VI U 865/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił odwołania ubezpieczonej od decyzji ZUS odmawiających wyrównania emerytury za okres od kwietnia do listopada 2018 r., uznając, że nowe wnioski o przeliczenie kapitału początkowego i emerytury złożono po prawomocnym zakończeniu wcześniejszych postępowań.
Ubezpieczona M. Ż. odwołała się od decyzji ZUS, które odmówiły wyrównania emerytury za okres od kwietnia do listopada 2018 r. Twierdziła, że złożyła wniosek o emeryturę w kwietniu 2018 r., a uzupełnienie dokumentacji kapitału początkowego w grudniu 2018 r. powinno skutkować wyrównaniem od kwietnia. Sąd Okręgowy oddalił odwołania, wskazując, że wcześniejsze decyzje przyznające emeryturę i ustalające jej wypłatę od maja 2018 r. stały się prawomocne, a wniosek z grudnia 2018 r. o przeliczenie kapitału początkowego był nowym postępowaniem, od którego wyrównanie mogło być naliczane najwcześniej od miesiąca złożenia tego wniosku.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał odwołania M. Ż. od dwóch decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Bydgoszczy dotyczących przeliczenia emerytury i odmowy wypłaty wyrównania za okres od kwietnia do listopada 2018 r. Ubezpieczona wniosła o wyrównanie, argumentując, że pierwotny wniosek o emeryturę złożyła w kwietniu 2018 r., a uzupełnienie dokumentacji kapitału początkowego w grudniu 2018 r. powinno skutkować wyrównaniem od daty powstania prawa do świadczenia. Sąd ustalił, że decyzje z maja i czerwca 2018 r. przyznające emeryturę i ustalające jej wypłatę od maja 2018 r. stały się prawomocne, ponieważ ubezpieczona się od nich nie odwołała. Wniosek z grudnia 2018 r. o ponowne ustalenie kapitału początkowego i przeliczenie emerytury został złożony po prawomocnym zakończeniu wcześniejszych postępowań. Zgodnie z przepisami Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wyrównanie świadczenia następuje od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, chyba że odmowa lub przyznanie niższych świadczeń było następstwem błędu organu rentowego. Sąd uznał, że nie było błędu organu, ponieważ obowiązek przedłożenia dowodów spoczywa na ubezpieczonej, a dokumenty z Archiwum Wojskowego otrzymała dopiero w grudniu 2018 r. W związku z tym, Sąd oddalił odwołania, uznając zaskarżone decyzje za zgodne z prawem, ponieważ wyrównanie zostało naliczone od miesiąca złożenia wniosku z grudnia 2018 r.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Wyrównanie emerytury następuje od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydano decyzję z urzędu, nie wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku, chyba że odmowa lub przyznanie niższych świadczeń było następstwem błędu organu rentowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wniosek o przeliczenie emerytury złożony po prawomocnym zakończeniu wcześniejszych postępowań jest odrębnym wnioskiem. Obowiązek przedłożenia dowodów spoczywa na ubezpieczonej, a organ rentowy nie mógł uwzględnić dowodów, którymi nie dysponował w pierwotnym postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołań
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. Ż. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
ustawa emerytalna art. 129 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
ustawa emerytalna art. 133 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
W razie ponownego ustalenia przez organ rentowy prawa do świadczeń lub ich wysokości, przyznane lub podwyższone świadczenia wypłaca się poczynając od miesiąca, w którym powstało prawo do tych świadczeń lub do ich podwyższenia, jednak nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydano decyzję z urzędu.
ustawa emerytalna art. 133 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Punkt 1: Wyrównanie nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
ustawa emerytalna art. 133 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Punkt 2: Wyrównanie za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, o którym mowa w pkt. 1, jeżeli odmowa lub przyznanie niższych świadczeń było następstwem błędu organu rentowego lub odwoławczego.
