VIII RC 434/16

Sygn. akt VIII RC 434/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 maja 2017 r. Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie VIII Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie: Przewodniczący: Sędzia Sądu Rejonowego Marta Kazaniecka Protokolant: stażysta Katarzyna Lipińska po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2017 r. w Szczecinie na rozprawie sprawy z powództwa K. T. przeciwko L. T. (1) o ustanowienie przez sąd rozdzielności majątkowej I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 720 (siedemset dwudziestu) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt VIII RC 434/16 UZASADNIENIE Powód K. T. wniósł o ustanowienie z dniem 27 września 2016 r. rozdzielności majątkowej pomiędzy powodem K. T. a pozwaną L. T. (1) , którzy pozostają w związku małżeńskim zawartym w dniu 12 lipca 2003 roku przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w S. . Wniósł również o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że strony pozostają w związku małżeńskim od 2003 roku. Dotychczas strony nie zawierały majątkowych umów małżeńskich. W dniu 29 lipca 2016 r. pozwana bez uzgodnienia z powodem wypłaciła ze wspólnego konta kwotę 40.000 zł. Wskazał również, że ze względu na prowadzoną działalność gospodarczą wypłacił pozostałe środki ze wspólnego konta, celem ich zabezpieczenia. Dodał, iż pozwana blokuje powoda w normalnym prowadzeniu działalności, nie współpracuje z nim odnośnie jej prowadzenia, wobec czego zachowanie pozwanej zagraża interesom majątkowym założonej rodziny. W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazała, że brała czynny udział w prowadzeniu firmy powoda i pomagała powodowi w jej prowadzeniu. Wskazała także, że dokonała wypłaty 40.000 zł ze wspólnego konta ze względu na zablokowanie jej dostępu do konta firmowego przez powoda. Wyjaśniła, iż wypłacona przez nią kwota miała służyć do zaspokajania jej bieżących potrzeb, bowiem nie posiada ona żadnych środków umożliwiających jej samodzielne utrzymanie. Natomiast zgłoszenia zastrzeżenia w wydziale komunikacji, w zakresie braku zgody na przerejestrowanie zarejestrowanych na powoda pojazdów na rzecz ich nabywców dokonała z obawy przed sprzedaniem przez powoda składników majątku wspólnego. Dodała, że orzeczenie rozdzielności majątkowej małżeńskiej byłoby dla niej krzywdzące i sprzeczne z dobrem rodziny. W dalszym toku postepowania strony podtrzymały swoje stanowiska. Na ostatniej rozprawie powód oświadczył, iż data wskazana w żądaniu pozwu miała być tożsama z datą wytoczenia powództwa. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód K. T. i pozwana L. T. (2) z domu S. pozostają w związku małżeńskim zawartym w dniu 12 lipca 2003 roku w S. . Strony nie posiadają wspólnych dzieci. Powód posiada dzieci z innego związku. Dowód: -odpis skrócony aktu małżeństwa k. 7. - przesłuchanie powoda K. T. k. 56-58. Powód i pozwana nie zawierali małżeńskich umów majątkowych i nie posiadają wspólnych zobowiązań finansowych. Mieszkają w jednym mieszkaniu komunalnym, którego głównym najemcą jest pozwana, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, śpią w jednym łóżku. Pozwana robi zakupy i opłaca rachunki z pieniędzy przekazanych jej przez powoda. Powód pokrywa wszelkie koszty związane z utrzymaniem pozwanej. K. i L. T. (1) posiadają majątek wspólny, w skład którego wchodzą dom na wsi i kilka samochodów, z których większość służy do działalności gospodarczej powoda a z jednego korzysta pozwana. Powód ponosi opłaty za OC, przeglądy i benzynę. Jesienią 2016 r. strony podjęły wspólną decyzję o sprzedaży domu na wsi. Pozwana w momencie zawarcia związku małżeńskiego nie pracowała i obecnie nie pracuje, nie ma własnych dochodów, od początku małżeństwa prowadzi gospodarstwo domowe. Od początku założenia działalności gospodarczej powoda pozwana bierze udział w jej prowadzeniu, poprzez m.in. wypisywanie umów z pracownikami, robienie przelewów do Urzędu Skarbowego i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, odwożenie samochodów do myjni, umieszczanie ogłoszeń pracy. Powód zarejestrował pozwaną jako współprowadzącą działalność gospodarczą i przez okres dwóch lat opłacał za pozwaną składki w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Dowód: - przesłuchanie powoda K. T. k. 56-58. - przesłuchanie pozwanej L. T. (1) k. 58-59 - dokumenty firmowe, k. 50-54 - potwierdzenie wpływu wniosku, k. 55 - wypis z (...) , k. 8 Strony posiadają wspólne rachunki bankowe. W lipcu 2016 r. K. i L. T. (1) pokłócili się, wskutek czego powód zablokował pozwanej dostęp do firmowego rachunku bankowego. Pozwana, z obawy przed utratą utrzymania, które zapewniał jej mąż, w dniu 29 lipca 2016 r. ze wspólnego rachunku bankowego, bez wiedzy powoda, wypłaciła kwotę 43.000 zł. Następnie powód wypłacił pozostałą kwotę 30.000 zł. W tym samym czasie pozwana dokonała zgłoszenia zastrzeżenia w wydziale komunikacji, w zakresie braku zgody na przerejestrowanie zarejestrowanych na powoda pojazdów na rzecz ich nabywców. W sierpniu 2016 r. pozwana złożyła wniosek o zniesienie zastrzeżenia sprzedaży samochodów. Przez pewien okres czasu powód nie przekazywał pozwanej pieniędzy, ponieważ w tym czasie pozwana nie gotowała, nie prała ani nie prasowała. We wspomnianym okresie pozwana utrzymywała się z pieniędzy wypłaconych ze wspólnego konta. W grudniu 2016 r. K. i L. T. (1) doszli do porozumienia i powód przekazuje pozwanej kwotę 3000 zł miesięcznie na pokrycie kosztów związanych z utrzymaniem pozwanej i gospodarstwa domowego. Kryzys w związku (...) utrzymywał się do grudnia 2016 r. Obecnie stosunki między K. T. a L. T. (1) są normalne. Dowód: - przesłuchanie powoda K. T. k. 56-58. - przesłuchanie pozwanej L. T. (1) k. 58-59 - historia operacji, k. 9. Sąd zważył co następuje: Podstawą żądania pozwu był art. 52 § 1 i 2 k.r.o. , zgodnie z którym z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej. W wyjątkowych wypadkach Sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z dniem wcześniejszym niż wytoczenie powództwa, w szczególności, jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu. W niniejszej sprawie pozwana nie wyraziła zgody na orzeczenie rozdzielności majątkowej małżeńskiej, ponieważ byłoby dla niej krzywdzące i sprzeczne z dobrem rodziny. Zniesienie wspólności ustawowej majątku małżonków wbrew woli jednego z nich jest dopuszczalne jedynie w razie istnienia ważnych ku temu powodów. Niewątpliwie celem tego unormowania jest zapewnienie ochrony interesów małżonka słabszego ekonomicznie przed dowolnym uchylaniem ustroju wspólności. Dlatego też przez ważne powody - w ujęciu art. 52 § 1 KRO - rozumie się ogólnie takie okoliczności, które sprawiają, że w konkretnej sytuacji faktycznej wspólność majątkowa nie służy dobru drugiego z małżonków, a nawet prowadzi do sytuacji sprzecznej z zasadami prawa rodzinnego . Przez ważne powody rozumie się zatem nie tylko okoliczności natury majątkowej np. trwonienie przez jednego z małżonków dorobku, lecz także okoliczności stwarzające sytuację, w której wykonywanie zarządu przez każdego z małżonków ich wspólnym majątkiem jest niemożliwe lub znacznie utrudnione. Ważnym powodem zniesienia przez Sąd małżeńskiej wspólności majątkowej jest separacja faktyczna małżonków, ale tylko taka, która uniemożliwia ich współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym i najczęściej zarazem stwarza zagrożenie interesów majątkowych. W niniejszej sprawie, bezsporne było, że strony nie pozostają w separacji ani nie toczy się między nimi sprawa o rozwód. Należy podkreślić, że same strony wskazały iż faktycznie pozostawały w konflikcie, ale w grudniu 2016 r. doszli do porozumienia. Strony mieszkają razem, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i śpią razem. Posiadają wspólny majątek i rachunki bankowe. Do konfliktu między stronami doszło w lipcu 2016 roku, kiedy to strony pokłóciły się a powód zablokował pozwanej dostęp do firmowego rachunku bankowego. W konsekwencji pozwana, bez wiedzy powoda, wypłaciła ze wspólnego konta kwotę 43.000 zł, a następnie powód wypłacił pozostałą część w wysokości 30.000 zł. W tym samym czasie pozwana dokonała zgłoszenia zastrzeżenia w wydziale komunikacji, w zakresie braku zgody na przerejestrowanie zarejestrowanych na powoda pojazdów na rzecz ich nabywców. Jednak w sierpniu 2016 r. złożyła wniosek o zniesienie zastrzeżenia sprzedaży samochodów. L. T. (1) dokonała wypłaty ze względu na obawę utraty dotychczasowego utrzymania, które zapewniał jej powód. Zdaniem Sądu pobudki pozwanej były uzasadnione, bowiem pozwana od momentu zawarcia związku małżeńskiego nie pracowała i nie generowała własnych dochodów. Zajmowała się prowadzeniem domu, gotowaniem, sprzątaniem a powód zarabiał na utrzymanie rodziny. Od lipca 2016 r. pozwana zaprzestała wykonywać obowiązki domowe, wobec czego powód nie przekazywał jej żadnych pieniędzy. W tym okresie pozwana utrzymywała się z pieniędzy, które wypłaciła ze wspólnego konta. Jednak należy podkreślić, iż w trakcie trwania konfliktu strony potrafiły się porozumieć co do kwestii finansowych, takich jak sprzedaż domu na wsi, wchodzącego w skład majątku wspólnego. Jak już wspomniano strony doszły do porozumienia w grudniu 2016 r. i ustaliły, iż powód będzie przekazywał pozwanej kwotę 3000 zł miesięcznie na pokrycie kosztów związanych z utrzymaniem pozwanej i gospodarstwa domowego. Powód twierdził, że postawa pozwanej, która bez jego wiedzy wypłaciła kwotę 40.000 zł ze wspólnego rachunku bankowego oraz zgłosiła zastrzeżenie sprzedaży samochodów, stanowi zagrożenie dla sytuacji majątkowej małżonków. Twierdzenia te nie mogły być uznane przez Sąd jako „ważne powody” w rozumieniu art. 52 k.r.i.o. uzasadniające ustanowienie rozdzielności majątkowej przez Sąd, która winna być orzekana – jak wskazano wyżej w sytuacjach rzadkich i wyjątkowych, gdy dalsze trwanie wspólności ustawowej między małżonkami powoduje naruszenie lub poważne zagrożenie interesu majątkowego jednego z małżonków i z reguły także dobra rodziny. Istotą bowiem wspólności ustawowej małżeńskiej jest zapewnienie bezpieczeństwa rodzinie, którą małżonkowie założyli i zapewnienie jej bytu materialnego. W niniejszej sprawie interes majątkowy powoda w żadnym razie nie jest zagrożony poprzez ustawowy ustrój małżeński. Podjęte przez pozwaną działania nie odbiły się niekorzystanie na prowadzonej przez powoda działalności gospodarczej. Wniosek o zastrzeżenie sprzedaży samochodów został zniesiony przez pozwaną po miesiącu od jego złożenia. Natomiast po wypłacie przez pozwaną pieniędzy powód posiadał co najmniej 30.000 zł oszczędności i w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą. Z kolei jak wykazało postępowanie dowodowe pozwana od początku założenia działalności gospodarczej powoda brała udział w jej prowadzeniu. Ponadto ustanowienie rozdzielności majątkowej byłoby sprzeczne z istotą zapewnienia bezpieczeństwa rodzinie, gdyż nie zapewniałoby pozwanej bytu materialnego. W ocenie Sądu powód nie wykazał, że doznaje przeszkód w sprawowaniu zarządu majątkiem wspólnym. Ponieważ między małżonkami konflikt został zażegnany, a obecnie żyją jak małżeństwo, nie zaistniały przesłanki do ustanowienia rozdzielności majątkowej. Z tych też względów Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku. Sąd oparł poczynione w sprawie ustalenia na przedstawionych przez strony dowodach z dokumentów, których żadna ze stron nie kwestionowała. Sąd dał wiarę L. T. (1) , co do okoliczności braku istnienia ważnych przyczyn do ustanowienia w małżeństwie rozdzielności majątkowej, zniesienia zastrzeżenia sprzedaży oraz jej udziału w prowadzonej działalności gospodarczej. Zeznania te były spójne, rzetelne i korespondowały z materiałem dowodowym, któremu jak wspomniano Sad dał wiarę. Z kolei Sąd nie dał wiary K. T. , co do okoliczności udziału pozwanej w prowadzonej działalności gospodarczej. Powód stwierdził, iż żona nie angażuje się w żaden sposób, jednak jednocześnie przyznał że pomogła mu ona w podpisaniu kilku umów. W ocenie Sądu zaprzeczenie powoda przekłada się na jego sposób postrzegania udziału żony w firmie, jako pomocy a nie pracy. W pozostałym zakresie zeznania powoda były spójne i rzetelne. Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c. , strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Stosownie do treści art. 98 § 3 k.p.c. , do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, stawki minimalne wynoszą w sprawach z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego o ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami – 720 zł. Z tych też względów orzeczono, jak w punkcie II wyroku.