VII AGA 197/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód B. P. (1) dochodził odszkodowania w kwocie 79 261,87 zł z polisy autocasco od (...) S.A. z siedzibą w S. za uszkodzenie pojazdu marki P. w dniu 25 marca 2014 r. Ubezpieczyciel odmówił wypłaty, wskazując na § 10 ust. 2 pkt 3 Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (OWU), który wyłączał odpowiedzialność za szkody powstałe w pojazdach bez ważnego badania technicznego. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo, uznając klauzulę za ważną i nie sprzeczną z prawem ani zasadami współżycia społecznego, podkreślając, że powód nie był konsumentem w rozumieniu przepisów. Sąd Apelacyjny w Warszawie utrzymał wyrok w mocy, oddalając apelację powoda. Sąd odwoławczy uznał, że klauzula wyłączająca odpowiedzialność ubezpieczyciela w przypadku braku ważnego badania technicznego nie jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego ani naturą umowy ubezpieczenia autocasco, a tym samym nie jest nieważna. Podkreślono, że ubezpieczenie autocasco jest dobrowolne, a postanowienie to służy ochronie interesu społecznego i ubezpieczonego poprzez zapewnienie zgodności ruchu pojazdu z prawem. Sąd Apelacyjny zakwestionował również zarzuty procesowe dotyczące oceny opinii biegłego, wskazując na niejednoznaczność wniosków biegłego i brak możliwości rzetelnego ustalenia stanu technicznego pojazdu na podstawie dokumentacji szkodowej. Stwierdzono, że ciężar udowodnienia sprawności technicznej pojazdu spoczywał na powodzie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie ważności klauzul wyłączających odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu autocasco w przypadku braku ważnego badania technicznego pojazdu, nawet jeśli brak jest bezpośredniego związku przyczynowego ze szkodą. Ugruntowanie stanowiska, że podmioty prowadzące działalność gospodarczą nie zawsze mogą być traktowane jako konsumenci w rozumieniu przepisów o klauzulach niedozwolonych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej klauzuli OWU i stanu faktycznego. Interpretacja może być odmienna w przypadku konsumentów lub gdy istnieje bezpośredni związek przyczynowy między brakiem badania a szkodą.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie ogólnych warunków ubezpieczenia (OWU) wyłączające odpowiedzialność ubezpieczyciela za szkody powstałe w pojazdach bez ważnego badania technicznego jest ważne i zgodne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie to jest ważne i zgodne z prawem, o ile nie pozostaje w sprzeczności z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa i zasadami współżycia społecznego. W tym przypadku, obowiązek posiadania ważnego badania technicznego wynika z przepisów prawa, a jego brak może być podstawą do odmowy wypłaty odszkodowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienie OWU nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego ani naturą umowy ubezpieczenia autocasco. Podkreślono, że ubezpieczenie autocasco jest dobrowolne, a wyłączenie odpowiedzialności w przypadku braku ważnego badania technicznego służy ochronie interesu społecznego i ubezpieczonego poprzez zapewnienie zgodności ruchu pojazdu z prawem. Brak ważnego badania technicznego jest naruszeniem przepisów prawa, a ubezpieczyciel może uzależnić swoją odpowiedzialność od dopełnienia przez ubezpieczającego obowiązków nałożonych przepisami prawa.
Czy powód, będący osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą i korzystającą z pojazdu w ramach umowy leasingu, może być uznany za konsumenta w rozumieniu przepisów o klauzulach niedozwolonych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie może być uznany za konsumenta w rozumieniu art. 22 1 k.c., a umowa ubezpieczenia autocasco została zawarta z profesjonalną firmą, która miała możliwość negocjacji warunków.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że powód nie spełnia definicji konsumenta, a umowa ubezpieczenia została zawarta przez profesjonalny podmiot, który miał możliwość weryfikacji ofert i negocjacji. W związku z tym, przepisy dotyczące klauzul niedozwolonych (art. 385 1 k.c.) nie miały zastosowania.
Czy ciężar udowodnienia wpływu braku ważnych badań technicznych na stan techniczny pojazdu i powstanie szkody spoczywa na ubezpieczycielu, czy na powodzie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ciężar udowodnienia sprawności technicznej pojazdu spoczywa na powodzie, który dochodzi odszkodowania.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że ubezpieczyciel nie miał obowiązku dowodzenia wpływu braku badań technicznych na stan pojazdu. Powód, wyprowadzając korzystne dla siebie skutki prawne z twierdzeń o sprawności technicznej pojazdu, powinien był tę sprawność udowodnić.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. P. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 805 § § 1
Kodeks cywilny
Zakres ochrony ubezpieczeniowej określają przepisy, umowa ubezpieczenia oraz OWU. Ubezpieczyciel odpowiada za zdarzenia przewidziane w umowie.
Pomocnicze
k.c. art. 805 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 353 § § 1
Kodeks cywilny
Strony mają swobodę ukształtowania treści stosunku prawnego w granicach bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa i zasad współżycia społecznego.
k.c. art. 827 § § 1
Kodeks cywilny
Niedopełnienie obowiązków przez ubezpieczającego może prowadzić do odmowy wypłaty odszkodowania, zwłaszcza w przypadku rażącego niedbalstwa.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach wymagających wiadomości specjalnych sąd dopuszcza dowód z opinii biegłego.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Strony są obowiązane przedstawiać dowody na poparcie swych twierdzeń.
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.
k.c. art. 385 § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, które nie zostały indywidualnie uzgodnione, a kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, są niedozwolone.
Prawo o ruchu drogowym
Obowiązek przeprowadzania badań technicznych pojazdów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak ważnego badania technicznego pojazdu uzasadnia odmowę wypłaty odszkodowania z polisy autocasco, zgodnie z postanowieniami OWU. • Postanowienie OWU wyłączające odpowiedzialność w przypadku braku ważnego badania technicznego nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego ani naturą umowy ubezpieczenia. • Powód nie był konsumentem w rozumieniu przepisów, a umowa została zawarta z profesjonalnym podmiotem. • Ciężar udowodnienia sprawności technicznej pojazdu spoczywa na powodzie.
Odrzucone argumenty
Postanowienie OWU jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i naturą umowy ubezpieczenia autocasco. • Brak ważnego badania technicznego nie miał wpływu na powstanie szkody. • Powód powinien być traktowany jak konsument, a klauzula powinna być uznana za niedozwoloną.
Godne uwagi sformułowania
nie można uznać postanowienia § 10 ust. 2 pkt 3 OWU za niezgodne z zasadami współżycia społecznego, czy przepisami prawa bezwzględnie obowiązującego. • nieznajomość prawa szkodzi • nie są sprzeczne z przepisami Kodeksu cywilnego regulującymi umowę ubezpieczenia takie jej postanowienia, bądź takie postanowienia OWU, które nakładają na ubezpieczającego obowiązek zachowania rozsądnych środków ostrożności przy zabezpieczeniu mienia, którego niedopełnienie uprawnia ubezpieczyciela do odmowy wypłaty świadczenia ubezpieczeniowego w całości lub części, jeśli niedopełnienie tych obowiązków, także przez podmiot, którym ubezpieczyciel uprawniony był się posłużyć, miało wpływ na powstanie szkody lub jej rozmiar. • nie można uznać, że sporne postanowienie nie zostało uzgodnione indywidualnie, a więc nie podlegało negocjacjom. • nie można uznać, że przedmiotowe postanowienie OWU jest sprzeczne z dobrymi obyczajami, czy rażąco narusza interesy, podczas gdy faktycznie w pewien sposób zobowiązuje ubezpieczonego do przestrzegania przepisów powszechnie obowiązującego prawa. • nie można określić jako wadliwej z punktu widzenia prawa sytuacji, w której umowy takiej wcale się nie zawiera, to tym bardziej nie może budzić wątpliwości sytuacja, w której umowa autocasco jest zawarta, ale nie obejmuje wszystkich możliwych ryzyk ubezpieczeniowych. […]
Skład orzekający
Ewa Zalewska
przewodniczący
Jan Szachułowicz
sprawozdawca
Dorota Wybraniec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ważności klauzul wyłączających odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu autocasco w przypadku braku ważnego badania technicznego pojazdu, nawet jeśli brak jest bezpośredniego związku przyczynowego ze szkodą. Ugruntowanie stanowiska, że podmioty prowadzące działalność gospodarczą nie zawsze mogą być traktowane jako konsumenci w rozumieniu przepisów o klauzulach niedozwolonych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej klauzuli OWU i stanu faktycznego. Interpretacja może być odmienna w przypadku konsumentów lub gdy istnieje bezpośredni związek przyczynowy między brakiem badania a szkodą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego ubezpieczenia autocasco i kwestii, która może dotknąć wielu kierowców – wpływu braku ważnego przeglądu na wypłatę odszkodowania. Interpretacja sądu jest istotna dla zrozumienia zakresu ochrony ubezpieczeniowej.
“Zapomniałeś o przeglądzie? Ubezpieczyciel może odmówić wypłaty odszkodowania z AC – nawet jeśli brak badania nie miał wpływu na wypadek!”
Dane finansowe
WPS: 79 261,87 PLN
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 5400 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.