Pomocnicze
ustawa emerytalna
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Jednolity tekst Dziennik Ustaw z 2018 roku poz. 1270.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek z 10 grudnia 2018 r. o przeliczenie emerytury i kapitału początkowego był odrębnym wnioskiem złożonym po prawomocnym zakończeniu wcześniejszych postępowań. Obowiązek przedłożenia dowodów uzasadniających prawo do świadczeń lub ich podwyższenie spoczywa na ubezpieczonej. Organ rentowy nie mógł uwzględnić dowodów, którymi nie dysponował w pierwotnym postępowaniu.
Odrzucone argumenty
Wniosek z 10 grudnia 2018 r. stanowił kontynuację wniosku o emeryturę z 30 kwietnia 2018 r. i powinien skutkować wyrównaniem od kwietnia 2018 r. Organ rentowy wprowadzał w błąd publikując informacje o wyższej wysokości świadczenia. Opóźnienie w dostarczeniu dokumentacji z Archiwum Wojskowego było niezależne od ubezpieczonej.
Godne uwagi sformułowania
wyrównanie emerytury następuje od dnia powstania prawa, ale nie wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku na stronie ubezpieczonej osobie zainteresowanej ciąży obowiązek przedłożenia dowodów uzasadniających prawo do świadczeń oraz uzasadniających ich podwyższenie wniosek o przeliczenie świadczenia złożony w dniu 10 grudnia 2018 roku oraz o ponowne ustalenie kapitału początkowego, który doprowadził do podwyższenia świadczenia należy uznać w tej sytuacji za odrębny wniosek złożony już po prawomocnym zakończeniu wcześniejszych postępowań.
Skład orzekający
Janusz Madej
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminu rozpoczęcia wypłaty wyrównania emerytury w przypadku ponownego ustalenia kapitału początkowego po prawomocnym zakończeniu postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy nowe dowody są składane po prawomocnym zakończeniu postępowania, a ubezpieczony nie odwołał się od wcześniejszych decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące składania wniosków i terminów w postępowaniu przed ZUS, co jest istotne dla prawników i ubezpieczonych.
“Kiedy ZUS musi wypłacić wyrównanie emerytury? Kluczowe znaczenie ma data złożenia wniosku!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VI U 865/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 czerwca 2019 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Janusz Madej Protokolant st. sekr. sądowy Dorota Hańc po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2019 r. w Bydgoszczy na rozprawie odwołań: M. Ż. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. : - z dnia 9 stycznia 2019 r., znak (...) - z dnia 1 lutego 2019 r., znak: (...) w sprawie: M. Ż. przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o datę przeliczenia emerytury oddala odwołania. Na oryginale właściwy podpis. Sygn. akt VIU 865/19 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 9 stycznia 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. po rozpoznaniu wniosku M. Ż. z dnia 10 grudnia 2018 r. przeliczył wnioskodawczyni emeryturę od dnia 1 grudnia 2018 r. wskazując, że jest, że przeliczenie następuje od miesiąca w którym zgłoszono wniosek. Od decyzji tej ubezpieczona złożyła odwołanie z dnia 25 stycznia 2019 r., w którym zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z prośbą o ponowne rozpatrzenie sprawy jej emerytury i naliczenie wyrównania w wysokości emerytury za okres od 1 kwietnia 2018 r. do 30 listopada 2018 r. Ubezpieczona wskazywała, że wniosek o emeryturę złożyła w Oddziale ZUS w B. w dniu 30 kwietnia 2018 r. Decyzję o przyznaniu jej emerytury otrzymała 17 maja 2018 r., a po uzupełnieniu w dniu 10 grudnia 2018 r. dokumentacji dotyczącej kapitału początkowego, która potwierdzała jej lata pracy, to jest okres od 1 czerwca 1978 r. do 30 września 1993 r. przeliczono jej ponownie kapitał początkowy i ustalono nową wysokość emerytury. Dokumenty z dnia 10 grudnia 2018 r. stanowiły według ubezpieczonej uzupełnienie wniosku emerytalnego z dnia 30 kwietnia 2018 r. Na podstawie decyzji z dnia 9 stycznia 2019 r. otrzymała wyrównanie ubezpieczona należnej emerytury za okres od 1 grudnia 2018 r. do 31 stycznia 2019 r. i zwróciła się w odwołaniu w piśmie nazwanym odwołaniem adresowanym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. o wyrównanie kwoty wysokości emerytury za okres od 1 kwietnia 2018 r. przyznanej na podstawie decyzji z 17 maja 2018 r. do 30 listopada 2018 r. Organ rentowy nie potraktował tego pisma, jako odwołania i nie przekazał go do Sądu, tylko jako odrębny wniosek, który załatwił decyzją z 1 lutego 2018 r., w której odmówił wypłaty wyrównania emerytury ubezpieczonej za okres od 1 kwietnia 2018 r. do 30 listopada 2018 r. W uzasadnieniu tej drugiej decyzji organ rentowy wskazał, że wyrównanie emerytury następuje od dnia powstania prawa, ale nie wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku. Organ rentowy podał w uzasadnieniu tej drugiej decyzji także, że po sprawdzeniu dokumentacji stwierdził, że nie może wyrównać emerytury od 1 kwietnia, to jest od dnia przyznania ubezpieczonej świadczenia, ponieważ wniosek o przeliczenie emerytury złożyła ona w dniu 10 grudnia 2018 r. I ws..., dodatkowo organ rentowy, że rozstrzygnięcie sporu może nastąpić przez wniesienie odwołania za pośrednictwem organu rentowego do Sądu Okręgowego w Bydgoszczy. Odwołanie także od tej decyzji złożyła ubezpieczona M. Ż. , domagając się zmiany decyzji z dnia 1 lutego 2019 r. i przyznanie jej prawa do wyrównania w wysokości emerytury za okres od 1 kwietnia do 2018 r. do 30 listopada 2018 r. zgod..., wyrównania zgodnie z decyzją z 9 stycznia 2019 r. W uzasadnieniu tego swojego odwołania ubezpieczona podnosiła, że nie może się zgodzić ze stanowiskiem ZUS. Nie mogła wcześniej uzupełnić dokumentacji dotyczącej kapitału początkowego, gdyż jej wniosek rozpoznawało Archiwum Wojskowe w T. . Ponadto ubezpieczona podnosiła, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych wprowadzał ją w błąd publikując na koncie platformy usług elektronicznych informacje o wyższej wysokości świadczenia emerytalnego obowiązującego od dnia 1 kwietnia 2018 r. Ubezpieczona zarzucała, że organowi rentowemu, że nie uwzględnił dowodu w postaci dokumentu świadczącego, iż dokumentacja dotycząca jej zatrudnienia i świadectwa pracy mimo monitów z Archiwum Wojskowego w T. wpłynęła do Oddziału ZUS dopiero w grudniu 2018 r., o czym wcześniej informowała ZUS o takim czasie oczekiwania na dostarczenie dokumentów, przedkładając zawiadomienie, załącznik nr 1 do odwołania. I mając powyższe na uwadze ubezpieczona wnosiła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie jej prawa do wys..., wyrównania wysokości emerytury za okres od 1 kwietnia do 30 listopada 2018 r. do wyrównania takiego, jakie nastąpiło za w decyzji z 9 stycznia 2019 r. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie wskazując, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniono, iż wyrównanie emerytury następuje od dnia powstania prawa, ale nie wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku zgodnie z art. 133 ustęp 1 punkt 1 Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje. Ubezpieczona M. Ż. urodzona (...) w dniu 30 kwietnia 2018 r. złożyła wniosek o emeryturę. Decyzją z dnia 15 maja 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. rozpoznając ten wniosek przyznał ubezpieczonej emeryturę w kwocie zaliczkowej od 1 kwietnia 2018 r. zawieszając jednocześnie wypłatę świadczenia z powodu kontynuowania przez ubezpieczoną zatrudnienia. Decyzją odrębną z tej samej daty, czyli