VI U 84/21

Sąd Okręgowy w Gorzowie WielkopolskimGorzów Wielkopolski2021-03-11
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚredniaokręgowy
rentaubezpieczenie społeczneZUSakt zgonudata śmierciprawo do świadczeńwdowa

Podsumowanie

Sąd przyznał prawo do niezrealizowanego świadczenia rentowego wdowie po zmarłym mężu, mimo braku precyzyjnej daty jego śmierci w akcie zgonu, przyjmując datę znalezienia zwłok jako datę śmierci.

I. W. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej jej prawa do niezrealizowanego świadczenia rentowego po zmarłym mężu R. W. . ZUS odmówił, wskazując na brak precyzyjnej daty zgonu w akcie zgonu, gdzie podano jedynie datę znalezienia zwłok. Sąd uznał odwołanie za zasadne, przyznając świadczenie na podstawie art. 136 ustawy o emeryturach i rentach, interpretując datę znalezienia zwłok jako datę śmierci w sytuacji braku innych dowodów, co jest zgodne z konstytucyjną gwarancją prawa do świadczeń.

Sprawa dotyczyła odwołania I. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G., który odmówił przyznania prawa do niezrealizowanego świadczenia rentowego po zmarłym mężu, R. W. . Głównym problemem była nieprecyzyjna data zgonu w akcie zgonu, gdzie widniała jedynie data znalezienia zwłok (6.11.2020 r.), a nie faktyczna data śmierci. Pozwany ZUS wniósł o oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, uznał odwołanie za zasadne. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 136 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który reguluje wypłatę należnych świadczeń po śmierci ubezpieczonego małżonkowi. W sytuacji, gdy ustalenie dokładnej daty śmierci jest niemożliwe, sąd przyjął datę znalezienia zwłok jako datę śmierci, powołując się na analogię do domniemania życia osób zaginionych oraz na potrzebę zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do świadczeń z zabezpieczenia społecznego. Sąd odwołał się również do orzecznictwa Sądu Najwyższego i Sądu Apelacyjnego, podkreślając, że brak możliwości wypłaty świadczeń z powodu nieprecyzyjnej daty zgonu byłby sprzeczny z prawem obywatela do świadczeń. Ponieważ pozwany nie przedstawił dowodu przeciwnego, sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając I. W. prawo do niezrealizowanego świadczenia rentowego za listopad 2020 r.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, w sytuacji braku możliwości ustalenia dokładnej daty śmierci i braku dowodu przeciwnego, należy przyjąć datę znalezienia zwłok jako datę śmierci w celu umożliwienia wypłaty niezrealizowanego świadczenia rentowego.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 136 ustawy emerytalnej i interpretacji, że w sytuacji braku możliwości ustalenia daty śmierci, przyjęcie daty znalezienia zwłok jest konieczne do realizacji konstytucyjnego prawa do świadczeń z zabezpieczenia społecznego. Brak dowodu przeciwnego ze strony ZUS potwierdza zasadność takiego stanowiska.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przyznanie prawa do niezrealizowanego świadczenia rentowego

Strona wygrywająca

I. W.

Strony

NazwaTypRola
I. W.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

ustawa emerytalna art. 136 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

W razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia, świadczenia należne do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi. W przypadku braku możliwości ustalenia daty śmierci, datę znalezienia zwłok należy traktować jako datę śmierci w celu umożliwienia wypłaty świadczeń.

Pomocnicze

k.c. art. 29-32

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące uznania za zmarłego, przywołane w kontekście domniemania życia.

KPC art. 477¹⁴ § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonej decyzji.

KPC art. 148¹ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Data znalezienia zwłok jako data śmierci w przypadku braku możliwości ustalenia dokładnej daty zgonu. Konstytucyjna gwarancja prawa do świadczeń z zabezpieczenia społecznego. Brak dowodu przeciwnego ze strony ZUS.

Odrzucone argumenty

Brak precyzyjnej daty zgonu w akcie zgonu jako podstawa do odmowy wypłaty świadczenia.

Godne uwagi sformułowania

Taka niekorzystna interpretacja przepisu art. 136 ust.1 ustawy emerytalnej byłaby sprzeczna z konstytucyjną gwarancją prawa obywatela do przyznanych mu świadczeń z zabezpieczenia społecznego w sytuacji, gdy ustalenie daty śmierci jest niemożliwe do ustalenia, uprawnieni nigdy nie mogliby skorzystać z prawa do wypłaty świadczeń emerytalnych z art. 136 ust.1 ustawy emerytalnej.

Skład orzekający

Tomasz Korzeń

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 136 ustawy emerytalnej w przypadku nieprecyzyjnej daty zgonu."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji braku możliwości ustalenia daty zgonu i braku dowodu przeciwnego ze strony organu rentowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa do świadczeń po śmierci bliskiej osoby, gdzie proceduralne trudności (brak precyzyjnej daty zgonu) mogą uniemożliwić realizację praw. Sąd stanął po stronie obywatela, interpretując przepisy w sposób korzystny dla rodziny.

Czy brak dokładnej daty zgonu pozbawi Cię renty po mężu? Sąd wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt VI U 84/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 marca 2021 roku Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Sędzia Tomasz Korzeń po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 marca 2021 roku sprawy z odwołania I. W. od decyzji z dnia 2 grudnia 2020 roku, znak: (...) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G. o wypłatę niezrealizowanego świadczenia zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. z dnia 2 grudnia 2020 roku, znak: (...) w ten sposób, że przyznaje I. W. prawo do niezrealizowanego świadczenia rentowego za listopad 2020 r. po mężu R. W. . Tomasz Korzeń VI U 84/21 UZASADNIENIE I. W. odwołała się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. z dnia 2.12.2020 roku, którą organ rentowy odmówił jej wypłaty niezrealizowanego świadczenia rentowego po zmarłym mężu R. W. . Pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. wniósł o oddalenie odwołania. Podniósł, że w akcie zgonu wpisano datę znalezienia zwłok, więc nie wiadomo kiedy mąż odwołującej zmarł. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: R. W. był mężem I. W. . Pobierał rentę. W akcie jego zgonu nie określono daty zgonu, a jedynie datę znalezienia zwłok (6.11.2020 r.). / bezsporne / Sąd zważył co następuje: Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 136 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. 2021.291 ; dalej jako ustawa), w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. Okoliczności sprawy nie były sporne, wynikają z treści dokumentów zgromadzonych w aktach pozwanego. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 stycznia 2001r., II UKN 195/00 (OSNP 2002/18/442) wskazał, że zasada domniemania życia osoby zaginionej, która nie została uznana za zmarłego w trybie art. 29-32 k.c. stanowi podstawowe kryterium dopuszczalności odpowiedniego stosowania przepisów o wstrzymaniu świadczeń z ubezpieczenia. Wychodząc z tego samego założenia domniemania życia należy dojść do wniosku, iż datą śmierci data znalezienia zwłok. W przeciwnym wypadku, który ma miejsce w przedmiotowej sprawie, w sytuacji, gdy ustalenie daty śmierci jest niemożliwe do ustalenia, uprawnieni nigdy nie mogliby skorzystać z prawa do wypłaty świadczeń emerytalnych z art. 136 ust.1 ustawy emerytalnej. Taka niekorzystna interpretacja przepisu art. 136 ust.1 ustawy emerytalnej byłaby sprzeczna z konstytucyjną gwarancją prawa obywatela do przyznanych mu świadczeń z zabezpieczenia społecznego ( art. 6 ust.1 Konstytucji ) i w niedopuszczalny sposób ograniczałoby uprawnienia członków rodziny świadczeniobiorcy, wynikające z art. 136 ustawy emerytalnej (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 14 kwietnia 2016 r. w sprawie III AUa 1219/15 - LEX nr 2039691). Pozwany dowodu przeciwnego (a więc śmierci ubezpieczonego wcześniej niż w dniu znalezienia zwłok), uzyskanego w stosownym postępowaniu administracyjnym lub sądowym, nie złożył. Strony nie wnosiły o przeprowadzenie rozprawy. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 477 14 § 2 w związku z art. 148 1 § 1 KPC Sąd przyznał odwołującej prawo do świadczenia niezrealizowanego. Tomasz Korzeń

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę