VII AGA 307/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o zwrot kwoty wypłaconej przez powoda, (...) S.A., na rzecz beneficjenta gwarancji ubezpieczeniowej, (...) S.A., na podstawie umowy zlecenia zawartej z pozwanym, (...) sp. z o.o. Powód wystawił gwarancję na zlecenie pozwanego, zabezpieczającą roszczenia beneficjenta z tytułu usunięcia wad i usterek. Beneficjent wezwał powoda do zapłaty kwoty 135 039,27 zł, co powód wykonał, a następnie wezwał pozwanego do zwrotu tej kwoty na podstawie umowy zlecenia i wypełnił weksel in blanco. Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo, uznając, że gwarancja była bezwarunkowa i płatna na pierwsze żądanie, a powód spełnił warunki formalne do wypłaty. Sąd Okręgowy odrzucił zarzuty pozwanego dotyczące stosunku podstawowego i przedawnienia. Pozwany złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych (m.in. art. 217, 227, 233, 328 k.p.c.) oraz prawa materialnego (m.in. art. 5, 65 § 2, 353[1] k.c., Prawo wekslowe). Sąd Apelacyjny oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Okręgowego. Podkreślono, że istota gwarancji polega na zapewnieniu beneficjentowi łatwego zaspokojenia roszczenia, a gwarant nie bada zasadności wierzytelności wobec zleceniodawcy, jeśli gwarancja jest bezwarunkowa i płatna na pierwsze żądanie. Powód prawidłowo wykonał zobowiązanie, wypłacając kwotę beneficjentowi zgodnie z warunkami formalnymi. Umowa zlecenia (art. 11) kreowała roszczenie powoda o zwrot wypłaconej kwoty. Sąd Apelacyjny uznał, że pozwany nie może podnosić zarzutów dotyczących stosunku podstawowego w sporze z gwarantem, chyba że umowa zlecenia stanowi inaczej. Zarzut naruszenia art. 5 k.c. uznano za chybiony, gdyż ocenie podlegało roszczenie gwaranta, a nie beneficjenta. Sąd Apelacyjny zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja bezwarunkowych gwarancji ubezpieczeniowych, roszczeń regresowych gwaranta, stosowania art. 751 k.c. oraz możliwości podnoszenia zarzutów w sporze gwaranta ze zleceniodawcą.
Dotyczy specyficznego stosunku prawnego opartego na umowie zlecenia udzielenia gwarancji i wekslu in blanco.
Zagadnienia prawne (3)
Czy gwarant jest zobowiązany do zbadania zasadności roszczenia beneficjenta w stosunku do zleceniodawcy, gdy gwarancja jest bezwarunkowa i płatna na pierwsze żądanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, gwarant nie jest zobowiązany do badania zasadności roszczenia beneficjenta w stosunku do zleceniodawcy, jeśli gwarancja jest bezwarunkowa, nieodwołalna i płatna na pierwsze żądanie. Obowiązkiem gwaranta jest wypłata kwoty, jeśli żądanie spełnia warunki formalne określone w umowie.
Uzasadnienie
Instytucja gwarancji ma zapewnić beneficjentowi łatwe zaspokojenie roszczenia. Gwarancja bezwarunkowa i płatna na pierwsze żądanie oznacza, że gwarant nie bada stosunku podstawowego, a jedynie warunki formalne żądania.
Czy roszczenie gwaranta o zwrot kwoty wypłaconej beneficjentowi na podstawie umowy zlecenia przedawnia się z upływem dwóch lat zgodnie z art. 751 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie gwaranta o zwrot kwoty wypłaconej beneficjentowi nie jest objęte dwuletnim terminem przedawnienia z art. 751 k.c., ponieważ ma ono charakter regresowy i wynika z postanowień umowy zlecenia dotyczących spełnienia świadczenia przez gwaranta.
Uzasadnienie
Dwletni termin przedawnienia z art. 751 k.c. dotyczy roszczeń o wynagrodzenie za spełnione czynności lub zwrot wydatków osób trudniących się czynnościami danego rodzaju. Roszczenie gwaranta ma inny charakter, wynikający bezpośrednio z umowy zlecenia po spełnieniu świadczenia.
Czy zleceniodawca może podnosić zarzuty dotyczące stosunku podstawowego (np. wadliwości wykonania prac) w sporze z gwarantem o zwrot kwoty wypłaconej beneficjentowi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zleceniodawca zazwyczaj nie może podnosić zarzutów dotyczących stosunku podstawowego łączącego go z beneficjentem w sporze z gwarantem o zwrot kwoty wypłaconej beneficjentowi, chyba że umowa zlecenia gwarancji stanowi inaczej. Gwarant ma obowiązek zwrócić wypłaconą kwotę.
Uzasadnienie
Umowa zlecenia gwarancji reguluje skutki wykonania zobowiązania przez gwaranta. Zleceniodawca, który uważa, że roszczenie beneficjenta było niezasadne, może dochodzić zwrotu od beneficjenta na innej podstawie prawnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. w W. | spółka | powód |
| (...) ” sp. z o.o. w B. | spółka | pozwany |
| Przedsiębiorstwo (...) S.A. | spółka | beneficjent gwarancji |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 496
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa utrzymania w mocy nakazu zapłaty.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zasądzenia kosztów postępowania apelacyjnego.
Pomocnicze
k.c. art. 751
Kodeks cywilny
Dwletni termin przedawnienia dotyczy tylko określonych roszczeń z umowy zlecenia, nie obejmuje roszczenia regresowego gwaranta.
k.p.c. art. 387 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego może zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa, gdy nie przeprowadzał postępowania dowodowego ani nie zmieniał ustaleń faktycznych.
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni oświadczeń woli, w tym umowy zlecenia gwarancji.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zasada współżycia społecznego, zarzut nadużycia prawa.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
Dz.U. z 1936 r., Nr 37, poz. 282 ze zm. art. 10
Ustawa Prawo wekslowe
Dotyczy wypełnienia weksla in blanco.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Gwarancja była bezwarunkowa i płatna na pierwsze żądanie, co obligowało powoda do wypłaty kwoty beneficjentowi po spełnieniu warunków formalnych. • Umowa zlecenia (art. 11) przyznawała powodowi roszczenie regresowe o zwrot kwoty wypłaconej beneficjentowi. • Pozwany nie mógł podnosić zarzutów dotyczących stosunku podstawowego w sporze z gwarantem. • Roszczenie powoda nie było objęte dwuletnim terminem przedawnienia z art. 751 k.c.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych (art. 217, 227, 233, 328 k.p.c.) przez Sąd Okręgowy. • Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 5, 65 § 2, 353[1] k.c., Prawo wekslowe) przez Sąd Okręgowy. • Kwestionowanie prawidłowości wykonania zobowiązania przez powoda. • Podnoszenie zarzutów dotyczących stosunku podstawowego (umowy podwykonawczej) w sporze z gwarantem. • Zarzut przedawnienia roszczenia.
Godne uwagi sformułowania
Instytucja ta ma przecież zapewnić beneficjentowi możliwość łatwego zaspokojenia roszczenia, w szczególności – w razie sporu co do istnienia i wysokości wierzytelności – bez konieczności oczekiwania na zakończenie procesu sądowego. • To, że gwarancja jest „bezwarunkowa, nieodwołalna i płatana na pierwsze żądanie” oznacza, iż gwarant nie ma uprawnienia do badania, czy wierzytelność beneficjenta gwarancji w stosunku do zleceniodawcy istnieje. • Pozwanemu zdaje się całkowicie umykać istota gwarancji.
Skład orzekający
Dorota Wybraniec
przewodniczący
Marcin Łochowski
sędzia-sprawozdawca
Magdalena Sajur - Kordula
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja bezwarunkowych gwarancji ubezpieczeniowych, roszczeń regresowych gwaranta, stosowania art. 751 k.c. oraz możliwości podnoszenia zarzutów w sporze gwaranta ze zleceniodawcą."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stosunku prawnego opartego na umowie zlecenia udzielenia gwarancji i wekslu in blanco.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady dotyczące gwarancji ubezpieczeniowych i odpowiedzialności stron w umowach gospodarczych, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak sąd interpretuje bezwarunkowość gwarancji.
“Gwarancja na pierwsze żądanie: czy zleceniodawca może kwestionować wypłatę?”
Dane finansowe
WPS: 171 069,13 PLN
zwrot wypłaconej kwoty z gwarancji: 171 069,13 PLN
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 4050 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.