VII C 948/24

Sąd Rejonowy
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
umowa deweloperskakonsumentpowierzchnia użytkowanorma PN-ISOklauzula abuzywnaobliczenie cenyochrona konsumentawzorce umowne

Sąd oddalił powództwo konsumentki o zasądzenie różnicy w cenie lokalu, uznając, że umowa deweloperska prawidłowo wliczała powierzchnię pod ściankami działowymi do powierzchni użytkowej.

Powódka, konsumentka, domagała się zwrotu części ceny lokalu mieszkalnego, kwestionując sposób obliczenia powierzchni użytkowej, który obejmował powierzchnię pod ściankami działowymi. Pozwana spółka deweloperska argumentowała, że umowa deweloperska, odwołując się do normy PN-ISO i precyzując ją graficznie, prawidłowo określała powierzchnię użytkową. Sąd oddalił powództwo, uznając, że postanowienia umowy były jasne i nie miały charakteru abuzywnego.

Powódka S. F., konsumentka, zawarła z pozwaną (...) spółką z o.o. umowę deweloperską na lokal mieszkalny. Żądała zasądzenia kwoty stanowiącej różnicę między ceną lokalu obliczoną według powierzchni użytkowej uwzględniającej powierzchnię pod ścianami działowymi, a ceną obliczoną według prawidłowej powierzchni. Powódka podnosiła, że § 5 ust. 2 umowy deweloperskiej, który wliczał powierzchnię pod ściankami działowymi do powierzchni użytkowej zgodnie z normą PN-ISO:1997, jest klauzulą abuzywną. Pozwana spółka wniosła o oddalenie powództwa, twierdząc, że umowa była jasna, a sposób obliczenia powierzchni zgodny z umową i normą. Sąd Rejonowy oddalił powództwo. Sąd uznał, że zakwestionowany § 5 ust. 2 umowy nie jest niedozwolonym postanowieniem umownym w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c., ponieważ nie określa głównych świadczeń stron, a jedynie sposób liczenia powierzchni, który został doprecyzowany w umowie, prospekcie informacyjnym oraz na rzucie lokalu. Sąd podkreślił, że stosowanie normy PN-ISO:1997 jest dobrowolne, a strony same określiły sposób jej interpretacji w umowie. Graficzne przedstawienie wliczenia powierzchni pod ściankami działowymi do powierzchni użytkowej nie pozostawiało wątpliwości co do woli stron. Sąd oddalił również wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, wskazując, że kwestie interpretacji przepisów należą do sądu. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zakwestionowane postanowienie umowy deweloperskiej nie ma charakteru niedozwolonego postanowienia umownego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postanowienie dotyczące sposobu liczenia powierzchni użytkowej, które zostało doprecyzowane w umowie, prospekcie informacyjnym i na rzucie lokalu, nie kształtuje praw i obowiązków konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami lub rażąco naruszający jego interesy. Strony dobrowolnie odwołały się do normy PN-ISO:1997 i same ją zinterpretowały, a graficzne przedstawienie nie pozostawiało wątpliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwana spółka

Strony

NazwaTypRola
S. F.osoba_fizycznapowódka
(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w H.spółkapozwana

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1-4

Kodeks cywilny

Niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne) w umowach z konsumentami. Sąd uznał, że zakwestionowane postanowienie nie jest klauzulą abuzywną, gdyż nie dotyczy głównych świadczeń stron, a sposób liczenia powierzchni został doprecyzowany w umowie i załącznikach.

Pomocnicze

k.c. art. 22¹

Kodeks cywilny

Definicja konsumenta.

k.c. art. 384 § § 1

Kodeks cywilny

Definicja wzorca umowy.

u.o.n. art. 5 § ust. 1 i 3

Ustawa o normalizacji

Polska Norma jest dobrowolna i nie stanowi źródła prawa powszechnie obowiązującego, chyba że inny przepis się do niej odwołuje.

Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej art. 8 § ust. 2 pkt 9

W wersji obowiązującej w dacie zawarcia umowy, odnosiło się do stosowania Polskiej Normy do projektu budowlanego, nie do ustalania ceny nabycia lokalu.

u.w.l. art. 2 § ust. 2

Ustawa o własności lokali

Definicja samodzielnego lokalu mieszkalnego.

u.w.l. art. 3 § ust. 3

Ustawa o własności lokali

Udział właściciela lokalu w nieruchomości wspólnej jest powiązany z powierzchnią użytkową lokalu.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 98 § § 1 1

Kodeks postępowania cywilnego

Odsetki od kosztów procesu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa deweloperska, odwołując się do normy PN-ISO:1997, precyzyjnie określiła sposób liczenia powierzchni użytkowej, wliczając powierzchnię pod ściankami działowymi, co zostało doprecyzowane graficznie w prospekcie informacyjnym i rzucie lokalu. Stosowanie normy PN-ISO:1997 było dobrowolne, a strony same zinterpretowały jej postanowienia w umowie, co wyklucza abuzywność. Powódka miała możliwość zapoznania się z umową i załącznikami przed jej zawarciem i nie zgłaszała wówczas żadnych wątpliwości. Powierzchnia użytkowa lokalu jest cechą stałą, niezależną od późniejszej likwidacji ścianek działowych.

Odrzucone argumenty

Postanowienie § 5 ust. 2 umowy deweloperskiej, wliczające powierzchnię pod ściankami działowymi do powierzchni użytkowej, jest klauzulą abuzywną, rażąco naruszającą interesy konsumenta. Sposób obliczenia powierzchni użytkowej był niezgodny z normą PN-ISO:1997 i wprowadzał powódkę w błąd.

Godne uwagi sformułowania

„dla celów realizacji niniejszej umowy powierzchnia użytkowa jest liczona na podstawie normy PN-ISO: (...) oraz w nawiązaniu do rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. [...] a zatem przy obliczaniu powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego uwzględnia się powierzchnię mieszkalną wydzieloną trwałymi ścianami w obrębie budynku, wliczając do niej powierzchnie zajęte przez elementy nadające się do demontażu (w tym ścianki działowe nie będące elementem konstrukcji i nie zawierające szachtów instalacyjnych)” „Norma korzysta z ochrony tak jak utwór literacki, a jej stosowanie jest dobrowolne” „każda ze stron tego postępowania przedłożyła do akt szereg opinii różnych autorów na temat treści wskazanej normy i sposobu obliczania powierzchni użytkowej lokalu na jej podstawie. Wynika z nich tylko tyle, że zapisy normy nie są oczywiste i mogą być interpretowane w wieloraki sposób.” „to od decyzji nabywcy zależy, czy chce posiadać lokal wykonany zgodnie z projektem wraz z przewidzianymi tam ściankami działowymi czy też bez nich, ponieważ wszystkie nadają się do demontażu, a powierzchnia pod nimi do dobrowolnego wykorzystania.”

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja postanowień umów deweloperskich dotyczących sposobu obliczania powierzchni użytkowej lokalu, w szczególności w kontekście norm PN-ISO i ochrony konsumenta."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyficznego doprecyzowania normy w umowie. Interpretacja normy PN-ISO:1997 może być odmienna w innych umowach, które nie zawierają tak szczegółowych zapisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu konsumentów kupujących mieszkania od deweloperów – sposobu obliczania powierzchni i ceny. Pokazuje, jak ważne jest dokładne czytanie umów i załączników.

Kupujesz mieszkanie? Uważaj, jak deweloper liczy metry – sąd rozstrzygnął spór o ścianki działowe!

Dane finansowe

WPS: 14 619,23 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VII C 948/24 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 22 sierpnia 2024 roku powódka S. F. żądała zasądzenia od (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w H. kwoty 14 619,23 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 23 marca 2021, względnie – w przypadku uznania, że roszczenie zasługuje na uwzględnienie na podstawie przepisów o rękojmi za wady lub odpowiedzialności za nienależyte wykonanie zobowiązania – od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty . Żądano także zasądzenia na rzecz powódki od pozwanej kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że powódka jako konsument w rozumieniu art. 22 1 k.c. zawarła z pozwaną spółką umowę deweloperską, której przedmiotem było zobowiązanie stron do zawarcia umowy przeniesienia własności (...) w budynku, którym pozwany zobowiązał się wybudować w ramach Etapu T. inwestycji (...) , w zamian za co powódka zobowiązała się zapłacić pozwanej umówioną kwotę pieniężną. Wskazano, że dochodzona kwota stanowi różnicę pomiędzy ceną nabytego lokalu mieszkalnego wyliczoną na podstawie powierzchni użytkowej określonej przez pozwaną z uwzględnieniem powierzchni pod ścianami działowymi, a ceną lokalu mieszkalnego wyliczoną na podstawie prawidłowo określonej powierzchni użytkowej. Powódka kwestionuje prawidłowość określenia przez pozwaną wielkości powierzchni użytkowej przedmiotowego lokalu mieszkalnego zgodnie z Polską Normą nr PN-ISO (...) :1997 poprzez błędne zaliczenie do niej powierzchni pod ścianami działowymi znajdującymi się wewnątrz lokalu. Nadto podniesiono, że § 5 ust. 2 umowy deweloperskiej kształtuje prawa i obowiązki powódki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jej interesy. Podkreślono przy tym, że powódka ma status konsumenta oraz, że nie miała żadnego wpływu na treść zawartej umowy która była w całości przygotowana przez stronę pozwaną. W odpowiedzi na pozew z dnia 15 października 2024 r., strona pozwana - (...) sp. z o.o. w H. wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania. Pozwana zaprzeczyła, aby zawarta przez strony umowa deweloperska zawierała niedozwolone klauzule umowne, a jej postanowienia dotyczące sposobu pomiaru powierzchni użytkowej lokalu nabywanego przez powódkę byłyby niezrozumiałe, wewnętrznie sprzeczne, lub niejednoznaczne. Zdaniem pozwanej na potrzeby określenia ceny dokonała ona prawidłowego wyliczenia powierzchni użytkowej przedmiotowego lokalu zgodnie zapisami umowy z S. F. . Podkreślono, iż powódka miała pełną wiedzę i świadomość na temat zapisów umowy dotyczących sposobu obliczania powierzchni użytkowej nabywanego lokalu. Pozwana zaprzeczyła, aby wprowadziła kupującą w błąd odnośnie powierzchni użytkowej sprzedanego lokalu i w związku z tym miałaby ona nie być zobowiązana do uiszczenia ceny za powierzchnię użytkową zajmowaną przez ścianki działowe. Wskazano również, iż na datę zwarcia umowy nie istniał żaden przepis prawa narzucający stronom określony sposób liczenia powierzchni użytkowej. (odpowiedź na pozew – k. 209-224). Do zamknięcia rozprawy każda ze stron podtrzymywała swoje stanowisko przedstawione powyżej. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 4 marca 2020 r. powódka S. F. zawarła z pozwaną (...) spółką z o.o. w H. (w dacie umowy nazwa spółki to : (...) sp. z o.o. w H. ) umowę deweloperską. Deweloper zobowiązał się do wybudowania budynku (...) składającego się z 5-6 kondygnacji nadziemnych i jednej kondygnacji podziemnej w ramach etapu B osiedla mieszkaniowego realizowanego na działce o numerze (...) , obrębu (...) położonej w H. przy ul. (...) , wyodrębnienia lokalu (...) usytuowanego na 4 piętrze, 5 kondygnacji, o projektowanej powierzchni użytkowej 39,27 m 2 , składającego się z salonu z aneksem kuchennym, pokoju, łazienki i przedpokoju i przeniesienia własności lokalu oraz praw niezbędnych do korzystania z niego na nabywcę. Nabywca zobowiązał się zaś do zapłaty całości ceny w wysokości i na warunkach określonych w umowie zgodnie z harmonogramem wpłat oraz do zawarcia umowy przeniesienia własności lokalu mieszkalnego. Na cenę nieruchomości stanowiącą cenę brutto 428 627,00 zł składały się: kwota brutto 395 929,32 zł (tj. 10 082,23 zł/m 2 lokalu mieszkalnego), w tym 8% VAT, kwota brutto 697,68 zł (216 zł/m 2 balkonu), w tym 8 % VAT i 32.000 zł za miejsce postojowe, w tym 8% VAT. (okoliczności niesporne, a ponadto: umowa deweloperska z dnia 4 marca 2020 r. z załącznikami – k. 29-48) Zgodnie z § 5 pkt. 2 umowy strony ustaliły że „dla celów realizacji niniejszej umowy powierzchnia użytkowa jest liczona na podstawie normy PN-ISO: (...) oraz w nawiązaniu do rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, a zatem przy obliczaniu powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego uwzględnia się powierzchnię mieszkalną wydzieloną trwałymi ścianami w obrębie budynku, wliczając do niej powierzchnie zajęte przez elementy nadające się do demontażu (w tym ścianki działowe nie będące elementem konstrukcji i nie zawierające szachtów instalacyjnych). Deweloper na swój koszt zleci uprawnionemu geodecie dokonanie obmiaru powykonawczego, a pomiar zostanie dokonany na poziomie podłogi po wykonaniu tynków, z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku, sumując powierzchnię, przy uwzględnieniu zasad powołanych poniżej’’. (umowa deweloperska z dnia 4 marca 2020 r. z załącznikami – k. 29-48) W stanowiącym integralną część umowy załączniku nr 1 do prospektu informacyjnego przedstawiono rzut kondygnacji z zaznaczeniem lokalu mieszkalnego oraz mieszkania nr (...) przedstawiający powierzchnię i układ pomieszczeń, na którym wyraźnie zaznaczono szarym zakreskowanym kolorem obszar „powierzchni pod ścianami lub elementami nadającymi się do demontażu np. pod ściankami działowymi” jako wliczany do powierzchni użytkowej przyszłego lokalu. W opisie rzutu wskazano, że powierzchnia użytkowa lokalu określona jest na podstawie rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa, i Gospodarki Morskiej z dnia 25.04.2012 w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego oraz uwzględnieniu treści normy PN- ISO (...) .1997. Wskazano, że do powierzchni użytkowej wlicza się powierzchnie zajętą przez elementy nadającej się do demontażu takie jak np. ścianki działowe ( rzut lokalu załącznik do prospektu informacyjnego – k.48 ) Wzór umowy deweloperskiej został przygotowany przez dewelopera i został on przed podpisaniem umowy przesłany powódce drogą mailową. Powódka nie miała możliwości negocjacji przedstawionych jej warunków. Zapisy umowy w zakresie wyliczenia powierzchni użytkowej lokalu nie budziły wątpliwości powódki w dacie zawierania umowy deweloperskiej. Powódka zapoznała także się z rzutem lokalu stanowiącym załącznik do umowy i wówczas nie miała żadnych wątpliwości w jego zakresie, ani żadnych pytań. Kwestia wyliczenia powierzchni użytkowej lokalu nie była poruszana przez powódkę w czasie rozmów z przedstawicielami dewelopera. W tamtym czasie, powódka nie znała treści wymienionej w umowie normy PN-ISO: (...) , nie tłumaczono jej wielości interpretacji tejże normy ale powódka też o zapisy tej normy nie pytała. Powódka, twierdzi, że o niezgodności wymiarów z normą, powzięła wiedzę z sąsiedzkiej grupy osiedlowej podczas kampanii prowadzonej przez jej pełnomocnika w niniejszej sprawie. Wówczas to zapoznała się normą o której jest mowa w umowie i jej interpretacją przez Polski Komitet Normalizacyjny. Po zawarciu umowy powódka usunęła w części jedną ze ścianek działowych , znajdującą się przy wejściu do salonu . (zeznania powódki – k. 388v.- 390) Deweloper dokonał obmiaru powykonawczego przedmiotowego lokalu mieszkalnego, z którego wynikało, że jego powierzchnia rzeczywista okazała się większa od projektowanej o 0,13 m 2 w zakresie mieszkania i 0,04 m 2 w zakresie balkonu . (wydruk pomiarów z dnia 8 marca 2021 roku – k. 50-50v.) Dnia 29 listopada 2021 roku S. F. zawarła przed notariuszem D. H. w H. za rep. A nr (...) z pozwaną spółką umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i przeniesienia jego własności oraz umowę o podział do korzystania, pełnomocnictwo oraz oświadczenie o ustanowieniu hipoteki. Umowa obejmowała lokal mieszkalny nr (...) o powierzchni użytkowej 39,40 m 2 wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej (...) , położony w H. przy ul. (...) . Postanowiono również, że każdoczesny właściciel lokalu ma prawo wyłącznie korzystać z balkonu o powierzchni 3,27 m 2 oraz położonego w kondygnacji podziemnej miejsca postojowego nr 213. (umowa o ustanowieniu odrębnej własności lokalu i przeniesieniu jego własności z dnia 29.11.2021 r. – k. 52-58) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dowody powołane powyżej, tj. dowody z dokumentów, w tym ich odpisów i kopii, które nie były kwestionowane przez strony, a Sąd nie znalazł podstaw z urzędu aby odmówić im mocy dowodowej. Zeznania powódki Sąd ocenił jako wiarygodne, albowiem korespondowały z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Sąd nie czynił ustaleń na podstawie przedłożonych przez strony opinii, wyroków innych sądów czy komentarzy różnych autorów na temat treści normy i sposobu obliczania na jej podstawie powierzchni użytkowych lokali. Powyższe opinie i analizy wskazują natomiast na znaczną rozbieżność między interpretacjami normy PN-ISO (...) :1997. Sąd oddalił wniosek powódki o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu geodezji i kartografii na okoliczności ustalenia wielkości powierzchni użytkowej (...) zgodnie z przepisami rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego oraz postanowieniami Polskiej Normy nr PN-ISO (...) :1997. Zważyć należy, że opinia biegłego winna zostać wykonana, gdy niezbędne są wiadomości specjalne do ustalenia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, zaś kwestie treści, interpretacji przepisu może dokonać tylko Sąd. Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Na wstępie podkreślić należy, że zasadniczo stan faktyczny niniejszej sprawy był pomiędzy stronami niesporny. Strony pozostały zgodne co do tego, że powódka zawarła umowę deweloperską, jako konsument w rozumieniu art. 22 1 k.c. , zaś umowa deweloperska została zawarta w oparciu o wzorzec umowny w rozumieniu art. 384 § 1 k.c. przygotowany przez pozwaną spółkę. Nadto poza sporem pozostaje, że treść tej umowy nie była z powódką indywidualnie uzgadniana. Umowa nie była też przez nią negocjowana, co S. F. wyraźnie podkreśliła podczas składania zeznań na rozprawie. Stanowiska stron były rozbieżne w zakresie dotyczącym sposobu obmiaru powierzchni użytkowej przedmiotowego lokalu mieszkalnego, w szczególności jego zgodności z normami prawnymi wynikającymi z postanowień Polskiej Normy nr PN-ISO (...) :1997 oraz wykładni tych postanowień, jak też w zakresie rozumienia pojęcia ścianki działowej. Strony zajmowały odmienne stanowisko także co do interpretacji treści § 5 ust. 2 łączącej strony umowy deweloperskiej. Powódka wskazywała, że treść tego postanowienia ma charakter abuzywny, czemu z kolei przeczyła strona pozwana. Każda ze stron na poparcie swoich twierdzeń przedstawiał liczne, rozbieżne stanowiska interpretacji tej normy. W ocenie Sądu Rejonowego, zakwestionowany przez powodów § 5 ust. 2 umowy deweloperskiej nie ma charakteru niedozwolonego postanowienia umownego w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c. Wskazać należy, iż w myśl art. 385 1 § 1-4 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny ( § 1 ). Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie ( § 2 ). Nieuzgodnione indywidulanie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanej konsumentowi przez kontrahenta ( § 3 ). Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje ( § 4 ). Z pewnością kwestionowany przepis nie stanowi „postanowienia określającego główne świadczenia stron, w tym cenę” w rozumieniu art. 385 1 § 1 zd. 2 k.c. Cena przyszłego lokalu mieszkalnego została bowiem określona poprzez wskazanie projektowanej powierzchni lokalu i ceny za jego za metr kwadratowy (zastrzeżono przy tym, że ostateczna powierzchnia może różnić się od projektowanej), do której dodano cenę balkonu (również w odwołaniu do jego powierzchni i ceny 1 m 2 ) i miejsca postojowego. Wskazać zatem należy, że kwestionowany § 5 ust. 2 umowy deweloperskiej, dotyczy jedynie sposobu liczenia powierzchni lokalu mieszkalnego, a więc dotyczy wyraźnie jednego z czynników, za pomocą których cena miała być ostatecznie ustalona. Zgodnie z § 5 pkt. 2 umowy strony ustaliły że dla celów realizacji umowy powierzchnia użytkowa jest liczona „ na podstawie normy PN-ISO: (...) oraz w nawiązaniu do rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego ”. Powołany ostatnio akt prawny, opublikowany w Dzienniku Ustaw 2012 roku pod pozycją 462 nie pozostawia wątpliwości w zakresie stwierdzenia, że przez „normę PN-ISO: (...) ” rozumieć należy Polską Normę PN-ISO (...) :1997. Norma PN ISO (...) :1997 jest tłumaczeniem angielskiej wersji normy międzynarodowej ISO (...) :1992. W tym miejscu wskazać należy, iż norma nie jest aktem prawnym, nie zawiera też definicji poszczególnych, występujących w niej terminów. Norma korzysta z ochrony tak jak utwór literacki, a jej stosowanie jest dobrowolne (vide art. 5 ustawy z 12 września 2002 r. o normalizacji /Dz.U.2015.1483/). W tym miejscu wskazać należy, że po pierwsze strony nie miały w ogóle obowiązku odwoływać się w umowie do przepisów wskazanego powyżej rozporządzenia i normy PN-ISO: (...) . Zgodnie bowiem z art. 5 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji , Polska Norma jest normą krajową, przyjętą w drodze konsensu i zatwierdzoną przez krajową jednostkę normalizacyjną, powszechnie dostępną, oznaczoną na zasadzie wyłączności symbolem PN (ust. 1). Stosowanie Polskich Norm jest jednak dobrowolne (ust. 3). Podsumowując, normy same w sobie nie stanowią źródła prawa powszechnie obowiązującego zaś ich stosowanie jest uzasadnione wtedy gdy inny przepis się do nich odwołuje. Ma to miejsce w § 8 ust. 2 pkt 9 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego w wersji obowiązującej w dacie zawierania umowy deweloperskiej przez strony, przy czym rozporządzenie to obejmuje stosowanie Polskiej Normy wyłącznie do projektu budowlanego. Nie odnosi się już ono natomiast do kwestii obliczania powierzchni lokalu na potrzeby ustalenia ceny jego nabycia, stąd należy wysnuć wniosek, że stosowanie przepisów wskazanego powyżej rozporządzenia i normy PN-ISO: (...) na tym etapie zależy wyłącznie od woli stron i wymaga stosownego odwołania właśnie w umowie deweloperskiej. Po drugie, jak wynika z publikacji złożonych przez strony oraz orzeczeń sądów sposób jej interpretacji jest różny. Każda strona tego postępowania przedłożyła do akt szereg opinii różnych autorów na temat treści wskazanej normy i sposobu obliczania powierzchni użytkowej lokalu na jej podstawie. Wynika z nich tylko tyle, że zapisy normy nie są oczywiste i mogą być interpretowane w wieloraki sposób. Stąd też umowa deweloperska w kwestionowanym § 5 ust. 2 , prospekcie informacyjnymi dołączonym do niego rzucie lokalu doprecyzowała przepisy tej normy, celem uniknięcia ewentualnych wątpliwości w zakresie sposóbu liczenia powierzchni użytkowej przedmiotowego lokalu mieszkalnego, w kontekście konkretnej umowy którą strony zawierały. Po trzecie wskazać należy, iż norma PN ISO (...) : (...) nie zawiera definicji ściany działowej, ścianki działowej czy też demontażu. Norma rozróżnia natomiast ściany będące elementem konstrukcji budynku tj. powierzchnia pod którymi tworzy powierzchnię konstrukcji i ścianki działowe nie będące elementem konstrukcji, pod którymi powierzchnia zaliczana jest do powierzchni kondygnacji netto, ze wskazaniem, że „nadają się do demontażu”. Przepisy normy nie zawierają przy tym definicji ścianki działowej nadającej się do demontażu. Z normy nie wynika również sposób wykonania takiej ściany ani materiał z jakiego ma być wykonana. Nie jest w niej wskazane, że ściana „nadająca się do demontażu” musi dać się z powrotem złożyć po jej usunięciu, że nie można zdemontować murowanych ścianek, wreszcie, że demontaż nie może być równoznaczny z likwidacją lub wyburzeniem danej ścianki. Podsumowując powyższe , wskazać należy, iż poza sporem jest , iż treść normy PN ISO (...) :1997  prowadziła do rozbieżnej jej interpretacji i dopiero Polska Norma PN-ISO: (...) w wersji z 2022 roku, do której odsyła obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra (...) z dnia 11 września 2022 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego uszczegółowiła tę kwestię. Wcześniej zagadnienie którego dotyczy norma budziło liczne wątpliwości interpretacyjne, w tym też było różnie interpretowane na potrzeby umów deweloperskich. Stosowanie normy PN ISO (...) :1997 było dobrowolne,  niemniej jednak w niniejszej sprawie strony odwołując się w umowie deweloperskiej do wskazanej normy, doprecyzowały, w jaki sposób ją rozumieją i uczyniły ją elementem swoich oświadczeń woli. Zakwestionowany fragment umowy deweloperskiej odwołał się do przepisów normy PN ISO z 1997 roku, wskazując, że „ dla celów realizacji umowy powierzchnia użytkowa jest liczona na podstawie normy (…) a zatem przy obliczaniu powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego uwzględnia się powierzchnię mieszkalną wydzieloną trwałymi ścianami w obrębie budynku, wliczając do niej powierzchnie zajęte przez elementy nadające się do demontażu (w tym ścianki działowe nie będące elementem konstrukcji i nie zawierające szachtów instalacyjnych) ”. W ocenie tut. Sądu analiza treści § 5 ust. 2 umowy deweloperskiej nie pozwala na stwierdzenie, że wolą pozwanej spółki było wprowadzenie klientów w błąd celem uzyskania nienależnego świadczenia, czy też wykorzystanie z ich niewiedzy. Pozwana nie tylko ograniczyła się do odwołania do normy PN ISO (...) :1997, ale i graficznie doprecyzowano, które fragmenty wchodzą w powierzchnię użytkową zakreskowując ściany działowe na rzucie kolorem szarym (rzut lokalu k. 48). Opisano to również szczegółowo w legendzie rzutu. Bez znaczenia przy tym pozostawało to jak zostały wykonane ściany, z jakich materiałów i na czym będzie polegało ich wyburzenie. Niemniej jednak z opisu zamieszczonego pod rzutem wynika, że do powierzchni użytkowej nie wliczono ścian w których znajdowały się szachty instalacyjne oraz ścian będących elementami konstrukcji, czego powódka miała pełną świadomości na etapie zawierania umowy i wówczas też nie miała żadnych wątpliwości lub też pytań odnośnie tego zapisu. Podkreślić należy, iż przed zawarciem umowy, powódka miała możliwość zapoznania się z prospektem informacyjnym, gdzie wskazano nie tylko przedmiot umowy ale także określono warunki na jakich będzie obliczana powierzchnia lokalu, co wówczas nie budziło wątpliwości i pytań po stronie S. F. . Powódka przyznała, że przez zakupem mieszkania zapoznawała się z rzeczonym rzutem lokalu i wówczas nie miała żadnych wątpliwości w zakresie jego treści. Zeznała również, że po zakupie lokalu usunęła część ściany działowej przy salonie. W ten sposób skorzystała ona z powierzchni, która znajdowała się pod „sporną” ścianką działową. Wskazuje to wyraźnie na fakt, że to od decyzji nabywcy zależy, czy chce posiadać lokal wykonany zgodnie z projektem wraz z przewidzianymi tam ściankami działowymi czy też bez nich, ponieważ wszystkie nadają się do demontażu, a powierzchnia pod nimi do dobrowolnego wykorzystania. W tym miejscu należy zwrócić także uwagę na przepisy ustawy z 24 czerwca 1994 roku o własności lokali (Dz.U.2021.1048). Zgodnie z jej art. 2 ust. 2 samodzielnym lokalem mieszkalnym jest zespół izb wydzielonych trwałymi ścianami w obrębie budynku. W myśl art. 3 ust. 3 ww. ustawy udział właściciela lokalu wyodrębnionego w nieruchomości wspólnej odpowiada stosunkowi powierzchni użytkowej lokalu wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych do łącznej powierzchni użytkowej wszystkich lokali wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi. Z przepisów tych wynika, że powierzchnia użytkowa lokalu jest jego cechą stałą, obiektywną, a więc niezależną od likwidacji czy dobudowywania kolejnych ścianek działowych w lokalu, które – w przypadku przyznania racji powódce – musiałoby powodować odpowiednio zwiększenie lub zmniejszenie powierzchni użytkowej lokalu a co za tym idzie bezpośrednio wpływało by na udział w nieruchomości wspólnej. Podsumowując, w ocenie Sądu z umowy deweloperskiej, prospektu informacyjnego i przede wszystkim rzutu lokalu jednoznacznie i w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że powierzchnia pod częścią ścian w mieszkaniu powódki (tj. pod ścianami, które nie są elementem konstrukcji i nie zawierają szachtów instalacyjnych, a zatem nadają się do demontażu w rozumieniu przyjętym w umowie) wlicza się do powierzchni użytkowej. Treść kwestionowanego przepisu, który odwołuje się do normy PN ISO (...) :1997, której stosowane jest jak powyżej wskazano całkowicie dobrowolne, wskazuje, że przepis ten sformułowano w cytowany wyżej sposób po to by nabywca lokalu dokładnie wiedział co kupuje. Należy wskazać, że pozwany nie tylko odwołał się do PN ISO (...) :1997 ale przed wszystkim  nastąpiło wytłumaczenie oraz doprecyzowanie, w tym także w formie graficznej, co autor wzorca ma na myśli, gdyż wyraźnie znaczono i narysowano które ścianki nadają się do demontażu i która powierzchnia zaliczana jest do użytkowej, za którą trzeba będzie zapłacić. Podkreślić przy tym również należy, iż jeszcze przed zawarciem umowy , powódka miał możliwość zapoznania się z prospektem informacyjnym gdzie wskazano nie tylko przedmiot umowy ale także określono warunki na jakich będzie obliczana powierzchnia lokalu. Określenie metody liczenia powierzchni użytkowej w umowie przy uwzględnieniu prospektu informacyjnego, tłumaczy w sposób jasny i czytelny w jaki sposób zostanie wyliczona powierzchnia użytkowa. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, że zakwestionowany przepis umowy stanowi niezadowolone postanowienia umowne. Z uwagi na powyższe powództwo podlegało oddaleniu. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Na koszty poniesione przez stronę pozwaną złożyła się opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 3.600 zł ustalone na podstawie § 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.), czyli łącznie 3.617 zł. O odsetkach od kosztów orzeczono na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c. ZARZĄDZENIE 1. odnotować urlop sędziego ref. w dniach 17-27 stycznia 2026 r. w kontrolce uzasadnień 2. odpis wyroku z uzasadnieniem proszę doręczyć pełnomocnikowi powodów – adw. K. D. bez pouczenia, przez PI.