V U 1015/15

Sygn. akt VU 1015/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 czerwca 2016 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Beata Łapińska Protokolant stażysta Bożena Sobczyk po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2016 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z wniosku M. T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o prawo do emerytury na skutek odwołania M. T. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 21 sierpnia 2015 r. sygn. (...) 1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje M. T. prawo do emerytury poczynając od dnia 23 czerwca 2015 roku, 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. na rzecz M. T. kwotę 120,00 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt V U 1015/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 21 sierpnia 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił wnioskodawcy M. T. prawa do wcześniejszej emerytury. W uzasadnieniu organ rentowy podniósł, że wnioskodawca nie udowodnił wymaganych 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Wskazał nadto, iż nie uznał ubezpieczonemu zatrudnienia od dnia 15 marca 1977 r. do dnia 30 kwietnia 1991 r. jako pracy w szczególnych warunkach, ponieważ na podstawie przedłożonej dokumentacji nie można było stwierdzić w jakim charakterze wykonywane były prace na stanowiskach: monter, monter instalacji ogrzewczej, monter instalacji sanitarnej, monter-spawacz, a dodatkowo stanowiska te nie znajdują potwierdzenia w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. Wnioskodawca nie miał także wystawionego za ten okres świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach. W odwołaniu z dnia 7 września 2015 r. pełnomocnik wnioskodawcy M. T. odwołał się od powyższej decyzji, wnosząc o jej zmianę i uwzględnienie jako pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia wnioskodawcy od dnia 15 marca 1977 r. do dnia 30 kwietnia 1991 r. w Przedsiębiorstwie (...) w P. i przyznanie wnioskodawcy prawa do emerytury oraz zasądzenie od organu rentowego na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Sąd Okręgowy ustalił co następuje: M. T. , urodzony w dniu (...) , złożył w dniu 23 czerwca 2015 r. wniosek o przyznanie prawa do emerytury. Wnioskodawca wniósł o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym na dochody budżetu państwa. Ubezpieczony pozostaje w zatrudnieniu w (...) w B. . ( dowód: wniosek o emeryturę k. 1 – 4v akt o emeryturę ) Na dzień 1 stycznia 1999 r. wnioskodawca udowodnił staż pracy wynoszący 25 lat, 10 miesięcy i 16 dni, w tym 25 lat, 10 miesięcy i 6 dni okresów składkowych i 10 dni okresów nieskładkowych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaliczył M. T. do stażu pracy w szczególnych warunkach 7 lat, 4 miesiące i 19 dni. ( dowód: decyzja ZUS z dnia 21 sierpnia 2015 r.- k. 41-41v akt o emeryturę) W spornym okresie od dnia 15 marca 1977 r. do dnia 30 kwietnia 1991 r. M. T. był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w Przedsiębiorstwie (...) w P. . Przedsiębiorstwo zajmował się robotami instalacyjnymi, wodno-kanalizacyjnymi oraz CO na terenie całego województwa (...) . Od początku zatrudnienia, tj. od 18 października 1972 r., wnioskodawca przydzielony został do grupy spawalniczej, jednak za względu na brak uprawnień pełnił funkcję pomocnika spawacza. Po ukończeniu kursu spawacza gazowego w dniu 15 marca 1977 r. zaczął pracować w charakterze spawacza. Ubezpieczony pracował w brygadzie CO na odcinku B. , czyli przy instalacjach grzewczych. Brygada ta wykonywała węzły cieplne, kanały cieplne. Do jego obowiązków należało spawanie rur, kanałów, węzłów. Praca ta wykonywana była stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Innej pracy w spornym okresie wnioskodawca nie wykonywał. Nie wykonywał pracy montera, pomimo takiego stanowiska pracy wskazanego w umowie o pracę. (dowód: zeznania świadka J. D. protokół rozprawy z dnia 27 czerwca 2016 r. nagranie od minuty 15:28 do minuty 18:59 k. 51v-52; zeznania świadka J. K. protokół rozprawy z dnia 27 czerwca 2016 r. nagranie od minuty 18:59 do minuty 22:16 - k. 51, zeznania świadka J. Z. protokół rozprawy z dnia 27 czerwca 2016 r. nagranie od minuty 22:16 do minuty 25:27 - k. 52 oraz zeznania wnioskodawcy protokół rozprawy z dnia 27 czerwca 2016 r. nagranie od minuty 4:06 do minuty 13:50 k. 52-52v w zw. z nagraniem od minuty 25:27 do minuty 26:37 - k. 52) W okresie od dnia 29 października 1974 r. do dnia 4 października 1976 r. M. T. odbywał zasadniczą służbę wojskową. (dowód: książeczka wojskowa – k. 5-5v akt kapitałowych) Wnioskodawca w okresie od dnia 14 listopada 1976 r. do dnia 15 marca 1977 r. ukończył kurs spawalniczy gazowy. (dowód: książeczka spawacza – k. 6-7 akt o emeryturę) Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zważył, co następuje: Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 748 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1 (tj. poniżej 65 lat dla mężczyzn). Ustęp 4 art. 32 stanowi zaś, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1 , rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Stosownie do art. 184 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 roku) osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz 2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W świetle powyższych regulacji żądanie wnioskodawcy należało zatem rozpoznać w aspekcie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Z treści § 4 tego rozporządzenia wynika, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1. osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn; 2. ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Ten „wymagany okres zatrudnienia” to okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia), natomiast pracą w warunkach szczególnych jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tegoż aktu (§ 1 i § 2 rozporządzenia). Należy dodać, że warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku pracy nie wykonuje czynności pracowniczych nie związanych z tym stanowiskiem pracy, ale stale wykonuje prace o jakich mowa w rozporządzeniu (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 listopada 2000 roku w sprawie II UKN 39/00). Okresy pracy w warunkach szczególnych, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Należy jednak wskazać, że stwierdzenie zakładu pracy w przedmiocie wykonywania przez pracownika pracy w warunkach szczególnych miało charakter wiążący i nie podlegało kontroli organów przyznających świadczenia uzależnione od wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Brak zatem takiego świadectwa lub jego zakwestionowanie przez organ rentowy, nie wyklucza dokonania ustalenia zatrudnienia w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi w toku postępowania sądowego. Świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie jest jednak dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 § 1 i 2 k.p.c. , a tylko dokumenty wystawione przez te organy stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Natomiast omawiane świadectwo traktuje się w postępowaniu sądowym jako dokument prywatny w rozumieniu art. 245 k.p.c. , który stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Dokument taki podlega kontroli zarówno co do prawdziwości wskazanych w nim faktów, jak i co do prawidłowości wskazanej podstawy prawnej. Sąd, a także organ rentowy, są zatem uprawnione do weryfikacji danych zawartych w świadectwie wykonywania prac w warunkach szczególnych, wystawionym przez pracodawcę. Jeżeli świadectwo to zawiera dane, które nie są zgodne z prawdą, nie mogą na jego podstawie dokonać ustaleń, od których uzależnione jest prawo do świadczeń emerytalnych. To samo dotyczy ujawnienia okoliczności, że wskazane w zaświadczeniu pracodawcy stanowisko pracy wykonywanej w szczególnych warunkach nie figuruje w wykazie powołanym w tym zaświadczeniu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2004 roku w sprawie o sygn. akt I UK 15/04, OSNP 2005/11/161). Spór pomiędzy stronami, w związku z zarzutami podniesionymi przez wnioskodawcę w odwołaniu, ograniczał się do faktu, czy ma on wymagany piętnastoletni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. Spełnienie pozostałych przesłanek nie było przedmiotem sporu, a jednocześnie nie budzi żadnych wątpliwości – wnioskodawca ma wymagany okres zatrudnienia, to jest 25 lat, a w dniu 28 marca 2015 roku ukończył 60 lat i przekazał środki zgromadzone na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym na dochody budżetu państwa. Organ rentowy uznał bowiem, że wnioskodawca nie spełnia przesłanki zatrudnienia w warunkach szczególnych co najmniej przez 15 lat. Wnioskodawca twierdził zaś, że legitymuje się wymaganym okresem pracy w warunkach szczególnych, albowiem pracował w takich warunkach w okresie od dnia 15 marca 1977 roku do dnia 30 kwietnia 1991 roku w Przedsiębiorstwie (...) w P. na stanowisku spawacza. Na wstępie trzeba wskazać, że prawo do emerytury w obniżonym wieku stanowi odstępstwo od zasady powszechnego wieku emerytalnego i w związku z tym nie można poprzestać tylko na jego uprawdopodobnieniu, lecz musi być w sposób jednoznaczny i stanowczy udowodnione. Skoro bowiem prawo do wcześniejszej emerytury jest przywilejem, osoba, która chce skorzystać z tego prawa, musi udowodnić w sposób szczegółowy i nie budzący żadnych wątpliwości, że przysługuje jej to prawo, gdyż spełniła wszystkie przewidziane prawem warunki. Dokonując ustaleń w zakresie rodzaju prac wykonywanych przez wnioskodawcę w okresie zatrudnienia we wskazanym wyżej zakładzie pracy Sąd oparł się na zeznaniach świadków J. D. , J. K. i J. Z. oraz na zeznaniach wnioskodawcy, a także na dokumentach zawartych w aktach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Dowody te, w ocenie Sądu, zasługują na wiarę, gdyż są spójne, logiczne i wzajemnie się uzupełniają. Świadkowie i wnioskodawca pracowali we wskazanym powyżej zakładzie pracy i opisali w sposób logiczny zakres obowiązków skarżącego. Organ rentowy nie przedstawił zaś w toku postępowania żadnych dowodów, które pozwoliłyby na podważenie wiarygodności złożonych zeznań. Z zeznań powyższych wynika, iż wnioskodawca w spornym okresie, tj. od dnia 15 marca 1977 r. do 30 kwietnia 1991 r. pracując w Przedsiębiorstwie (...) w P. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace spawalnicze. Ubezpieczony pracował w brygadzie CO na odcinku B. , czyli przy instalacjach grzewczych. Brygada ta wykonywała węzły i kanały cieplne. Do jego obowiązków należało spawanie rur, kanałów, węzłów. Innej pracy w spornym okresie wnioskodawca nie wykonywał. Wnioskodawca zaczął pracę w charakterze spawacza po uzyskaniu w dniu 15 marca 1977 r. uprawnień spawalniczych. Mając powyższe na względzie, nie budzi wątpliwości, że wnioskodawca w spornym okresie, tj. od dnia 15 marca 1977 roku do dnia 30 kwietnia 1991 roku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace wymienione w Wykazie A, Dziale XIV, pkt 12 stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku, tj. prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowowodorowym. Stanowisko to wymienione zostało również w zarządzeniu Ministra Budownictwa i (...) z dnia 6 grudnia 1983 r. w dziale XIV, poz. 12 pkt 1, tj. stanowisko spawacza elektrycznego i gazowego. Z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, że wnioskodawca pracował w szczególnych warunkach przez cały sporny okres zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) w P. . Okoliczności tej nie zmienia fakt, iż wnioskodawca nie otrzymał świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jak także to, że w umowie o pracę, w angażach oraz świadectwie pracy M. T. miał wpisane stanowiska pracy monter, monter instalacji grzewczej, monter instalacji sanitarnej, monter-spawacz. O charakterze pracy wykonywanej w tych warunkach nie decyduje bowiem nazwa zajmowanego stanowiska, ale rodzaj faktycznie wykonywanej pracy. A ten, jak wynika z zeznań świadków, w przypadku wnioskodawcy, był niezmienny w całym okresie zatrudnienia i polegał na spawaniu instalacji sanitarnych oraz grzewczych. W związku z tym, że wykazany przez wnioskodawcę okres pracy w warunkach szczególnych wynosi więcej niż 15 lat, stwierdzić należało, iż spełnia on wszystkie wymagane prawem warunki do uzyskania prawa do emerytury zgodnie z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. , orzekł jak w punkcie 1 sentencji. O kosztach procesu Sąd orzekł w myśl art. 98 k.p.c. , zgodnie z zasadą odpowiedzialności za jego wynik, zasądzając od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. na rzecz M. T. kwotę 120 złotych, na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst. jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 490).