, gdzie pierwotnie zaplanowany termin rozładunku został przesunięty o kilka dni, co skutkowało koniecznością powrotu kierowcy do bazy i ponownego przyjazdu na miejsce. Powód wystawił pozwanemu noty księgowe za nadłożone kilometry i przestój. Sąd, analizując sprawę w oparciu o Konwencję CMR i przepisy Kodeksu cywilnego, stwierdził, że chociaż nadawca odpowiada za nieścisłości w terminie przewozu, to powód nie wykazał rzeczywistej szkody ani adekwatnego związku przyczynowego między uchybieniem pozwanego a dochodzonym odszkodowaniem. Kluczowe było stwierdzenie, że powód nie przedstawił dowodów na poniesienie konkretnych kosztów związanych z powrotem i ponownym dojazdem, ani kosztów przestoju. Sąd uznał również zarzut dotyczący waluty roszczenia za chybiony, ale podkreślił brak wykazania szkody. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na korzyść pozwanego, który wygrał sprawę w całości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przewoźnik nie może dochodzić odszkodowania, jeśli nie wykaże rzeczywistej szkody pozostającej w adekwatnym związku przyczynowym z uchybieniem nadawcy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powód nie wykazał poniesienia rzeczywistej straty ani utraconych korzyści, a odwołanie się do umownych stawek za kilometry lub dzień przestoju było oderwane od definicji szkody i braku odpowiedniej umowy między stronami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

Pozwany

Strony

NazwaTypRola
Powódinnepowód
Pozwanyinnepozwany

Przepisy (9)

Główne

Konwencja CMR art. 7 § 1

Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu towarów (CMR)

Nadawca odpowiada za wszelkie koszty i szkody, jakie mógłby ponieść przewoźnik na skutek nieścisłości lub niedostateczności m.in. terminu umówionego przewozu.

Konwencja CMR art. 41 § 1

Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu towarów (CMR)

Nieważna i pozbawiona mocy jest każda klauzula, która pośrednio lub bezpośrednio naruszałaby postanowienia Konwencji.

k.c. art. 361 § 1

Kodeks cywilny

Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.

k.c. art. 361 § 2

Kodeks cywilny

Naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada obciążenia strony przegrywającej kosztami procesu.

k.p.c. art. 98 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres kosztów procesu podlegających zwrotowi.

Pomocnicze

Konwencja CMR art. 6 § 2

Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu towarów (CMR)

Określa, że nadawca odpowiada za szkody wynikające z nieścisłości lub niedostateczności danych.

k.c. art. 354

Kodeks cywilny

Określa zasady spełnienia świadczenia zgodnie z treścią zobowiązania, zasadami współżycia społecznego lub ustalonymi zwyczajami.

k.p.c. art. 46 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymóg formy pisemnej dla umowy prorogacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania rzeczywistej szkody przez powoda. Brak adekwatnego związku przyczynowego między uchybieniem pozwanego a szkodą. Nieważność klauzuli umownej sprzecznej z Konwencją CMR.

Odrzucone argumenty

Roszczenie oparte na umownych stawkach za kilometry i przestój bez wykazania rzeczywistej straty. Zarzut błędnej waluty roszczenia (choć ostatecznie uznany za chybiony, nie miał znaczenia wobec braku szkody).

Godne uwagi sformułowania

Szkoda jest różnica pomiędzy obecnym stanem majątku poszkodowanego a stanem hipotetycznym, który zaistniałby, gdyby do zdarzenia szkodzącego nie doszło. Za szkodę uznać należy również wydatek poszkodowanego, o ile jego poniesienie nie było dobrowolne i zostało wymuszone przez zdarzenie sprawcze, a także stanowiło konieczne i ekonomicznie uzasadnione działanie niezbędne do przywrócenia stanu sprzed szkody. O ile konwencja wyczerpująco reguluje samą podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej nadawcy, o tyle nie zawiera kompletnego reżimu tej odpowiedzialności.

Skład orzekający

Robert Fonfara

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie szkody w sprawach transportowych, interpretacja Konwencji CMR, zasady odpowiedzialności przewoźnika i nadawcy."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i braku dowodów na szkodę; interpretacja Konwencji CMR jest ugruntowana.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady odpowiedzialności w transporcie międzynarodowym i znaczenie dowodzenia szkody, co jest istotne dla praktyków prawa transportowego.

Przewoźniku, czy wiesz, jak udowodnić szkodę w transporcie międzynarodowym? Ten wyrok to przypomnienie.

Dane finansowe

WPS: 3504,18 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VII GC 891/20 UZASADNIENIE Powód jako przewoźnik dochodził odszkodowania z tytułu błędnego wskazania przez pozwanego daty rozładunku. Pozwany powołuje się na umowne zwolnienie z odpowiedzialności, zarzuca dowolne określenie wysokości szkody oraz podnosi zarzut błędnej waluty roszczenia. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: 30 października 2019 r. pozwany jako nadawca zlecił powodowi jako przewoźnikowi przewóz z N. w Niemczech do P. w Polsce. Załadunek odbył się 30 października 2019 r. godz. 14:00, rozładunek zaplanowano na 31 października 2019 r. godz. 14:00. Zgodnie z pkt 9 ust 7 zlecenia wolne od opłat postoju: 24 h pod załadunkiem i 48 h pod rozładunkiem (w okres oczekiwania nie są wliczone soboty, niedziele oraz dni ustawowo wolne od pracy w kraju załadunku lub rozładunku odpowiednio), urzędy celne i odprawy. Kierowca powoda stawił się na miejscu rozładunku 31 października 2019 r. o godz. 14. Tam okazało się, że rozładunek był zaplanowany na 4 listopada 2019 r. o godz. 11. W wyniku tego kierowca powoda wrócił do siedziby powoda do O. i ponownie pojawił się na miejscu rozładunku w P. w dniu 4 listopada 2019 r., pokonując tym samym 240 km. Do czasu ponownego wyjazdu do P. auto z ładunkiem parkowało w bazie powoda. Powód wystawił pozwanemu notą księgową nr (...) w wysokości 840 zł za nadłożone kilometry oraz notą księgową nr (...) w wysokości 600 euro za przestój samochodu w terminie 1.11.2019 r. do 4.11.2019 r. 28 stycznia 2020 r. pozwany odesłał noty bez ich księgowania. Pismem z 27 kwietnia 2020 r. powód wezwał pozwanego do zapłaty. W odpowiedzi pozwany wskazał, że obciążenia są bezzasadne i niezgodne z treścią zlecenia. (dowody: zlecenie k. 4-6, CMR k. 7, noty z potwierdzeniem doręczenia k. 8-10, wezwanie do zapłaty z potwierdzeniem nadania i wydrukiem ze śledzenia przesyłek k. 12-14, pismo z 28 stycznia 2020 r. k. 47-48, pismo z 18 maja 2020 r. k. 49-50) Sąd zważył co następuje: Podstawą prawną żądania kwoty 3504,18 zł stanowiącej odszkodowanie jest art. 7 ust 1 Konwencji CMR w zw. z art. 6 ust. 2 pkt f) konwencji oraz umową przewozu łączącą strony. Zgodnie z powołanym przepisem konwencji nadawca odpowiada za wszelkie koszty i szkody, jakie mógłby ponieść przewoźnik na skutek nieścisłości lub niedostateczności m.in. terminu umówionego przewozu. Z powołanych przepisów prawa wynika odpowiedzialność nadawcy za błędnie wskazany termin rozładunku. Odpowiedzialności tej nie można wyłączyć lub ograniczyć umową, jako że zgodnie z art. 41 ust. 1 konwencji z zastrzeżeniem postanowień artykułu 40 jest nieważna i pozbawiona mocy każda klauzula, która pośrednio lub bezpośrednio naruszałaby postanowienia niniejszej Konwencji. Nieważność takich klauzul nie pociąga za sobą nieważności pozostałych postanowień umowy. Oznacza to, że postanowienie pkt 9 ust. 7 zlecenia jest nieważne na zasadzie art. 41 konwencji CMR jako sprzeczne z art. 7 ust. 1 konwencji. O ile konwencja wyczerpująco reguluje samą podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej nadawcy, o tyle nie zawiera kompletnego reżimu tej odpowiedzialności. Dlatego kwestie związane ze szkodą i związkiem przyczynowym pomiędzy nieścisłością danych a szkodą pozostawione są prawu krajowemu. Przepisy art. 361 § 1 i 2 kc stanowią, że zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Aby zakwalifikować skutek jako normalne następstwo zachowania sprawcy musi on przede wszystkim pozostawać w relacji przyczynowej ze zdarzeniem szkodzącym. Oznacza to, że należy ustalić, czy skutek w postaci szkody pojawiłby się, gdyby zdarzenie szkodzące nie wystąpiło. Jeśli skutek w postaci szkody wystąpiłby pomimo braku zdarzenia szkodzącego, wówczas brak podstaw do przypisania odpowiedzialności sprawcy zdarzenia szkodzącego. Ustalenie tej właśnie zwykłej relacji przyczynowej pomiędzy oboma faktami (tzw. warunku sine qua non) pozwala na dalsze badanie, czy dane następstwa noszą cechę adekwatności tzn. czy zachowanie sprawcy sprzyjało wystąpieniu danego następstwa, czy istotnie zwiększyło prawdopodobieństwo jego wystąpienia do tego stopnia, że można je uznać za przyczynę sprawczą. Dopiero ustalenie istnienie adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy zdarzeniem a szkodą pozwala na obciążenie sprawcy zdarzenia odpowiedzialnością odszkodowawczą. Szkodą jest różnica pomiędzy obecnym stanem majątku poszkodowanego a stanem hipotetycznym, który zaistniałby, gdyby do zdarzenia szkodzącego nie doszło. Za szkodę uznać należy również wydatek poszkodowanego, o ile jego poniesienie nie było dobrowolne i zostało wymuszone przez zdarzenie sprawcze, a także stanowiło konieczne i ekonomicznie uzasadnione działanie niezbędne do przywrócenia stanu sprzed szkody. Powód nie wskazał żadnych faktów świadczących o wysokości kosztów powrotu i ponownego dojazdu samochodu na miejsce rozładunku (rzeczywista strata). Zupełnie oderwane od definicji szkody jest odwołanie się do umownej stawki za kilometr, skoro strony w tym zakresie żadnej umowy na odszkodowanie umowne (karę umowną?) nie zawierały. Powód nie wskazał żadnych faktów świadczących o poniesieniu kosztów przestoju (rzeczywista strata) i wstrzymania samochodu przez ładunek (utracone korzyści). Zupełnie oderwane od definicji szkody jest odwołanie się do umownej stawki za dzień przestoju, skoro strony w tym zakresie żadnej umowy na odszkodowanie umowne (karę umowną?) nie zawierały. Pozwany podniósł stosowny zarzut co do wysokości szkody i jej poniesienia, co prowadzi do wniosku, że szkoda w dochodzonej wysokości pozostająca w adekwatnym związku przyczynowym z uchybieniem pozwanego nie powstała. Zarzut pozwanego co do waluty odszkodowania był chybiony. Zobowiązanie może być wyrażone w każdej walucie i w każdej walucie wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia, byleby treść żądania odpowiadała treści zobowiązania wynikającej z umowy, zasad współżycia społecznego bądź też ustalonych zwyczajów tak jak to stanowi art. 354 kc. Z żadnego z tych trzech źródeł nie wynika obowiązek rozliczenia szkody w euro. Szkoda pozostająca w związku przyczynowym z zachowaniem pozwanego nie wystąpiła. Dlatego Sąd oddalił powództwo. Zarzut umowy prorogacyjnej jest chybiony, jako że nie została ona zawarta w formie pisemnej, jak tego wymaga art. 46 § 1 kpc . Umowa ta spełnia jedynie wymóg formy dokumentowej, a i to jedynie dla oświadczenia pozwanego. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 kpc . Pozwany wygrał proces w całości, dlatego powód powinien zwrócić mu poniesione koszty procesu, na które złożyła się kwota 900 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz kwota 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. SSR Robert Fonfara ZARZĄDZENIE 1. odnotować; 2. odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powoda; 3. Kalendarz 21 dni od doręczenia. SSR Robert Fonfara

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI