VII AGA 523/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła żądania zwrotu kwoty 75 684,29 zł tytułem nienależnego świadczenia i naprawienia szkody, dochodzonego przez spółkę (...) z P. od spółki (...) z W. . Powództwo opierało się na fakcie, że w innym postępowaniu (sygn. akt II Nc 870/10) wierzyciel (...) (...) wyegzekwował od (...) P. kwotę 44 837,27 zł na podstawie nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym na podstawie weksla. Następnie wierzyciel cofnął pozew ze zrzeczeniem się roszczenia, co skutkowało uchyleniem nakazu zapłaty i umorzeniem postępowania wobec (...) P. . Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że sam fakt cofnięcia pozwu i uchylenia nakazu zapłaty nie przesądza o nienależnym świadczeniu, a powód nie wykazał braku podstaw materialnoprawnych do otrzymania kwoty przez pozwanego. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda, podzielając ustalenia i ocenę prawną Sądu I instancji. Podkreślono, że uchylenie nakazu zapłaty nie jest równoznaczne z odpadnięciem podstawy świadczenia w sposób definitywny, a ciężar dowodu, że weksel został wypełniony niezgodnie z porozumieniem, spoczywał na powodzie, który tego nie udowodnił. Zrzeczenie się roszczenia w postępowaniu cywilnym ma charakter procesowy i nie prowadzi do wygaśnięcia roszczenia materialnego, chyba że strony zawrą umowę o zwolnienie z długu, czego w tej sprawie nie stwierdzono.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja skutków procesowych cofnięcia pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia w kontekście nienależnego świadczenia i ciężaru dowodu w sprawach wekslowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia nakazu zapłaty po wyegzekwowaniu świadczenia i cofnięciu pozwu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wyegzekwowanie świadczenia na podstawie nakazu zapłaty, który następnie został uchylony po cofnięciu pozwu przez wierzyciela, stanowi nienależne świadczenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo uchylenie nakazu zapłaty i cofnięcie pozwu nie przesądza o nienależnym świadczeniu. Powód musi udowodnić brak podstaw materialnoprawnych do otrzymania świadczenia przez pozwanego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uchylenie nakazu zapłaty i umorzenie postępowania ma charakter formalny i nie przesądza o braku podstaw materialnoprawnych do otrzymania świadczenia. Ciężar dowodu, że weksel został wypełniony niezgodnie z porozumieniem, spoczywał na powodzie, który tego nie wykazał.
Jaki jest skutek procesowy zrzeczenia się roszczenia w postępowaniu cywilnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zrzeczenie się roszczenia w postępowaniu cywilnym ma charakter procesowy i pozbawia roszczenie cechy zaskarżalności, ale nie prowadzi do wygaśnięcia roszczenia materialnego, chyba że strony zawrą umowę o zwolnienie z długu.
Uzasadnienie
Sąd odrzucił stanowisko, że zrzeczenie się roszczenia jest równoznaczne ze zwolnieniem z długu. Podkreślono, że jest to czynność procesowa, a nie czynność prawna z zakresu prawa cywilnego.
Kto ponosi ciężar dowodu w sprawie o zwrot świadczenia wyegzekwowanego na podstawie nakazu zapłaty, który następnie został uchylony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Powód musi wykazać, że doszło do uchylenia orzeczenia, na podstawie którego wyegzekwowano świadczenie. Następnie pozwany musi udowodnić, że istniała podstawa prawna do otrzymania świadczenia. Jeśli pozwany podniesie zarzut wypełnienia weksla niezgodnie z porozumieniem, ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na powodzie.
Uzasadnienie
Sąd rozłożył ciężar dowodu w sposób etapowy, wskazując, że po wykazaniu uchylenia nakazu zapłaty przez powoda, pozwany musi wykazać podstawę prawną świadczenia, a w przypadku zarzutów dotyczących weksla, ciężar dowodu spoczywa na powodzie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. | spółka | powód |
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością siedzibą w W. | spółka | pozwany |
| (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. | spółka | wierzyciel w poprzednim postępowaniu |
| (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. | spółka | pozwany w poprzednim postępowaniu |
| R. P. | osoba_fizyczna | pozwany w poprzednim postępowaniu |
| B. P. | osoba_fizyczna | pozwany w poprzednim postępowaniu |
Przepisy (14)
Główne
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia apelacji.
Pomocnicze
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa prawna dla roszczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia. Sąd uznał, że nie zostało udowodnione, iż pozwany uzyskał korzyść bez podstawy prawnej.
k.c. art. 410 § § 1 pkt 2
Kodeks cywilny
Dotyczy nienależnego świadczenia w postaci odpadnięcia podstawy świadczenia. Sąd uznał, że odpadnięcie podstawy nie było definitywne.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa dla roszczeń odszkodowawczych. Sąd uznał, że nie zostało udowodnione, iż pozwany spowodował szkodę u powoda.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa dla roszczeń odszkodowawczych z czynów niedozwolonych. Sąd uznał, że nie zostało udowodnione, iż pozwany spowodował szkodę u powoda.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 492 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy natychmiastowej wykonalności nakazu zapłaty. Sąd Apelacyjny odniósł się do tego przepisu w kontekście wyegzekwowania świadczenia przed prawomocnym rozstrzygnięciem.
k.p.c. art. 491 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy terminu zaspokojenia roszczenia w postępowaniu nakazowym.
k.p.c. art. 496
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uchylenia nakazu zapłaty i umorzenia postępowania po wniesieniu zarzutów. Sąd Apelacyjny analizował skutki formalnego zakończenia postępowania.
k.p.c. art. 203 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy cofnięcia pozwu. Sąd Apelacyjny analizował skutki procesowe cofnięcia pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia.
k.p.c. art. 231
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy domniemania faktycznego. Sąd Apelacyjny odniósł się do zarzutu naruszenia tego przepisu w kontekście domniemania nienależnego świadczenia.
k.p.c. art. 6
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ciężaru dowodu. Sąd Apelacyjny wielokrotnie odwoływał się do tego przepisu, analizując rozkład ciężaru dowodu w sprawie.
t. jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 180 art. 32
Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe
Dotyczy odpowiedzialności poręczyciela wekslowego. Sąd wskazał, że awalista może ponieść te same zarzuty co wystawca weksla.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchylenie nakazu zapłaty i cofnięcie pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia nie przesądza o nienależnym świadczeniu. • Ciężar dowodu, że weksel został wypełniony niezgodnie z porozumieniem, spoczywa na powodzie. • Zrzeczenie się roszczenia w postępowaniu cywilnym ma charakter procesowy, a nie materialnoprawny.
Odrzucone argumenty
Uchylenie nakazu zapłaty wydanego na podstawie art. 492 § 3 k.p.c. skutkuje domniemaniem, że wyegzekwowane świadczenie jest nienależne. • Pozwany winien wykazać, że mimo zrzeczenia się roszczenia, jest uprawniony zatrzymać otrzymaną kwotę (fakt pozytywny).
Godne uwagi sformułowania
sam fakt cofnięcia powództwa ze zrzeczeniem się roszczenia po jego wyegzekwowaniu nie był wystarczający, aby przesądzić, że świadczenie było nienależne. • zrzeczenie się roszczenia jest jednostronną czynnością procesową adresowaną do sądu, zaś zwolnienie z długu na gruncie Kodeksu cywilnego jest dwustronną czynnością prawną opartą na zgodnych oświadczeniach woli. • uchylenie nakazu zapłaty nie rozstrzygał jednak definitywnie o stosunku prawnym, z którego powód w sprawie I C 1045/10 wywodził swoje roszczenie.
Skład orzekający
Magdalena Sajur - Kordula
przewodniczący
Maciej Dobrzyński
sprawozdawca
Urszula Dąbrowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków procesowych cofnięcia pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia w kontekście nienależnego świadczenia i ciężaru dowodu w sprawach wekslowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia nakazu zapłaty po wyegzekwowaniu świadczenia i cofnięciu pozwu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje złożone konsekwencje procesowe cofnięcia pozwu i uchylenia nakazu zapłaty, co jest istotne dla praktyków prawa gospodarczego i cywilnego.
“Wyegzekwowałeś dług, ale nakaz zapłaty uchylono? Czy musisz oddać pieniądze?”
Dane finansowe
WPS: 75 684,29 PLN
zwrot kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym: 4050 PLN
Sektor
gospodarcze
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.