z 15 maja 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalił także dla ubezpieczonej okresową emeryturę kapitałową od dnia 1 kwietnia 2018 r., zawieszając wypłatę świadczenia także z powodu kontynuowania zatrudnienia. W dniu 29 maja 2018 r. ubezpieczona M. Ż. złożyła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych w Oddziale w B. wniosek o podjęcie wypłaty emerytury, dołączając do wniosku świadectwo pracy z oznaczeniem końcowej daty jej zatrudnienia w okresie od 1 listopada 1993 r. do 28 maja 2018 r. Decyzjami dwoma odrębnymi z 6 czerwca 2018 r. organ rentowy rozpoznając ten wniosek ponownie ustalił wysokość emerytury ubezpieczonej i podjął wypłatę okresowej emerytury kapitałowej od dnia 1 maja 2018 r., to jest od wnieś..., od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek oraz wydał decyzję o ustaleniu wysokości i podjęciu wypłaty emerytury od dnia 1 maja 2018 r., to jest od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Ubezpieczona od powyższych decyzji się nie odwołała. Dopiero w dniu 10 grudnia 2018 r. złożyła ona wniosek o ponowne ustalenie kapitału początkowego, dołączając do tego wniosku nowe dokumenty otrzymane z Archiwum Wojskowego w T. karta 55 akt emerytalnych. Decyzją z 8 stycznia 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. ponownie ustalił kapitał początkowy ubezpieczonej na dzień 1 stycznia 1999 r., a decyzją z dnia 9, a decyzją z dnia 9 stycznia 2019 r. przeliczył ubezpieczonej emeryturę za okres od 1 grudnia 2018 r., to jest od miesiąca w którym zgłoszono wniosek o przeliczenie. Ubezpieczona złożyła pismo nazwane odwołaniem, to jest pismo na karcie 70 akt emerytalnych, pismo z dnia 25 stycznia, które należy, organ rentowy powinien go uznać za odwołanie od tej decyzji, tym niemniej odrębną decyzją uznając to odwołanie za odrębny wiosek organ rentowy odmówił ubezpieczonej przeliczenia emerytury i jej wyrównania za okres od 1 kwietnia 2018 r. do 30 listopada 2018 r., jest to decyzja z 1 lutego 2019 roku. Dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego Sąd Okręgowy wskazuje, iż organ, zaskarżona, zaskarżone decyzje z 9 stycznia 2019 r. o przeliczeniu emerytury oraz z 10 stycznia 2019 r., przepraszam oraz z 1 lutego 2019 r. odpowiadały prawu. Ubezpieczona nie odwołała się od decyzji z dnia 15 maja 2018 r. oraz z dnia 6 czerwca 2018 r. Decyzje te się uprawomocniły, a sprawa wysokości świadczenia została określona prawomocnie tymi decyzjami. Dopiero 10 grudnia 2018 r. ubezpieczona złożyła odrębny wniosek o przeliczenie świadczenia i ponowne ustalenie kapitału początkowego dołączając dokumenty otrzymane z Archiwum Wojskowego w T. , które to dokumenty miały wpływ na wysokość ustalonego dla niej emerytury, ustalonej dla niej emerytury. Zgodnie z artykułem 129... [Powód Ż. M. 00:30:56.456] Ja bardzo przepraszam... [Sędzia Przewodniczący M. (...) :30:57.432] Ustępem 1 Ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu z uwzględnieniem ustępu 2, który nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Zgodnie z art. 133 ust. 1 w razie ponownego ustalenia przez organ rentowy prawa do świadczeń lub ich wysokości przyznane lub podwyższone świadczenia wypłaca się poczynając od miesiąca, w którym powstało prawo do tych świadczeń lub do ich podwyższenia, jednak nie wcześniej niż: punkt 1 od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydano decyzję z urzędu z zastrzeżeniem art. 117A ustęp 3 i po drugie za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, o którym mowa w pkt. 1 jeżeli odmowa lub przyznanie niższych świadczeń było następstwem błędu organu rentowego lub odwoławczego. W niniejszej sprawie trudno mówić tutaj o błędzie organu rentowego w sytuacji, gdy to na stronie ubezpieczonej osobie zainteresowanej