VI Ua 23/15

Sąd Okręgowy w BydgoszczyBydgoszcz2015-08-28
SAOSubezpieczenia społecznezasiłkiŚredniaokręgowy
zasiłek pogrzebowyubezpieczenia społeczneprawo rodzinnewykładnia przepisówZUSbabciawnukkoszty pogrzebu

Sąd Okręgowy oddalił apelację ZUS, potwierdzając prawo babci do zasiłku pogrzebowego po wnuku w pełnej wysokości 4000 zł, interpretując przepisy o świadczeniach rodzinnych systemowo i funkcjonalnie.

Sprawa dotyczyła prawa babci (I. M.) do zasiłku pogrzebowego po zmarłym wnuku (B. M.). ZUS początkowo przyznał zasiłek w kwocie udokumentowanych kosztów pogrzebu (2980 zł), odmawiając pełnej kwoty 4000 zł, argumentując, że babcia nie jest członkiem rodziny w rozumieniu przepisów. Sąd Rejonowy zmienił decyzję, przyznając pełną kwotę. Sąd Okręgowy oddalił apelację ZUS, podzielając stanowisko sądu niższej instancji i podkreślając, że wykładnia przepisów powinna być systemowa i funkcjonalna, aby uniknąć nieracjonalnego zróżnicowania uprawnień członków rodziny.

Decyzją z 2 października 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. przyznał I. M. prawo do zasiłku pogrzebowego po zmarłym wnuku B. M. w kwocie udokumentowanych kosztów pogrzebu (2980 zł). ZUS odmówił przyznania zasiłku w pełnej wysokości 4000 zł, uznając, że I. M. nie jest członkiem rodziny w rozumieniu art. 78 i 79 Ustawy o emeryturach i rentach z FUS. I. M. wniosła odwołanie. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy wyrokiem z 8 stycznia 2015 roku zmienił decyzję ZUS, przyznając I. M. prawo do zasiłku w kwocie 4000 zł. Sąd Rejonowy uzasadnił, że ZUS dokonał literalnej wykładni przepisów, która nie zasługuje na akceptację. Wskazał, że art. 77 ust. 1 ustawy określa krąg osób, po śmierci których można nabyć prawo do zasiłku, a art. 67 wymienia wnuki jako członków rodziny. W konsekwencji, dziadkowie i babcie mają prawo do zasiłku pogrzebowego po wnukach. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy wyrokiem z 28 sierpnia 2015 roku oddalił apelację ZUS, uznając ją za bezzasadną. Sąd Okręgowy potwierdził prawidłowość wykładni przepisów prawa materialnego dokonanej przez Sąd Rejonowy. Podkreślono, że zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 67 ustawy, wnuki są członkami rodziny, a od nich nie wymaga się spełnienia warunku przyjęcia na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności. Sąd Okręgowy uznał, że babcia lub dziadek mają prawo do zasiłku pogrzebowego po wnuku jako najbliżsi członkowie rodziny. Sąd odrzucił argumentację ZUS dotyczącą art. 79 ust. 1 ustawy, wskazując na potrzebę zastosowania wykładni systemowej i funkcjonalnej pojęcia „członka rodziny”, aby uniknąć nieracjonalnego zróżnicowania sytuacji prawnej osób o tych samych więziach rodzinnych w stosunku do tego samego świadczenia. Zastosowanie takiej wykładni zapobiega sytuacji, w której wnuk miałby prawo do pełnej kwoty zasiłku po śmierci babci, podczas gdy babcia w przypadku śmierci wnuka otrzymałaby jedynie kwotę udokumentowanych kosztów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, babcia (lub dziadek) jest członkiem rodziny w rozumieniu przepisów, co uprawnia do zasiłku pogrzebowego po wnuku w pełnej wysokości określonej w art. 80 ustawy.

Uzasadnienie

Sąd zastosował wykładnię systemową i funkcjonalną pojęcia „członka rodziny”, uznając, że literalna wykładnia przepisów prowadziłaby do nieracjonalnego zróżnicowania sytuacji prawnej osób o tych samych więziach rodzinnych w stosunku do tego samego świadczenia. Przepisy te jasno wskazują, że wnuki są członkami rodziny, a od nich nie wymaga się dodatkowych warunków, co implikuje prawo dziadków do zasiłku po wnukach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

I. M.

Strony

NazwaTypRola
I. M.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.instytucjapozwany

Przepisy (4)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 77 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa krąg osób, po śmierci których można nabyć prawo do zasiłku pogrzebowego, w tym członków rodziny.

u.e.r.f.u.s. art. 79 § ust. 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa wysokość zasiłku pogrzebowego, w tym rozróżnienie między najbliższymi członkami rodziny a innymi osobami.

Pomocnicze

u.e.r.f.u.s. art. 67

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Wymienia wnuki jako członków rodziny, po śmierci których przysługuje zasiłek pogrzebowy.

u.e.r.f.u.s. art. 80

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa maksymalną kwotę zasiłku pogrzebowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Systemowa i funkcjonalna wykładnia przepisów dotyczących członków rodziny uprawnionych do zasiłku pogrzebowego. Wnuki są członkami rodziny w rozumieniu ustawy, co implikuje prawo dziadków do zasiłku po wnukach. Uniknięcie nieracjonalnego zróżnicowania sytuacji prawnej członków rodziny o tych samych więziach.

Odrzucone argumenty

Literalna wykładnia przepisów, która nie wymienia wprost babci lub dziadka jako uprawnionych do zasiłku po wnuku w pełnej wysokości. Zastosowanie art. 79 ust. 1 ustawy w sposób ograniczający wysokość zasiłku dla babci.

Godne uwagi sformułowania

nie można podzielić stanowiska prezentowanego przez pozwanego Taka interpretacja nie zasługuje na akceptację istnieje możliwość nabycia prawa do zasiłku pogrzebowego również po wnukach, a w tym względzie nie jest nawet konieczne spełnienie warunku przyjęcia na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności poza wszelką wątpliwością przypada ono dziadkom i babciom należy zastosować wykładnię systemową i funkcjonalną pojęcia członka rodziny w przeciwnym razie doszłoby do niczym nieuzasadnionego dualizmu interpretacyjnego Nie sposób przyjąć, że ustawodawca był tak nieracjonalny i zastosował niczym nieuzasadnione zróżnicowanie podmiotów związanych tymi samymi więzami rodzinnymi

Skład orzekający

Romuald Dalewski

przewodniczący-sprawozdawca

Joanna Siupka - Mróz

sędzia

Karolina Chudzinska - Koczorowicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do zasiłku pogrzebowego po wnuku oraz wykładnia pojęcia „członka rodziny” w prawie ubezpieczeń społecznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest stosowanie wykładni systemowej i funkcjonalnej przepisów, aby uniknąć absurdalnych sytuacji prawnych, nawet w tak wrażliwej materii jak zasiłek pogrzebowy.

Czy babcia dostanie pełny zasiłek pogrzebowy po wnuku? Sąd rozstrzyga!

Dane finansowe

WPS: 4000 PLN

zasiłek pogrzebowy: 4000 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Ua 23/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 sierpnia 2015r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Romuald Dalewski (spr.) Sędziowie: SSO Joanna Siupka - Mróz SSO Karolina Chudzinska - Koczorowicz Protokolant – Anna Iwaszkiewicz - Tomala po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2015r. w B. na rozprawie sprawy z odwołania: I. M. przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o zasiłek pogrzebowy na skutek apelacji od wyroku Sądu Rejonowego VII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. z dnia 8 stycznia 2015r. sygn. akt VII U 1203/14 oddala apelację. Sygn. akt VIUa 23/15 UZASADNIENIE To jest audio-video. Decyzją z dnia 2 października 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. przyznał I. M. prawo do zasiłku pogrzebowego po zmarłym w dniu (...) roku wnuku B. M. w wysokości 2.980 złotych, to jest w kwocie udokumentowanych kosztów pogrzebu. Nie przyznano odwołującej zasiłku w wysokości 4.000 złotych wskazując, iż odwołująca nie jest dla zmarłego członkiem rodziny zgodnie z obowiązującym przepisem artykułu 78 i 79 Ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Odwołanie od powyższej decyzji złożyła I. M. domagając się ustosunkowania się do jej sprawy. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy po przeprowadzeniu rozprawy i postępowania w dniu 8 stycznia 2015 roku wydał wyrok, w którym zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał odwołującej I. M. prawo do zasiłku pogrzebowego po zmarłym w dniu (...) roku wnuku B. M. w kwocie 4.000 złotych. W uzasadnieniu swojego orzeczenia Sąd Rejonowy wskazał, że nie można podzielić stanowiska prezentowanego przez pozwanego, iż na podstawie artykułu 77 i 67 członkami rodziny są wnuki, natomiast nie są babcia i dziadek. Pozwany dokonał literalnej wykładni przytoczonych przepisów opierając swoją decyzję na tym, iż w przepisach tych nie wskazuje się wprost na babcię lub dziadka. Taka interpretacja w ocenie Sądu nie zasługuje na akceptację, gdyż artykuł 77 ustęp pierwszy wskazuje na krąg osób zmarłych, po których nabywane jest prawo do zasiłku pogrzebowego. Przepis ten nie wskazuje osób uprawnionych do nabycia prawa do przedmiotowego zasiłku, ale osoby po śmierci których prawo do tego świadczenia można nabyć. Odesłanie, o jakim mowa w ustępie drugim artykułu 77 o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a dotycząca członków rodziny wskazuje dalej na katalog osób wymienionych w artykule 67 tej samej Ustawy, wśród których znajdujemy również wnuki, artykuł 67 punkt 2. W konsekwencji istnieje możliwość nabycia prawa do zasiłku pogrzebowego również po wnukach, a w tym względzie nie jest nawet konieczne spełnienie warunku przyjęcia na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności, artykuł 77 ustęp 2. Jeżeli istnieje możliwość nabycia prawa do tegoż zasiłku po wnukach, to poza wszelką wątpliwością przypada ono dziadkom i babciom. Przenosząc teoretyczne rozważania na grunt przedmiotowego postępowania, należy wskazać, iż taka, a nie inna sytuacja miała miejsce w tej sprawie. Zmarły B. M. był członkiem rodziny odwołującej się, to jest jego babci. W konsekwencji I. M. zgodnie z treścią artykułu 80 -go na podstawie przepisów Ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przysługuje zasiłek pogrzebowy w kwocie 4.000 złotych. Apelację od tego wyroku wywiódł Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który zaskarżył ten wyrok w całości zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest artykułu 79 ustęp 1 , w związku z artykułem 77 ustęp 1 punkt 4 oraz artykułu 67 -go Ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Powołując się na powyższą podstawę apelacji Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o zmianę wyroku w całości i oddalenie odwołania, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył, co następuję. Apelacja organu rentowego, jako bezzasadna podlega oddaleniu. Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, które stały się podstawą wyroku. Sąd Okręgowy w pełni je akceptuje, dlatego też nie ma potrzeby ich ponownego przytaczania. Wbrew twierdzeniu apelującego Sąd I Instancji nie naruszył przepisu artykułu 79 ustęp 1 Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Zgodnie z artykułem 77 cytowanej wyżej Ustawy o emeryturach i rentach z FUS zasiłek pogrzebowy przysługuje w razie śmierci ubezpieczonego, osoby pobierającej emeryturę lub rentę, osoby, która w dniu śmierci nie miała ustalonego prawa do emerytury lub renty, lecz spełniała warunki do jej uzyskania i pobrania, członka rodziny wymienionych w punkcie 1 i 2. Członkami rodziny, o których mowa w ustępie 1 -ym punkt 4 są osoby wymienione w artykule 67, z tym, że od wnuków i rodzeństwa nie wymaga się spełnienia warunku przyjęcia na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności. Przepis artykułu 67-go cytowanej wyżej Ustawy wśród członków rodziny wymienia dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione, wnuki, rodzeństwo i inne dzieci z wyłączeniem dzieci przyjętych na wychowanie i utrzymanie w ramach rodziny zastępczej, lub rodzinnego domu dziecka, małżonka, wdowy, wdowca oraz rodziców. Nie ulega więc wątpliwości, że babcia lub dziadek mają prawo do zasiłku pogrzebowego po wnuku, jako najbliżsi członkowie rodziny. Przepis artykułu 79 ustęp 1 Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wskazuje, w jakiej kwocie przysługuje zasiłek pogrzebowy w sytuacji poniesienia kosztów pogrzebu przez inną osobę, niż wymieniona w artykule 77 ustęp 1 punkt 4 , pracodawcę dom pomocy społecznej, gminę, powiat, osobę prawną, kościoła lub związek wyznaniowy. Tym osobom i instytucjom zasiłek ten przysługuje w wysokości udokumentowanych kosztów pogrzebu, nie wyżej, nie wyższej jak jest określone w artykule 80 w artykule 80 -ym. Literalnie więc babcia albo dziadek nie zostali wymienieni jako osoby, którym przysługuje zasiłek pogrzebowy po wnuku w pełnej wysokości. Trafnie zauważył Sąd I Instancji, że w tym przypadku należy zastosować wykładnię systemową i funkcjonalną pojęcia członka rodziny, w przeciwieńst..., w przeciwnym razie doszłoby do niczym nieuzasadnionego dualizmu interpretacyjnego pojęcia "członka rodziny" w tej samej Ustawie, w odniesieniu do przepisów tego samego rozdziału regulujących ten sam rodzaj świadczenia z ubezpieczenia społecznego, a jedynie z punktu widzenia zakreślenia kręgu podmiotów uprawnionych do tego zasiłku w wysokości wskazanej w artykule 80 -ym Ustawy. Doprowadziłoby to do sytuacji, że mimo tych samych więzi rodzinnych wnuk miałby prawo do zasiłku pogrzebowego w pełnej wysokości w przypadku śmierci babci, zaś babcia w przypadku śmierci wnuka nabyłaby prawo do wypłaty zasiłku tylko do wysokości poniesionych kosztów. Nie sposób przyjąć, że ustawodawca był tak nieracjonalny i zastosował niczym nieuzasadnione zróżnicowanie podmiotów związanych tymi samymi więzami rodzinnymi w stosunku do tego samego świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Nadto analizując treść przepisu artykułu 79 ustęp 1 wskazać należy, że ustawodawcy chodziło o zróżnicowanie wysokości zasiłku wypłaconego najbliższym członkom rodziny oraz innym osobom, obcym lub dalszym członkom rodziny, którym zasiłek przysługuje do wysokości poniesionych kosztów pogrzebu, pogrzebu, co jest uzasadnione w wypadku [ ns 00:06:45.478]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI