VI Ua 18/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z dnia 25 listopada 2024 r. oraz 5 grudnia 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. odmówił M. K. prawa do zasiłku chorobowego za okresy od 1 listopada do 24 listopada 2024 r. oraz od 22 listopada do 19 grudnia 2024 r. Organ rentowy argumentował, że tytuł ubezpieczenia chorobowego ubezpieczonego ustał 31 października 2024 r., a po tym terminie, w trakcie orzeczonej niezdolności do pracy, ubezpieczony podjął pracę zarobkową na podstawie umowy zlecenia od 9 listopada 2024 r., co stanowiło naruszenie celu zwolnienia lekarskiego. Ubezpieczony wniósł odwołanie, twierdząc, że nie wykonywał pracy na podstawie umowy zlecenia w okresie zwolnienia. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy, po połączeniu spraw, wyrokiem z dnia 11 marca 2025 r. zmienił decyzje ZUS i przyznał ubezpieczonemu prawo do zasiłku chorobowego. Sąd ustalił, że ubezpieczony był zatrudniony do 31 października 2024 r., a następnie był niezdolny do pracy z powodu choroby. Mimo zawarcia umowy zlecenia z inną instytucją, nie wykonywał żadnych czynności ani nie otrzymał wynagrodzenia. Sąd uznał, że samo zawarcie umowy zlecenia bez faktycznego wykonywania pracy nie jest równoznaczne z kontynuowaniem działalności zarobkowej i nie stanowi podstawy do odmowy przyznania zasiłku. Pozwany ZUS złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 233 § 1 kpc, art. 17 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłkowej, argumentując, że zawarcie umowy zlecenia podczas zwolnienia lekarskiego stanowiło wykorzystanie go niezgodnie z przeznaczeniem i podjęcie działalności zarobkowej. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy oddalił apelację ZUS. Sąd podzielił ustalenia i wnioski sądu pierwszej instancji, podkreślając, że podpisanie umowy zlecenia miało charakter incydentalny i nie przełożyło się na faktyczne świadczenie pracy. Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych, wskazując, że sankcja utraty prawa do zasiłku chorobowego nie powinna być stosowana w sytuacjach, gdy działalność zarobkowa nie była faktycznie wykonywana, a zwolnienie lekarskie nie zostało wykorzystane niezgodnie z jego celem, zwłaszcza w kontekście schorzenia psychicznego ubezpieczonego. Sąd uznał, że zawarcie umowy zlecenia bez jej realizacji nie stanowiło podstawy do odmowy przyznania zasiłku chorobowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących prawa do zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia, w szczególności w kontekście zawarcia umowy zlecenia bez faktycznego wykonywania pracy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy choroba uniemożliwiała faktyczne podjęcie pracy, a zawarcie umowy miało charakter incydentalny.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zawarcie umowy zlecenia w okresie niezdolności do pracy po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, bez faktycznego wykonywania pracy, pozbawia ubezpieczonego prawa do zasiłku chorobowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo zawarcie umowy zlecenia bez faktycznego wykonywania pracy nie pozbawia prawa do zasiłku chorobowego, jeśli nie doszło do wykorzystania zwolnienia niezgodnie z jego celem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest faktyczne wykonywanie pracy zarobkowej lub wykorzystanie zwolnienia niezgodnie z jego celem. Samo podpisanie umowy zlecenia, bez podjęcia czynności i uzyskania przychodu, nie stanowi kontynuowania działalności zarobkowej w rozumieniu przepisów ustawy zasiłkowej, a tym bardziej nie jest wykorzystaniem zwolnienia niezgodnie z jego przeznaczeniem. Sankcja utraty prawa do zasiłku jest zbyt drastyczna w takich okolicznościach.
Czy podjęcie działalności zarobkowej stanowiącej tytuł do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego po ustaniu tytułu ubezpieczenia, ale bez faktycznego wykonywania pracy, pozbawia prawa do zasiłku chorobowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli choroba uniemożliwiała faktyczne podjęcie pracy i nie doszło do uzyskania dochodu.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do ratio legis art. 13 ustawy zasiłkowej, które ma na celu zapewnienie środków utrzymania osobie, która traci dochody z powodu ustania pracy i której choroba uniemożliwia znalezienie nowego źródła dochodów. W sytuacji, gdy ubezpieczony był niezdolny do pracy z powodu choroby, co uniemożliwiło mu faktyczne podjęcie pracy zarobkowej, nawet jeśli zawarł umowę zlecenia, nie można mówić o posiadaniu innego źródła dochodu, które wyłączałoby prawo do zasiłku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
ustawa zasiłkowa art. 13 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Zasiłek chorobowy nie przysługuje po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli osoba niezdolna do pracy kontynuuje działalność zarobkową lub podjęła działalność zarobkową stanowiącą tytuł do objęcia dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym, chyba że faktycznie nie wykonuje pracy z powodu choroby.
ustawa zasiłkowa art. 17 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Sankcja ta nie ma zastosowania, gdy praca nie była faktycznie wykonywana lub zwolnienie nie zostało wykorzystane niezgodnie z celem.
Pomocnicze
ustawa zasiłkowa art. 7 § pkt 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Samo zawarcie umowy zlecenia bez faktycznego wykonywania pracy nie stanowi kontynuowania działalności zarobkowej. • Wykorzystanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem wymaga faktycznego podjęcia pracy zarobkowej lub naruszenia celu zwolnienia. • Choroba ubezpieczonego uniemożliwiła faktyczne podjęcie pracy zarobkowej, co wyklucza zastosowanie sankcji z art. 13 i 17 ustawy zasiłkowej. • Ratio legis art. 13 ustawy zasiłkowej polega na zapewnieniu środków utrzymania osobie, która nie ma innego źródła dochodu z powodu utraty pracy i choroby.
Odrzucone argumenty
Zawarcie umowy zlecenia w okresie zwolnienia lekarskiego stanowi wykorzystanie zwolnienia niezgodnie z jego przeznaczeniem. • Podjęcie działalności zarobkowej stanowiącej tytuł do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego po ustaniu tytułu ubezpieczenia pozbawia prawa do zasiłku chorobowego. • Fakt zawarcia umowy zlecenia, nawet bez faktycznego wykonywania pracy, jest wystarczającą przesłanką do utraty prawa do zasiłku.
Godne uwagi sformułowania
Zasiłek chorobowy zastępuje utracony zarobek. • Ryzykiem chronionym jest w tym przypadku niemożność wykonywania (kontynuowania lub podjęcia) każdej działalności zarobkowej. • Samo pozostawanie związanym umową zlecenia, bez jej faktycznego wykonywania, czyli podejmowania czynności, nie świadczy jeszcze o kontynuowaniu działalności zarobkowej. • Sankcja, jaką przewiduje art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej, może być uznana w konkretnym stanie faktycznym za zbyt drastyczna i dolegliwa, a przez to niesłuszną i niesprawiedliwą w kontekście rodzaju innego zajęcia zarobkowego (jego sporadycznego, incydentalnego, wymuszonego okolicznościami charakteru) oraz uzyskanego z tego tytułu dochodu.
Skład orzekający
Maciej Flinik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia, w szczególności w kontekście zawarcia umowy zlecenia bez faktycznego wykonywania pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy choroba uniemożliwiała faktyczne podjęcie pracy, a zawarcie umowy miało charakter incydentalny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące zasiłków chorobowych w sytuacjach granicznych, gdzie formalne zawarcie umowy nie przekłada się na faktyczne wykonywanie pracy, co jest istotne dla wielu ubezpieczonych i pracodawców.
“Zawarcie umowy zlecenia podczas zwolnienia lekarskiego – czy na pewno tracisz prawo do zasiłku?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.