ciąży obowiązek przedłożenia dowodów uzasadniających prawo do świadczeń oraz uzasadniających ich podwyższenie. Z przyczyn niezależnych ani od ubezpieczonej, ani od organu rentowego dokumenty świadczące o podwyższeniu świadczenia ubezpieczona otrzymała dopiero z Archiwum Wojskowego w T. dopiero w grudniu 2018 r. I 10 grudnia 2018 roku złożyła wniosek w sprawie o ponowne ustalenie kapitału początkowego z uwzględnieniem tych dokumentów. Podkreślić należy, że Sąd Okręgowy nie podziela stanowiska ubezpieczonej co do tego, iż wniosek z 10 grudnia 2018 r. stanowił kontynuację wniosku o emeryturę. Nie jest tak dlatego, ponieważ postępowanie o przyznanie emerytury i podjęcie jej wypłaty zostało zakończone decyzjami z dnia 17 maja 2018 r. oraz 6 czerwca 2018 r., od których to decyzji ubezpieczona się nie odwołała. Gdyby ubezpieczona złożyła odwołania od tych decyzji, to postępowanie wszczęte z tamtych wniosków byłoby kontynuowane i w toku procesu można byłoby wtedy rozpoznawać ten pierwotny wniosek o podjęcie wypłaty z miesiąca maja czy od miesiąca kwietnia, czyli od dnia rozwiązania stosunku pracy. Natomiast..., czy od miesiąca w którym rozwiązano stosunek pracy. Natomiast ubezpieczona przyznała na rozprawie, że od tamtych decyzji się nie odwoływała, w związku z tym wniosek o przeliczenie świadczenia złożony w dniu 10 grudnia 2018 roku oraz o ponowne ustalenie kapitału początkowego, który doprowadził do podwyższenia świadczenia należy uznać w tej sytuacji za odrębny wniosek złożony już po prawomocnym zakończeniu wcześniejszych postępowań. Nie można w związku z tym zarzucić organowi rentowemu, że nie dysponując dowodami, które powinna złożyć strona zainteresowana ubiegająca się o świadczenie lub ich podwyższenie w sytuacji, gdy takie dowody w tym pierwotnym postępowaniu w przedmiocie nabycia prawa do emerytury czy podjęcia wypłaty emerytury po ustaniu stosunku pracy, że organ rentowy nie uwzględnił dowodów, którymi nie dysponował. Zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym do Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie ubiegania się o świadczenia emerytalno rentowe to na stronie ubezpieczonej ciąży obowiązek dostarczenia dowodów uzasadniających przyznanie świadczenia lub uzasadniających wysokość świadczeń. Jeżeli ubezpieczona z takich czy innych także niezależnych od siebie przyczyn nie była w stanie złożyć wniosku, nie była w stanie złożyć dowodów uzasadniających przyznanie jej świadczenia w wyższej wysokości wcześniej niż 10 grudnia 2018 r. i co nastąpiło już po prawomocnym zakończeniu sprawy o podjęcie wypłaty emerytury i o jej przyznanie, to w takiej sytuacji zaskarżone decyzje jednak odpowiadały w ocenie Sądu Okręgowego prawu, gdyż odwoływały się do konkretnych unormowań przepisów Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 grudnia 1998 r. Jednolity tekst Dziennik Ustaw z 2018 roku poz. 1270. Organ rentowy, jak zapewne także zdaje sobie z tego sprawę sama ubezpieczona nie mógł we wcześniejszych decyzjach ustalić świadczenia w wyższej wysokości niż ta, która wynikała z dowodów jakimi dysponował. Dopiero w wyniku inicjatywy ubezpieczonej dowody takie zostały przedłożone wraz z wnioskiem z 10 grudnia 2018 r. i dlatego organ rentowy w zaskarżonej decyzji z dnia 9 stycznia 2019 r. i 1 lutego dwa tysiące..., z 9 stycznia prawidłowo naliczył to wyrównanie wynagrodzenia za okres od pierwszego dnia miesiąca, w którym złożono ponowny wniosek o ustalenie kapitału początkowego i o przeliczenie emerytury, jak również zasadnie w decyzji z 1 lutego odmówił tego wyrównania. Na tym wygłoszenie uzasadnienia zakończono. Proszę Pani działa Pani w sprawie, zresztą podobnie jak organ rentowy bez adwokata...
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI