VII AGA 1142/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o uznanie za niedozwolone postanowienia wzorca umowy sklepu internetowego Z. W., które ograniczało możliwość zwrotu perfum do sytuacji, gdy produkt nie jest zniszczony, użytkowany, otwierany, testowany, a folia nie jest zerwana. Sąd Okręgowy uznał to postanowienie za abuzywne i zakazał jego stosowania. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, oddalając powództwo. Kluczową kwestią była zmiana przepisów prawa w trakcie postępowania. Sąd Apelacyjny uznał, że w przypadku kontroli abstrakcyjnej wzorca umowy, należy stosować przepisy obowiązujące w dacie wniesienia pozwu, a nie w dacie wyrokowania. W dacie wniesienia pozwu obowiązywała ustawa o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny. Zgodnie z art. 10 ust. 3 pkt 5 tej ustawy, prawo odstąpienia od umowy zawartej na odległość nie przysługuje m.in. w przypadku świadczeń, które z uwagi na ich charakter nie mogą zostać zwrócone. Sąd Apelacyjny, opierając się na doświadczeniu życiowym, stwierdził, że perfumy, które zostały otwarte, testowane lub których opakowanie zostało naruszone, tracą na wartości i nie mogą być sprzedane jako pełnowartościowe. W związku z tym, ograniczenie prawa do odstąpienia od umowy w takim przypadku było zgodne z obowiązującymi przepisami, dobrymi obyczajami i nie naruszało interesów konsumenta. Dlatego też Sąd Apelacyjny oddalił powództwo.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, który stan prawny należy stosować przy kontroli abstrakcyjnej wzorca umowy w przypadku zmiany przepisów w trakcie postępowania, oraz dopuszczalność ograniczenia prawa do odstąpienia od umowy w przypadku sprzedaży perfum w sklepie internetowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów w trakcie postępowania o kontrolę abstrakcyjną oraz specyfiki produktu (perfumy).
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienie wzorca umowy ograniczające możliwość zwrotu perfum do sytuacji, gdy produkt nie jest zniszczony, użytkowany, otwierany, testowany lub gdy nie zerwano folii, jest postanowieniem niedozwolonym (abuzywnym) w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie to nie jest niedozwolone, jeśli było zgodne z przepisami obowiązującymi w dacie wniesienia pozwu, które dopuszczały wyłączenie prawa do odstąpienia od umowy w przypadku produktów, które ze względu na swój charakter nie mogą zostać zwrócone.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że w przypadku kontroli abstrakcyjnej wzorca umowy należy stosować przepisy obowiązujące w dacie wniesienia pozwu. Wówczas obowiązywała ustawa o ochronie niektórych praw konsumentów, która w art. 10 ust. 3 pkt 5 dopuszczała wyłączenie prawa do odstąpienia od umowy dla świadczeń, które z uwagi na swój charakter nie mogą zostać zwrócone. Perfumy, ze względu na higienę i możliwość utraty wartości po otwarciu opakowania, kwalifikowały się do tej kategorii, a zatem ograniczenie prawa do zwrotu było zgodne z prawem.
Który stan prawny należy stosować przy ocenie abuzywności postanowienia wzorca umowy w postępowaniu o kontrolę abstrakcyjną, gdy w trakcie procesu nastąpiła zmiana przepisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy stosować przepisy obowiązujące w dacie wniesienia pozwu, a nie przepisy nowej ustawy wchodzącej w życie w trakcie postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego (choć dotyczyła kontroli incydentalnej) oraz na specyfikę kontroli abstrakcyjnej, gdzie nie bada się konkretnych umów, a hipotetyczne stosunki. Wskazał, że zakaz stosowania postanowienia następuje na przyszłość, a zatem ocena powinna być dokonana w oparciu o stan prawny z chwili, gdy zawarcie umowy było możliwe, czyli z chwili wytoczenia powództwa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. P. | osoba_fizyczna | powód |
| P. M. | osoba_fizyczna | powód |
| I. H. | osoba_fizyczna | powód |
| S. L. | osoba_fizyczna | powód |
| I. W. | osoba_fizyczna | powód |
| Z. W. | spółka | pozwany |
Przepisy (20)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
u.o.p.k. art. 10 § ust. 3 pkt 5
Ustawa o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny
Prawo odstąpienia od umowy zawartej na odległość nie przysługuje konsumentowi w wypadkach świadczeń, które z uwagi na ich charakter nie mogą zostać zwrócone lub których przedmiot ulega szybkiemu zepsuciu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Gdy strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, sąd, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane.
k.p.c. art. 219
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli są one ze sobą w związku lub mogły być objęte jednym pozwem.
k.p.c. art. 316
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd wydając wyrok bierze pod uwagę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy.
u.p.k. art. 27
Ustawa o prawach konsumenta
Konsument, który zawarł umowę na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, może w terminie 14 dni odstąpić od niej bez podawania przyczyny i bez ponoszenia kosztów, z wyjątkiem kosztów określonych w tej ustawie.
u.p.k. art. 38
Ustawa o prawach konsumenta
Wymienia enumeratywnie umowy, od których konsumentowi nie przysługuje prawo odstąpienia, w tym m.in. rzeczy dostarczane w zapieczętowanym opakowaniu, których po otwarciu nie można zwrócić ze względów higienicznych.
u.p.k. art. 51
Ustawa o prawach konsumenta
Do umów zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
k.p.c. art. 479³⁶
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 479³⁹
Kodeks postępowania cywilnego
Z żądaniem uznania postanowienia wzorca umowy za niedozwolone można wystąpić również wtedy, gdy pozwany zaniechał jego stosowania, jeżeli od tego zaniechania nie minęło sześć miesięcy.
k.p.c. art. 479⁴²
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zakazuje wykorzystywania w obrocie z konsumentami konkretnego postanowienia.
k.p.c. art. 479⁴⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy publikacji prawomocnego wyroku.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zakaz nadużywania prawa podmiotowego.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu (koszty).
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach w postępowaniu apelacyjnym.
u.k.s.c. art. 96
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zwolnienie od kosztów sądowych.
u.k.s.c. art. 113
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Obciążenie kosztami sądowymi.
u.k.s.c. art. 26
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
u.k.s.c. art. 19
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie przepisów obowiązujących w dacie wniesienia pozwu (ustawa o ochronie niektórych praw konsumentów) zamiast przepisów nowej ustawy o prawach konsumenta. • Charakter perfum jako produktu, który ze względu na higienę i możliwość utraty wartości po otwarciu opakowania, nie może zostać zwrócony w stanie nieuszkodzonym, co uzasadnia ograniczenie prawa do odstąpienia od umowy. • Zgodność postanowienia regulaminu z art. 10 ust. 3 pkt 5 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie przepisów ustawy o prawach konsumenta obowiązujących w dacie wyrokowania. • Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę dowodów i przyjęcie, że produkt po naruszeniu opakowania mógł być ponownie włączony do obrotu jako pełnowartościowy. • Naruszenie art. 3 k.p.c. poprzez niezastosowanie, gdyż powodowie nadużyli prawa podmiotowego. • Naruszenie art. 5 k.c. poprzez niezastosowanie, gdyż powodowie skorzystali z prawa sprzecznie z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem.
Godne uwagi sformułowania
„Jest to możliwe tylko w przypadku jeżeli produkt nie jest zniszczony, lub w żaden sposób użytkowany, otwierany, testowany, zerwana folia” • Ocena abuzywności postanowienia winna być dokonywana w oparciu o aktualny stan prawny. • Z tych względów brak jest możliwości określenia daty zawarcia umowy. • Z doświadczenia życiowego Sądu Apelacyjnego wynika, że perfumy, które były otwierane, testowane i użytkowane nie będą mogły być sprzedane ponownie jako produkt pełnowartościowy.
Skład orzekający
Jolanta de Heij-Kaplińska
przewodniczący
Magdalena Sajur - Kordula
sprawozdawca
Maciej Kruszyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, który stan prawny należy stosować przy kontroli abstrakcyjnej wzorca umowy w przypadku zmiany przepisów w trakcie postępowania, oraz dopuszczalność ograniczenia prawa do odstąpienia od umowy w przypadku sprzedaży perfum w sklepie internetowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów w trakcie postępowania o kontrolę abstrakcyjną oraz specyfiki produktu (perfumy).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zwrotów w handlu internetowym, a rozstrzygnięcie opiera się na złożonej kwestii stosowania przepisów przejściowych, co jest istotne dla prawników zajmujących się ochroną konsumentów.
“Czy możesz zwrócić perfumy po otwarciu opakowania? Sąd Apelacyjny wyjaśnia zasady zwrotów w e-commerce.”
Sektor
e-commerce
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.