VII AGa 461/19

Sąd Apelacyjny w WarszawieWarszawa2025-06-02
SAOSGospodarczeprawo handloweWysokaapelacyjny
ochrona sądowaprawo UETSUEniezależność sąduprzydział sprawśrodki tymczasoweskuteczność prawa UEkarta praw podstawowych

Sąd Apelacyjny w Warszawie udzielił tymczasowej ochrony sądowej, zawieszając stosowanie przepisów o przydziale spraw i zakazując sędziemu podejmowania czynności w sprawie, do czasu rozstrzygnięcia przez TSUE pytań prawnych dotyczących niezależności sądu.

Sąd Apelacyjny w Warszawie, rozpoznając apelację w sprawie gospodarczej, postanowił udzielić tymczasowej ochrony sądowej prawom UE. Ochrona ta polega na zawieszeniu stosowania przepisów o przydziale spraw wobec konkretnego sędziego oraz zakazaniu mu podejmowania dalszych czynności w sprawie. Środki te mają obowiązywać do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytań prawnych dotyczących niezależności i bezstronności sądu krajowego, zadanych w związku z naruszeniem przepisów o przydziale spraw.

Sąd Apelacyjny w Warszawie wydał postanowienie o udzieleniu tymczasowej ochrony sądowej prawom i zasadom gwarantowanym prawem Unii Europejskiej w sprawie VII AGa 461/19. Ochrona ta ma obowiązywać na czas trwania postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który rozpatruje pytania prawne zadane przez Sąd Apelacyjny dotyczące kwalifikacji sądu krajowego jako niezależnego i bezstronnego. Środki tymczasowe obejmują zawieszenie stosowania przepisów o przydziale spraw oraz wyznaczaniu składu sądu wobec sędziego, a także zakazanie mu podejmowania wszelkich czynności procesowych w tej sprawie. Sąd uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, powołując się na orzecznictwo TSUE, które podkreśla obowiązek sądów krajowych do zapewnienia pełnej skuteczności prawa unijnego, w tym poprzez stosowanie środków tymczasowych, nawet jeśli wymaga to odstąpienia od stosowania przepisów prawa krajowego. Sąd stwierdził, że zostały spełnione przesłanki udzielenia zabezpieczenia, w tym potrzeba ochrony dostępu do niezależnego sądu i zapobieżenia nieodwracalnym skutkom prawnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd krajowy może udzielić tymczasowej ochrony sądowej prawom UE, zawieszając stosowanie przepisów krajowych, jeśli istnieją poważne wątpliwości co do zgodności tych przepisów z prawem UE, a brak takiej ochrony mógłby prowadzić do nieodwracalnej szkody i podważyć pełną skuteczność prawa UE.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny powołał się na orzecznictwo TSUE (m.in. Zukerfabrik Süderdithmarsche, Factortame Ltd.), które nakazuje sądom krajowym zapewnienie pełnej skuteczności prawa UE, w tym poprzez stosowanie środków tymczasowych polegających na zawieszeniu stosowania przepisów krajowych, jeśli są one sprzeczne z prawem UE lub naruszają zasady takie jak niezależność sądu. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie przesłanki do udzielenia takiej ochrony zostały spełnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

udzielenie tymczasowej ochrony sądowej

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznapowódka
(...) Bank S.A. w W.spółkapozwany

Przepisy (18)

Główne

k.p.c. art. 732

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 755 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 179 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

TFUE art. 267 § akapit trzeci

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TUE art. 2

Traktat o Unii Europejskiej

TUE art. 4 § ust. 3

Traktat o Unii Europejskiej

TUE art. 19 § ust. 1 akapit drugi

Traktat o Unii Europejskiej

KPP art. 47

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Pomocnicze

p.u.s.p. art. 45

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

p.u.s.p. art. 47a

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

p.u.s.p. art. 47b

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Regulamin urzędowania sądów powszechnych art. 43

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości Regulamin urzędowania sądów powszechnych

Regulamin urzędowania sądów powszechnych art. 69

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości Regulamin urzędowania sądów powszechnych

Regulamin urzędowania sądów powszechnych art. 70

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości Regulamin urzędowania sądów powszechnych

Regulamin urzędowania sądów powszechnych art. 71

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości Regulamin urzędowania sądów powszechnych

Regulamin urzędowania sądów powszechnych art. 72

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości Regulamin urzędowania sądów powszechnych

Regulamin urzędowania sądów powszechnych art. 73

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości Regulamin urzędowania sądów powszechnych

Regulamin urzędowania sądów powszechnych art. 84

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości Regulamin urzędowania sądów powszechnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potrzeba zapewnienia pełnej skuteczności prawa UE poprzez stosowanie środków tymczasowych. Naruszenie przez sędziego przepisów o przydziale spraw i składzie sądu. Konieczność ochrony dostępu do niezależnego i bezstronnego sądu. Ryzyko nieodwracalnej szkody prawnej w przypadku braku zabezpieczenia.

Godne uwagi sformułowania

tymczasowa ochrona sądowa praw i zasad gwarantowanych prawem Unii Europejskiej zawieszenie wobec sędziego (...) stosowania w sprawie (...) przepisów ustawowych oraz przepisów niższej rangi o przydziale spraw oraz wyznaczaniu i zmianie składu sądu zakazanie sędziemu (...) podejmowania w sprawie (...) wszelkich czynności faktycznych oraz pisemnych decyzji procesowych kwalifikacja sądu krajowego jako sądu niezależnego i bezstronnego ustanowionego uprzednio na mocy ustawy pełna skuteczność prawa wspólnotowego (unijnego) byłaby podważona, jeżeli norma prawa wewnętrznego zabraniałaby sądowi rozpatrującemu sprawę na podstawie prawa wspólnotowego tymczasowego odejścia od stosowania prawa wewnętrznego w celu zapewnienia pełnej skuteczności orzeczenia wydanego w przedmiocie istnienia praw na gruncie prawa UE zasada lojalnej współpracy

Skład orzekający

Przemysław Feliga

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie możliwości stosowania środków tymczasowych przez sądy krajowe w celu ochrony prawa UE, w tym zawieszenia stosowania przepisów krajowych, gdy istnieje podejrzenie naruszenia niezależności sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd krajowy zadaje pytania prejudycjalne do TSUE i jednocześnie stwierdza naruszenia przepisów krajowych dotyczące składu sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 9/10

Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa i stosowania prawa UE w Polsce, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym. Pokazuje, jak polskie sądy wykorzystują narzędzia prawne UE do ochrony praworządności.

Polski sąd zawiesza przepisy krajowe i zakazuje działań sędziemu w obronie praworządności UE! Co to oznacza dla Twojej sprawy?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VII AGa 461/19 POSTANOWIENIE Dnia 2 czerwca 2025 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie VII Wydział Gospodarczy i Własności Intelektualnej w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Przemysław Feliga po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2025 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. K. przeciwko (...) Bank S.A. w W. o zobowiązanie do złożenia oświadczeń i dokumentów na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 16 września 2019 r., sygn. akt XVI GC 932/18 postanawia: na podstawie art. 732 k.p.c. w związku z art. 755 § 1 k.p.c. w związku z art. 179 § 3 k.p.c. w związku z art. 267 akapit trzeci Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w związku z art. 2, art. 4 ust. 3, art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych udzielić w sprawie VII AGa 461/19 Sądu Apelacyjnego w Warszawie na czas trwania postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej wszczętego pytaniami prawnymi Sądu Apelacyjnego w Warszawie zadanymi przez ten sąd postanowieniami z 17 stycznia 2025 r., Addendum z 31 stycznia 2025 r., oraz z 2 czerwca 2025 r. tymczasowej ochrony sądowej praw i zasad gwarantowanych prawem Unii Europejskiej przez: 1. zawieszenie wobec sędziego (...) (...) stosowania w sprawie VII AGa 461/19 Sądu Apelacyjnego w Warszawie przepisów ustawowych oraz przepisów niższej rangi o przydziale spraw oraz wyznaczaniu i zmianie składu sądu oraz zastępstw sędziego referenta przez sędziego zastępcę lub sędziego dyżurnego, tj. art. 45, art. 47a, art. 47b ustawy z 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 334) oraz § 43, § 69, § 70, § 71, § 72, § 73, § 84 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 23 grudnia 2015 r. – Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 867); 2. zakazanie sędziemu (...) (...) podejmowania w sprawie VII AGa 461/19 Sądu Apelacyjnego w Warszawie wszelkich czynności faktycznych oraz pisemnych decyzji procesowych w postaci zarządzeń i orzeczeń. Przemysław Feliga Sędzia Sądu Apelacyjnego w Warszawie Sygn. akt VII AGa 461/19 UZASADNIENIE 1. Postanowieniami z 17 stycznia 2025 r. oraz 2 czerwca 2025 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie zadał Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prawne związane z kwalifikacją sądu krajowego jako sądu niezależnego i bezstronnego ustanowionego uprzedni na mocy ustawy w świetle art. 2, art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej w zw. z art. 47 Karty Praw Podstawowych, w składzie którego zasiadali sędziowie wyznaczeni do rozpoznania sprawy z rażącym naruszeniem przez sędziego (...) przepisów prawa krajowego o przydziale spraw oraz wyznaczaniu i zmianie składu sądu ze szkodą dla interesu publicznego i prywatnego stron. 2. W wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 21 lutego 1991 r. w sprawach połączonych C-143/88 i C-92/89, Zukerfabrik Süderdithmarsche i Zukerfabrik Soest wyjaśniono, że sąd państwa członkowskiego może zawiesić środek krajowy, jeżeli ma poważne wątpliwości co do ważności aktu wspólnotowego, na podstawie którego został wydany, a istnieje nagłe niebezpieczeństwo poważnej i nieodwracalnej szkody dla stron, oraz jeżeli sąd krajowy właściwie uwzględnił interes Wspólnoty. Sądy krajowe powinny stosować środki tymczasowe dla ochrony praw wynikających z prawa wspólnotowego, którym w sposób wyraźny przeciwstawia się postanowieniom prawa krajowego, jeśli w sprawie toczy się postępowanie przed Trybunał Sprawiedliwości na podstawie art. 267 TFUE. 3. W wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 19 czerwca 1990 r. w sprawie C-213/89 Królowa v. Sekretarz Stanu ds. Transportu ex parte Factortame Ltd. i inni, stwierdzono, że pełna skuteczność prawa wspólnotowego (unijnego) byłaby podważona, jeżeli norma prawa wewnętrznego zabraniałaby sądowi rozpatrującemu sprawę na podstawie prawa wspólnotowego tymczasowego odejścia od stosowania prawa wewnętrznego w celu zapewnienia pełnej skuteczności orzeczenia wydanego w przedmiocie istnienia praw na gruncie prawa UE. Sąd taki zobowiązany jest tymczasowo uchylić taką normę wewnętrzną. Swoje stanowisko Trybunał konsekwentnie wywodzi z zasady lojalnej współpracy (inaczej zwaną zasadą solidarności – początkowo uregulowaną w art. 5 traktatu o EWG, następnie art. 10 TWE, aż obecnie w art. 4 ust. 3 TUE), zgodnie z którą obowiązkiem o charakterze pozytywnym ciążącym na wszystkich państwach członkowskich w ramach integracji europejskiej jest podejmowanie wszelkich działań, które są niezbędne do realizacji ciążących na nich zobowiązań. Wybór właściwych środków i metod działania pozostaje w gestii organów państw członkowskich, niemniej mają one zapewnić efektywną ochronę prawną podmiotom nabywającym określone prawa na podstawie prawa unijnego (wspólnotowego). W celu pełnej realizacji tej zasady sąd państwa członkowskiego może uciekać się również do środków nieznanych danemu systemowi prawa wewnętrznego tego państwa. 4. W wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 13 marca 2007 r. w sprawie C-432/05, stwierdzono, że zasadę skutecznej ochrony sądowej należy interpretować w ten sposób, że wymaga ona istnienia w porządku prawnym państwa członkowskiego możliwości skorzystania ze środków tymczasowych polegających na zawieszeniu stosowania przepisów krajowych do czasu wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zgodności z prawem wspólnotowym. 5. Sąd krajowy wskazuje, że zostały spełnione wszystkie przesłanki udzielenia zabezpieczenia, tj. przedmiot sporu VII AGa 461/19 dotyczy wykładni prawa Unii Europejskiej, zachodzi potrzeba udzielenia stronom ochrony w zakresie dostępu do sądu niezależnego i bezstronnego ustanowionego uprzednio na mocy ustawy w świetle art. 2, art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej w zw. z art. 47 Karty Praw Podstawowych, działania sędziego (...) rażąco naruszają przepisy prawa krajowego o przydziale spraw oraz o wyznaczaniu i zmianie składu sądu ze szkodą dla interesu publicznego i prywatnego stron, zachodzi potrzeba ochrony prawa i zasad Unii Europejskiej, której nie można byłoby osiągnąć, bez udzielenia zabezpieczenia. 6. Postępowanie przed Trybunałem Sprawiedliwości zostało wszczęto z urzędu, co oznacza, że sąd krajowy może także udzielić z urzędu zabezpieczenia roszczenia niepieniężnego ( art. 732 k.p.c. ). 7. W świetle art. 755 § 1 pkt 1 k.p.c. zabezpieczenie ma służyć unormowaniu praw i obowiązków stron lub uczestników postępowania na czas trwania postępowania, a zatem spowodować stworzenie nowego prowizorycznego stanu. Oznacza to, że można zawiesić na pewien czas stosowanie przepisów prawa wobec określonego podmiotu, gdyby w przeciwnym razie mogło dojść do niekorzystnych i nieodwracalnych skutków prawnych. Celem postępowania zabezpieczającego jest zatem wstrzymanie powstania sytuacji nieodwracalnej i tymczasowe udzielenie stronom ochrony takiej, jaką ma zapewnić mu przyszłe orzeczenie (zabezpieczenie o charakterze antycypacyjnym). Brak zabezpieczenia mógłby bowiem doprowadzić do sytuacji, w której wskutek możliwych działań sędziego (...) Trybunał Sprawiedliwości nie odpowiedziałby na pytania prawne, a zatem uniemożliwiono by dostęp do sądu unijnego. 8. Wybór sposobu zabezpieczenia jest mało dolegliwy, gdyż w zastępstwie sędziego (...) czynności w sprawie VII AGa 461/10 może podejmować Zastępczyni (...) Przemysław Feliga Sędzia Sądu Apelacyjnego w Warszawie

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI