VII C 1167/22

Sąd Okręgowy w PoznaniuPoznań2024-10-23
SAOSCywilneodpowiedzialność odszkodowawczaWysokaokręgowy
odszkodowanieszkoda komunikacyjnaubezpieczeniakosztyrzeczoznawcaapelacjakoszty prywatnej opinii

Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił apelację ubezpieczyciela, potwierdzając zasadność zwrotu kosztów prywatnej opinii rzeczoznawcy w szkodzie komunikacyjnej.

Powód dochodził zapłaty odszkodowania od Towarzystwa (...) S.A. Sąd Rejonowy zasądził część roszczenia, w tym koszty prywatnej opinii rzeczoznawcy. Pozwany ubezpieczyciel złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując zwrot kosztów opinii. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając stanowisko Sądu I instancji i powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące zwrotu kosztów prywatnych ekspertyz w szkodach komunikacyjnych.

Sprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę odszkodowania z tytułu szkody komunikacyjnej, wniesionego przez K. W. przeciwko Towarzystwu (...) S.A. Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu wyrokiem z dnia 3 października 2023 r. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2812,33 zł wraz z odsetkami oraz koszty procesu, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Pozwany ubezpieczyciel złożył apelację, kwestionując w szczególności zasądzenie kwoty 600 zł tytułem zwrotu kosztów prywatnej opinii rzeczoznawcy. Zarzucił naruszenie art. 6 k.c., art. 361 § 1 k.c. oraz art. 824 § 1 k.c., a także przepisów proceduralnych dotyczących ciężaru dowodu i oceny dowodów. Sąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając apelację, oddalił ją w całości. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia i rozważania Sądu I instancji, uznając, że zwrot kosztów prywatnej opinii rzeczoznawcy jest uzasadniony, jeśli jest celowy i niezbędny do dochodzenia roszczenia. Powołano się na uchwały Sądu Najwyższego (III CZP 68/18, III CZP 99/18), które potwierdzają możliwość zwrotu takich kosztów. Sąd Okręgowy stwierdził, że powód, nie posiadając specjalistycznej wiedzy, mógł zlecić wykonanie ekspertyzy w celu ustalenia kosztów naprawy, a koszt ten był uzasadniony i pokrywał się w znacznej mierze z opinią biegłego sądowego. Ponadto, kalkulacja kosztów została sporządzona po cesji wierzytelności, co wykluczało jej związek z oceną opłacalności samej cesji. W konsekwencji apelacja pozwanego została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c., a pozwany został obciążony kosztami postępowania apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zwrot kosztów prywatnej opinii rzeczoznawcy jest uzasadniony, jeśli koszty te były uzasadnione, a sporządzenie ekspertyzy było niezbędne do efektywnego dochodzenia odszkodowania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego (III CZP 68/18, III CZP 99/18), zgodnie z którym koszt prywatnej ekspertyzy pozostaje w normalnym związku przyczynowym ze zdarzeniem komunikacyjnym i wchodzi w zakres szkody, pod warunkiem celowości, niezbędności i racjonalności jej zlecenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
K. W.osoba_fizycznapowód
Towarzystwo (...) S.A.spółkapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do przyjęcia przez sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych i rozważań prawnych sądu pierwszej instancji za własne.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania.

k.p.c. art. 98 § § 1 1

Kodeks postępowania cywilnego

Orzekanie o odsetkach od kosztów postępowania apelacyjnego.

