VII Ga 60/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy odrzucił apelację powoda od wyroku zasądzającego zapłatę, ponieważ apelacja dotyczyła części żądania, która nie została rozstrzygnięta przez sąd pierwszej instancji.
Powód J. G. domagał się zapłaty od W. B. kwoty 16.923,13 zł wraz z odsetkami. Sąd Rejonowy zasądził całą kwotę główną i odsetki ustawowe, ale nie rozstrzygnął o żądaniu odsetek maksymalnych od części kwoty. Powód wniósł apelację, zarzucając błąd w naliczeniu odsetek. Sąd Okręgowy odrzucił apelację jako niedopuszczalną, ponieważ dotyczyła ona części żądania, która nie została rozstrzygnięta przez sąd pierwszej instancji (tzw. sententia non existens).
Powód J. G. prowadzący działalność gospodarczą wniósł pozew o zapłatę kwoty 16.923,13 zł wraz z odsetkami od pozwanego W. B., który zalegał z płatnościami wynikającymi z umowy najmu rusztowań. Sąd Rejonowy w Ostrołęce wyrokiem zaocznym z dnia 5 grudnia 2013 roku zasądził od pozwanego na rzecz powoda całą kwotę główną wraz z odsetkami ustawowymi oraz kosztami procesu. Powód wniósł apelację od tego wyroku, zarzucając naruszenie prawa materialnego w zakresie naliczenia odsetek – zarówno co do ich wysokości, jak i niezastosowania odsetek ustawowych od skapitalizowanych odsetek. Sąd Okręgowy w Białymstoku uznał jednak apelację powoda za niedopuszczalną i postanowił ją odrzucić. Uzasadnienie opierało się na tym, że Sąd Rejonowy, zasądzając odsetki ustawowe od całej kwoty głównej, nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania odsetek maksymalnych od części tej kwoty. W związku z tym apelacja powoda dotyczyła orzeczenia nieistniejącego w tej części (tzw. sententia non existens), co zgodnie z przepisami k.p.c. (art. 370 i 373 k.p.c.) skutkuje odrzuceniem apelacji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, apelacja taka jest niedopuszczalna, ponieważ dotyczy orzeczenia nieistniejącego (sententia non existens).
Uzasadnienie
Sąd drugiej instancji odrzuca apelację, jeżeli nie ma ona substratu zaskarżenia, czyli gdy dotyczy rozstrzygnięcia, które nie zostało wydane przez sąd pierwszej instancji. W przypadku, gdy sąd nie orzekł o całości żądania, strona powinna najpierw domagać się uzupełnienia wyroku, a dopiero potem, w razie potrzeby, zaskarżyć uzupełnione orzeczenie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie apelacji
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. G. | osoba_fizyczna | powód |
| W. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 373
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 370
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 351 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy obowiązku sądu uzupełnienia wyroku w przypadku, gdy nie orzekł o całości żądania.
k.c. art. 481 § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy odsetek za opóźnienie.
k.c. art. 359 § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy odsetek maksymalnych.
k.c. art. 359 § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy odsetek maksymalnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Apelacja dotyczy części żądania, która nie została rozstrzygnięta przez sąd pierwszej instancji (sententia non existens). Brak rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek maksymalnych od części kwoty głównej.
Godne uwagi sformułowania
nie można wywieźć środka odwoławczego od orzeczenia, które w rozumieniu przepisów prawa procesowego nie zostało wydane brak substratu zaskarżenia sententia non existens
Skład orzekający
Katarzyna Topczewska
przewodniczący
Irena Cywoniuk
sędzia
Jacek Malinowski
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Niedopuszczalność apelacji w przypadku braku rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji co do części żądania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd nie rozstrzygnął o całości żądania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą dopuszczalności środków odwoławczych i konsekwencji braku rozstrzygnięcia przez sąd niższej instancji, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Apelacja od nieistniejącego orzeczenia? Sąd Okręgowy wyjaśnia, kiedy środek odwoławczy jest niedopuszczalny.”
Dane finansowe
WPS: 16 923,13 PLN
kwota główna: 16 923,13 PLN
koszty procesu: 847 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VII Ga 60/14 POSTANOWIENIE Dnia 25 kwietnia 2014 roku Sąd Okręgowy w Białymstoku VII Wydział Gospodarczy w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Katarzyna Topczewska Sędziowie: SO Irena Cywoniuk SSR del. Jacek Malinowski (spr.) Protokolant: Krzysztof Kruglicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2014 roku w Białymstoku sprawy z powództwa J. G. przeciwko W. B. o zapłatę na skutek apelacji wniesionej przez powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Ostrołęce z dnia 5 grudnia 2013 roku, sygn. akt V GC 311/13 p o s t a n a w i a: odrzucić apelację. UZASADNIENIE Powód J. G. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Zakład Usług Produkcji i Handlu (...) inż. J. G. w M. wniósł pozew przeciwko W. B. o zapłatę kwoty 16.923,13 złotych wraz z odsetkami: maksymalnymi liczonymi od kwoty 10.618,92 złotych od dnia 20 maja 2013 roku do dnia zapłaty oraz ustawowymi od kwoty 6.218,66 złotych od dnia 20 maja 2013 roku do dnia zapłaty. Nadto domagał się zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że z pozwanym zawarł umowę najmu rusztowań, a należności z niej wynikające udokumentowane fakturami VAT nie zostały uregulowane w terminie przez W. B. , pomimo wystosowania wezwań do dobrowolnej zapłaty wyżej wymienionej kwoty. Wyrokiem zaocznym z dnia 5 grudnia 2013 roku Sąd Rejonowy w Ostrołęce zasądził od pozwanego W. B. na rzecz powoda J. G. kwotę 16.923,13 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 20 maja 2013 roku do dnia zapłaty oraz tytułem kosztów procesu kwotę 847,00 złotych. W punkcie III nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności. Apelację od przedmiotowego wyroku wniósł powód J. G. . Zarzucił temu rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego, tj. art. 481 § 2 k.c. poprzez orzeczenie niewłaściwych odsetek zasądzonych od błędnej kwoty, niezgodnie z wnioskiem zawartym w punkcie 1 pozwu oraz art. 482 § 1 k.p.c. polegające na jego niezastosowaniu i nieorzeczenie odsetek ustawowych od odsetek skapitalizowanych liczonych od daty wniesienia powództwa wnioskowanych w punkcie 2 pozwu. W następstwie tak sformułowanych zarzutów apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji przy uwzględnieniu kosztów postępowania odwoławczego. Sąd Okręgowy w Białymstoku zważył, co następuje: Apelacja powoda okazała się niedopuszczalna, co uniemożliwia jej merytoryczne rozpoznanie. Stosownie do dyspozycji art. 373 k.p.c. Sąd drugiej instancji odrzuca na posiedzeniu niejawnym apelację, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez sąd pierwszej instancji. Według treści art. 370 k.p.c. Sąd pierwszej instancji odrzuci na posiedzeniu niejawnym apelację wniesioną po upływie przepisanego terminu, nieopłaconą lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również apelację, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury nie można wywieźć środka odwoławczego od orzeczenia, które w rozumieniu przepisów prawa procesowego nie zostało wydane, a więc gdy zaskarżenie dotyczy przedmiotu nieobjętego rozstrzygnięciem w sentencji tegoż orzeczenia (tzw. sententia non existens). W takim wypadku chodzi zarówno o brak orzeczenia w ogóle, jak i brak w wydanym rozstrzygnięciu o tym przedmiocie, co do którego strona wnosi środek odwoławczy. Istnienie orzeczenia rozstrzygającego o zgłoszonym w powództwie przez powoda żądaniu, bez względu czy ma ono charakter uwzględniający czy też oddalający warunkuje dopuszczalność zaskarżenia. Jeżeli natomiast Sąd nie orzekł o całości żądania, powodowi przysługuje uprawnienie do żądania w ustawowym terminie 14 dni od ogłoszenia wyroku, a gdy doręczenie wyroku następuje z urzędu – od jego doręczenia, uzupełnienia wyroku w trybie art. 351 § 1 k.p.c. i dopiero wówczas możliwe jest zakwestionowanie apelacją bądź zażaleniem niekorzystnego dla niego orzeczenia, ewentualnie pozostaje droga wytoczenia odrębnego powództwa o roszczenie w stosunku do którego brak jakiegokolwiek sądowego rozstrzygnięcia. Z kolei apelacja od nieistniejącego orzeczenia podlega odrzuceniu z powodu braku substratu zaskarżenia (vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1998 roku, III CKN 409/98, LEX nr 519240; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2011 roku, II PZ 34/11, LEX nr 1130377). Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że Sąd Rejonowy w Ostrołęce uznał roszczenie J. G. za zasadne co najmniej w zakresie żądanej kwoty głównej 16.923,13 zł i odsetek ustawowych od tejże kwoty. Niemniej jednak zasądzając ustawowe odsetki od całej w/w kwoty Sąd ten nie wydał w istocie żadnego rozstrzygnięcia w stosunku do żądania odsetek maksymalnych od kwoty 10.618,92 złotych, to znaczy nie oddalił, umorzył czy odrzucił powództwa w tej części. Czyni to apelację powoda, jako skarżącą orzeczenie nieistniejące, niedopuszczalną w świetle obowiązującego prawa i musiało skutkować jej odrzuceniem. Powód żądał odsetek za opóźnienie w wykonaniu umowy. Ich wysokość mogła zostać określona przez strony, z tym zastrzeżeniem, że zgodnie z art. 359 § 2 1 kc nie wolno zastrzegać sobie w treści czynności prawnej i żądać odsetek przekraczających czterokrotną wysokość stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego w stosunku rocznym ( odsetki maksymalne), zaś z kolejnego § 2 2 wynika, że jeżeli wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej przekracza wysokość odsetek maksymalnych, należą się odsetki maksymalne. Należy zwrócić uwagę, że odsetki maksymalne za okres wskazany w pozwie są wyższe od odsetek ustawowych, zasądzonych przez Sąd Rejonowy, który - jak już wyżej wskazano - nie zawarł w wyroku z dnia 5.12.2013 r. rozstrzygnięcia w tej materii. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd Okręgowy na podstawie art. 370 k.p.c. w zw. z art. 373 k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI