VI U 946/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z dnia 1 lutego 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonej J. B. prawa do renty rodzinnej po zmarłym mężu E. B., wskazując na brak jednoznacznej dokumentacji istnienia wspólności małżeńskiej, ponieważ małżonkowie zamieszkiwali pod różnymi adresami. Ubezpieczona odwołała się od tej decyzji, domagając się przyznania renty. Wskazała, że z powodu złego stanu zdrowia potrzebowała pomocy przy wszystkich czynnościach, a do czasu zachorowania męża to on się nią zajmował. Po wykryciu u męża choroby nowotworowej, nie był on w stanie dalej opiekować się żoną, co doprowadziło do jej przeprowadzki do córki. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy uznał odwołanie za uzasadnione. Ustalono, że małżonkowie zawarli związek małżeński w 1990 r. i mieszkali razem do września 2015 r. Wskutek chorób, oboje małżonkowie potrzebowali opieki. Oddzielne zamieszkiwanie było wynikiem konieczności życiowej i nie świadczyło o ustaniu wspólności małżeńskiej. Sąd, opierając się na przepisach ustawy o emeryturach i rentach oraz orzecznictwie Sądu Najwyższego, stwierdził, że J. B. i E. B. pozostawali we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci męża. W związku z tym, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając J. B. rentę rodzinną od dnia 19 października 2015 r. Sąd nie stwierdził odpowiedzialności ZUS za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, uznając, że wątpliwości organu rentowego były uzasadnione treścią pisma córki zmarłego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie istnienia wspólności małżeńskiej pomimo oddzielnego zamieszkiwania w sprawach o rentę rodzinną, zwłaszcza w sytuacjach chorobowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji chorobowej obojga małżonków i konieczności opieki, co może ograniczać jego zastosowanie w innych przypadkach oddzielnego zamieszkiwania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy oddzielne zamieszkiwanie małżonków, spowodowane ich ciężką chorobą i koniecznością opieki, wyklucza istnienie wspólności małżeńskiej w rozumieniu przepisów o rentach rodzinnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oddzielne zamieszkiwanie małżonków, jeśli jest wynikiem obiektywnych okoliczności niezależnych od ich woli, takich jak stan zdrowia wymagający opieki, nie wyklucza istnienia wspólności małżeńskiej.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, które dopuszcza istnienie wspólności małżeńskiej pomimo oddzielnego zamieszkiwania, jeśli jest ono uzasadnione szczególnymi okolicznościami, takimi jak stan zdrowia. W analizowanej sprawie oboje małżonkowie potrzebowali opieki, co wymusiło ich rozdzielenie, ale nie zerwało więzi małżeńskiej.
Czy organ rentowy ponosi odpowiedzialność za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, jeśli miał wątpliwości oparte na piśmie strony trzeciej?
Odpowiedź sądu
Nie, organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności, jeśli wątpliwości co do stanu faktycznego były uzasadnione materiałem dowodowym, w tym pismem strony trzeciej sugerującym brak zgodności pożycia małżeńskiego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wątpliwości ZUS co do istnienia wspólności małżeńskiej były uzasadnione treścią pisma córki zmarłego męża, która sugerowała brak zgodności pożycia. Dopiero postępowanie sądowe wykazało, że zmiana miejsca zamieszkania była spowodowana chorobą, a nie rozkładem pożycia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. B. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 65 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
u.e.r.f.u.s. art. 67 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
u.e.r.f.u.s. art. 70 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
u.e.r.f.u.s. art. 70 § 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Małżonka rozwiedziona lub wdowa, która do dnia śmierci męża nie pozostawała z nim we wspólności małżeńskiej, ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli oprócz spełnienia warunków określonych w ust. 1 lub 2 miała w dniu śmierci męża prawo do alimentów z jego strony ustalone wyrokiem lub ugodą sądową.
k.p.c. art. 477¹⁴ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
u.e.r.f.u.s. art. 129 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
u.e.r.f.u.s. art. 118 § 1a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Pomocnicze
k.r.o. art. 23
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Małżonkowie mają obowiązek wspólnego pożycia, wzajemnej pomocy i wierności oraz współdziałania dla dobra rodziny.
k.r.o. art. 27
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Oboje małżonkowie obowiązani są przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny według swych sił oraz możliwości zarobkowych i majątkowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oddzielne zamieszkiwanie małżonków było wynikiem konieczności życiowej spowodowanej chorobą i potrzebą opieki, a nie rozkładem pożycia. • Małżonkowie mimo oddzielnego zamieszkiwania utrzymywali więzi małżeńskie. • Stan zdrowia obojga małżonków uniemożliwiał im wzajemną opiekę.
Odrzucone argumenty
Brak jednoznacznej dokumentacji istnienia wspólności małżeńskiej z uwagi na oddzielne adresy zamieszkania. • Zmiana miejsca zamieszkania ubezpieczonej i zmiana konta bankowego świadczyły o ustaniu wspólności.
Godne uwagi sformułowania
nieistotne lub przemijające zakłócenia dotyczące wspólnego pożycia nie podważają stanu pozostawania w faktycznej wspólności małżeńskiej • nie może być postrzegane jako następstwo jedynie formalnie zawartego związku małżeńskiego, ale również jako wspólność małżeńska wynikająca lub powiązana z rzeczywistym korzystaniem z praw i realizowaniem powinności małżeńskich • oddzielne zamieszkiwanie małżonków nie jest równoznaczne z ustaniem wspólności małżeńskiej
Skład orzekający
Janusz Madej
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie istnienia wspólności małżeńskiej pomimo oddzielnego zamieszkiwania w sprawach o rentę rodzinną, zwłaszcza w sytuacjach chorobowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji chorobowej obojga małżonków i konieczności opieki, co może ograniczać jego zastosowanie w innych przypadkach oddzielnego zamieszkiwania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd interpretuje pojęcie wspólności małżeńskiej w trudnych sytuacjach życiowych, takich jak ciężka choroba, co ma praktyczne znaczenie dla wielu osób ubiegających się o świadczenia rentowe.
“Choroba rozdzieliła małżonków, ale nie ich wspólność. Sąd przyznał rentę rodzinną.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.