Pomocnicze

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Błędne przyjęcie przez sąd pierwszej instancji, iż powód wykazał zasadność dochodzonego roszczenia.

k.c. art. 361 § § 1

Kodeks cywilny

Nieuzasadnione przyjęcie, że zwrot kosztów prywatnej opinii rzeczoznawcy stanowi normalne następstwo zdarzenia komunikacyjnego.

k.c. art. 824 § 1 § 1

Kodeks cywilny

Przyjęcie przez sąd pierwszej instancji, że powód wykazał wysokość szkody i przyznanie odszkodowania przekraczającego poniesioną szkodę.

k.p.c. art. 232 § zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przyjęcie przez sąd pierwszej instancji, że powód udowodnił fakty mające wpływ na wysokość zasądzonego odszkodowania, w sytuacji gdy dowód nie został przeprowadzony.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dowolna, wybiórcza ocena materiału dowodowego polegająca na błędnym przyjęciu, że zasadny był zwrot kosztów prywatnej opinii rzeczoznawcy.

Dz.U. 2015.1804 art. 2 § pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Podstawa do obliczenia wynagrodzenia pełnomocnika powoda w postępowaniu apelacyjnym.

Dz.U. 2015.1804 art. 10 § ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Podstawa do obliczenia wynagrodzenia pełnomocnika powoda w postępowaniu apelacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zwrot kosztów prywatnej opinii rzeczoznawcy jest uzasadniony, jeśli jest celowy i niezbędny do dochodzenia roszczenia. Orzecznictwo Sądu Najwyższego potwierdza możliwość zwrotu kosztów prywatnych ekspertyz w szkodach komunikacyjnych. Kalkulacja kosztów naprawy wykonana na zlecenie powoda była uzasadniona i pokrywała się z opinią biegłego sądowego. Kalkulacja kosztów nie była związana z oceną opłacalności cesji wierzytelności.

Odrzucone argumenty

Powód nie wykazał zasadności dochodzonego roszczenia. Zwrot kosztów prywatnej opinii rzeczoznawcy nie stanowi normalnego następstwa zdarzenia komunikacyjnego. Powód wykazał wysokość szkody w sposób nieprawidłowy, przyznano odszkodowanie przekraczające szkodę. Powód nie udowodnił faktów mających wpływ na wysokość zasądzonego odszkodowania. Ocena dowodów była dowolna i wybiórcza, zwłaszcza w zakresie zwrotu kosztów prywatnej opinii.

Godne uwagi sformułowania

aktualnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego przesądzone zostało, że zarówno poszkodowanemu, jak i nabywcy, w drodze przelewu, wierzytelności o odszkodowanie za szkodę komunikacyjną przysługuje zwrot kosztów tzw. prywatnej ekspertyzy rzeczoznawcy zlecenie przez poszkodowanego osobie trzeciej ekspertyzy na potrzeby dochodzenia odszkodowania od ubezpieczyciela pozostaje w normalnym związku przyczynowym w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. z wypadkiem komunikacyjnym

Skład orzekający

Maria Antecka

przewodnicząca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zwrotu kosztów prywatnych opinii rzeczoznawcy w sprawach o odszkodowanie za szkodę komunikacyjną, nawet po cesji wierzytelności."

Ograniczenia: Konieczność wykazania celowości, niezbędności i racjonalności zlecenia ekspertyzy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu szkód komunikacyjnych i zwrotu kosztów związanych z ich likwidacją, co jest istotne dla wielu osób i profesjonalistów.

Czy ubezpieczyciel musi zwrócić Ci koszty prywatnej wyceny szkody? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 2812,33 PLN

odszkodowanie: 2812,33 PLN

zwrot kosztów prywatnej opinii rzeczoznawcy: 600 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK ​ W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 października 2024 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodnicząca: sędzia Maria Antecka po rozpoznaniu w dniu 23 października 2024 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa K. W. przeciwko Towarzystwu (...) S.A. z siedzibą w W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu z dnia 3 października 2023 r. sygn. akt VII C 1167/22 1. oddala apelację, 2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda 135 zł z tytułu zwrotu kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia w przedmiocie kosztów procesu do dnia zapłaty. Maria Antecka UZASADNIENIE wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z 23 października 2024 r. Zaskarżonym wyrokiem z 3.10.2023 r. Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu w sprawie z powództwa K. W. przeciwko Towarzystwu (...) S.A. z siedzibą w W. , o zapłatę: - w pkt. 1. – zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2812,33 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 26.04.2022 r. do dnia zapłaty; - w pkt. 2. - w pozostałym zakresie powództwo oddalił; - w pkt. 3. – zasadził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 562 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty; - w pkt. 4. - nieuiszczonymi kosztami sądowymi poniesionymi tymczasowo przez Skarb Państwa Sąd Rejonowy Poznań — Stare Miasto w Poznaniu obciążył powoda w 44% i pozwanego w 56%, pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu. Apelację od powyższego wyroku wywiódł pozwany, zaskarżając go w części tj. co do punktu 1. wyroku, co do zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda kwoty 600 zł oraz w konsekwencji co do punktu 3 i 4 w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: 1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym; – art. 6 k.c. poprzez błędne przyjęcie, iż powód wykazał zasadność dochodzonego roszczenia podczas gdy okoliczność ta w toku procesu w istocie nie została wykazana, - art. 361 § 1 k.c. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że zwrot kosztów prywatnej opinii rzeczoznawcy stanowi normalne następstwo zdarzenia komunikacyjnego z dnia 5 listopada 2021 roku; - art. 824 1 § 1 k.c. poprzez przyjęcie, że powód wykazał wysokość szkody i w konsekwencji przyznanie na rzecz powoda odszkodowania przekraczającego wysokość poniesionej szkody. 2. Naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym: - art. 232 zd. 1 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. poprzez przyjęcie, że powód udowodnił fakty mające wpływ na wysokość zasądzonego odszkodowania, w sytuacji gdy takowy dowód nie został przeprowadzony; - art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej, wybiórczej oceny materiału dowodowego polegającego na błędnym przyjęciu, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy zasadnym był zwrot kosztów prywatnej opinii rzeczoznawcy, podczas gdy materiał dowodowy nie uzasadniał, aby powód mógł skutecznie domagać się zwrotu kosztów z tego tytułu. Mając na uwadze powyższe zarzuty, apelujący wniósł o: 1. zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa także co do kwoty 600 zł z tytułu zwrotu kosztów sporządzenia prywatnej opinii rzeczoznawcy; 2. zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia o kosztach postępowania poprzez ich obniżenie stosownie do wyniku procesu; 3. ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu - Poznań Stare Miasto w Poznaniu; 4. zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na apelację, powód wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postepowania przed Sądem II instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd Okręgowy w pełni podziela i przyjmuje za własne ustalenia faktyczne oraz rozważania prawne poczynione przez Sąd I instancji, czyniąc je integralną częścią niniejszego uzasadnienia zgodnie z treścią art. 382 k.p.c. Sąd Okręgowy nie podzielił zarzutów naruszenia prawa materialnego - art. 6 k.c. w zw. z art. 361 k.c. oraz art. 824 1 § 1 k.c. dotyczących braku zasadności zasądzenia na rzecz powoda kwoty 600 zł tytułem poniesionych przez niego wydatków związanych z wykonaniem kalkulacji kosztów naprawy pojazdu marki T. (...) . W tym kontekście podkreślić należy, że aktualnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego przesądzone zostało, że zarówno poszkodowanemu, jak i nabywcy, w drodze przelewu, wierzytelności o odszkodowanie za szkodę komunikacyjną przysługuje zwrot kosztów tzw. prywatnej ekspertyzy rzeczoznawcy – pod warunkiem jednak, że są to koszty uzasadnione, a sporządzenie ekspertyzy było niezbędne do efektywnego dochodzenia odszkodowania ( por. uchwały (7) SN: z 29.05.2019r., III CZP 68/18, publ. OSNC 2019/10/98 i z 2.09.2019r., III CZP 99/18, publ. OSNC 2020/2/13). Jak się mianowicie wyjaśnia, zlecenie przez poszkodowanego osobie trzeciej ekspertyzy na potrzeby dochodzenia odszkodowania od ubezpieczyciela pozostaje w normalnym związku przyczynowym w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. z wypadkiem komunikacyjnym, a jej koszt wchodzi w określony w art. 361 § 2 k.c. zakres szkody objętej należnym odszkodowaniem od ubezpieczonego i tym samym od ubezpieczyciela, jeżeli w stanie faktycznym sprawy, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności, zlecenie ekspertyzy, jak i jej koszt były celowe, niezbędne, konieczne, racjonalne oraz wystarczająco uzasadnione z punktu widzenia efektywnej realizacji roszczenia odszkodowawczego. Również w przypadku cesjonariusza, który zlecił opinię, wymagane jest uwzględnienie z punktu widzenia konieczności i racjonalności poniesionych wydatków, a w szczególności to, czy cesjonariusz prowadzi działalność gospodarczą obejmującą nabywanie i dochodzenie roszczeń odszkodowawczych. Zwrot kosztów będzie uzasadniony wówczas, gdy opinia służy bezpośrednio dochodzeniu roszczenia o odszkodowanie wcześniej przez poszkodowanego, a następnie przez cesjonariusza, nie jest zaś powiązana wyłącznie z umową cesji, np. w celu oceny ryzyka, jakie wiąże się z nabywaną wierzytelnością - uchwała Sądu Najwyższego z 2.09.2019r., III CZP 99/18. W realiach niniejszej sprawy koszt ekspertyzy wykonanej na zlecenie powoda, należy uznać za koszt celowy, wchodzący w zakres szkody. Powód, nie posiadając specjalistycznej wiedzy, mógł - w ocenie Sądu – zlecić wykonanie ekspertyzy, celem przeprowadzenia kalkulacji szkody, jaką poszkodowany poniósł w wyniku kolizji. Jak wynika z załączonego do akt sprawy wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, powód nie prowadzi działalności związanej z wyceną szkód komunikacyjnych (k. 22). W toku postępowania nie ustalono także, aby zawodowo trudnił się szacowaniem szkód lub kosztów naprawy. Zlecenie wykonania przedmiotowej prywatnej ekspertyzy miało na celu ustalenie, jaki był uzasadniony koszt naprawy pojazdu, co było niezbędne dla określenia wartości przedmiotu sporu w niniejszej sprawie na etapie jej zainicjowania. Jednocześnie wskazać należy, że przedmiotowa kalkulacja kosztów naprawy pojazdu marki T. (k. 15-19) została sporządzona już po dokonaniu cesji wierzytelności z 15.03.2022 r. (k.13-14), albowiem dopiero 21.03.2022 roku. Brak jest zatem podstaw, aby uznać, że stanowiła ona próbę oceny opłacalności samej cesji. Nadto należy również zwrócić uwagę, iż przedmiotowa kalkulacja kosztów naprawy pojazdu marki T. (6047,04 zł) znacznej mierze pokrywa się z kosztami ustalonymi w opinii głównej przez biegłego sądowego (5577,32 zł – k.83-126). Biegły wskazał w niej, że naprawa pojazdu zgodnie z kosztorysem powoda za kwotę 6047,04 zł brutto jest nieznacznie zawyżona, ponieważ powód przyjął stawkę rbh na poziomie 140 zł netto. Wskazać również należy, że koszt przedmiotowej opinii nie jest kosztem nadmiernym, ekonomicznie nieuzasadnionym. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego jako niezasadną na podstawie art. 385 k.p.c. , o czym orzekł w punkcie 1. wyroku. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 98 k.p.c. , obciążając nimi stronę pozwaną jako przegrywającą postępowanie apelacyjne. Na koszty złożyło się wyłącznie wynagrodzenie pełnomocnika powoda obliczone w oparciu o przepis § 2 pkt 2 i § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. O odsetkach od kosztów postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c. Maria Antecka

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI