VI U 888/17

Sąd Okręgowy w BydgoszczyBydgoszcz2017-07-25
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokaokręgowy
emeryturaZUSprzeliczeniewniosekdokumentacjapostępowanie administracyjnedecyzjaodwołanie

Sąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przeliczenia emerytury, zobowiązując organ rentowy do jej merytorycznego rozpatrzenia.

Ubezpieczony złożył wniosek o przeliczenie emerytury, dołączając umowy o pracę i zaświadczenie o okresach zatrudnienia. ZUS odmówił wszczęcia postępowania z powodu braku wymaganego zaświadczenia RP-7. Sąd Okręgowy uznał tę decyzję za nieprawidłową, wskazując, że brak dokumentów powinien skutkować decyzją merytoryczną (odmawiającą świadczenia), a nie odmową wszczęcia postępowania, która zamyka drogę do sądu.

Ubezpieczony B. J. złożył wniosek o przeliczenie emerytury, powołując się na zarobki z lat 1974-1977 i dołączając umowy o pracę oraz zaświadczenie z Szkoły Rolniczej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. odmówił wszczęcia postępowania, ponieważ ubezpieczony nie przedłożył wymaganego zaświadczenia RP-7, mimo wezwania. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy zmienił zaskarżoną decyzję, zobowiązując organ rentowy do wszczęcia postępowania. Sąd uznał, że odmowa wszczęcia postępowania jest nieprawidłowa, ponieważ brak wymaganych dokumentów powinien skutkować wydaniem decyzji merytorycznej (np. odmownej), a nie formalnej, która uniemożliwia ubezpieczonemu dochodzenie swoich praw przed sądem. Sąd podkreślił, że postępowanie sądowe pozwala na szersze dowodzenie niż postępowanie administracyjne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Organ rentowy nie powinien odmawiać wszczęcia postępowania w sprawie przeliczenia emerytury z powodu braków formalnych wniosku, lecz powinien wydać decyzję merytoryczną, nawet jeśli jest ona negatywna dla ubezpieczonego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że odmowa wszczęcia postępowania zamyka ubezpieczonemu drogę do sądu, podczas gdy decyzja merytoryczna (nawet odmowna) otwiera możliwość odwołania i merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd, który nie jest związany tak rygorystycznymi zasadami postępowania administracyjnego jak ZUS.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmieniająca

Strona wygrywająca

B. J.

Strony

NazwaTypRola
B. J.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

Dz.U. 2011 nr 237 poz. 1412 art. 21 § 1

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej

Środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu oraz uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument, na podstawie którego można ustalić wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu lub uposażenia.

k.p.c. art. 477¹⁴ § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzeczenia sądu okręgowego zmieniającego decyzję organu rentowego.

Pomocnicze

Dz.U. 2011 nr 237 poz. 1412 art. 4 § 1

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej

W przypadku gdy we wniosku nie zamieszczono danych lub nie dołączono dokumentów, które są niezbędne do jego rozpatrzenia, organ rentowy wzywa zainteresowanego do uzupełnienia wniosku w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia otrzymania wezwania z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania.

Dz.U. 2011 nr 237 poz. 1412 art. 2

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej

Organy rentowe udzielają informacji, w tym wskazówek i wyjaśnień, w zakresie dotyczącym warunków i dowodów wymaganych do ustalania świadczeń.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja o odmowie wszczęcia postępowania jest nieprawidłowa, ponieważ zamyka drogę do sądu, podczas gdy decyzja merytoryczna (nawet odmowna) otwiera możliwość odwołania. Sąd w postępowaniu sądowym może dopuszczać dowody i dążyć do kompleksowego rozstrzygnięcia, nie będąc ograniczonym zasadami postępowania administracyjnego. Przepisy rozporządzenia dopuszczają inne dokumenty niż RP-7 do ustalenia wynagrodzenia.

Odrzucone argumenty

Organ rentowy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania z powodu braku wymaganego zaświadczenia RP-7.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja niemerytoryczna zamyka ubezpieczonemu drogę do dochodzenia swoich roszczeń przed sądem. Praktykę zastosowaną przez organ rentowy należy zatem uznać za szczególnie naganną i szkodliwą społecznie. Niezrozumiałym jest niewydanie decyzji merytorycznej przez organ rentowy jako konsekwencji niezłożenia przez ubezpieczonego dokumentów potwierdzających wysokość jego wynagrodzenia.

Skład orzekający

Ewa Milczarek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawidłowego trybu postępowania organów rentowych w przypadku braków formalnych wniosków o świadczenia emerytalno-rentowe oraz znaczenia decyzji merytorycznych dla możliwości odwołania do sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku jednego, konkretnego dokumentu (RP-7) i odmowy wszczęcia postępowania przez ZUS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak formalizm urzędniczy może blokować dostęp do sądu i jak ważne jest, aby organy działały merytorycznie, nawet jeśli oznacza to wydanie decyzji negatywnej dla strony.

ZUS odmówił wszczęcia postępowania? Sąd przypomina: to nie koniec drogi do emerytury!

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI U 888/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 lipca 2017 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Ewa Milczarek Protokolant – sekr. sądowy Sylwia Sawicka po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2017 r. w Bydgoszczy na rozprawie odwołania: B. J. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 20 kwietnia 2017 r., znak: (...) w sprawie: B. J. przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o przeliczenie emerytury zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że zobowiązuje organ rentowy do wszczęcia postępowania z wniosku ubezpieczonego B. J. z dnia 30 stycznia 2017 r. o przeliczenie emerytury. UZASADNIENE Zaskarżoną decyzją Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. odmówił wszczęcia postępowania na wniosek ubezpieczonego B. J. z dnia 30 stycznia 2017 r. o zaliczenie do emerytury dodatkowych dochodów. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podał, iż ubezpieczony złożył wniosek, do którego nie dołączył zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, wystawionego przez zakład macierzysty. Organ rentowy wezwał ubezpieczonego do uzupełnienia braków formalnych. Wobec nieuzupełnienia przez ubezpieczonego braków w wyznaczonym terminie, organ rentowy odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. Ubezpieczony odwołał się pod powyższej decyzji pismem z dnia 8 maja 2017 r., wnosząc o uchylenie decyzji organu rentowego i podwyższenie emerytury zgodnie z wnioskiem z 30 stycznia 2017 r. wraz z odsetkami. Ubezpieczony w uzasadnieniu podniósł, iż nie posiada listy płac, a zgodnie z przepisami ubezpieczony ma obowiązek dostarczenia innych dokumentów, na podstawie których można ustalić wysokość osiągniętych dochodów. Ubezpieczony wskazał, że dokumenty takie dostarczył do organu rentowego. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podniósł, iż ubezpieczony zwrócił się o przeliczenie emerytury z uwzględnieniem zarobków za lata 1974 – 1977, dołączając 3 umowy o pracę oraz zaświadczenie z (...) Szkoły Rolniczej o okresach świadczenia pracy i ilości przepracowanych tygodniowo godzin. Jednocześnie organ rentowy powołał się na § 21 ust. 1. Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe , stanowiący iż środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu oraz uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument, na podstawie którego można ustalić wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu lub uposażenia. Organ rentowy wezwał ubezpieczonego do przedłożenia zaświadczenia o wynagrodzeniu i zatrudnieniu RP-7, a wobec nieprzedłożenia dokumentu przez ubezpieczonego, wydał decyzję o odmowie wszczęcia postępowania. W związku z powyższym organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Sąd ustalił i zważył co następuje: Ubezpieczony B. J. wnioskiem z dnia 30.1.2017 r. zwrócił się do organu rentowego o przeliczenie emerytury z uwzględnieniem zarobków za lata 1974 – 1977, dołączając 3 umowy o pracę oraz zaświadczenie z (...) Szkoły Rolniczej o okresach świadczenia pracy i ilości przepracowanych tygodniowo godzin. Organ rentowy pismem z dnia 6.02.2017 r. wezwał ubezpieczonego do przedłożenia zaświadczenia o wynagrodzeniu i zatrudnieniu RP-7, pod rygorem wydania decyzji o odmowie wszczęcia postepowania. Ubezpieczony nie odpowiedział na wezwanie organu rentowego, który wydał, w tej sytuacji, decyzję o odmowie wszczęcia postępowania. okoliczności bezsporne Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie. Paragraf 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe , stanowi iż środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu oraz uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument, na podstawie którego można ustalić wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu lub uposażenia. §4 tego rozporządzenia wskazuje, że w przypadku gdy we wniosku nie zamieszczono danych lub nie dołączono dokumentów, które są niezbędne do jego rozpatrzenia, organ rentowy wzywa zainteresowanego do uzupełnienia wniosku w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia otrzymania wezwania z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania. Natomiast § 2 tego rozporządzenia stanowi, że organy rentowe udzielają informacji, w tym wskazówek i wyjaśnień, w zakresie dotyczącym warunków i dowodów wymaganych do ustalania świadczeń. Jak wynika z treści wniosku ubezpieczonego z dnia 30.1.2017 r. wnosił on o przeliczenie wysokości świadczenia na podstawie danych zawartych w przedłożonych umowach i zaświadczeniu z okresu zatrudnienia w (...) Szkoły Rolniczej o okresach świadczenia pracy i ilości przepracowanych tygodniowo godzin, czyli wnosił o przeliczenie świadczenia według przedłożonych dowodów zgodnie ze stawką wynagrodzenia określoną w umowach, z założeniem, że przepracował obowiązujący go czas pracy. Z treści wniosku ubezpieczonego wynika, że ubezpieczony nie posiadał wymaganego przez organ rentowy zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, bowiem gdyby był w posiadaniu tego dokumentu, to nie wskazywałby we wniosku na treść umów załączonych do wniosku i zaświadczenia. Zgodzić się należy z tezą, że do ubezpieczonego należało przedłożenie dowodów na potwierdzenie składanego wniosku a złożenie niezbędnych i właściwych dokumentów warunkuje wydanie pozytywnej decyzji przez organ rentowy, który rozpatruje sprawę merytorycznie. Zakład Ubezpieczeń Społecznych prowadzi postępowanie w sprawie rent i emerytur stosując przepisy kodeksu postępowania administracyjnego . Oczywistym jest, że dla ZUS działającego w oparciu o przepisy cytowanego rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe , środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu oraz uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument, na podstawie którego można ustalić wysokość wynagrodzenia. Skoro ubezpieczony nie posiadał odpowiednich dokumentów niezbędnych dla pozytywnego rozpoznania wniosku, organ rentowy winien wydać decyzję odmawiającą przeliczenia świadczenia. Niezrozumiałym jest niewydanie decyzji merytorycznej przez organ rentowy jako konsekwencji niezłożenia przez ubezpieczonego dokumentów potwierdzających wysokość jego wynagrodzenia. Nie można zaakceptować bowiem sytuacji, w której organ rentowy, stwierdzając braki w dokumentacji potwierdzającej wysokość wynagrodzenia ubezpieczonego, zamiast wydać decyzję odmawiającą świadczenia, wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie. Decyzja niemerytoryczna zamyka ubezpieczonemu drogę do dochodzenia swoich roszczeń przed sądem, który w postępowaniu sądowym może dopuszczać dowody np. z zeznań świadków, z dokumentów oraz zwracać się do innych instytucji o przesłanie dokumentacji, dążąc do rozstrzygnięcia sprawy w sposób kompleksowy i nie będąc ograniczonym zasadami postępowania administracyjnego, wiążącymi Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Praktykę zastosowaną przez organ rentowy należy zatem uznać za szczególnie naganną i szkodliwą społecznie. Sąd nie miał wątpliwości, iż w niniejszej sprawie decyzja organu rentowego nie jest prawidłowa i dlatego zmienił ją, zobowiązując organ rentowy do wszczęcia postępowania w związku z wnioskiem ubezpieczonego z dnia 30 stycznia 2017 r. o przeliczenie emerytury. Wskazać też trzeba, że organ rentowy błędnie powołał się na przepisy wskazanego powyżej rozporządzenia, uznając iż niedołączenie przez ubezpieczonego dokumentacji ( której ubezpieczony nie posiadał) stanowi przeszkodę do merytorycznego rozpoznania sprawy, podczas gdy z tego faktu mogłyby wynikać jedynie konsekwencje dla ubezpieczonego w postaci negatywnej dla niego decyzji, od której miałby możliwość odwołania do sądu i która otwierałaby dalszą drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy. Z całą pewnością nie można zatem odmówić przeprowadzenia postępowania, jeśli ubezpieczony udzielił podstawowych informacji, zawartych w § 4 ust. 1 w/w rozporządzenia i pozbawić w ten sposób ubezpieczonego jego prawa do merytorycznego rozpoznania sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, na podstawie art.477 14 § 2 k.p.c. orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI